Chapter-wise Worksheets for Class 7 Sanskrit: All Chapters
Review targeted academic worksheets with the CBSE Class 7 Sanskrit Worksheet Set 03. Built according to official educational standards for the 2026-27 term, these downloadable Class 7 Sanskrit resources support effective daily practice and detailed self-evaluation for All Chapters.
Practice Class 7 Sanskrit Worksheets: All Chapters
View or download the dedicated CBSE Class 7 Sanskrit Worksheet Set 03 resource below. Engaging with these practice papers under focused study conditions ensures continuous academic progress and mastery of the 2026-27 curriculum for All Chapters.
प्र.1 अपठित गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
वीराणां कदापि मृत्युः न भवति। समाहाय राष्ट्राय वा स्वजीवनम् अर्पयित्वा ते अमराः भवन्ति। तेषु वीरेषु एकः महावीरः क्रान्तिकारी चन्द्रशेखरः आजादः आसीत्। सः भारतस्य स्वतंत्रता-आन्दोलनस्य महान् वीरः आसीत्। वयं तं आदरेण गौरवेण च स्मरामः।
1. तेषां मृत्युः न भवति?
Answer: वीराणां मृत्युः न भवति।
In simple words: वीरों की कभी मृत्यु नहीं होती है।
Exam Tip: गद्यांश की पहली पंक्ति से सीधे उत्तर खोजें।
2. वीरेषु एकः महावीरः कः आसीत्?
Answer: वीरेषु एकः महावीरः क्रान्तिकारी चन्द्रशेखरः आजादः आसीत्।
In simple words: उन वीरों में एक महान वीर क्रांतिकारी चंद्रशेखर आजाद थे।
Exam Tip: नाम और विशेषण शब्दों को पूर्ण वाक्य में लिखें।
3. भारतस्य अस्मिन् पदे विभक्तिं वचनं च लिखत।
Answer: भारतस्य - षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम् च।
In simple words: 'भारतस्य' शब्द में षष्ठी विभक्ति और एकवचन है।
Exam Tip: अकारान्त पुल्लिंग शब्दों के रूप (रामस्य) की तरह पहचान करें।
4. वीरेषु एकः महावीरः आसीत् रेखांकितपदेन प्रश्ननिर्माणं कुरुत।
Answer: वीरेषु कः महावीरः आसीत्?
In simple words: रेखांकित पद 'एकः' के स्थान पर 'कः' का प्रयोग कर प्रश्न बनाएँ।
Exam Tip: पुल्लिंग प्रथमा विभक्ति एकवचन के लिए 'कः' सर्वनाम का प्रयोग होता है।
प्र.2 पठित गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
पुरा हस्तिनापुर राज्ये एकः धनुर्विद्यायाः आचार्यः आसीत्। तस्य नाम द्रोणाचार्यः आसीत्। द्रोणाचार्यः शस्त्रविद्यायां निपुणः आसीत्। स कौरव-पाण्डवानां गुरुः आसीत्।
1. धनुर्विद्यायाः आचार्यः कुत्र आसीत्?
Answer: धनुर्विद्यायाः आचार्यः हस्तिनापुर राज्ये आसीत्।
In simple words: धनुर्विद्या के आचार्य हस्तिनापुर राज्य में थे।
Exam Tip: स्थानसूचक शब्द 'कुत्र' के स्थान पर गद्यांश से 'हस्तिनापुर राज्ये' लिखें।
2. आचार्यस्य नाम किम् आसीत्?
Answer: आचार्यस्य नाम द्रोणाचार्यः आसीत्।
In simple words: आचार्य का नाम द्रोणाचार्य था।
Exam Tip: 'किम्' के स्थान पर सटीक नाम 'द्रोणाचार्यः' भरें।
3. द्रोणाचार्यः कस्यां निपुणः आसीत्?
Answer: द्रोणाचार्यः शस्त्रविद्यायां निपुणः आसीत्।
In simple words: द्रोणाचार्य शस्त्रविद्या में निपुण थे।
Exam Tip: सप्तमी विभक्ति स्त्रीप्राय शब्द 'शस्त्रविद्यायाम्' का प्रयोग करें।
4. कौरव-पाण्डवानां गुरुः कः आसीत्?
Answer: कौरव-पाण्डवानां गुरुः द्रोणाचार्यः आसीत्।
In simple words: कौरव और पांडवों के गुरु द्रोणाचार्य थे।
Exam Tip: प्रश्नवाचक पद 'कः' के स्थान पर उत्तर लिखें।
5. शस्त्रविद्यायां रेखांकित पदेन प्रश्ननिर्माणं कुरुत।
Answer: द्रोणाचार्यः कस्यां निपुणः आसीत्?
In simple words: 'शस्त्रविद्यायां' के स्थान पर 'कस्यां' लगाकर प्रश्न बनाएँ।
Exam Tip: सप्तमी विभक्ति स्त्रीलिंग के लिए 'कस्यां' प्रश्नवाचक शब्द का प्रयोग करें।
प्र.3 उचितपदेन रिक्त स्थानं पूरयत -
1. द्रोणाचार्यः ................... निपुणः आसीत् - शस्त्रविद्यायाः , शस्त्रविद्यायां
Answer: द्रोणाचार्यः शस्त्रविद्यायां निपुणः आसीत्।
In simple words: सही विकल्प 'शस्त्रविद्यायां' है।
Exam Tip: निपुणः के साथ सप्तमी विभक्ति का प्रयोग होता है।
2. अहं ................... अस्मि। - राजशिक्षकः , राजशिक्षकम्
Answer: अहं राजशिक्षकः अस्मि।
In simple words: सही विकल्प 'राजशिक्षकः' है।
Exam Tip: अस्मि (अस् धातु) के साथ प्रथमा विभक्ति कर्तृवाच्य में आती है।
3. ................... आशिर्वादम् इच्छामि। - भवन्तः , भवतः
Answer: भवतः आशिर्वादम् इच्छामि।
In simple words: सही विकल्प 'भवतः' (आपका) है।
Exam Tip: षष्ठी विभक्ति एकवचन 'भवतः' का अर्थ 'आपका' होता है।
4. द्रोणाचार्यस्य ................... अर्चयत्। - एकां मूर्तिम् , एकं मूर्तिम्
Answer: द्रोणाचार्यस्य एकां मूर्तिम् अर्चयत्।
In simple words: सही विकल्प 'एकां मूर्तिम्' है।
Exam Tip: 'मूर्ति' शब्द स्त्रीलिंग द्वितीया विभक्ति एकवचन में 'एकां मूर्तिम्' बनता है।
प्र.4 स्थूलाक्षरसर्वनामपदं पाठे कस्मै प्रयुक्तम्? -
1. अहं भील्लबालकः एकलव्यः अस्मि।
Answer: एकलव्याय (एकलव्य के लिए)
In simple words: यह कथन एकलव्य के लिए प्रयुक्त हुआ है।
Exam Tip: पाठ के संदर्भ के अनुसार पात्र का नाम लिखें।
2. अहं राजशिक्षकः अस्मि।
Answer: हिरण्यधनुषे (भील्लराज हिरण्यधनुष के लिए)
In simple words: यह वाक्य हिरण्यधनुष के लिए है।
Exam Tip: पाठ के संवादों को अच्छी तरह याद रखें।
3. भवान् एव मम गुरुः।
Answer: द्रोणाचार्याय (द्रोणाचार्य के लिए)
In simple words: यह संबोधन द्रोणाचार्य के लिए है।
Exam Tip: एकलव्य द्रोणाचार्य को अपना गुरु मानता था।
4. सः प्रतिदिनं अभ्यासं करोति स्म।
Answer: एकलव्याय (एकलव्य के लिए)
In simple words: प्रतिदिन अभ्यास एकलव्य करता था।
Exam Tip: 'सः' सर्वनाम एकलव्य के लिए आया है।
प्र.5 उदाहरणम् अनुसृत्य लिखत -
उदाहरण: भील्लबालकः - भील्लस्य बालः
Answer:
शास्त्रशिक्षां - शास्त्रस्य शिक्षा
राजशिक्षकः - राज्यस्य शिक्षकः
धनुर्विद्याः - धनुषः विद्या
शास्त्रविद्यायां - शस्त्रस्य विद्यायाम्
In simple words: सामासिक पदों का षष्ठी विभक्ति विग्रह किया गया है।
Exam Tip: षष्ठी विभक्ति का प्रयोग करके पदों का विग्रह करें।
प्र.6 संख्यान् संस्कृतभाषायाम् लिखत -
1. अस्मिन् उपवने 30 आम्रवृक्षाः सन्ति।
Answer: अस्मिन् उपवने त्रिंशत् आम्रवृक्षाः सन्ति।
In simple words: 30 को संस्कृत में 'त्रिंशत्' कहते हैं।
Exam Tip: संख्यावाची शब्दों की वर्तनी का अभ्यास करें।
2. उद्याने 25 अशोकवृक्षाः अपि सन्ति।
Answer: उद्याने पञ्चविंशतिः अशोकवृक्षाः अपि सन्ति।
In simple words: 25 को 'पञ्चविंशतिः' लिखा जाता है।
Exam Tip: 20 से 50 तक की संख्याएँ संस्कृत में महत्वपूर्ण हैं।
3. विद्यालयै 50 छात्राः खेलन्ति।
Answer: विद्यालये पञ्चाशत् छात्राः खेलन्ति।
In simple words: 50 को 'पञ्चाशत्' कहते हैं।
4. उपवने 4 गन्धपुष्पाणि अपि सन्ति।
Answer: उपवने चत्वारि गन्धपुष्पाणि अपि सन्ति।
In simple words: नपुंसकलिङ्ग में 4 के लिए 'चत्वारि' का प्रयोग होता है।
Exam Tip: लिंग के अनुसार संख्या शब्दों का रूप बदलता है।
5. उद्याने 37 जनाः भ्रमन्ति।
Answer: उद्याने सप्तत्रिंशत् जनाः भ्रमन्ति।
In simple words: 37 को 'सप्तत्रिंशत्' कहते हैं।
Exam Tip: 30 (त्रिंशत्) में 7 (सप्त) जोड़कर 'सप्तत्रिंशत्' बनता है।
प्र.7 कोष्ठात् उचित्तानि शब्दरूपाणि धातु रूपाणि च चित्वा रिक्त स्थानेषु लिखत -
1. अपिबत् ................... अपिबन्। - अपिबत्रम् / अपिबर्ताम्
Answer: अपिबत् अपिबर्ताम् अपिबन्।
In simple words: ल्लङ् लकार (भूतकाल) प्रथम पुरुष के रूप लिखे गए हैं।
2. ................... अलिखताम् अलिखन्। - अলিখतः / अলিখत्
Answer: अलिखत् अलिखताम् अलिखन्।
In simple words: सही शब्द 'अलिखत्' है।
Exam Tip: लिख् धातु ल्लङ् लकार प्रथम पुरुष एकवचन 'अलिखत्' होता है।
3. आसीत् ................... आसन्। - आस्ताम् / आस्तम्
Answer: आसीत् आस्ताम् आसन्।
In simple words: अस् धातु ल्लङ् लकार के रूप हैं, सही विकल्प 'आस्ताम्' है।
Exam Tip: आसीत् - आस्ताम् - आसन् रूप परीक्षा में अक्सर पूछे जाते हैं।
4. ................... अकुर्वताम् अकुर्वन्। - अकरोत् / अकरोत
Answer: अकरोत् अकुर्वताम् अकुर्वन्।
In simple words: कृ धातु के ल्लङ् लकार में 'अकरोत्' सही है।
Exam Tip: कृ धातु का ल्लङ् लकार प्रथम पुरुष एकवचन 'अकरोत्' होता है।
5. साधुना ................... साधुभिः। - साधुद्भ्याम् / साधुभिः
Answer: साधुना साधुद्भ्याम् साधुभिः।
In simple words: साधु शब्द तृतीया विभक्ति का द्विवचन 'साधुभ्याम्' है।
6. ................... नद्यौ नदीः। - नदी / नदीम्
Answer: नदी नद्यौ नदीः।
In simple words: नदी शब्द प्रथमा विभक्ति एकवचन 'नदी' है।
Exam Tip: नदी - नद्यौ - नदीः रूप चलते हैं।
7. मुनिना ................... मुनिभिः। - मुनिभ्यः / मुनिभ्याम्
Answer: मुनिना मुनिभ्याम् मुनिभिः।
In simple words: मुनि शब्द तृतीया विभक्ति द्विवचन 'मुनिभ्याम्' है।
Exam Tip: इकारान्त पुल्लिंग मुनि शब्द के रूप साधु जैसे ही चलते हैं।
8. ................... नद्योः नदीनाम्। - नद्याम् / नद्याः
Answer: नद्याम् नद्योः नदीनाम्।
In simple words: नदी शब्द सप्तमी विभक्ति एकवचन 'नद्याम्' है।
Exam Tip: सप्तमी विभक्ति एकवचन में 'नद्याम्' रूप बनता है।
Download Class 7 Sanskrit All Chapters Practice Worksheets
Download Chapter Worksheets: Class 7 Sanskrit
Access structured practice worksheets for All Chapters aligned with the 2026 CBSE curriculum. These downloadable exercises for Class 7 Sanskrit help students build accuracy and reinforce core concepts for upcoming school tests.
Concept Clarification for All Chapters
Each worksheet draws directly from authorized standard textbooks to maintain academic accuracy. Evaluating your finished exercises against expert-verified solutions helps master the formal presentation standards expected in school evaluations.
Effective Revision Strategies for School Exams
Consistent engagement with these exercises builds familiarity with recurring exam themes. If specific areas within All Chapters cause trouble, utilize our dedicated NCERT solutions for Class 7 Sanskrit to clear up doubts immediately.
FAQs
You can download the latest chapter-wise printable worksheets for Class 7 Sanskrit All Chapters for free from StudiesToday.com. These have been made as per the latest CBSE curriculum for this academic year.
Yes, Class 7 Sanskrit worksheets for All Chapters focus on activity-based learning and also competency-style questions. This helps students to apply theoretical knowledge to practical scenarios.
Yes, we have provided solved worksheets for Class 7 Sanskrit All Chapters to help students verify their answers instantly.
Yes, our Class 7 Sanskrit test sheets are mobile-friendly PDFs and can be printed by teachers for classroom.
For All Chapters, regular practice with our worksheets will improve question-handling speed and help students understand all technical terms and diagrams.