GSEB Class 9 Gujarati Textbook Solutions Chapter 12 તો જાણું

To Janu Exercise

1. Select The Correct Option From The Given Choices Below The Question And Mark With (✓):

Question 1. શ્રીકૃષ્ણએ પહાડ ઊંચક્યો હતો તે હકીકત સ્વીકારવા ગોપી કઈ શરત રાખે છે?
(a) પર્વતારોહણની
(b) પોતાની ગાગર ઉતારવાની
(c) ફરી પહાડ ઊંચકવાની
(d) વાંસળી વગાડવાની
Answer: (b) પોતાની ગાગર ઉતારવાની
In simple words: ગોપી કહે છે કે જો શ્રીકૃષ્ણ તેના માથેથી પાણીનો ઘડો ઉતારે, તો જ તે માનશે કે તેમણે પહાડ ઊંચક્યો હતો.

Exam Tip: When answering about conditions, clearly state the action demanded and the belief that will follow if the condition is met.

Question 2. શ્રીકૃષ્ણ કઈ રીતે ગાયો ચરાવતા હતા?
(a) હાકલા-પડકારા કરીને
(b) હાથમાં લાકડી લીધા વગર
(c) ચપટી વગાડતા
(d) ડચકારા દઈ દઈને
Answer: (d) ડચકારા દઈ દઈને
In simple words: શ્રીકૃષ્ણ ગાયોને મોઢામાંથી અવાજ કાઢીને અથવા ડચકારા મારીને ચરાવતા હતા.

Exam Tip: Pay attention to specific details mentioned in the poem about Krishna's daily activities.

Question 3. ગોપી કઈ વાત ઘરે ઘરે જઈને વખાણવા માગે છે?
(a) ગાયો ચરાવવાની
(b) વાંસળી વગાડવાની
(c) પહાડ ઊંચકવાની
(d) માખણ ચોરવાની
Answer: (c) પહાડ ઊંચકવાની
In simple words: ગોપી દરેક ઘેર ઘેર જઈને એ વાતના ગુણગાન ગાવા માંગે છે કે શ્રીકૃષ્ણએ પહાડ ઉંચક્યો હતો.

Exam Tip: Identify the central achievement or act that the character wishes to glorify.

Question 4. ગોપી કેવા રસ્તા ઉપર ચાલીને ગાગર ભરવા જતી?
(a) કાંટાળી કેડી પર
(b) ડામરની સડક પર
(c) ગામડાની શેરીમાં
(d) ફૂલથી શણગારેલા રસ્તે.
Answer: (a) કાંટાળી કેડી પર
In simple words: ગોપી કાંટાવાળા નાના રસ્તા પર ચાલતી ગાગર ભરવા જતી હતી.

Exam Tip: Remember descriptive details about the setting and the character's actions from the poem.

2. Answer The Following Questions In Two-Three Sentences:

Question 1. ગોપી પોતાનાં કયાં-કયાં કાર્યોની વાત કરે છે?
Answer: ગોપી કાંટાવાળા રસ્તા પર અવરજવર કરીને જમુના નદીનું પાણી ભરી, ઘડો માથે રાખીને લાવે છે. તે હંમેશાં આનંદિત રહે છે.
In simple words: ગોપી કાંટાળા રસ્તા પર ચાલીને જમુનાનું પાણી લાવે છે અને તે ખુશ રહે છે.

Exam Tip: List all the specific actions or tasks performed by the Gopi as mentioned in the poem.

Question 2. કૃષ્ણને ઉદેશી ગોપી શું કહે છે?
Answer: શ્રીકૃષ્ણને લક્ષ્ય કરીને ગોપી જણાવે છે કે જો તમે મારો ઘડો ઉતારો, તો જ હું માનીશ કે તમે ગોવર્ધન પર્વત ઊંચક્યો હતો! આખો દિવસ હાથમાં વાંસળી વગાડવામાં કઈ મોટી બુદ્ધિ છે? ડચકારા કરીને ગાયોને ચરાવવાનું કાર્ય તો અહીંનો એક નાનો ગોકુળનો બાળક પણ સહેલાઈથી કરી શકે છે.
In simple words: ગોપી શ્રીકૃષ્ણને કહે છે કે જો તે મારો ઘડો ઉતારે તો જ તે માનશે કે તેમણે પર્વત ઊંચક્યો હતો. વાંસળી વગાડવી કે ગાયો ચરાવવી એ કોઈ મોટું કામ નથી.

Exam Tip: Summarize the main challenge or statement Gopi makes to Krishna, including her reasoning for it.

3. Answer The Following Questions In Detail:

Question 1. 'તો જાણું' કાવ્યનું રસદર્શન કરાવો.
Answer: “તો જાણું" કાવ્ય ગોપીનો શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેનો પ્રેમ રજૂ કરે છે; પરંતુ થોડી અલગ રીતે. ગોપી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને પડકાર આપતા જણાવે છે કે જો તમે મારા માથેથી ઘડો ઉતારો, તો જ હું માનીશ કે તમે ગોવર્ધન પર્વત ઊંચક્યો હતો! પછી હું દરેક ઘેર ઘેર જઈને પ્રશંસા કરીશ કે તમે ગોવર્ધન પર્વત ઊંચક્યો હતો! તમે આખો દિવસ હાથમાં વાંસળી વગાડો છો તેમાં શું સમજદારી છે? અમે તો કાંટાવાળા માર્ગ પર ઘડો લઈને આવીએ છીએ અને ખુશ રહીએ છીએ! ડચકારા આપીને ગાયોને ચરાવવાનું કાર્ય તો અમારા ગોકુળનો એક નાનો છોકરો પણ સહેલાઈથી કરી શકે છે! તમે મારો ઘડો ઉતારો તો જ તમે ખરા શક્તિશાળી! આ રીતે, ઘડો ઉતારવાના બહાને ગોપી શ્રીકૃષ્ણની નિકટતા મેળવવા ઈચ્છે છે.
In simple words: આ કાવ્યમાં ગોપી શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેનો તેનો પ્રેમ જુદી રીતે દર્શાવે છે. તે શ્રીકૃષ્ણને ઘડો ઉતારવાનો પડકાર આપે છે. જો તે આવું કરે, તો જ તે ગોવર્ધન પર્વત ઉંચક્યાનું માનશે અને ઘેર ઘેર જઈને તેના વખાણ કરશે. ગોપી કહે છે કે વાંસળી વગાડવી કે ગાયો ચરાવવી એ કોઈ મોટી વાત નથી, આવા કામ તો નાનો બાળક પણ કરી શકે છે. ખરેખર તો, આ બહાને ગોપી શ્રીકૃષ્ણની નજીક આવવા માંગે છે.

Exam Tip: When analyzing a poem, explain the central theme, the characters' emotions, their actions, and the underlying message conveyed by the poet. Use specific examples from the poem to support your analysis.

To Janu Questions And Answers

1. Answer The Following Questions In Two-Three Sentences:

Question 1. “તો જાણું કાવ્યમાં કૃષ્ણ કયાં કયાં કાર્યો કર્યાનો ઉલ્લેખ છે?
Answer: “તો જાણું" કાવ્યમાં શ્રીકૃષ્ણએ ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવ્યો હતો તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત, તેઓ વાંસળી વગાડતા અને ગાયો પણ ચરાવતા તેનો પણ ઉલ્લેખ છે.
In simple words: આ કાવ્યમાં એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે શ્રીકૃષ્ણએ ગોવર્ધન પર્વત ઉંચક્યો હતો. ઉપરાંત, તે વાંસળી વગાડતા અને ગાયો ચરાવતા હતા તેવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે.

Exam Tip: List all the significant actions attributed to Krishna in the poem, ensuring you mention each one.

Question 2. “ફરી ફરી નહિ આવે ટાણું એમ ગોપી કેમ કહે છે?
Answer: માથેથી ઘડો ઉતારવાનો મોકો આજે મળ્યો છે. પ્રેમ સ્વીકારવાની આવી તક વારંવાર ઉપલબ્ધ થતી નથી. તેથી ગોપી શ્રીકૃષ્ણને જણાવે છે કે "આવો સમય ફરીવાર નહીં મળે."
In simple words: ગોપી કહે છે કે માથેથી ઘડો ઉતારવાનો આ મોકો ફરીવાર નહીં મળે, કારણ કે પ્રેમ દર્શાવવાની આવી તક વારંવાર આવતી નથી.

Exam Tip: Explain Gopi's reasoning for emphasizing the rarity of the opportunity, linking it to her desire for Krishna's affection.

2. Answer The Following Questions In One Sentence:

Question 1. શ્રીકૃષ્ણ કયો પર્વત ઊંચક્યો હતો?
Answer: શ્રીકૃષ્ણએ ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવ્યો હતો.
In simple words: શ્રીકૃષ્ણએ ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવ્યો હતો.

Exam Tip: For direct questions, state the fact clearly and concisely.

Question 2. “તો જાણું કાવ્યમાં ગોપી કેવી છે?
Answer: “તો જાણું" કાવ્યમાં ગોપી શ્રીકૃષ્ણના પ્રેમમાં લીન બતાવી છે.
In simple words: આ કાવ્યમાં ગોપી શ્રીકૃષ્ણના પ્રેમમાં લીન દર્શાવવામાં આવી છે.

Exam Tip: Describe the primary characteristic or emotional state of Gopi as depicted in the poem.

Question 3. ગાગર ઉતારવાને બહાને ગોપી શું ઝંખે છે?
Answer: ઘડો ઉતારવાના બહાને ગોપી શ્રીકૃષ્ણનો પ્રેમ મેળવવા માંગે છે.
In simple words: ઘડો ઉતારવાના બહાને ગોપી શ્રીકૃષ્ણનો પ્રેમ મેળવવા માંગે છે.

Exam Tip: Identify Gopi's true underlying desire beyond the superficial request.

Question 4. કૃષ્ણ ગોકુળમાં શું કરતા હતા?
Answer: શ્રીકૃષ્ણ ગોકુળમાં ગાયો ચરાવવા જતા હતા.
In simple words: શ્રીકૃષ્ણ ગોકુળમાં ગાયો ચરાવવા જતા હતા.

Exam Tip: Recall Krishna's main occupation or activity in Gokul as described in the poem.

To Janu Grammar

1. Find And Write The Correct Synonym:

Question 1. કેડી
(a) કીડી
(b) પગદંડી
(c) સીડી
Answer: (b) પગદંડી
In simple words: "કેડી" એટલે ચાલવા માટેનો સાંકડો રસ્તો, જેને પગદંડી પણ કહેવાય છે.

Exam Tip: Understand the exact meaning of the word in context to choose the closest synonym.

Question 2. ટાણું
(a) ભાણું
(b) કાણું
(c) અવસર
Answer: (c) અવસર
In simple words: "ટાણું" શબ્દનો અર્થ થાય છે યોગ્ય સમય અથવા અવસર.

Exam Tip: Familiarize yourself with common Gujarati synonyms to identify the most fitting option.

Question 3. ગાગર
(a) સાગર
(b) ધડો
(c) નાગર
Answer: (b) ધડો
In simple words: "ગાગર" એટલે પાણી ભરવાનું એક વાસણ, જેને ધડો પણ કહેવામાં આવે છે.

Exam Tip: Know the various names for common household items in Gujarati.

2. Find And Write The Correct Antonym:

Question 1. ઝાઝા
(a) થોડા
(b) અધૂરા
(c) સુંદર
Answer: (a) થોડા
In simple words: "ઝાઝા" એટલે ઘણા, જ્યારે તેનો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ "થોડા" એટલે ઓછા.

Exam Tip: Understand the concept of opposite meanings to correctly identify antonyms.

Question 2. સ્મિત
(a) હાસ્ય
(b) રુદન
(c) નિંદા
Answer: (b) રુદન
In simple words: "સ્મિત" એટલે હસવું, અને તેનો વિરુદ્ધાર્થી "રુદન" એટલે રડવું.

Exam Tip: Consider the emotional opposite of the given word when looking for an antonym.

Question 3. વખાણ
(a) નિંદા
(b) નિરાશા
(c) નકામા
Answer: (a) નિંદા
In simple words: "વખાણ" એટલે પ્રશંસા કરવી, જ્યારે "નિંદા" એટલે કોઈની ખરાબ વાત કરવી.

Exam Tip: Know that "વખાણ" (praise) has "નિંદા" (criticism/blame) as its direct opposite.

3. Find And Write The Correct Spelling From The Given Words:

Question 1. (અ) વાસળી (બ) વાંસળી (ક) વાંસડી
Answer: (b) વાંસળી
In simple words: શબ્દોમાં "વાંસળી" એ સાચી રીતે લખાયેલો શબ્દ છે, જે શ્રીકૃષ્ણ વગાડતા હતા.

Exam Tip: Practice common Gujarati words to recognize their correct spellings, especially those with nasal sounds (અનુસ્વાર).

Question 2. (અ) સ્મિત (બ) સ્મીત (ક) સ્મિથ
Answer: (a) સ્મિત
In simple words: "સ્મિત" એ સાચી જોડણી છે, જેનો અર્થ હળવું હાસ્ય થાય છે.

Exam Tip: Pay attention to the correct use of short and long vowel sounds (હ્રસ્વ અને દીર્ઘ સ્વર) in Gujarati spellings.

4. Arrange The Following Words In Alphabetical Order:

Question 1. ગાગર, કેડી, વખાણ, સ્મિત, વાંસળી, ટાણું
Answer: કેડી, ગાગર, ટાણું, વખાણ, વાંસળી, સ્મિત
In simple words: આપેલા ગુજરાતી શબ્દોને મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં યોગ્ય રીતે ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

Exam Tip: Remember the Gujarati alphabet sequence and apply it systematically to arrange words in dictionary order.

5. Identify The Gender Of The Word:

Question 1. પુંલ્લિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(a) વાંસળી
(b) પર્વત
(c) ચપટી
Answer: (b) પર્વત
In simple words: "પર્વત" શબ્દ પુરૂષ જાતિનો છે, તેથી તે પુંલ્લિંગ શબ્દ ગણાય છે.

Exam Tip: To identify gender, try forming a simple sentence with the word and observe the adjectives or verbs that naturally accompany it.

Question 2. સ્ત્રીલિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(a) કેડી
(b) ટાણું
(c) સ્મિત
Answer: (a) કેડી
In simple words: "કેડી" શબ્દ સ્ત્રી જાતિનો છે, તેથી તે સ્ત્રીલિંગ શબ્દ ગણાય છે.

Exam Tip: For feminine words, common indicators might be certain endings or the natural usage in sentences (e.g., "કેડી" - કેડી કેવી છે?).

6. Find The Postposition:

Question 1. હું તો વહેતી ગંગાને અહીં લાવું.
Answer: ને
In simple words: આ વાક્યમાં "ને" એ ક્રિયાપદ સાથે જોડાયેલો અનુગ શબ્દ છે, જે કર્મનો નિર્દેશ કરે છે.

Exam Tip: Postpositions (અનુગ) are words or suffixes that come after a noun or pronoun to indicate its grammatical relationship to other words in the sentence.

Question 2. તમે આખો દિવસ વાંસળીને હાથમાં રમાડો
Answer: ને, માં
In simple words: આ વાક્યમાં "ને" અને "માં" બંને અનુગ શબ્દો છે, જે ક્રિયા અને સંબંધ દર્શાવે છે.

Exam Tip: Look for words attached to nouns or pronouns that specify location, direction, or relation.

7. Give The Meanings Of The Idioms:

Question 1. પોરો ખાવો
Answer: થાક ખાવો, આરામ કરવો
In simple words: "પોરો ખાવો" એટલે કામ કરીને થાકી જવું અને થોડો સમય આરામ લેવો.

Exam Tip: Understand the figurative meaning of the idiom, not just the literal meaning of individual words.

Question 2. ચપટીમાં કામ કરવું
Answer: સહેલાઈથી કામ કરવું
In simple words: "ચપટીમાં કામ કરવું" એટલે કોઈ પણ કાર્ય ખૂબ જ સરળતાથી અને ઝડપથી પૂરું કરવું.

Exam Tip: An idiom's meaning often implies speed, ease, or difficulty, so relate the phrase to such concepts.

To Janu Poem - Introduction

Suresh Purushottamdas Dalal (Born: 11-10-1932, Died: 10-08-2012)

ગોપીને શ્રીકૃષ્ણ માટે ખૂબ પ્રેમ છે. તે હંમેશાં શ્રીકૃષ્ણને મળવા ઈચ્છે છે. આ કાવ્યમાં ગોપી શ્રીકૃષ્ણને પડકાર આપતા જણાવે છે કે જો તમે મારા માથેથી ઘડો ઉતારો, તો જ હું માનીશ કે તમે પર્વત (ગોવર્ધન) ઉઠાવ્યો હતો. આ કારણે ગોપી શ્રીકૃષ્ણની નિકટતા મેળવવા માંગે છે. કવિએ આ નાની સુંદર કવિતામાં ગોકુળનું અને પ્રેમના વાતાવરણને રજૂ કર્યું છે.

(Gopi has a great love for Shri Krishna. She always wishes to have company of Krishna. In this poem Gopi challenges Krishna saying that if he brings down the pot (gagar) from her head, she will believe that he had lifted the mountain (Govardhan). In fact, she wants his attachment. In this small sweet poem, the poet has expressed the atmosphere of Gokul and love.)

Poem Explanation

રાજ, મારા માથેથી ઘડો ઉતારો તો જ હું માનીશ કે તમે પર્વત (ગોવર્ધન) ઉઠાવ્યો હતો! રાજ, હું તો દરેક ઘેર ઘેર જઈને પ્રશંસા કરીશ કે તમે પર્વત (ગોવર્ધન) ઉઠાવ્યો હતો!

(Raj, if you bring down the pot from my head, I will believe that you had lifted the mountain (Govardhan)! Raj, I will go house to house and praise saying that you had lifted the mountain (Govardhan)!)

કાનજી, આખો દિવસ વાંસળી હાથમાં વગાડો, તેમાં કઈ મોટી સમજદારી છે? અમે તો કાંટાવાળા માર્ગ પર ઘડો લઈને આવીએ છીએ અને ખુશ રહીએ છીએ. હું તો વહેતી જમુનાનું પાણી અહીં લાવું છું. રાજ, મારો ઘડો ઉતારો તો જ હું માનીશ કે તમે પર્વત (ગોવર્ધન) ઉઠાવ્યો હતો!

(Kanji, you play a flute in your hand the whole day. What is wisdom in it? We come and go on the thorny trail with pots on our head and give smile (remain happy). I bring flowing Jamuna (water) here: Raj, if you bring down the pot from my head, I will believe that you had lifted the mountain (Govardhan)!)

ડચકારા આપીને ગાયોને ચરાવવી અને છાંયડામાં આરામ કરવો સરળ છે. આવું કાર્ય તો અહીંનો નાનો ગોકુળનો બાળક પણ સહેલાઈથી કરી શકે છે. ઘડો ઉતારવાનો મોકો ફરીવાર નહીં મળે. રાજ, મારો ઘડો માથેથી ઉતારો તો જ હું માનીશ કે તમે પર્વત (ગોવર્ધન) ઉઠાવ્યો હતો!

[To graze the cows with the voice dach' and rest in shade is very easy. Here even a small boy of Gokul can do such work easily. The chance (of bringing down the pot) will not often come. Raj, if you bring down the pot from my head, I will believe that you had lifted the mountain (Govardhan)!]

To Janu Word Meanings (Meanings)

• ગાગર - ઘડો, સાંકડા મોંનું પાણી ભરવાનું વાસણ; pot.
• ઉતારવું - નીચે લાવવું; to bring down.
• વખાણવું - પ્રશંસા કરવી; to praise.
• પહાડ - પહાડ, પર્વત; mountain.
• વાંસળી - બંસરી; flute.
• વેતા - ભલીવાર, ડહાપણ, આવડત; knowledge, skill.
• કેડી - પગદંડી, સાંકડો પગરસ્તો; trail.
• આણવું - લાવવું; to bring.
• ડચકારા - 'ડી' એવો અવાજ, ગાય one kind of voice dach'.
• પોરો ખાવો - થાક ખાવો, આરામ કરવો; to rest.
• ચપટીમાં કામ કરવું - સહેલાઈથી કામ કરવું; to work easily.
• ટાણું - અવસર, તક; chance.