Get the most accurate GSEB Solutions for Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન here. Updated for the 2026-27 academic session, these solutions are based on the latest GSEB textbooks for Class 8 Mathematics. Our expert-created answers for Class 8 Mathematics are available for free download in PDF format.
Detailed Chapter 05 માહિતીનું નિયમન GSEB Solutions for Class 8 Mathematics
For Class 8 students, solving GSEB textbook questions is the most effective way to build a strong conceptual foundation. Our Class 8 Mathematics solutions follow a detailed, step-by-step approach to ensure you understand the logic behind every answer. Practicing these Chapter 05 માહિતીનું નિયમન solutions will improve your exam performance.
Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન GSEB Solutions PDF
Question 1. એક શહેરના યુવા વર્ગને ગમતાં વિવિધ પ્રકારનાં સંગીત વિશે એક મોજણી (Survey) કરવામાં આવી. નીચે દર્શાવેલ વર્તુળ-આલેખ (પાઈ-ચાટ) મુજબ તેનાં પરિણામો મળ્યાં હતાં. આ વર્તુળ-આલેખ(પાઈ-ચાર્ટી)ની મદદથી નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપોઃ
Answer:
(i) જો 20 યુવાનો શાસ્ત્રીય સંગીત પસંદ કરે છે, તો કેટલા યુવાનોની મોજણી કરી હતી?
Answer: ધારો કે સર્વેક્ષણ કરવામાં આવેલી યુવાનોની સંખ્યા \(x\) છે. શાસ્ત્રીય સંગીત પસંદ કરનાર યુવાનો 10% છે, જેની સંખ્યા 20 છે.
\( \implies x \times \frac{10}{100} = 20 \)
\( \implies x = \frac{20 \times 100}{10} \)
\( \implies x = 200 \)
આમ, કુલ 200 યુવાનોની મોજણી કરવામાં આવી હતી.
In simple words: જો 20 યુવાનો શાસ્ત્રીય સંગીત પસંદ કરે છે, અને તે 10% છે, તો કુલ 200 યુવાનોનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો.
Exam Tip: જ્યારે ટકાવારી અને ચોક્કસ સંખ્યા બંને આપેલી હોય, ત્યારે કુલ સંખ્યા શોધવા માટે ટકાવારીને સમીકરણ સ્વરૂપે મૂકીને ગણતરી કરો.
(ii) કયા પ્રકારનું સંગીત મહત્તમ યુવાનો પસંદ કરે છે?
Answer: વર્તુળ-આલેખમાં જોતાં જણાય છે કે હળવું સંગીત પસંદ કરનાર યુવાનોની ટકાવારી 40% છે જે અન્ય સંગીતની પસંદગી કરનાર યુવાનો કરતાં વધુ છે. આમ, હળવું સંગીત મહત્તમ યુવાનો પસંદ કરે છે.
In simple words: પાઈ-ચાર્ટ જોઈને, હળવું સંગીત સૌથી વધુ યુવાનોને ગમે છે કારણ કે તે 40% સાથે સૌથી મોટી ટકાવારી ધરાવે છે.
Exam Tip: પાઈ-ચાર્ટમાં સૌથી મોટો ભાગ અથવા સૌથી વધુ ટકાવારી ધરાવતો સેક્ટર હંમેશા મહત્તમ પસંદગી દર્શાવે છે.
(iii) જો કોઈ કૅસેટ કંપની આ સંગીતની 1000 CDs તૈયાર કરે, તો દરેક પ્રકારનાં સંગીત માટે કેટલી CDs તૈયાર થાય?
Answer: કોઈ કૅસેટ કંપની આ સંગીતની 1000 CDs બનાવવા ઇચ્છે છે.
(a) અર્ધ શાસ્ત્રીય સંગીત માટેની બનાવવાની CDs:
\( = 1000 \text{ના } 20\% \)
\( = 1000 \times \frac{20}{100} = 200 \)
(b) શાસ્ત્રીય સંગીત માટેની બનાવવાની CDs:
\( = 1000 \text{ના } 10\% \)
\( = 1000 \times \frac{10}{100} = 100 \)
(c) લોક સંગીત માટેની બનાવવાની CDs:
\( = 1000 \text{ના } 30\% \)
\( = 1000 \times \frac{30}{100} = 300 \)
(d) હળવા સંગીત માટેની બનાવવાની CDs:
\( = 1000 \text{ના } 40\% \)
\( = 1000 \times \frac{40}{100} = 400 \)
In simple words: જો 1000 CDs બનાવવાની હોય, તો દરેક પ્રકારના સંગીતની ટકાવારી પ્રમાણે તેની સંખ્યા નક્કી કરાય છે. જેમ કે, 20% અર્ધ શાસ્ત્રીય સંગીતની 200 CDs બનશે.
Exam Tip: કુલ સંખ્યાના આધારે દરેક ભાગની સંખ્યા શોધવા માટે, કુલ સંખ્યાને દરેક ભાગની ટકાવારી વડે ગુણો.
Question 2. 360 લોકોને શિયાળો, ઉનાળો અને ચોમાસું એમ ત્રણ ઋતુમાંથી પોતાની પસંદગીની ઋતુ માટે મત આપવા જણાવવામાં આવ્યું :
Answer:
| ઋતુ (Season) | મતની સંખ્યા (Number of votes) |
|---|---|
| ઉનાળો (Summer) | 90 |
| ચોમાસું (Monsoon) | 120 |
| શિયાળો (Winter) | 150 |
(i) કઈ ઋતુને સૌથી વધુ મત મળ્યા?
Answer: ઋતુની પસંદગીમાં શિયાળાની ઋતુ પસંદ કરનાર લોકોના મત 150 છે જે અન્ય ઋતુની પસંદગીના મત કરતાં સૌથી વધારે છે. આથી, શિયાળાની ઋતુને સૌથી વધુ મત મળ્યા.
In simple words: શિયાળાને 150 મત મળ્યા, જે બીજી ઋતુઓ કરતાં વધુ છે, તેથી શિયાળાને સૌથી વધુ મત મળ્યા.
Exam Tip: માહિતીના કોષ્ટકમાંથી સૌથી મોટી સંખ્યા શોધીને સીધો જવાબ આપી શકાય છે.
(ii) દરેક ઋતુના વૃત્તાંશ માટે તેના કેન્દ્ર પાસેના ખૂણાનું માપ શોધો.
Answer: કુલ ઋતુ પસંદગીના મતની સંખ્યા \( = 90 + 120 + 150 = 360 \).
ઉનાળાની ઋતુ માટે કેન્દ્ર પાસેનો ખૂણો \( = \frac{90}{360} \times 360^\circ = 90^\circ \)
ચોમાસાની ઋતુ માટે કેન્દ્ર પાસેનો ખૂણો \( = \frac{120}{360} \times 360^\circ = 120^\circ \)
શિયાળાની ઋતુ માટે કેન્દ્ર પાસેનો ખૂણો \( = \frac{150}{360} \times 360^\circ = 150^\circ \)
In simple words: દરેક ઋતુના મતોને કુલ મતોથી ભાગીને 360 ડિગ્રીથી ગુણવાથી દરેક ઋતુનો કેન્દ્રીય ખૂણો મળે છે.
Exam Tip: પાઈ-ચાર્ટમાં ખૂણાઓની ગણતરી કરવા માટે, દરેક ભાગની સંખ્યાને કુલ સંખ્યાથી ભાગીને 360° વડે ગુણો.
(iii) ઉપરોક્ત માહિતી દર્શાવતો પાઈ-ચાર્ટ તૈયાર કરો
Answer: જવાબ (ii) માં શોધેલા કેન્દ્ર પાસેના ખૂણાનો ઉપયોગ કરીએ. વર્તુળમાં એવી બે ત્રિજ્યાઓ દોરો જે અનુક્રમે \(90^\circ\), \(120^\circ\) અને \(150^\circ\) નો ખૂણો બનાવે. બનતો પાઈ-ચાર્ટ બાજુમાં દર્શાવ્યો છે.
In simple words: દરેક ઋતુના ખૂણાઓના માપનો ઉપયોગ કરીને, એક વર્તુળમાં તે ખૂણાઓ દર્શાવતા ભાગો દોરવામાં આવે છે, જે પાઈ-ચાર્ટ બનાવે છે.
Exam Tip: પાઈ-ચાર્ટ દોરતી વખતે, કેન્દ્રીય ખૂણાઓને ચોકસાઈપૂર્વક માપીને દોરવા જેથી દરેક ભાગ યોગ્ય રીતે રજૂ થાય.
Question 3. રંગની પસંદગી દર્શાવતો પાઈ-ચાર્ટ તૈયાર કરો.
Answer:
| રંગ (Color) | લોકોની સંખ્યા (Number of people) |
|---|---|
| વાદળી (Blue) | 18 |
| લીલો (Green) | 9 |
| લાલ (Red) | 6 |
| પીળો (Yellow) | 3 |
| કુલ (Total) | 36 |
(a) વાદળી રંગને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{18}{36} \times 360^\circ = \frac{1}{2} \times 360^\circ = 180^\circ \)
(b) લીલા રંગને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{9}{36} \times 360^\circ = \frac{1}{4} \times 360^\circ = 90^\circ \)
(c) લાલ રંગને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{6}{36} \times 360^\circ = \frac{1}{6} \times 360^\circ = 60^\circ \)
(d) પીળા રંગને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{3}{36} \times 360^\circ = \frac{1}{12} \times 360^\circ = 30^\circ \)
ઉપરની માહિતીનો ઉપયોગ કરતાં બાજુમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણેનો પાઈ-ચાર્ટ તૈયાર થાય.
In simple words: દરેક રંગના લોકોની સંખ્યાનો ઉપયોગ કરીને, કુલ સંખ્યાના આધારે દરેક રંગ માટે કેન્દ્રીય ખૂણાની ગણતરી કરવામાં આવે છે. પછી આ ખૂણાઓનો ઉપયોગ કરીને પાઈ-ચાર્ટ બનાવવામાં આવે છે.
Exam Tip: જ્યારે વિવિધ શ્રેણીઓ માટે ટકાવારી અથવા પ્રમાણ આપેલું હોય, ત્યારે પાઈ-ચાર્ટ બનાવવા માટે દરેક શ્રેણીનો કેન્દ્રીય ખૂણો શોધો.
Question 4. અહીં આપેલ પાઈ-ચાર્ટમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા હિન્દી, અંગ્રેજી, ગણિતશાસ્ત્ર, સામાજિક વિજ્ઞાન અને વિજ્ઞાનની પરીક્ષામાં 540 ગુણમાંથી મેળવેલા ગુણ દર્શાવેલ છે.
Answer:
(i) કયા વિષયમાં વિદ્યાર્થીઓએ 105 ગુણ મેળવ્યા છે? (સૂચનઃ 540 ગુણ માટે વૃત્તાંશકોણ \(360^\circ\) તેથી, 105 ગુણ માટે વૃત્તાંશકોણ કેટલો?)
Answer: કુલ ગુણ 540 છે. 540 ગુણને સંગત વૃત્તાંશકોણ \(360^\circ\) છે.
\( \implies 105 \) ગુણને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{360^\circ}{540} \times 105 = 70^\circ \)
વર્તુળ-આલેખમાં જોતાં \(70^\circ\) નો કોણ એ વિજ્ઞાન વિષયનો વૃત્તાંશકોણ છે. આમ, વિદ્યાર્થીઓએ વિજ્ઞાન વિષયમાં 105 ગુણ મેળવ્યા છે.
In simple words: 540 કુલ ગુણ માટે 360 ડિગ્રી હોય, તો 105 ગુણ માટેનો ખૂણો 70 ડિગ્રી થાય. આલેખમાં 70 ડિગ્રી વિજ્ઞાન વિષય માટે છે, તેથી વિદ્યાર્થીઓએ વિજ્ઞાનમાં 105 ગુણ મેળવ્યા છે.
Exam Tip: જ્યારે કુલ ગુણ અને કુલ કોણ બંને આપેલા હોય, ત્યારે આપેલ ગુણ માટે સંગત કોણ શોધવા માટે ત્રિરાશી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો.
(ii) હિન્દી વિષય કરતાં ગણિતશાસ્ત્રમાં વિદ્યાર્થીઓએ કેટલા ગુણ વધારે મેળવ્યા છે?
Answer: ગણિતશાસ્ત્ર વિષયના વિભાગનો વૃત્તાંશકોણ \(90^\circ\) છે.
\( \implies \) મેળવેલા ગુણ \( = \frac{90^\circ}{360^\circ} \times 540 = 135 \)
વિદ્યાર્થીઓએ હિન્દીમાં 105 ગુણ (Q4(i) માંથી) અને ગણિતશાસ્ત્રમાં 135 ગુણ મેળવેલા છે.
\( \implies \) વિદ્યાર્થીઓએ ગણિતશાસ્ત્રમાં મેળવેલા વધારે ગુણ \( = 135 - 105 = 30 \)
આમ, હિન્દી વિષય કરતાં ગણિતશાસ્ત્રમાં વિદ્યાર્થીઓએ 30 ગુણ વધારે મેળવ્યા છે.
In simple words: ગણિતશાસ્ત્ર માટેનો ખૂણો 90 ડિગ્રી છે, જે 135 ગુણ બરાબર છે. હિન્દીના 105 ગુણ કરતાં ગણિતમાં 30 ગુણ વધુ મેળવ્યા છે.
Exam Tip: બે વિષયોના ગુણ વચ્ચેનો તફાવત શોધવા માટે, સૌપ્રથમ દરેક વિષયના ગુણ શોધો અને પછી તેમની બાદબાકી કરો.
(iii) ચકાસો કે શું વિજ્ઞાન અને હિન્દી વિષયમાં મેળવેલ ગુણના સરવાળા કરતાં સામાજિક વિજ્ઞાન અને ગણિતશાસ્ત્રમાં મેળવેલ ગુણ વધારે છે? (સૂચનઃ વૃત્તાંશનાં કેન્દ્ર પાસેના ખૂણાનાં માપનો ઉપયોગ કરો.)
Answer: સામાજિક વિજ્ઞાન અને ગણિતશાસ્ત્ર વિષયના વૃત્તાંશકોણનો સરવાળો \( = 65^\circ + 90^\circ = 155^\circ \)
વિજ્ઞાન અને હિન્દી વિષયના વૃત્તાંશકોણનો સરવાળો \( = 80^\circ + 70^\circ = 150^\circ \)
\( \implies 155^\circ > 150^\circ \)
આથી, હા, વિજ્ઞાન અને હિન્દી વિષયમાં મેળવેલ ગુણના સરવાળા કરતાં સામાજિક વિજ્ઞાન અને ગણિતશાસ્ત્રમાં મેળવેલ ગુણ વધારે છે.
In simple words: સામાજિક વિજ્ઞાન અને ગણિતના ખૂણાનો સરવાળો (155 ડિગ્રી) વિજ્ઞાન અને હિન્દીના ખૂણાના સરવાળા (150 ડિગ્રી) કરતાં વધુ છે. તેથી, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ગણિતમાં વધુ ગુણ મળ્યા છે.
Exam Tip: આવા પ્રશ્નોમાં, ગુણનો સીધો સરવાળો કરવાને બદલે, કેન્દ્રીય ખૂણાઓનો સરવાળો કરીને તુલના કરવી વધુ સરળ અને ઝડપી છે.
Question 5. એક છાત્રાલયમાં જુદી જુદી ભાષાઓ બોલતાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા નીચે મુજબ છે, તો પાઈ-ચાર્ટ તૈયાર કરોઃ
Answer:
| ભાષા (Language) | વિદ્યાર્થીની સંખ્યા (Number of students) |
|---|---|
| ગુજરાતી (Gujarati) | 40 |
| અંગ્રેજી (English) | 12 |
| ઉર્દુ (Urdu) | 9 |
| હિન્દી (Hindi) | 7 |
| સિંધી (Sindhi) | 4 |
| કુલ (Total) | 72 |
(b) અંગ્રેજી ભાષાને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{12}{72} \times 360^\circ = 12 \times 5^\circ = 60^\circ \)
(c) ઉર્દૂ ભાષાને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{9}{72} \times 360^\circ = 9 \times 5^\circ = 45^\circ \)
(d) હિન્દી ભાષાને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{7}{72} \times 360^\circ = 7 \times 5^\circ = 35^\circ \)
(e) સિંધી ભાષાને સંગત વૃત્તાંશકોણ \( = \frac{4}{72} \times 360^\circ = 4 \times 5^\circ = 20^\circ \)
ઉપર મેળવેલ વૃત્તાંશકોણનો ઉપયોગ કરતાં બાજુમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણેનો પાઈ-ચાર્ટ તૈયાર થાય.
In simple words: દરેક ભાષા બોલતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાના આધારે કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા પરથી કેન્દ્રીય ખૂણાની ગણતરી કરવામાં આવે છે. પછી આ ખૂણાઓનો ઉપયોગ કરીને પાઈ-ચાર્ટ દોરવામાં આવે છે, જે વિદ્યાર્થીઓની ભાષા પસંદગી દર્શાવે છે.
Exam Tip: પાઈ-ચાર્ટ બનાવતી વખતે, બધા કેન્દ્રીય ખૂણાનો સરવાળો \(360^\circ\) થવો જોઈએ તેની ખાતરી કરો, જેથી ચાર્ટ સંપૂર્ણ અને સચોટ બને.
Free study material for Mathematics
GSEB Solutions Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન
Students can now access the GSEB Solutions for Chapter 05 માહિતીનું નિયમન prepared by teachers on our website. These solutions cover all questions in exercise in your Class 8 Mathematics textbook. Each answer is updated based on the current academic session as per the latest GSEB syllabus.
Detailed Explanations for Chapter 05 માહિતીનું નિયમન
Our expert teachers have provided step-by-step explanations for all the difficult questions in the Class 8 Mathematics chapter. Along with the final answers, we have also explained the concept behind it to help you build stronger understanding of each topic. This will be really helpful for Class 8 students who want to understand both theoretical and practical questions. By studying these GSEB Questions and Answers your basic concepts will improve a lot.
Benefits of using Mathematics Class 8 Solved Papers
Using our Mathematics solutions regularly students will be able to improve their logical thinking and problem-solving speed. These Class 8 solutions are a guide for self-study and homework assistance. Along with the chapter-wise solutions, you should also refer to our Revision Notes and Sample Papers for Chapter 05 માહિતીનું નિયમન to get a complete preparation experience.
FAQs
The complete and updated GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.2 is available for free on StudiesToday.com. These solutions for Class 8 Mathematics are as per latest GSEB curriculum.
Yes, our experts have revised the GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.2 as per 2026 exam pattern. All textbook exercises have been solved and have added explanation about how the Mathematics concepts are applied in case-study and assertion-reasoning questions.
Toppers recommend using GSEB language because GSEB marking schemes are strictly based on textbook definitions. Our GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.2 will help students to get full marks in the theory paper.
Yes, we provide bilingual support for Class 8 Mathematics. You can access GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.2 in both English and Hindi medium.
Yes, you can download the entire GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.2 in printable PDF format for offline study on any device.