GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1

Download GSEB Solutions for Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન

Review structured textbook solutions for Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન. Built according to GSEB guidelines for the 2026-27 academic year, these downloadable answers support daily revision and problem-solving accuracy.

Access GSEB Solutions and Answers

Access the complete solution PDF for Class 8 Mathematics below. Regular practice with these targeted textbook answers builds familiarity with standard question patterns and helps secure higher marks in final school evaluations.

Question 1. નીચેની માહિતીમાંથી કઈ માહિતી દર્શાવવા ખંભાલેખ(Histogram)નો ઉપયોગ કરશો?
(a) ટપાલીના થેલામાં પત્રોની સંખ્યા.
(b) રમત સ્પર્ધાના સ્પર્ધકોની ઊંચાઈ.
(c) પાંચ કંપનીઓ દ્વારા ઉત્પાદન થયેલ કૅસેટની સંખ્યા.
(d) રેલવે સ્ટેશને સવારે 7 : 00થી સાંજના 7 : 00 વાગ્યા દરમિયાન ટ્રેનમાં મુસાફરી કરનાર મુસાફરોની સંખ્યા.
Answer: દરેક માટે કારણ જણાવો.
આપણે જાણીએ છીએ કે જો આપેલી માહિતીને ચોક્કસ જૂથોમાં વિભાજિત કરી શકાય, તો જ તેને આલેખ વડે દર્શાવી શકાય છે.
(a) અને (c) માં આપેલી માહિતીને ચોક્કસ જૂથોમાં વિભાજિત કરી શકાતી નથી, તેથી તેને આલેખ દ્વારા દર્શાવી શકાશે નહીં.
(b) અને (d) માં આપેલી માહિતીને ચોક્કસ જૂથોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે. તેથી, આ માહિતીને હિસ્ટોગ્રામ વડે રજૂ કરી શકાય છે.
In simple words: હિસ્ટોગ્રામનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે માહિતીને જૂથોમાં વહેંચી શકાય. ટપાલીના પત્રો કે કંપનીની કેસેટની સંખ્યા જૂથમાં વહેંચી શકાતી નથી, પણ સ્પર્ધકોની ઊંચાઈ અને ટ્રેનના મુસાફરોની સંખ્યા જૂથમાં વહેંચી શકાય છે, તેથી તેના માટે હિસ્ટોગ્રામનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

Exam Tip: હિસ્ટોગ્રામ ફક્ત સતત વર્ગીકૃત ડેટા (જૂથોમાં વહેંચી શકાય તેવી માહિતી) માટે જ ઉપયોગી છે. જો માહિતી અલગ-અલગ હોય (જેમ કે વસ્તુઓની ગણતરી), તો તેના માટે સ્તંભ આલેખ (bar graph) વધુ યોગ્ય છે.

 

Question 2. એક દુકાનદાર પોતાના “ડીપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર્સ પર આવતા પુરુષ (M), સ્ત્રી (W), છોકરો (B) અથવા છોકરી (G) માટે નોંધ કરે છે. નીચેની યાદી દુકાનદારને સવારના પ્રથમ ચાર કલાકમાં આવતા ગ્રાહકોની માહિતી દર્શાવે છે: W, W, W, G, B, W, W, M, G, G, M, M, W, W, W, W, G, B, M, W, B, G, G, M, W, W, M, M, W, W, W, M, W, B, W, G, M, W, W, W, W, G, W, M, M, W, W, M, W, G, W, M, G, W, M, M, B, G, G, W ઉપરોક્ત માહિતી પરથી આવૃત્તિ-ચિહ્નનો ઉપયોગ કરીને આવૃત્તિ-વિતરણ કોષ્ટક તૈયાર કરો અને લંબ આલેખ દ્વારા દર્શાવો.
Answer: ઉપરની માહિતીના આધારે આવૃત્તિ-વિતરણ કોષ્ટક નીચે પ્રમાણે તૈયાર થાય છે:

ગ્રાહકના પ્રકારઆવૃત્તિ-ચિહ્નોઆવૃત્તિ (ગ્રાહકની સંખ્યા)
W\( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) |||28
M\( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) |||||15
B\( \cancel{ |||| } \)5
G\( \cancel{ |||| } \) \( \cancel{ |||| } \) ||12
કુલ60

ઉપરના આવૃત્તિ-વિતરણ કોષ્ટક પરથી લંબ આલેખ નીચે મુજબ તૈયાર થાય છે:

Customers by Type ગ્રાહકની સંખ્યા YA X ગ્રાહકના પ્રકાર પ્રમાણમાપ : Y-અક્ષ પર 1 સેમી = 2 ગ્રાહક 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 28 W 15 M 5 B 12 G

In simple words: દુકાનમાં આવતા લોકોના પ્રકાર (સ્ત્રી, પુરુષ, છોકરા, છોકરી) ગણીને એક કોષ્ટક બનાવો. પછી તે કોષ્ટકની માહિતીનો ઉપયોગ કરીને એક આલેખ દોરો, જેમાં દરેક પ્રકારના લોકોની સંખ્યા એક ઊભા સ્તંભ વડે દર્શાવવામાં આવે.

Exam Tip: આવૃત્તિ વિતરણ કોષ્ટક બનાવતી વખતે, દરેક અવલોકનને કાળજીપૂર્વક ગણો અને ખાતરી કરો કે કુલ સંખ્યા મૂળ ડેટાની સંખ્યા સાથે મેળ ખાય છે. આલેખ દોરતી વખતે અક્ષોને યોગ્ય રીતે નામ આપો અને પ્રમાણમાપ યોગ્ય રીતે દર્શાવો.

 

Question 3. એક કારખાનાના 30 કારીગરોનું સાપ્તાહિક વેતન (Rs) નીચે મુજબ છે : 830, 835, 890, 810, 835, 836, 869, 845, 898, 890, 820, 860, 832, 883, 855, 845, 804, 808, 812, 840, 885, 835, 835, 836, 878, 840, 868, 890, 806, 840 ઉપરોક્ત માહિતી પરથી આવૃત્તિ- ચિહ્નનો ઉપયોગ કરીને 800 – 810, 810 – 820, .... વર્ગ ધરાવતું આવૃત્તિ-વિતરણ કોષ્ટક તૈયાર કરો.
Answer: સૌથી નાનું અવલોકન = 804 અને સૌથી મોટું અવલોકન = 898. તેથી, 10 ના વર્ગ અંતરાલ સાથે વર્ગો બનાવી શકાય છે જેમ કે: 800 – 810, 810 – 820, 820 – 830, વગેરે.

હવે, ઉપરની માહિતી પરથી આવૃત્તિ-વિતરણ કોષ્ટક નીચે પ્રમાણે તૈયાર થાય છે:

વર્ગોઆવૃત્તિ-ચિહ્નોઆવૃત્તિ (કારીગરોની સંખ્યા)
800-810|||3
810-820||2
820-830|1
830-840\( \cancel{ |||| } \) ||||9
840-850\( \cancel{ |||| } \)5
850-860|1
860-870|||3
870-880|1
880-890|1
890-900||||4
કુલ30

In simple words: કારખાનાના 30 કારીગરોના સાપ્તાહિક વેતનના આંકડા લો. સૌથી ઓછું અને સૌથી વધુ વેતન શોધો. પછી 10 Rs ના જૂથ બનાવીને (જેમ કે 800-810, 810-820) દરેક જૂથમાં કેટલા કારીગરો આવે છે તેની ગણતરી કરો અને આવૃત્તિ કોષ્ટક બનાવો.

Exam Tip: વર્ગ અંતરાલ નક્કી કરતી વખતે, સૌથી નાના અને સૌથી મોટા અવલોકનોને આવરી લે તેવા યોગ્ય કદના વર્ગો પસંદ કરો. આવૃત્તિ ચિહ્નોને કાળજીપૂર્વક ગણીને ચોક્કસ આવૃત્તિ કોષ્ટક બનાવો.

 

Question 4. પ્રશ્ન 3માં આપેલ માહિતી પરથી બનાવેલ આવૃત્તિ કોષ્ટકનો ઉપયોગ કરીને ખંભાલેખ (Histogram) તૈયાર કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો?
(i) કયા વર્ગમાં કારીગરોની સંખ્યા મહત્તમ છે?
(ii) Rs 850 કે તેથી વધુ વેતન મેળવતા કારીગરોની સંખ્યા કેટલી છે?
(iii) Rs 850થી ઓછું વેતન મેળવતા કારીગરોની સંખ્યા કેટલી છે?
Answer: પ્રશ્ન 3ની માહિતીના આવૃત્તિ-વિતરણ પરથી ખંભાલેખ નીચે મુજબ તૈયાર થાય છે. અહીં આલેખમાં \( \overleftrightarrow{\mathrm{OX}} \) અક્ષ પર વર્ગો અને \( \overleftrightarrow{\mathrm{OY}} \) અક્ષ ઉપર કારીગરોની સંખ્યા (આવૃત્તિ) દર્શાવેલ છે.

Weekly Wages of Workers કારીગરોની સંખ્યા YA X સાપ્તાહિક વેતન (Rs) પ્રમાણમાપ : Y-અક્ષ પર 1 સેમી = 1 કારીગર 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 800 2 810 1 820 9 830 5 840 1 850 3 860 1 870 1 880 4 890 900
(i) 830 – 840 વેતન ધરાવતા વર્ગમાં કારીગરોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.
(ii) Rs 850 કે તેથી વધુ વેતન મેળવતા કારીગરોની કુલ સંખ્યા = 1 + 3 + 1 + 1 + 4 = 10 છે.
(iii) Rs 850થી ઓછું વેતન મેળવતા કારીગરોની કુલ સંખ્યા = 3 + 2 + 1 + 9 + 5 = 20 છે.
In simple words: પ્રશ્ન 3 ના કોષ્ટકમાંથી માહિતીનો ઉપયોગ કરીને હિસ્ટોગ્રામ બનાવો. પછી હિસ્ટોગ્રામમાંથી કયા વેતન જૂથમાં સૌથી વધુ કારીગરો છે, Rs 850 કે તેથી વધુ કમાતા કારીગરો કેટલા છે, અને Rs 850 થી ઓછા કમાતા કારીગરો કેટલા છે તે શોધો.

Exam Tip: હિસ્ટોગ્રામ બનાવતી વખતે, બાર એકબીજાને અડેલા હોવા જોઈએ કારણ કે તે સતત ડેટા દર્શાવે છે. Y-અક્ષ પર યોગ્ય પ્રમાણમાપ અને X-અક્ષ પર સાચા વર્ગ અંતરાલોને લેબલ કરવાનું ભૂલશો નહીં.

 

Question 5. ચોક્કસ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા રજા દરમિયાન નિહાળેલ ટીવીના કલાકોની સંખ્યા આલેખ દ્વારા દર્શાવેલ છે. જેના પરથી નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ લખો:
(i) સૌથી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ કેટલા કલાક ટીવી જોયું?
(ii) કેટલા વિદ્યાર્થીઓએ 4 કલાકથી ઓછું ટીવી જોયું?
(iii) કેટલા વિદ્યાર્થીઓએ 5 કલાકથી વધુ સમય ટીવી જોવામાં પસાર કર્યો?
Answer:

TV Watching Hours by Students વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા દરરોજ ટી.વી. જોવામાં પસાર કરતા કલાક 0 4 8 12 16 20 24 28 32 1 4 2 8 3 20 4 22 5 32 6 8 7 6
(i) સૌથી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ટીવી 4 થી 5 કલાક જોયું.
(ii) 4 કલાકથી ઓછું ટીવી જોનાર વિદ્યાર્થીઓ = 4 + 8 + 20 = 34 છે.
(iii) 5 કલાકથી વધુ સમય ટીવી જોવામાં પસાર કરેલ વિદ્યાર્થીઓ = 8 + 6 = 14 છે.
In simple words: આપેલા આલેખને જોઈને પ્રશ્નોના જવાબ આપો. કયા કલાકના જૂથમાં સૌથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ ટીવી જુએ છે? 4 કલાકથી ઓછા સમય માટે ટીવી જોનારા બધા વિદ્યાર્થીઓને ગણો. 5 કલાકથી વધુ સમય માટે ટીવી જોનારા બધા વિદ્યાર્થીઓને પણ ગણો.

Exam Tip: આલેખનું કાળજીપૂર્વક અવલોકન કરીને દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય બારને ઓળખો. 'ઓછા' અથવા 'વધુ' જેવા શબ્દોનો અર્થ સમજવા માટે વર્ગ અંતરાલોની મર્યાદાઓ પર ધ્યાન આપો અને ગણતરીઓ સાચી રીતે કરો.

Free study material for Mathematics

GSEB Solutions for Class 8 Mathematics Chapter 05 માહિતીનું નિયમન

Chapter Exercise Answers for Class 8 Mathematics

Explore reliable textbook solutions for Chapter 05 માહિતીનું નિયમન tailored for Class 8 learners. Utilizing these complete exercise answers ensures your preparation aligns exactly with official GSEB standards for Mathematics.

Detailed Answer Guides for Chapter 05 માહિતીનું નિયમન

Beyond providing final answers, these guides offer step-by-step breakdowns for complex queries in the Class 8 Mathematics module. This approach helps students balance theoretical depth with practical problem-solving skills required for GSEB exams.

Complete Preparation Kit for Class 8 Exams

These resources act as an effective roadmap for daily homework tasks and independent study. Supplement your review of Chapter 05 માહિતીનું નિયમન with official sample papers and interactive practice tests available on our platform free of charge.

FAQs

Where can I find the latest GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 for the 2026-27 session?

The complete and updated GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 is available for free on StudiesToday.com. These solutions for Class 8 Mathematics are as per latest GSEB curriculum.

Are the Mathematics GSEB solutions for Class 8 updated for the new 50% competency-based exam pattern?

Yes, our experts have revised the GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 as per 2026 exam pattern. All textbook exercises have been solved and have added explanation about how the Mathematics concepts are applied in case-study and assertion-reasoning questions.

How do these Class 8 GSEB solutions help in scoring 90% plus marks?

Toppers recommend using GSEB language because GSEB marking schemes are strictly based on textbook definitions. Our GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 will help students to get full marks in the theory paper.

Do you offer GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 in multiple languages like Hindi and English?

Yes, we provide bilingual support for Class 8 Mathematics. You can access GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 in both English and Hindi medium.

Is it possible to download the Mathematics GSEB solutions for Class 8 as a PDF?

Yes, you can download the entire GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 5 માહિતીનું નિયમન Exercise 5.1 in printable PDF format for offline study on any device.