Download NCERT Class 8 Sanskrit Textbooks
Explore the complete NCERT textbook for Class 8 Sanskrit. Tailored for the 2026-27 curriculum, this resource breaks down complex topics to help students prepare effectively for school examinations.
Access Chapter 09 Koruk Koruk Koruk for Class 8 Sanskrit
Navigate directly to the Chapter 09 Koruk Koruk Koruk section using the digital viewer below. Organizing your study sessions chapter-by-chapter allows for seamless offline review. Be sure to utilize the accompanying NCERT Solutions to verify your textbook answers.
नवमः पाठः - कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?
अम्ब! महती बुभुक्षा बाधते, शीघ्रं भोजनं परिवेषयतु।
वत्से, भोजनम् अत्युष्णम् अस्ति, किञ्चित् प्रतीक्षस्व।
उष्णं भोजनं किमर्थं न ददाति?
वत्से! मुखे दाहः भवेत्, अपि च 'अत्युष्णं भोजनं हितकरं न भवति' इति आयुर्वेदस्य उपदेशः।
अम्ब! आयुर्वेदे बहवः आहारनियमाः सन्ति इति अस्माकं शिक्षकः अपि बोधयति।
सत्यम् उक्तं वत्स! आहारविषये एकः रोचकः प्रसङ्गः अस्ति। युवाम् इच्छथ चेत् श्रावयामि।
अस्तु अम्ब! यावत् भोजनं भोक्तुं योग्यं भवति तावत् तं श्रावयतु।
अस्तु, श्रूयताम्।
शिक्षक की टिप्पणी
a) 'अत्युष्णम्' = अति + उष्णम्, यानी बहुत गरम।
b) माँ बेटी को 'वत्से' और बेटे को 'वत्स' कहकर बुलाती है; दोनों बच्चों के लिए 'युवाम्' आया है।
c) 'यावत् ... तावत्' जोड़ी पर ध्यान दीजिए: जब तक ... तब तक।
'भारतवर्षे वैद्याः विभिन्नानां व्याधीनां शमनं कथं कुर्वन्ति' इति ज्ञातुं पुरा भगवान् धन्वन्तरिः मनोहरं शुकरूपं धृत्वा प्रतिग्रामम् अभ्रमत्। भ्रमणकाले सः बहूनां प्रख्यातवैद्यानां भवनपार्श्वस्थे वृक्षे उपविश्य 'कोऽरुक्' 'कोऽरुक्' 'कोऽरुक्' इति ध्वनिम् अकरोत्। किन्तु खगस्य 'कोऽरुक्' इति शब्दं प्रति कस्यापि अवधानं नासीत्।
[चित्र: भगवान् धन्वन्तरि, पाठ्यपुस्तक में देखें]
अन्ते सः वैद्यस्य वाग्भटस्य कुटीरसमीपं गतवान्। तत्र विशाले प्राङ्गणे स्थितं पुष्पतरुम् आरुह्य मधुरया गिरा 'कोऽरुक्' 'कोऽरुक्' 'कोऽरुक्' इति शब्दम् अकरोत्। मधुरां वाणीं श्रुत्वा चिकित्सानिरतः वाग्भटः प्राङ्गणम् आगत्य सर्वासु दिक्षु अपश्यत्। क्षणात् वाग्भटः मनोहरं तं शुकम् अपश्यत्। सार्थकं मानुषध्वनिं कुर्वन्तं शुकं दृष्ट्वा विस्मितः वाग्भटः चिन्तितवान् - "नायं लौकिकः खगः। एषः निश्चयेन कश्चन देवविशेषः अस्ति"।
[चित्र: वृक्ष पर बैठा तोता और वैद्य वाग्भट, पाठ्यपुस्तक में देखें]
शिक्षक की टिप्पणी
a) 'कोऽरुक्' = कः + अरुक्; 'ऽ' (अवग्रह) बताता है कि यहाँ 'अ' लुप्त हुआ है।
b) 'शुक', 'खग' और 'विहग' तीनों शब्द पक्षी के लिए आए हैं; 'शुक' तोते को कहते हैं।
c) 'नायं' = न + अयम्; वाग्भट के इस वाक्य को संधि तोड़कर पढ़िए।
Chapter 09 Koruk Koruk Koruk Digital Textbook & Resources for Class 8 Sanskrit
Class 8 Sanskrit Chapter 09 Koruk Koruk Koruk Official E-Book
Secure your copy of the NCERT Textbook for Class 8 Sanskrit Chapter 09 Koruk Koruk Koruk. Widely adopted across educational institutions, final question papers map directly to the framework outlined in this chapter.
English Medium NCERT Textbooks for Class 8
Browse our comprehensive suite of NCERT books in English Medium designed for Class 8 students, offering clear conceptual breakdowns and concluding practice problems.
Additional Study Resources for Class 8 Sanskrit
Elevate your study routine by reviewing our comprehensive NCERT Solutions and revision notes available on our platform free of charge.
FAQs
You can download the latest, teacher-verified PDF for NCERT Class 8 Sanskrit Deepakam Chapter 09 Koruk Koruk Koruk (कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?) PDF Download for free on StudiesToday.com. These digital editions are updated as per 2026-27 session and are optimized for mobile reading.
Yes, our collection of Class 8 Sanskrit NCERT books follow the 2026 rationalization guidelines. All deleted chapters have been removed and has latest content for you to study.
Downloading chapter-wise PDFs for Class 8 Sanskrit allows for faster access, saves storage space, and makes it easier to focus in 2026 on specific topics during revision.
NCERT books are the main source for NCERT exams. By reading NCERT Class 8 Sanskrit Deepakam Chapter 09 Koruk Koruk Koruk (कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?) PDF Download line-by-line and practicing its questions, students build strong understanding to get full marks in Sanskrit.