GSEB Class 9 Gujarati Textbook Solutions Chapter 13 ઘડવૈયા

1. પ્રશ્નની નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (/) નિશાની કરો :

Question 1. કરુણાશંકર માસ્તર ઉદાસ કેમ બની ગયા?
(a) શાળાના ઉપરી-અધિકારી ખિજાયા હતા.
(b) મલ્લ-મદારી રમવા આવ્યા હતા.
(c) ભવાયા રમવા આવ્યા હતા.
(d) પત્ની સાથે ઝઘડો થયો હતો.
Answer: (c) ભવાયા રમવા આવ્યા હતા.
In simple words: કરુણાશંકર માસ્તર ઉદાસ થયા કારણ કે ગામમાં ભવાયા નાટક કરવા આવ્યા હતા.

Exam Tip: For multiple-choice questions, carefully read all options before selecting the one that best answers the question, ensuring you understand the context.

Question 2. માસ્તરે પોતાનો આખો પગાર ફાળામાં શા માટે આપી દીધો?
(a) માસ્તર દાનવીર હતા.
(b) માસ્તર પ્રતિષ્ઠા મેળવવા માગતા હતા.
(c) વધુ બે દિવસ ભવાયા રમાડવા માટે
(d) ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા માટે
Answer: (d) ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા માટે
In simple words: માસ્તરે પોતાનો આખો પગાર એટલા માટે આપી દીધો કારણ કે તેઓ ભવાયાનો ખેલ બંધ કરાવવા માંગતા હતા.

Exam Tip: Understand the character's motivations. Their actions often reveal their core values or reasons behind specific decisions.

Question 3. આખો પગાર ભવાયાને આપી દીધા પછી માસ્તરે શું કર્યું?
(a) છાસ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરીથી મહિનો કાઢયો...
(b) ગામલોકો પાસેથી ફાળો ઉઘરાવી લીધો.
(c) પત્નીને પિયર મોકલી દીધાં.
(d) ઉદાસ બની દિવસો પસાર કર્યા.
Answer: (a) છાસ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરીથી મહિનો કાઢયો...
In simple words: પોતાનો પૂરો પગાર આપી દીધા પછી, માસ્તરે છાસ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરી ખાઈને આખો મહિનો પસાર કર્યો.

Exam Tip: Pay attention to the consequences of a character's actions, as these details often highlight their sacrifice or dedication.

Question 4. કરુણાશંકર માસ્તરની શાળામાં કેવા કાર્યક્રમો થતા હતા?
(a) હિન્દી ફિલ્મના શો ગોઠવાતા
(b) રામાયણ-મહાભારતનાં નાટકો ભજવાતાં.
(c) મોટા ભાગે લાડવા ખાવાનાં આયોજન થતાં.
(d) ક્યારેક ભવાયા રમાડવામાં આવતા.
Answer: (b) રામાયણ-મહાભારતનાં નાટકો ભજવાતાં.
In simple words: કરુણાશંકર માસ્તરની શાળામાં મુખ્યત્વે રામાયણ અને મહાભારત જેવા ધાર્મિક નાટકો ભજવવામાં આવતા હતા.

Exam Tip: Note down specific details about locations or institutions, as these are often tested in fact-based questions.

2. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

Question 1. કરુણાશંકર માસ્તરે ભવાયાની રમત શા માટે બંધ રખાવી?
Answer: ભવાયાની રમતમાં ગણેશવંદના પછી લોકોનું મનોરંજન કરવા દ્વિઅર્થી વાણીનો પ્રયોગ શરૂ થયો હતો. આનાથી બાળકોમાં ખરાબ સંસ્કારો ન આવે તે માટે કરુણાશંકર માસ્તરે પોતાનો એક મહિનાનો પગાર આપીને આ રમત બંધ કરાવી દીધી. તેમણે બાળકોના ઉછેરને પ્રાથમિકતા આપી.
In simple words: કરુણાશંકર માસ્તરે ભવાયાનો ખેલ એટલા માટે બંધ કરાવ્યો કારણ કે તેમાં બે અર્થવાળી વાતો થતી હતી. તેમને ચિંતા હતી કે આનાથી બાળકોમાં ખોટા સંસ્કાર ન પડે.

Exam Tip: When explaining motives, clearly state the action and then elaborate on the reason behind it, using descriptive language from the text.

Question 2. ગામલોકો આજે પણ કરુણાશંકર માસ્તરને કેમ ભૂલ્યા ન હતા?
Answer: કરુણાશંકર માસ્તરે ભવાયાના નાયકને એક મહિનાનો પગાર આપીને બીજા દિવસનો ખેલ બંધ કરાવ્યો હતો. તેમણે આમ કર્યું જેથી બાળકો તે ખેલનું નિર્દોષ ભાવે અનુકરણ ન કરે. માસ્તરે ગામના બાળકોના સંસ્કારોનું રક્ષણ કરવા માટે આખો મહિનો છાશ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરીથી પસાર કર્યો હતો. આવા નિસ્વાર્થી શિક્ષકને ગામલોકો આજે પણ યાદ કરે છે અને ભૂલ્યા નથી.
In simple words: ગામલોકો માસ્તરને ભૂલ્યા નથી કારણ કે તેમણે બાળકોના સારા સંસ્કાર માટે પોતાનો એક મહિનાનો પગાર આપીને ખરાબ ખેલ બંધ કરાવ્યો હતો. તેમણે બાળકો માટે આટલો મોટો ત્યાગ કર્યો હતો.

Exam Tip: Highlight instances of sacrifice and community welfare when asked about why a character is remembered or respected.

3. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તાર ઉત્તર આપો :

Question 1. કરુણાશંકર માસ્તરનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer: કરુણાશંકર ખેડા જિલ્લાના ગંભીરા ગામની પ્રાથમિક શાળાના એક આદર્શ શિક્ષક હતા. તેઓ શાળાના વિદ્યાર્થીઓ સારી રીતે ભણે અને સંસ્કારી બને તેની ખાસ કાળજી રાખતા હતા. તેમનો શાળાએ જવાનો સમય ચોક્કસ હતો, પરંતુ શાળાએથી પાછા ફરવાનો સમય નિશ્ચિત ન હતો. તેમની શાળામાં રામાયણ અને મહાભારતનાં પાત્રો જાણે જીવંત થતાં હોય તેવું લાગતું. તેમની શાળાનું કોઈ બાળક ક્યારેય અસત્ય બોલે નહીં કે ખરાબ શબ્દોનો ઉપયોગ ન કરે, તે માટે તેઓ કાળજી રાખતા. જ્યારે ગામમાં ભવાયા આવ્યા અને લોક મનોરંજનના નામે દ્વિઅર્થી વાણીનો પ્રયોગ કરવા લાગ્યા, ત્યારે કરુણાશંકરને બાળકોમાં ખરાબ સંસ્કાર પડશે તેવી ચિંતા થઈ. તેમણે ભવાયાના નાયકને પોતાનો એક મહિનાનો પગાર-બાર રૂપિયા-આપીને બીજા દિવસનો ખેલ બંધ કરાવ્યો. આ રીતે, કરુણાશંકર માસ્તર બાળકોના જીવનનું ઘડતર કરનારા સાચા ગુરુ હતા.
In simple words: કરુણાશંકર એક આદર્શ શિક્ષક હતા જે બાળકોના ભણતર અને સંસ્કારોની કાળજી રાખતા. તેઓ શાળામાં રામાયણ અને મહાભારતની વાતો કહેતા અને બાળકોને સાચું બોલતા શીખવતા. જ્યારે ભવાયાના ખરાબ ખેલથી બાળકો બગડવાની ચિંતા થઈ, ત્યારે તેમણે પોતાનો પગાર આપીને તે ખેલ બંધ કરાવ્યો.

Exam Tip: When describing a character, include their traits, actions, and the impact they have on others to provide a comprehensive portrayal.

Question 2. કરુણાશંકર માસ્તરની શાળાનું વાતાવરણ તમારા શબ્દોમાં લખો.
Answer: કરુણાશંકર ખેડા જિલ્લાના ગંભીરા ગામની પ્રાથમિક શાળાના આદર્શ શિક્ષક હતા. તેઓ પોતાના વિદ્યાર્થીઓ પર ખરાબ સંસ્કાર ન પડે તે માટે સતત પ્રયત્નશીલ રહેતા. શાળા નિર્ધારિત સમયે શરૂ થતી, પરંતુ તેને બંધ કરવાનો કોઈ નિશ્ચિત સમય ન હતો. કાર્યશીલ કરુણાશંકરના રામાયણ અને મહાભારતના પાત્રો શાળામાં જીવંત લાગતા. શાળાના બાળકો સંસ્કારી હતા. એક પણ બાળક ક્યારેય અસત્ય બોલતું ન હતું કે અપશબ્દનો ઉપયોગ કરતું ન હતું. આમ, શાળામાં ઉત્તમ સંસ્કારી વાતાવરણ પ્રવર્તતું હતું, જે બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ માટે યોગ્ય હતું.
In simple words: કરુણાશંકર માસ્તરની શાળામાં બાળકો સારા સંસ્કાર મેળવે તેવું વાતાવરણ હતું. શાળા સમયસર ખુલતી, પણ બંધ થવાનો કોઈ સમય ન હતો કારણ કે માસ્તર બાળકોના શિક્ષણમાં પૂરો સમય આપતા. બાળકો સાચું બોલતા અને ખરાબ શબ્દો વાપરતા ન હતા.

Exam Tip: When describing an environment, focus on elements that reflect the core values or teachings associated with it, such as discipline, moral values, or learning.

1. નીચેના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

Question 1. કરુણાશંકર કયા ગામની પ્રાથમિક શાળાના આદર્શ શિક્ષક હતા?
Answer: કરુણાશંકર ખેડા જિલ્લાના ગંભીરા ગામની પ્રાથમિક શાળાના આદર્શ શિક્ષક હતા.
In simple words: કરુણાશંકર ગંભીરા ગામની શાળાના સારા શિક્ષક હતા.

Exam Tip: For one-sentence answers, directly state the factual information requested without adding extra details.

Question 2. ગંભીરા ગામની પ્રાથમિક શાળાના આદર્શ શિક્ષકનું નામ = શું હતું?
Answer: ગંભીરા ગામની પ્રાથમિક શાળાના આદર્શ શિક્ષકનું નામ કરુણાશંકર હતું.
In simple words: ગંભીરા ગામના સારા શિક્ષકનું નામ કરુણાશંકર હતું.

Exam Tip: Ensure that names and specific details are accurately reproduced from the text.

Question 3. કરુણાશંકર માસ્તરે ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા શું કર્યું?
Answer: કરુણાશંકર માસ્તરે ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા પોતાનો એક મહિનાનો પગાર ભવાયાના નાયકને આપી દીધો.
In simple words: માસ્તરે ભવાયાનો ખેલ રોકવા માટે પોતાનો એક મહિનાનો પગાર તેના મુખ્ય વ્યક્તિને આપી દીધો.

Exam Tip: Briefly explain the action taken by the character to achieve a specific outcome.

Question 4. ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા એક માસનો પગાર આપી દીધા પછી કરુણાશંકર માસ્તરે મહિનો કેવી રીતે કાઢ્યો?
Answer: ભવાયાની રમત બંધ રખાવવા એક મહિનાનો પગાર આપી દીધા પછી કરુણાશંકર માસ્તરે છાશ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરીથી મહિનો પસાર કર્યો.
In simple words: પગાર આપી દીધા પછી માસ્તરે છાશ, રોટલો અને મીઠાની કાંકરી ખાઈને મહિનો ચલાવ્યો.

Exam Tip: Clearly state the simple, basic means a character resorted to when faced with a lack of resources.

Question 5. "પેટ માટે સૌને હસાવવા પડે.” આ વાક્ય કોણ બોલે છે?
Answer: "પેટ માટે સૌને હસાવવા પડે." આ વાક્ય ભવાયાનો મુખ્ય નાયક બોલે છે.
In simple words: ભવાયાનો મુખ્ય કલાકાર આ વાક્ય બોલે છે.

Exam Tip: When identifying a speaker, clearly state who says the given quote from the text.

1. સાચો સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો:

Question 1. ઊની
(a) ઊકળતી
(b) ગરમ
(c) પુની
Answer: (b) ગરમ
In simple words: 'ઊની' શબ્દનો અર્થ 'ગરમ' થાય છે.

Exam Tip: Understand that synonyms are words with similar meanings; choose the option that most closely matches the given word.

Question 2. ઉપાધિ
(a) ચિંતા
(b) જરૂર
(c) અડચણ
Answer: (a) ચિંતા
In simple words: 'ઉપાધિ' એટલે 'ચિંતા' થવી.

Exam Tip: Always select the synonym that accurately reflects the common usage and context of the original word.

Question 3. અજુગતું
(a) નવું
(b) અઘટિત
(c) બૂરું
Answer: (b) અઘટિત
In simple words: 'અજુગતું' એટલે જે યોગ્ય ન હોય, એટલે કે 'અઘટિત'.

Exam Tip: Focus on finding the closest conceptual match, especially for words with subtle differences in meaning.

Question 4. બાધો
(a) મૂઢ
(b) ચબરાક
(c) નટખટ
Answer: (a) મૂઢ
In simple words: 'બાધો' શબ્દનો અર્થ 'મૂઢ' થાય છે, એટલે કે બુદ્ધિ વગરનો.

Exam Tip: When dealing with less common words, recall their context from the chapter to deduce their meaning.

2. સાચો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ શોધીને લખો :

Question 1. ઊનું
(a) ટાઠું
(b) વાસી
(c) કાચું
Answer: (a) ટાઠું
In simple words: 'ઊનું' એટલે ગરમ, તો તેનો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ 'ટાઠું' એટલે ઠંડું.

Exam Tip: Antonyms are words with opposite meanings; choose the option that is the direct opposite of the given word.

Question 2. નિશ્ચિત
(a) ચિંતિત
(b) નક્કી
(c) અનિશ્ચિત
Answer: (c) અનિશ્ચિત
In simple words: 'નિશ્ચિત' એટલે નક્કી, તો તેનો વિરુદ્ધાર્થી 'અનિશ્ચિત' એટલે નક્કી ન હોય તેવું.

Exam Tip: Many antonyms are formed by adding prefixes like 'અ-' (a-) or 'અન-' (an-) to the original word in Gujarati.

Question 3. સત્ય
(a) સાચું
(b) સમજ
(c) અસત્ય
Answer: (c) અસત્ય
In simple words: 'સત્ય' એટલે સાચું, અને તેનો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ 'અસત્ય' એટલે ખોટું.

Exam Tip: For common words, the antonym is often a simple negation or its direct opposite.

Question 4. બાધો
(a) ચપળ
(b) મૂઢ
(c) ડાહ્યો
Answer: (a) ચપળ
In simple words: 'બાધો' એટલે મૂઢ અથવા ધીમો, જ્યારે 'ચપળ' એટલે ઝડપી અને હોશિયાર.

Exam Tip: Be careful with words that have multiple meanings; ensure you're choosing the antonym for the intended meaning in the context.

3. આપેલા શબ્દોમાંથી સાચી જોડણી શોધીને લખો:

Question 1. Choose the correct spelling:
(a) ખિચડી
(b) ખીચડી
(c) ખિચઢી
Answer: (b) ખીચડી
In simple words: 'ખીચડી' શબ્દમાં 'ખી' લાંબો આવે છે, તેથી (b) સાચી જોડણી છે.

Exam Tip: When identifying correct spellings, pay close attention to long and short vowel sounds (દીર્ઘ અને હ્રસ્વ સ્વર) and the use of conjunct consonants.

Question 2. Choose the correct spelling:
(a) જીલ્લો
(b) જિલી
(c) જિલ્લો
Answer: (c) જિલ્લો
In simple words: 'જિલ્લો' શબ્દમાં 'જિ' ટૂંકો અને 'લ્લો' લાંબો આવે છે, તેથી (c) સાચી જોડણી છે.

Exam Tip: Remember specific rules for double consonants or conjuncts that might influence vowel length in Gujarati spelling.

Question 3. Choose the correct spelling:
(a) છાછ
(b) સાઇ
(c) છાશ
Answer: (c) છાશ
In simple words: 'છાશ' શબ્દમાં 'શ' આવે છે, તેથી (c) સાચી જોડણી છે.

Exam Tip: Be mindful of commonly confused homophones or words with similar pronunciations but different spellings.

Question 4. સાચી જોડણી શોધીને લખો:
(a) સંસ્કાર
(b) નિશ્ચીત
(c) શીક્ષક
Answer: (a) સંસ્કાર
In simple words: વિકલ્પ (a) માં 'સંસ્કાર' ની જોડણી સાચી છે. વિકલ્પ (b) માં 'નિશ્ચિત' અને (c) માં 'શિક્ષક' શબ્દોની જોડણી ખોટી છે.

Exam Tip: For questions asking to identify the correctly spelled word among different options, quickly scan for common spelling errors in each word.

4. લિંગ શબ્દ ઓળખાવોઃ

Question 1. પુંલ્લિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(a) રમત
(b) પગાર
(c) ગામ
Answer: (b) પગાર
In simple words: 'પગાર' શબ્દ પુરૂષ જાતિનો છે.

Exam Tip: To identify gender, mentally use the word in a sentence with appropriate gender-specific pronouns or verbs in Gujarati (e.g., 'પગાર સારો છે' - masculine, 'રમત સારી છે' - feminine, 'ગામ મોટું છે' - neuter).

Question 2. સ્ત્રીલિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(a) જિલ્લો
(b) માસ્તર
(c) ખીચડી
Answer: (c) ખીચડી
In simple words: 'ખીચડી' શબ્દ સ્ત્રી જાતિનો છે.

Exam Tip: Practice identifying the gender of common nouns by associating them with gender-specific adjectives or verbs.

Question 3. નપુંસકલિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(a) ગીત
(b) છાશ
(c) ગુસ્સો
Answer: (a) ગીત
In simple words: 'ગીત' શબ્દ નપુંસક જાતિનો છે.

Exam Tip: Nouns ending with 'ત' or 'ડું' often tend to be neuter gender in Gujarati, but there are exceptions.

5. વચન બદલો:

Question 1. ગીત
(a) ગીતા
(b) ગીતો
(c) ગીતાં
Answer: (b) ગીતો
In simple words: 'ગીત' એકવચન છે, અને તેનું બહુવચન 'ગીતો' થાય છે.

Exam Tip: For most neuter nouns ending in a consonant, adding '-ઓ' (o) changes them to plural.

Question 2. શિક્ષક
(a) શિક્ષિકા
(b) શિક્ષકે
(c) શિક્ષકો
Answer: (c) શિક્ષકો
In simple words: 'શિક્ષક' એકવચન છે, અને તેનું બહુવચન 'શિક્ષકો' થાય છે.

Exam Tip: Many masculine nouns form their plural by adding '-ઓ' (o) to the singular form.

6. વિશેષણ શોધોઃ

Question 1. માસ્તરે બે કોળિયા પેટમાં નાખ્યા.
Answer: બે
In simple words: આ વાક્યમાં 'બે' શબ્દ કોળિયાની સંખ્યા બતાવે છે, તેથી તે વિશેષણ છે.

Exam Tip: Adjectives (વિશેષણ) describe nouns, indicating quantity, quality, or characteristics. Look for words that answer "how many," "what kind," or "which one."

Question 2. માસ્તરે આખા માસનો પગાર ભવાયાના નાયકને આપી દીધો.
Answer: આખા
In simple words: આ વાક્યમાં 'આખા' શબ્દ પગારનો જથ્થો દર્શાવે છે, તેથી તે વિશેષણ છે.

Exam Tip: Quantifying words like "આખા" (entire) or "બધા" (all) often function as adjectives.

7. નીચેનાં વાક્યોને યોગ્ય સંયોજકથી જોડો :

Question 1. પણ હવે બોલો. તમે શા માટે પૂછો છો?
Answer: પણ હવે બોલો કે તમે શા માટે પૂછો છો?
In simple words: આ બે વાક્યોને 'કે' સંયોજકથી જોડી શકાય છે.

Exam Tip: Conjunctions (સંયોજક) link words, phrases, or clauses. Identify the logical relationship between the sentences to choose the correct conjunction.

Question 2. ખોધો ડુંગર કાઢ્યો ઉંદર
Answer: ખોદ્યો ડુંગર અને કાઢ્યો ઉંદર!
In simple words: આ બે ક્રિયાઓને 'અને' સંયોજકથી જોડી શકાય છે.

Exam Tip: The conjunction "અને" (and) is used to combine two related actions or statements.

8. સમાસ ઓળખાવોઃ

Question 1. ધર્મપત્ની
(a) તત્પુરુષ
(b) કર્મધારય
(c) દ્વંદ્વ
Answer: (a) તત્પુરુષ
In simple words: 'ધર્મપત્ની' એટલે ધર્મની પત્ની. અહીં વિભક્તિનો લોપ થયો હોવાથી તે તત્પુરુષ સમાસ છે.

Exam Tip: In a Tatpurush (તત્પુરુષ) compound, the second word is the main one, and the first word modifies it, often involving omitted postpositions (વિભક્તિ પ્રત્યય).

Question 2. સમયપત્રક
(a) ઉપપદ
(b) તત્પુરુષ
(c) દ્વંદ્વ
Answer: (b) તત્પુરુષ
In simple words: 'સમયપત્રક' એટલે સમયનું પત્રક. અહીં પણ વિભક્તિનો લોપ થયો છે, તેથી તે તત્પુરુષ સમાસ છે.

Exam Tip: If you can insert a postposition like 'નું', 'નો', 'ની' (of) or 'માં', 'થી' (in, by) between the two parts of the compound, it's often a Tatpurush Samas.

Question 3. રામાયણ-મહાભારત
(a) તત્પુરુષ
(b) કર્મધારય
(c) દ્વંદ્વ
Answer: (c) દ્વંદ્વ
In simple words: 'રામાયણ-મહાભારત' એટલે રામાયણ અને મહાભારત. અહીં બે પદો સરખા મહત્વના હોવાથી તે દ્વંદ્વ સમાસ છે.

Exam Tip: A Dvandva (દ્વંદ્વ) compound consists of two or more words of equal importance, which can be connected by 'અને' (and).

Question 4. સંસ્કારપૂજક
(a) તત્પુરુષ
(b) દ્વંદ્વ
(c) ઉપપદ
Answer: (c) ઉપપદ
In simple words: 'સંસ્કારપૂજક' એટલે સંસ્કારનું પૂજન કરનાર. અહીં છેલ્લો શબ્દ ક્રિયાપદનો ભાગ છે, તેથી તે ઉપપદ સમાસ છે.

Exam Tip: An Upapad (ઉપપદ) compound has a second component that is a verbal derivative or agent noun, and it acts as a predicate (e.g., 'કરનાર', 'આપનાર', 'જ્ઞાતા').

9. શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ આપો?

Question 1. મેણાં મારતાં ગીતો
(a) ફટાણાં
(b) સોનેટ
(c) લોકગીતો
Answer: (a) ફટાણાં
In simple words: 'મેણાં મારતાં ગીતો' ને 'ફટાણાં' કહેવાય છે.

Exam Tip: Familiarize yourself with common Gujarati terms for specific types of songs or literary forms.

Question 2. એક શબ્દના બે અર્થવાળી
(a) બેકી
(b) દ્વિઅર્થી
(c) બીજી
Answer: (b) દ્વિઅર્થી
In simple words: 'એક શબ્દના બે અર્થવાળી' એટલે 'દ્વિઅર્થી'.

Exam Tip: Words with 'દ્વિ-' (dvi-) as a prefix often relate to the number two or having dual aspects.

10. નીચેના રૂઢિપ્રયોગોના અર્થ લખો:

Question 1. (1) પાણી ફરી વળવું
Answer: (1) મહેનત નકામી જવી
In simple words: 'પાણી ફરી વળવું' એટલે કરેલી મહેનતનો કોઈ ફાયદો ન થવો.

Exam Tip: Idioms often have a figurative meaning different from the literal interpretation of their words; learn them by heart.

Question 2. (2) દાંત કાઢવા
Answer: (2) હસવું
In simple words: 'દાંત કાઢવા' એટલે ખુલ્લેઆમ હસવું.

Exam Tip: Understand the common expressions and their implied meanings in the language.

Question 3. (3) ઊકળી જવું
Answer: (3) ગુસ્સે થવું
In simple words: 'ઊકળી જવું' એટલે ખૂબ જ ગુસ્સે થઈ જવું.

Exam Tip: Relate the idiom to a strong emotion or reaction to easily remember its meaning.

Question 4. (4) જીવ બાળવો
Answer: (4) ચિંતા કરવી
In simple words: 'જીવ બાળવો' એટલે કોઈ વાતની ઊંડી ચિંતા કરવી.

Exam Tip: Connect the idiom to the feeling or mental state it describes to recall its meaning effectively.

11. કહેવત સમજાવોઃ

Question 1. ખોદ્યો ડુંગર અને કાઢ્યો ઉંદર
Answer: મહેનત કરવા છતાં ધાર્યું પરિણામ પ્રાપ્ત ન થવું.
In simple words: ઘણી બધી મહેનત કર્યા પછી પણ જ્યારે તેનું પરિણામ ખૂબ ઓછું અથવા નકામું મળે, ત્યારે આ કહેવતનો ઉપયોગ થાય છે.

Exam Tip: When explaining proverbs, first state the direct meaning and then provide a brief scenario or context where it would be applicable.