GSEB Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 सङ्ख्या

Pronounce the Following Words Properly:
નીચેના શબ્દોનું મોટેથી ઉચ્ચારણ કરો :

Answer the Following Questions in Sanskrit:
આપેલા પ્રશ્નોના જવાબ સંસ્કૃત ભાષામાં લખો :

Question 1. द्वादशकदलीफलानां कियत् मूल्यम् ?
Answer: द्वादशकदलीफलानां पञ्चत्रिंशत् रूप्यकाणि अस्ति। (The price of twelve bananas is thirty-five rupees.)
In simple words: The price for twelve bananas is thirty-five rupees.

Exam Tip: When a question asks for a price, always state the quantity and the exact cost clearly, referring to any given price lists or tables.

Question 2. कति नारङ्गफलानां मूल्यं विंशतिः रूप्यकाणि?
Answer: चतुर्णां नारङ्गफलानां मूल्यं विंशतिः रूप्यकाणि अस्ति। (The price of four oranges is twenty rupees.)
In simple words: Twenty rupees is the price for four oranges.

Exam Tip: Pay attention to both the quantity and the total price mentioned in the question and answer to ensure they correspond accurately.

Question 3. कः फलविक्रेत्रे शतं रूप्यकाणि ददाति?
Answer: रमेशः फलविक्रेत्रे शतं रूप्यकाणि ददाति। (Ramesh gives one hundred rupees to the fruit seller.)
In simple words: Ramesh gives the fruit seller a hundred rupees.

Exam Tip: Identify the subject and object of the action carefully to correctly answer questions about who performs what action for whom.

Question 4. रमेशः कति नारङ्गफलानि क्रीणाति?
Answer: रमेशः द्वादश नारङ्गफलानि क्रीणाति। (Ramesh buys twelve oranges.)
In simple words: Ramesh buys twelve oranges.

Exam Tip: Remember to use the correct Sanskrit word for the number 'twelve' when stating quantities bought.

Question 5. त्रिंशत् कदलीफलानां कियत् मूल्यम् ?
Answer: त्रिंशत् कदलीफलानां चत्वारिंशत् रूप्यकाणि अस्ति। (The price of thirty bananas is forty rupees.)
In simple words: Thirty bananas cost forty rupees.

Exam Tip: If the exact quantity isn't in a table, use the context provided in other parts of the text to find the appropriate price.

Match the Following:
भेऽडां भेडी:

Question. Match the following items from Section A with their corresponding values in Section B.
(1) नवनवतिः
(2) षट्सप्ततिः
(3) नवचत्वारिंशत्
(4) एकाशीतिः
(5) षण्णवतिः
Answer:
(1) नवनवतिः – ९९
(2) षट्सप्ततिः – ७६
(3) नवचत्वारिंशत् – ४९
(4) एकाशीतिः – ८१
(5) षण्णवतिः – ९६
In simple words: Connect the Sanskrit number names from list A with their correct numerical values from list B.

Exam Tip: Memorize Sanskrit number names and their corresponding figures to quickly and accurately match them.

Fill in the Gaps:
ખાલી જગ્યા પૂરો :

Question. Fill in the gaps with the correct information.
1. __________ कदलीफलानां चतुस्त्रिंशत् रूप्यकाणि।
2. पञ्च दाडिमानां मूल्यं __________ रूप्यकाणि।
3. दश आम्रफलानां मूल्यं __________ रूप्यकाणि।
Answer:
1. द्वादश कदलीफलानां चतुस्त्रिंशत् रूप्यकाणि। (Twelve bananas for thirty-four rupees.)
2. पञ्चानाम् दाडिमानां मूल्यं चत्वारिंशत् रूप्यकाणि। (The price of five pomegranates is forty rupees.)
3. द्वादश आम्रफलानां मूल्यं पञ्चाशत् रूप्यकाणि। (The price of twelve mangoes is fifty rupees.)
In simple words: Complete each sentence by filling in the blank with the correct quantity or price as specified.

Exam Tip: Read each statement carefully and use your knowledge of Sanskrit numbers and prices to choose the accurate word for each blank.

State True or False based on the table in Q-4:
પ્રશ્ન માં આપેલ કોષ્ટકના આધારે આપેલાં વાક્યો ખરાં છે છે કે ખોટાં તે કહો :

Question. State whether the following statements are 'True' or 'False' on the basis of the table given in Q-4.
1. दश सेवफलानां मूल्यं अष्टनवति रूप्यकाणि। ()
2. उपनेत्रस्य मूल्यं पञ्चाशद् रूप्यकाणि। ()
3. युतकस्य मूल्यं पञ्च षष्टिः रूप्यकाणि। ()
Answer:
1. दशसेवफलानां मूल्यम् अष्टनवतिः रूप्यकाणि। (√)
2. उपनेत्रस्य मूल्यं पञ्चाशद् रूप्यकाणि। (X)
3. युतकस्य मूल्यं पञ्चषष्टिः रूप्यकाणि। (√)
In simple words: Decide if each sentence is true or false by checking the prices and items in the provided table.

Exam Tip: Always cross-reference each statement with the table data to confirm accuracy, marking true (√) or false (X).

Answer the Following Questions Based on This Table:
કોષ્ટકના આધારે તેની નીચે આપેલા પ્રશ્નોના જવાબ લખો :

Table: Fruit and Item Prices

Question 1. कस्य मूल्यं पञ्चसप्ततिः रूप्यकाणि अस्ति?
Answer: उपनेत्रस्य मूल्यं पञ्चसप्ततिः रूप्यकाणि अस्ति। (The price of spectacles is seventy-five rupees.)
In simple words: The spectacles cost seventy-five rupees.

Exam Tip: Refer to the item names in the 'वस्तूनि' column and their corresponding prices in the 'मूल्यम्' column to find the correct item.

Question 2. पञ्चदाडिमानां मूल्य कति रूप्यकाणि अस्ति?
Answer: पञ्चदाडिमानां मूल्यं चत्वारिंशत् रूप्यकाणि अस्ति। (The price of five pomegranates is forty rupees.)
In simple words: Five pomegranates cost forty rupees.

Exam Tip: For quantity-specific questions, find the exact quantity (e.g., 'पञ्चदाडिमानां') in the table and read its associated price.

Question 3. तालस्य मूल्यं कति रूप्यकाणि अस्ति?
Answer: तालस्य मूल्यं षष्टिः रूप्यकाणि अस्ति। (The price of the lock is sixty rupees.)
In simple words: The lock costs sixty rupees.

Exam Tip: Always look up the specific item (e.g., 'तालस्य') in the table and verify its price carefully.

Question 4. षट्चत्वारिंशत् रूप्यकाणि कस्य कस्य मूल्यम् अस्ति?
Answer: षट्चत्वारिंशत् रूप्यकाणि मूल्यं द्राक्षाफलस्य कर्तर्याः च अस्ति। (Forty-six rupees is the price of grapes and scissors.)
In simple words: Grapes and scissors both cost forty-six rupees.

Exam Tip: When asked for items with a specific price, scan the 'मूल्यम्' columns to find all matching entries.

Write in Words:
શબ્દોમાં અને અંકમાં લખો :

Question. Write the following numbers in Sanskrit words.
1. 68:
2. 74:
3. 100:
4. 88:
5. 57:
Answer:
1. ६८ अष्टषष्टिः
2. ७४ चतुःसप्ततिः
3. १०० शतम्, एकशतम्
4. ८८ अष्टाशीतिः
5. ५७ सप्तपञ्चाशत्
In simple words: Write out the Sanskrit word for each given number.

Exam Tip: Practice writing Sanskrit numbers to ensure correct spelling and usage for each numerical value.

Complete the Following Table:
કોષ્ટક પૂરું કરો :

Question. Complete the following table by filling in the missing numbers and Sanskrit words.

Answer:

In simple words: Fill in the blank cells in the table with the correct Sanskrit number names for the numbers given, or the numerical values for the Sanskrit words given.

Exam Tip: Ensure you know both the Sanskrit numerical words and their corresponding figures to accurately complete such tables.

Additional Questions and Answers

Answer the Following Questions in Sanskrit:

Question 1. सुरेशः किं क्रेतुम् इच्छति?
Answer: सुरेशः फलानि क्रेतुम् इच्छति। (Suresh wishes to buy fruits.)
In simple words: Suresh wants to buy fruits.

Exam Tip: For simple direct questions, always provide a clear and concise answer using the key terms from the question.

Question 2. सुरेशः कति कदलीफलानि क्रीणाति?
Answer: सुरेशः त्रिंशत् कदलीफलानि क्रीणाति। (Suresh buys thirty bananas.)
In simple words: Suresh buys thirty bananas.

Exam Tip: Clearly state the quantity purchased, using the correct Sanskrit number word for accuracy.

Question 3. कस्यां विपण्यां पक्कानि फलानि सन्ति?
Answer: पञ्चम्यां विपण्यां पक्कानि फलानि सन्ति। (Ripe fruits are available in the fifth shop.)
In simple words: Ripe fruits are found in the fifth shop.

Exam Tip: Ensure your answer correctly identifies the location (e.g., 'fifth shop') as requested in the question.

Question 4. पञ्चाशत् रूप्यकाणां कति आम्रफलानि?
Answer: पञ्चाशत् रूप्यकाणां दश आम्रफलानि। (Ten mangoes for fifty rupees.)
In simple words: You get ten mangoes for fifty rupees.

Exam Tip: Accurately connect the given price with the correct quantity of fruit to provide a precise answer.

Question 5. त्रिंशत् कदलीफलानि कः केतुम् इच्छति?
Answer: सुरेशः त्रिंशत् कदलीफलानि क्रेतुम् इच्छति। (Suresh wishes to buy thirty bananas.)
In simple words: Suresh wants to buy thirty bananas.

Exam Tip: Identify the person (subject) who wants to buy and the specific item and quantity they desire.

Question 6. फलविक्रेता केषां फलानां कियत् मूल्यं याचति?
Answer: फलविक्रेता कदलीफलानां चत्वारिंशत्, नारङ्गफलानां च षष्टिः रूप्यकाणि याचति। (The fruit seller asks forty rupees for bananas and sixty rupees for oranges.)
In simple words: The fruit seller asks for forty rupees for bananas and sixty rupees for oranges.

Exam Tip: List both items and their respective prices clearly to fully answer questions about multiple items.

Choose the Correct Option:

Question 1. द्वादशकदलीफलानां कियत् मूल्यम् ?
(a) दशरूप्यकाणि
(b) द्वादशरूप्यकाणि
(c) षोडशरूप्यकाणि
(d) विंशतिरूप्यकाणि
Answer: (c) षोडशरूप्यकाणि
In simple words: What is the price of twelve bananas? The answer is sixteen rupees.

Exam Tip: Carefully read the question to understand the quantity and item, then select the option with the correct price.

Question 2. नवनवतिः अर्थात् –
(a) १९
(b) ८९
(c) ९३
(d) ९९
Answer: (d) ९९
In simple words: The Sanskrit word 'नवनवतिः' means 'ninety-nine'.

Exam Tip: Ensure you know the Sanskrit words for numbers to correctly identify their numerical values.

Question 3. What is the Sanskrit word of a number '१८' ?
(a) एकादशन्
(b) चतुर्दशन्
(c) अष्टादशन्
(d) अष्टाविंशति
Answer: (c) अष्टादशन्
In simple words: The Sanskrit word for the number '18' is 'अष्टादशन्'.

Exam Tip: Familiarize yourself with Sanskrit number names to correctly translate numerical figures into words.

Question 4. रमेशः मूल्यरूपेण शतम् रूप्यकाणि ददाति ।
(a) षष्टि-रूप्यकाणि
(b) सप्तचत्वारिंशत्रूप्यकाणि
(c) षट्पञ्चाशत्रूप्यकाणि
(d) शतम् रूप्यकाणि
Answer: (d) शतम् रूप्यकाणि
In simple words: Ramesh gives one hundred rupees as the price.

Exam Tip: Understand the context of the dialogue to correctly infer the amount of money transacted by Ramesh.

Question 5. चत्वारः
(a) four
(b) compound
(c) group of four
(d) four types
Answer: (a) four
In simple words: The Sanskrit word 'चत्वारः' means 'four'.

Exam Tip: Always choose the most direct and accurate translation for Sanskrit terms when selecting options.

Question 6. द्वादश -
(a) ten
(b) twelve
(c) twelve and ten
(d) sixteenth
Answer: (b) twelve
In simple words: The Sanskrit word 'द्वादश' means 'twelve'.

Exam Tip: Correctly match the Sanskrit number name with its English numerical equivalent.

Question 7. षोडश -
(a) six types
(b) sixth
(c) sixteen
(d) sixteenth
Answer: (c) sixteen
In simple words: The Sanskrit word 'षोडश' means 'sixteen'.

Exam Tip: Distinguish between cardinal numbers (like 'sixteen') and ordinal numbers (like 'sixteenth') when translating.

Question 8. पञ्चाशत् –
(a) five hundred
(b) group of five
(c) fifty
(d) five souls
Answer: (c) fifty
In simple words: The Sanskrit word 'पञ्चाशत्' means 'fifty'.

Exam Tip: Always choose the precise numerical translation for Sanskrit number terms.

Question 9. ७४ :
(a) चुमोतेर
(b) चतुस्त्रिंशत्
(c) चतुःसप्ततिः
(d) चतुश्चत्वारिंशत्
Answer: (c) चतुःसप्ततिः
In simple words: The Sanskrit word for '74' is 'चतुःसप्ततिः'.

Exam Tip: Ensure accurate pronunciation and spelling of Sanskrit numerical words to match the correct option.

Question 10. ८२ :
(a) एकाशीतिः
(b) अशीतिः
(c) द्वयशीतिः
(d) त्र्यशीतिः
Answer: (c) द्वयशीतिः
In simple words: The Sanskrit word for '82' is 'द्वयशीतिः'.

Exam Tip: Double-check the Sanskrit word for each number, especially for those ending in 'shi' or 'shati'.

Question 11. ४६ :
(a) षट्सप्तति
(b) षट्चत्वारिंशत्
(c) चत्वारिंशत्
(d) चतुश्चत्वारिंशत्
Answer: (b) षट्चत्वारिंशत्
In simple words: The Sanskrit word for '46' is 'षट्चत्वारिंशत्'.

Exam Tip: Ensure you correctly combine the Sanskrit terms for 'six' (षट्) and 'forty' (चत्वारिंशत्) to form 'forty-six'.

Question 12. दश आम्रफलानां मूल्यम् पञ्चाशत् रूप्यकाणि सन्ति।
(a) विंशतिरूप्यकाणि
(b) षोडशरूप्यकाणि
(c) पञ्चाशत्रूप्यकाणि
(d) पञ्चविंशतिरूप्यकाणि
Answer: (c) पञ्चाशत्रूप्यकाणि
In simple words: The price for ten mangoes is fifty rupees.

Exam Tip: Refer to any provided price lists or context from the lesson to determine the correct price for the stated quantity of items.

Question 13. भारतदेशे कति ज्योतिर्लिङ्गानि सन्ति?
(a) एकादश
(b) त्रयोदश
(c) एकपञ्चाशत्
(d) द्वादश
Answer: (d) द्वादश
In simple words: There are twelve Jyotirlingas in India.

Exam Tip: Recall general knowledge facts related to the subject matter to answer such questions accurately.

Fill in the Blanks with Appropriate Words from the Bracket:
(विंशति, षष्टिः, षोडश, पञ्चसप्तति, अष्टनवति, शतम्, षट्सप्तति)

Question. Fill in the blanks with appropriate words from the bracket.
1. चतुर्विंशतिः आम्रफलानां मूल्यम् ............... रूप्यकाणि सन्ति।
2. द्वादशकदलीफलानां ............... रूप्यकाणि।
3. उपनेत्रस्य मूल्यं ............... रूप्यकाणि अस्ति।
4. चतुर्णां नारङ्गफलानां ............... रूप्यकाणि।
5. कदलीफलानां चत्वारिंशत् नारङ्गफलानां च ............... रूप्यकाणि।
6. दशसेवफलानां मूल्यं ............... रूप्यकाणि।
Answer:
1. चतुर्विंशतिः आम्रफलानां मूल्यम् शतम् रूप्यकाणि सन्ति। (The price of twenty-four mangoes is one hundred rupees.)
2. द्वादशकदलीफलानां षोडश रूप्यकाणि। (Twelve bananas cost sixteen rupees.)
3. उपनेत्रस्य मूल्यं पञ्चसप्ततिः रूप्यकाणि अस्ति। (The price of spectacles is seventy-five rupees.)
4. चतुर्णां नारङ्गफलानां विंशतिः रूप्यकाणि। (Four oranges cost twenty rupees.)
5. कदलीफलानां चत्वारिंशत् नारङ्गफलानां च षष्टिः रूप्यकाणि। (Forty rupees for bananas and sixty rupees for oranges.)
6. दशसेवफलानां मूल्यं अष्टनवतिः रूप्यकाणि। (Ten apples cost ninety-eight rupees.)
In simple words: Complete each sentence by choosing the best word from the given list to accurately describe quantities or prices.

Exam Tip: Carefully read each statement and match the context with the Sanskrit words provided in the bracket to find the perfect fit.

Write 'True' or 'False' for the Following Statements:

Question. Write 'आम्' (True) against the true statement and 'न' (False) against the false statement.
1. रमेशः विद्यालयं गच्छति।
2. भद्र, दश आम्रफलानां मूल्यं त्रिंशत रूप्यकाणि।
3. सुरेशः त्रिंशत् कदलीफलानि क्रीणाति।
4. रमेशः नारङ्गफलानि क्रेतुम् न इच्छति।
5. चतुर्णां नारङ्गफलानां मूल्यं विंशति रूप्यकाणि सन्ति।
6. युतकस्य मूल्यं पञ्चषष्टिः रूप्यकाणि।
Answer:
1. रमेशः विद्यालयं गच्छति। (न)
2. भद्र, दश आम्रफलानां मूल्यं त्रिंशत रूप्यकाणि। (न)
3. सुरेशः त्रिंशत् कदलीफलानि क्रीणाति। (आम्)
4. रमेशः नारङ्गफलानि क्रेतुम् न इच्छति। (न)
5. चतुर्णां नारङ्गफलानां मूल्यं विंशति रूप्यकाणि सन्ति। (आम्)
6. युतकस्य मूल्यं पञ्चषष्टिः रूप्यकाणि। (आम्)
In simple words: Indicate whether each statement is true (आम्) or false (न) based on the information learned.

Exam Tip: Cross-reference each statement with the dialogues and facts presented in the chapter to determine its accuracy.

Write the Following Numbers in Sanskrit Words:

Question. Write the following numbers in Sanskrit words.
1. ९३ -
2. ८९ -
3. ९९ -
4. ७६ -
5. ८१ -
6. २३ -
Answer:
1. ९३ – त्रिनवतिः
2. ८९ – नवाशीतिः
3. ९९ – नवनवतिः
4. ७६ – षट्सप्ततिः
5. ८१ – एकाशीतिः
6. २३ – त्रयोविंशतिः
In simple words: Provide the Sanskrit word equivalent for each given number.

Exam Tip: Practice writing and recognizing Sanskrit numerical terms to correctly convert figures into words.

Write the Following Numbers in Figures:

Question. Write the following Sanskrit numbers in figures.
1. सप्ततिः –
2. पञ्चत्रिंशत् –
3. पञ्चदश –
4. सप्तपञ्चाशत् –
5. नवविंशतिः –
Answer:
1. सप्ततिः – ७०
2. पञ्चत्रिंशत् – ३५
3. पञ्चदश – १५
4. सप्तपञ्चाशत् – ५७
5. नवविंशतिः – २९
In simple words: Convert each Sanskrit number word into its corresponding numerical figure.

Exam Tip: Ensure precise knowledge of Sanskrit number words to accurately write them as numerical figures.

Match Section 'A' with Section 'B' Properly:

Question. Join Section 'A' with Section 'B' properly.

Answer:

In simple words: Pair each numerical figure with its corresponding Sanskrit word from the provided lists.

Exam Tip: Thoroughly review the Sanskrit number chart to correctly match figures with their word forms and avoid common errors.

Write, Who Said the Following Sentence:

Question. Write, who said the following sentence.
1. अहो रमेश! कुत्र गच्छति?
2. पञ्चाशत्रूप्यकाणां दशफलानि।
3. भवान् किं क्रेतुम् इच्छति?
Answer:
1. अहो रमेश! कुत्र गच्छति? – सुरेशः वदति। (Suresh says: "Oh Ramesh! Where are you going?")
2. पञ्चाशत्रूप्यकाणां दशफलानि । – फलविक्रेता वदति। (Fruit seller says: "Ten fruits for fifty rupees.")
3. भवान् किं क्रेतुम् इच्छति? – रमेशः वदति। (Ramesh says: "What do you wish to buy?")
In simple words: Identify the speaker for each given Sanskrit dialogue.

Exam Tip: Understand the context and roles of characters in the dialogue to correctly attribute each sentence to its speaker.

Arrange the Following Sentences in the Correct Order:

Question. Rewrite the following sentences arranging them as per the event's order.
1. सुरेशः – अहं फलानि क्रेतुम् इच्छामि।
2. रमेशः - भवान् किं क्रेतुम् इच्छति?
3. सुरेशः – अहम् अपि आगच्छामि।
4. रमेश: – आपणं गच्छामि।
5. सुरेशः – अहो रमेश! कुत्र गच्छति?
Answer:
1. सुरेशः – अहो रमेश! कुत्र गच्छति?
2. रमेशः – आपणं गच्छामि।
3. सुरेशः – अहम् अपि आगच्छामि।
4. रमेशः – भवान् किं क्रेतुम् इच्छति?
5. सुरेशः – अहं फलानि क्रेतुम् इच्छामि।
In simple words: Arrange the given dialogue sentences in the correct sequence to form a logical conversation.

Exam Tip: Read all sentences first to grasp the narrative, then identify the opening and closing remarks to structure the conversation properly.

Question 10. Write correct meaning of a Sanskrit word given below:
1. भद्र – Cot/Brother
2. आपणम् – Our / Shop
3. कदलीफलम् - Forest of Banana/Banana
4. आम्रफलम् – Mango/Mango tree
Answer:
1. भद्र – Brother
2. आपणम् – Shop
3. कदलीफलम् – Banana
4. आम्रफलम् – Mango
In simple words: Provide the accurate English meaning for each Sanskrit word from the choices given.

Exam Tip: Focus on the primary and most common meaning of each Sanskrit word to select the best translation.

किम् भवान् / भवती जानाति ? (Do You Know ?)

भारतदेशे द्वादश ज्योतिलिङ्गानि सन्ति। (There are twelve Jyotirlingas in India.)

They are as follows :

1. Somn\( \bar{a} \)th in Saur\( \bar{a} \)shtra
2. Mallik\( \bar{a} \)rjuna in Shrishail
3. Mah\( \bar{a} \)k\( \bar{a} \)leshw\( \bar{a} \)r in Ujjain
4. Omk\( \bar{a} \)reshwar in Amareshwar on the banks of river Narmad\( \bar{a} \)
5. Ked\( \bar{a} \)reshwar in the Him\( \bar{a} \)l\( \bar{a} \)yas
6. Bhīmash\( \bar{a} \)nkara in D\( \bar{a} \)kini
7. Vishweshwar in K\( \bar{a} \)shi
8. Trayambakeshwar on the banks of river Gomati
9. Vaijyan\( \bar{a} \)th in Chit\( \bar{a} \)bhumi
10. N\( \bar{a} \)geshwar in Dw\( \bar{a} \)rk\( \bar{a} \)
11. R\( \bar{a} \)meshwar in Setubandha
12. Ghushneshwar in Shiv\( \bar{a} \)laya.

सङ्ख्या Summary In Hindi

We often use numbers whenever we talk in any language. So, learning Sanskrit numbers is also very important. You have already studied Sanskrit numbers up to 50 in Std. 7. In this lesson, you will learn Sanskrit numbers up to 100.

આપણે ભાષાનો વ્યવહાર કરતી વખતે સંખ્યાનો ઉપયોગ વારંવાર કરીએ છીએ. આથી સંસ્કૃત સંખ્યાનું જ્ઞાન પણ આવશ્યક છે. ધોરણ 7માં તમે 50 સુધીની સંસ્કૃત સંખ્યા શીખી ગયા છો. આ પાઠમાં 100 સુધીની સંસ્કૃત સંખ્યા આપવામાં આવી છે.

Here are numbers from 1 to 100. Always try to recall the Sanskrit term for each number.

નીચે 1થી 100 સુધીના સંખ્યાવાચક શબ્દો આપ્યા છે. પ્રત્યેક અંક માટેનો સંસ્કૃત શબ્દ યાદ રાખો :

१ – एक (एकः – for masculine, एका – for feminine, एकम् – for neuter gender) १
२ – द्वि (द्वौ – for masculine, द्वे – for feminine, द्वे – for neuter gender) २
३ – त्रि (त्रयः – for masculine, तिस्रः – for feminine, त्रीणि – for neuter gender) ३
४ – चतुर् (चत्वारः – for masculine, चतस्रः – for feminine, चत्वारि – for neuter gender) ४

Note: The numbers that come after those written above have the same forms (names) in masculine, feminine, and neuter genders.

નોંધઃ અહીંથી આગળના સંખ્યાવાચક શબ્દો પુંલ્લિંગ, સ્ત્રીલિંગ અને નપુંસકલિંગમાં સમાન છે.

५ - पञ्चन् (पञ्च)
६ - षष् (षट्)
७ - सप्तम् (सप्त)
८ - अष्टन् (अष्ट)
९ - नवन् (नव)
१० - दशन् (दश)
११ - एकादशन् (एकादश)
१२ - द्वादशन् (द्वादश)
१३ - त्रयोदशन् (त्रयोदश)
१४ - चतुर्दशन् (चतुर्दश)
१५ – पञ्चदशन् (पञ्चदश)
१६ - षोडशन् (षोडश)
१७ - सप्तदशन् (सप्तदश)
१८ - अष्टादशन् (अष्टादश)
१९ - नवदशन् (नवदश)
२० - विंशति (विंशतिः)

२१ - एकविंशति (एकविंशतिः)
२२ - द्वाविंशति (द्वाविंशतिः)
२३ – त्रयोविंशति (त्रयोविंशतिः)
२४ - चतुर्विंशति (चतुर्विंशतिः)
२५ – पञ्चविंशति (पञ्चविंशतिः)
२६ - षड्विंशति (षड्विंशतिः)
२७ - सप्तविंशति (सप्तविंशतिः)
२८ - अष्टाविंशति (अष्टाविंशतिः)
२९ - नवविंशति (नवविंशतिः)
३० - त्रिंशत्
३१ - एकत्रिंशत्
३२ - द्वात्रिंशत्
३३ - त्रयस्त्रिंशत्
३४ - चतुस्त्रिंशत्
३५ – पञ्चत्रिंशत्

३७ – सप्तत्रिंशत्
३८ - अष्टात्रिंशत्
३९ – नवत्रिंशत्
४० – चत्वारिंशत्
४१ - एकचत्वारिंशत्
४२ - द्विचत्वारिंशत्
४३ - त्रिचत्वारिंशत्
४४ - चतुश्चत्वारिंशत्
४५ – पञ्चचत्वारिंशत्
४६ – षट्चत्वारिंशत्
४७ – सप्तचत्वारिंशत्
४८ - अष्टचत्वारिंशत्
४९ – नवचत्वारिंशत्
५० - पञ्चाशत्
५१ - एकपञ्चाशत्
५२ - द्विपञ्चाशत्
५३ - त्रिपञ्चाशत्
५४ - चतुःपञ्चाशत्
५५ – पञ्चपञ्चाशत्
५६ - षट्पञ्चाशत्
५७ - सप्तपञ्चाशत्
५८ - अष्टपञ्चाशत्
५९ – नवपञ्चाशत्
६० - षष्टि (षष्टिः)
६१ - एकषष्टि (एकषष्टिः)
६२ - द्विषष्टि (द्विषष्टिः)
६३ - त्रिषष्टि (त्रिषष्टिः)
६४ - चतुःषष्टि (चतुःषष्टिः)
६५ – पञ्चषष्टि (पञ्चषष्टिः)
६६ - षट्षष्टि (षट्षष्टिः)
६७ - सप्तषष्टि (सप्तषष्टिः)
६८ - अष्टषष्टि (अष्टषष्टिः)

६९ - नवषष्टि (नवषष्टिः)
७० - सप्तति (सप्ततिः)
७१ - एकसप्तति (एकसप्ततिः)
७२ - द्विसप्तति (द्विसप्ततिः)
७३ - त्रिसप्तति (त्रिसप्ततिः)
७४ - चतुःसप्तति (चतुःसप्ततिः)
७५ - पञ्चसप्तति (पञ्चसप्ततिः)
७६ - षट्सप्तति (षट्सप्ततिः)
७७ - सप्तसप्तति (सप्तसप्ततिः)
७८ - अष्टसप्तति (अष्टसप्ततिः)
७९ - नवसप्तति (नवसप्ततिः)
८० - अशीति (अशीतिः)
८१ - एकाशीति (एकाशीतिः)
८२ - द्वयशीति (व्ययशीतिः)
८३ - त्र्यशीति (त्र्यशीतिः)
८४ - चतुरशीति (चतुरशीतिः)
८५ - पञ्चाशीति (पञ्चाशीतिः)
८६ - षडशीति (षडशीतिः)
८७ - सप्ताशीति (सप्ताशीतिः)
८८ – अष्टाशीति (अष्टाशीतिः)
८९ – नवाशीति (नवाशीतिः)
९० - नवति (नवतिः)
९१ - एकनवति (एकनवतिः)
९२ - द्विनवति (द्विनवतिः)
९३ - त्रिनवति (त्रिनवतिः)
९४ - चतुर्नवति (चतुर्नवतिः)
९५ - पञ्चनवति (पञ्चनवतिः)
९६ - षण्णवति (षण्णवतिः)
९७ - सप्तनवति (सप्तनवतिः)
९८ - अष्टनवति (अष्टनवतिः)
९९ - नवनवति (नवनवतिः)
१०० - शत (शतम्)

प्रभावः शब्दार्थाः, अनुवादः

सुरेशः – अहो रमेश! कुत्र गच्छति? रमेशः – आपणं गच्छामि। सुरेशः – अहम् अपि आगच्छामि। रमेशः – भवान् किं क्रेतुम् इच्छति? सुरेशः – अहं फलानि क्रेतुम् इच्छामि। रमेशः – पश्यतु, तत्रैव फलविपणी अस्ति। चलतु।

अहो - Oh! this is an adverb. कुत्र - where; this is an adverb. गच्छति - are going (go); verb of the understood subject भवान्, आपणम् - to the shop. गच्छामि - (I) go (am going). अपि - also; this is an adverb. आगच्छामि - (I) come (am coming). भवान् - you; masculine nominative singular of the pronoun भवत्. the verb that follows भवान् is always of the third person; for example, भवान् संस्कृतं पठति (but त्वम् संस्कृतं पठसि)। क्रेतुम् - for buying, to buy; तुमन्त form (infinitive of purpose – हेत्वर्थ कृदन्त) of root क्री (९ उ.). इच्छामि - (I) wish, (I) want. पश्यतु - see; third person singular imperative form of root दृश् (पश्य्) (१ प.); verb of the understood subject भवान्. तत्रैव - तत्र + एव - there itself. फलविपणी - a fruit shop. चलतु - come on; third person singular imperative form of root चल् (१ प.).

અહોઃ-અરે! આ અવ્યય છે. કુત્ર-ક્યાં; આ અવ્યય છે. ગચ્છતિ-જાઓ છો, જાય છે; ભવાન અધ્યહૃત કર્તાનું ક્રિયાપદ. આપણમ્-દુકાન. ગચ્છામિ-(હું) જાઉં છું. અપિ-પણ; આ અવ્યય છે. આગચ્છામિ-(હું) આવું છું. ભવાન-તમે; ભવત સર્વનામનું પું. પ્રથમા એકવચન. ભવાન સાથે ક્રિયાપદ અન્ય પુરુષનું વપારાય છે; જેમ કે, ભવાન સંસ્કૃતં પઠતિ (પરંતુ ત્વમ્ સંસ્કૃતં પઠસિ)। ક્રેતુમ-ખરીદવા માટે; ક્રી (૧૩.) ધાતુનું તુમન્ત અવ્યય અથવા હેત્વર્થ કૃદંત. ઈચ્છામિ-ઈચ્છું છું, માગું છું. પશ્યતુ-જુઓ; દૃશ (૧૫.) ધાતુનું આજ્ઞાર્થ, અન્ય પુરુષ એકવચન; ભવાન અધ્યાહૃત કર્તાનું ક્રિયાપદ. તત્રૈવ-તત્ર+એવ-ત્યાં જ. ફલવિપણી-ફળની દુકાન. ચલતુ-ચાલો; ચલ (૧૫.) ધાતુનું આજ્ઞાર્થ, અન્ય પુરુષ એકવચન.

अनुवादः

Suresh – Oh Ramesh! Where are you going? Ramesh - I am going to the shop. Suresh - I am also coming. Ramesh – What do you want to purchase? Suresh – I want to buy fruits. Ramesh – Look, the fruit shop is right there. Come on.

અનુવાદ:

સુરેશ – અરે રમેશ! ક્યાં જાઓ છો? રમેશ – હું દુકાને જાઉં છું. સુરેશ – હું પણ આવું છું. રમેશ – તમે શું ખરીદવા ઈચ્છો છો? સુરેશ – હું ફળો ખરીદવા ઇચ્છું છું. રમેશ – જુઓ, ત્યાં જ ફળોની દુકાન (બજાર) છે. ચાલો.

2. सुरेशः – પંચમ્યાં વિપણ્યાં ................... ભવતુ।

पञ्चम्याम् विपण्याम् - in the fifth shop. पञ्चम्याम् - the ordinal numeric adjective of the adjective of number (cardinal) पञ्चन्. the feminine form of पञ्चम is पञ्चमी and it is its locative form; adjective of the noun विपण्याम्. विपण्याम् - in the shop; [विपणि (इ-कारान्त feminine) the locative singular is विपणौ / विपण्याम्]. पक्वानि फलानि - ripe fruits; पक्वानि is the adjective of the noun फलानि. in whichever gender, number and declension the noun is written, the adjective also takes the same gender, number and declension (विभक्ति). सन्ति - are; root अस् (२ प.) Present tense third person plural verb of the noun (subject) फलानि.

भद्र - brother! Ramesh speaks to the fruit seller in this way. आम्रफलानाम् - of mangoes. कियत् - how much. मूल्यम् - value, cost. पञ्चाशत् रूप्यकाणाम् - of fifty rupees. दश फलानि - ten fruits. द्वादशकदली-फलानाम् - of twelve bananas. षोडशरूप्यकाणि - sixteen rupees. चतुर्णाम् four; नारङ्गफलानाम् of oranges. चतुर्णाम् is the adjective of the noun नारङ्गफलानाम् and the adjective of number neuter gender Genitive plural of चतुर्. विंशतिः – twenty; adjective of the noun रूप्यकाणि adjective of noun. तर्हि – then; this is an adverb. त्रिंशत् कदलीफलानि - thirty bananas. ददातु - give. imperative, third person singular of root, दा (यच्छ्) (३ प.). मह्यम् - to me; dative singular of pronoun अस्मद्. द्वादश - twelve. नारङ्गफलानि - oranges. चत्वारिंशत् - forty. षष्टिः - sixty. शतरूप्यकाणि - शतम् रूप्यकाणि - hundred rupees. स्वीकरोतु - accept, take; वि-form imperative, third person singular of root स्व + कृ (८ प.). भवतु - thank you, imperative third person singular of root भू (१ प.).

પંચમ્યાં વિપણ્યાં - પાંચમી દુકાનમાં; પંચમ્યાં - પંચન સંખ્યાવાચક વિશેષણનું ક્રમવાચક સંખ્યાવિશેષણ પંચમનું સ્ત્રી. રૂપ પંચમીનું સપ્તમી એકવચન; વિપણ્યાં નામ(વિશેષ્ય)નું વિશેષણ. વિપણ્યાં-દુકાનમાં; વિપણિ (ઇ-કારાન્ત સ્ત્રી.) નામનું સપ્તમી એકવચન. [વિપણિ-દુકાન (ઇ-કારાન્ત સ્ત્રી.) નામનું સપ્તમી એ.વ. વિપણૌ/વિપણ્યાં થાય છે.] પકવાનિ ફલાનિ-પાકાં ફળો; પકવાનિ એ ફલાનિ નામ(વિશેષ્ય)નું વિશેષણ છે. વિશેષ્ય (નામ) જે લિંગમાં, જે વચનમાં અને જે વિભક્તિમાં હોય, તે જ લિંગ, વચન અને વિભક્તિમાં તેનું વિશેષણ પણ આવે છે. સંતિ-છે; અસ્ (૨પ.) ધાતુનું વર્તમાનકાળ, અન્ય પુરુષ બહુવચન; ફલાનિ કર્તાનું ક્રિયાપદ.

ભદ્ર-ભાઈ! સજ્જન! રમેશ ફળો વેચનાર દુકાનદારને આ સંબોધન કરે છે. આમ્રફલાનામ-કેરીઓનું. કિચત્-કેટલું. મૂલ્યમ્-મૂલ્ય, કિંમત. પંચાશત્ રૂપ્યકાણામ-પચાસ રૂપિયાનાં. દશ ફલાનિ-દસ ફળો. દ્વાદશકદલી-ફલાનામ-બાર કેળાંનું. ષોડશરૂપ્યકાણિ-સોળ રૂપિયા. ચતુર્ણામ-ચાર; નારંગફલાનામ (નારંગીઓ-સંતરાનું) વિશેષ્ય(નામ)નું વિશેષણ; ચતુર્ણામ-ચતુર્ સંખ્યાવાચક વિશેષણનું નપું. ષષ્ઠી બહુવચન. વિંશતિ-વીસ; રૂપ્યકાણિ વિશેષ્ય-(નામ)નું વિશેષણ. તર્હિ-તો; આ અવ્યય છે. મહ્યમ્-મને; અસ્મદ સર્વનામનું ચતુર્થી એકવચન; વાક્યમાં જ્યારે આપવાની ક્રિયા થઈ હોય ત્યારે લેનારને ચતુર્થી વિભક્તિમાં મૂકવામાં આવે છે; જેમ કે, નૃપઃ વિપ્રાય ધનં યચ્છતિ। શિક્ષકઃ છાત્રેભ્યઃ જ્ઞાનં દદાતિ। ત્રિંશત કદલીફલાનિ-ત્રીસ કેળાં. દદાતુ-આપો; દા (૩ પ.) ધાતુનું આજ્ઞાર્થ, અન્ય પુરુષ એકવચન. દ્વાદશ-બાર. નારંગફલાનિ-નારંગીઓ, સંતરાં. ચત્વારિંશત-ચાલીસ. ષષ્ટિ-સાઠ. શતરૂપ્યકાણિ-શતમ રૂપ્યકાણિ-સો રૂપિયા. સ્વીકરોતુ-સ્વીકારો, લો; સ્વ+કૃ (૮પ.) ધાતુનું વિ-રૂપ, આજ્ઞાર્થ, અન્ય પુરુષ એકવચન. ભવતુ-ભલે; ભૂ-ભવ (૧૫.) ધાતુનું આજ્ઞાર્થ, અન્ય પુરુષ એકવચન.

अनुवादः

Suresh – There are ripe fruits in the fifth shop. Ramesh – Brother! How much do the mangoes cost? Fruit seller – Fifty rupees for ten fruits. How much for twelve bananas?