CBSE Class 4 Punjabi Worksheet Set 01

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ ਲਿਖੋ ਜਾਂ ਸਤਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ। ੳ ਤੋਂ ੜ ਤੱਕ
Answer: ੳ ਅ ੲ ਸ ਹ
ਕ ਖ ਗ ਘ ਙ
ਚ ਛ ਜ ਝ ਞ
ਟ ਠ ਡ ਢ ਣ
ਤ ਥ ਦ ਧ ਨ
ਪ ਫ ਬ ਭ ਮ
ਯ ਰ ਲ ਵ ੜ
ਸ਼ ਖ਼ ਗ਼ ਜ਼ ਫ਼ ਲ
In simple words: ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ੳ ਤੋਂ ੜ ਤੱਕ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਪੈਰੀਂ ਬਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸੇਧ (rearrange) ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ। ਸ਼, ਖ਼, ਗ਼, ਜ਼, ਫ਼, ਲ
Answer: ਸ਼, ਖ਼, ਗ਼, ਜ਼, ਫ਼, ਲ
In simple words: ਪੈਰੀਂ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Exam Tip: ਪੈਰੀਂ ਬਿੰਦੀ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਕਤਾ ਸ਼ਬਦ ਪਛਾਣੋ, ਗੋਲਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ : ਕਟਕ, ਹਿਰਨ, ਵਰਾਕ, ਸ਼ਲਗਾਮ, ਮਿਰਚ, ਮਗਾਨ, ਅਚਾਰ, ਬਰਤਨ
Answer: ਕਟਕ, ਵਰਾਕ, ਮਗਾਨ, ਬਰਤਨ
In simple words: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਉਹ ਮੁਕਤਾ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Exam Tip: ਬਿਨਾਂ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4. ਬਿਹਾਰੀ / ਸਿਹਾਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :
Answer: ਸਿਹਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ: ਦਿਨ, ਸਿਰ, ਮਿਲ, ਕਿਲ੍ਹਾ
ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ: ਤੀਰ, ਪੀਰ, ਨੀਰ, ਹੀਰਾ
In simple words: ਸਿਹਾਰੀ (ਿ) ਅਤੇ ਬਿਹਾਰੀ (ੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਸਿਹਾਰੀ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰੀ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5. ਔਂਕੜ/ਦੁਲੈਂਕੜ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪਛਾਣੋ, ਗੋਲਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ : ਰੁਮਾਲ, ਆਲੂ, ਕਹਾਣੀ, ਕਬੂਤਰ, ਕੁੜਤਾ, ਚੂਹਾ, ਸੁਣ
Answer: ਔਂਕੜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ: ਸੁਣ, ਕੁੜਤਾ, ਰੁਮਾਲ
ਦੁਲੈਂਕੜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ: ਆਲੂ, ਕਬੂਤਰ, ਚੂਹਾ
In simple words: ਔਂਕੜ (ੁ) ਅਤੇ ਦੁਲੈਂਕੜ (ੂ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਔਂਕੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਲੈਂਕੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6. ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ : ਸਹਲੀ, ਬਸਤ, by (ਬਲ), ਮਰਾ
Answer: ਸਹਲੀ - ਸਹੇਲੀ
ਬਸਤ - ਬਸੇਤ / ਬਸੰਤ (ਬਸਤ -> ਬਸੇਤ)
by - ਬੇਲ
ਮਰਾ - ਮੇਰਾ
In simple words: ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂ (ੇ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਗਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਲਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅੱਖਰ ਉੱਪਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7. ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ :
Answer: 1. ਸੋਮਵਾਰ
2. ਮੰਗਲਵਾਰ
3. ਬੁੱਧਵਾਰ
4. ਵੀਰਵਾਰ
5. ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ
6. ਸ਼ਨੀਵਾਰ
7. ਐਤਵਾਰ
In simple words: ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸੱਤੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰਤੀਬ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ન 8. ਪੈਰ ਰ ( ्र ) ਅਤੇ ਪੈਰ ਹ ( ੍ਹ ) ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਿਖੋ। ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਵੀ ਭਰੋ : ਪੈਸ, ਆਲਣਕ
Answer: ਪੈਸ - ਪ੍ਰੈਸ
ਆਲਣਕ - ਆਲ੍ਹਣਾ
In simple words: ਪੈਰ ਵਿੱਚ 'ਰ' ਅਤੇ 'ਹ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 9. ਤਸਵੀਰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ / ਫ਼ਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਭਰੋ :
Answer: 1. ਫੁੱਲ ਗੋਭੀ
2. ਸ਼ਲਗਾਮ
3. ਭਿੰਡੀ
4. ਗਾਜਰ
5. ਕੇਲਾ
6. ਸੇਬ
In simple words: ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਫ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਨ।

Exam Tip: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੋਧ ਕੇ ਸਹੀ ਲਿਖੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 10. ਜਾਨਵਰਾਂ/ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ :
Answer: (i) ਸ਼ੇਰ
(ii) ਕਬੂਤਰ
(iii) ਹਾਥੀ
(iv) ਤੋਤਾ
(v) ਘੋੜਾ
(vi) ਮੋਰ
In simple words: ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 11. ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਲਿਖੋ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ (ਪੰਜਾਬੀ) / ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ
Answer: 1) ੧ - ਇੱਕ
2) ੨ - ਦੋ
3) ੩ - ਤਿੰਨ
4) ੪ - ਚਾਰ
5) ੫ - ਪੰਜ
6) ੬ - ਛੇ
7) ੭ - ਸੱਤ
8) ੮ - ਅੱਠ
9) ੯ - ਨੌਂ
10) ੧੦ - ਦੱਸ
In simple words: ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Exam Tip: ਗੁਰਮੁਖੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 12. ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਲਿਖੋ :
ੳ) ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਕਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ?
ਅ) ਝੰਡੇ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
Answer: ੳ) ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਅ) ਤਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1. ਕੇਸਰੀ
2. ਚਿੱਟਾ
3. ਹਰਾ
In simple words: ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Exam Tip: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 13. ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਰੰਗ ਭਰੋ :
Answer: 1. ਬੈਂਗਣੀ (ਬੈਂਗਣ)
2. ਚਿੱਟਾ (ਬੱਦਲ)
3. ਮਹਿੰਦੀ ਰੰਗ / ਲਾਲ (ਹੱਥ)
4. ਗੁਲਾਬੀ (ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਫੁੱਲ)
In simple words: ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸਹੀ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 14. ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਛਾਣੋ ਅਤੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ
Answer: 1. ਪੰਜਾਬਣ / ਇਸਤਰੀ
2. ਚੱਕੀ (ਜਾਂ ਘਾਹ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ / ਪੁਆੜਾ)
3. ਪੀਂਘ
4. ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਭਰੋਟਾ
In simple words: ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

Exam Tip: ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।