GSEB Class 8 Gujarati Textbook પુનરાવર્તન 1 Solutions

1. નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી લખો :

પ્રશ્ન 1. ચીનગારિ
Answer: ચિનગારી

Exam Tip: જ્યારે તમે ગુજરાતી જોડણી લખો, ત્યારે મૂળાક્ષરો અને માત્રાની સાચી ગોઠવણ પર ધ્યાન આપો.

પ્રશ્ન 2. કામીની
Answer: કામિની

Exam Tip: જોડાક્ષરોની જોડણીમાં ભૂલ ટાળવા માટે, દરેક અક્ષરનો ઉચ્ચાર સ્પષ્ટપણે સાંભળીને લખો.

પ્રશ્ન 3. વીશવાનલ
Answer: વિશ્વાનલ

Exam Tip: "વિ" અને "વી" જેવા સમાન લાગતા અક્ષરોમાં ભેદ સમજવા શબ્દોનો વારંવાર અભ્યાસ કરો.

પ્રશ્ન 4. સીસોટિ
Answer: સિસોટી

Exam Tip: જોડણીના નિયમો યાદ રાખવા માટે, સમાન નિયમવાળા શબ્દોનો સમૂહ બનાવીને યાદ રાખો.

પ્રશ્ન 5. સાહીત્યરસીક
Answer: સાહિત્યરસિક

Exam Tip: જ્યારે કોઈ શબ્દમાં પ્રત્યય લાગે, ત્યારે તેની મૂળ જોડણી કેવી રીતે બદલાય છે તે સમજવું જરૂરી છે.

2. નીચેનાં વાક્યો વાંચીને વિશેષણની નીચે લીટી દોરો એ વિશેષણનો ઉપયોગ કરી નવું વાક્ય બનાવો :

પ્રશ્ન 1. તૂટેલા ઝૂંપડામાં એનો સામાન સચવાઈ રહેતો.
Answer: તૂટેલા કાચના ટુકડા સાચવીને ઉઠાવવા જોઈએ.

Exam Tip: વિશેષણ એ શબ્દ છે જે સંજ્ઞા વિશે વધુ માહિતી આપે છે. નવું વાક્ય બનાવતી વખતે, વિશેષણનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરો.

પ્રશ્ન 2. ધૂળિયે મારગ ચાલ.
Answer: આજે પણ ગામડાંમાં ધુળિયા રસ્તા જોવા મળે છે.

Exam Tip: વિશેષણનો ઉપયોગ કરીને, તમે વસ્તુઓ અથવા સ્થળોનું વધુ સારી રીતે વર્ણન કરી શકો છો.

પ્રશ્ન 3. આછું અંધારું ને આછો ઉજાસ હતો.
Answer: સાડીમાં આછું જરીકામ કરાવજો અને આછો બાદલો છંટાવજો.

Exam Tip: વિશેષણો વાક્યમાં વસ્તુઓના ગુણધર્મો, રંગ, કદ, આકાર વગેરે દર્શાવે છે.

3. નીચેના શબ્દોને શબ્દકોશના ક્રમમાં ગોઠવો :

પ્રશ્ન 1. પ્રાર્થના, વિશ્વાનલ, ઠંડી, શ્વાસભેર, શ્રીમંત.
Answer: ઠંડી, પ્રાર્થના, વિશ્વાનલ, શ્રીમંત, શ્વાસભેર

Exam Tip: શબ્દકોશના ક્રમમાં ગોઠવતી વખતે, પહેલાં સ્વરથી શરૂ થતા શબ્દો અને પછી કક્કાવારી ક્રમમાં વ્યંજનથી શરૂ થતા શબ્દો ધ્યાનમાં રાખો.

4. ગધ-એકમોમાંથી વિવિધ વિરામચિહ્નોવાળાં વાક્યો તારવી યાદી તૈયાર કરો.

Answer:

• ગાંધીનગરની રચના વિશિષ્ટ પ્રકારની અને સુવ્યવસ્થિત છે. (પૂર્ણવિરામ)
• ચાલ ત્યારે, ઘરે જઈને ખાજે. (અલ્પવિરામ)
• એકમાં વેણુ બંધાતો; વચ્ચે બારણું હતું. (અર્ધવિરામ)
• વાહ ! કેવું ભવ્ય ભવન ! (આશ્ચર્યચિહન)
• હવે પાછો વાળું કે? (પ્રશ્નાર્થચિન)
• “દોડો ! દોડો ! … મારું જનાવર કપાય છે !" (અવતરણચિહ્ન)
• જુમાના પેટમાં ધ્રાસકો પડ્યો: 'ગાડી આવશે તો!' (વિસર્ગચિહ્ન)

Exam Tip: દરેક વિરામચિહ્નનો ઉપયોગ ક્યાં અને કેવી રીતે થાય છે તે સમજો. પૂર્ણવિરામ વાક્યના અંતે, અલ્પવિરામ ટૂંકા વિરામ માટે, અને પ્રશ્નાર્થચિહ્ન પ્રશ્નો માટે વપરાય છે.

5. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર લખો :

પ્રશ્ન 1. કવિ ઈશ્વર પાસે શાની માગણી કરે છે?
Answer: કવિ ભગવાન પાસેથી જ્ઞાન, પ્રકાશ અને શક્તિની વિનંતી કરે છે. તેઓ જીવનમાં સારા બનવા અને યોગ્ય માર્ગે આગળ વધવા માટે પ્રાર્થના કરે છે.
In simple words: કવિ ભગવાન પાસેથી જ્ઞાન, પ્રકાશ અને શક્તિ માંગે છે જેથી તેઓ સારા બને અને યોગ્ય માર્ગે ચાલે.

Exam Tip: જ્યારે કવિતા-આધારિત પ્રશ્નનો જવાબ આપો, ત્યારે કવિની મુખ્ય ભાવના અને સંદેશને સ્પષ્ટપણે રજૂ કરો.

પ્રશ્ન 2. વેણુની સમજદારી ક્યારે અને કઈ રીતે વ્યક્ત થઈ છે?
Answer: વેણુની બુદ્ધિ ત્યારે દેખાઈ જ્યારે તેણે મુશ્કેલ સમયમાં શાંતિ રાખી અને સારો નિર્ણય લીધો. તેણે પોતાની સમજનો ઉપયોગ કરીને સૌને મદદ કરી.
In simple words: વેણુએ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં શાંતિ રાખી અને યોગ્ય નિર્ણય લઈને પોતાની સમજદારી બતાવી.

Exam Tip: પાત્રના ગુણધર્મો અને ક્રિયાઓનો ઉલ્લેખ કરીને, વાર્તામાં તેની ભૂમિકા સ્પષ્ટ કરો.

પ્રશ્ન 3. ગાંધીનગરમાં જોવાલાયક સ્થળો વિશે લખો.
Answer: ગાંધીનગરમાં ઘણા સુંદર જોવાલાયક સ્થળો છે:
(1) વિધાનસભા ભવન: આ ભવન સેક્ટર 10 માં "ચ" – 3 પાસે છે. આ સ્થળ ગુજરાતની સરકારનું મુખ્ય કાર્યસ્થળ છે.
(2) અક્ષરધામ (સ્વામિનારાયણ મંદિર): સેક્ટર 20 માં આવેલું આ એક વિશાળ મંદિર છે. શ્રી અક્ષર પુરુષોત્તમ સંસ્થાના પ્રમુખસ્વામીના માર્ગદર્શન હેઠળ ગાંધીનગરમાં એક મોટું મંદિર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે "અક્ષરધામ" તરીકે જાણીતું છે. અહીં ઑડિયો-એનિમેટ્રોનિક શૉ, સચ્ચિદાનંદ વૉટર શૉ, નીલકંઠદર્શન, નૌકાવિહાર, સંસ્કૃતિવિહાર, અને સંગીતમય ફુવારો જેવા વિવિધ વિભાગો દ્વારા આપણી જૂની સંસ્કૃતિનું પ્રદર્શન કરાવવામાં આવે છે.
(3) ઇન્દ્રોડા પાર્ક (પ્રકૃતિ ઉદ્યાન): ગાંધીનગરના નદીકિનારે આવેલો આ પ્રકૃતિ ઉદ્યાન પશુપક્ષીઓનો સંગ્રહાલય છે. અહીં લીલીછમ ભૂમિમાં પ્રવેશતાં જ જાણે વનમાં ફરતા હોઈએ તેવો અનુભવ થાય છે.
(4) મહાત્મા મંદિર: સેક્ટર 12 અને 16 માં આવેલું આ મંદિર મહાત્મા ગાંધીજીના 50મા પુણ્યતિથિએ બનાવવામાં આવ્યું છે. તે 60,000 ચો. મી. વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે અને અહીં વિવિધ વ્યાપાર પ્રદર્શનો તથા અધિવેશન યોજવાની ઉત્તમ વ્યવસ્થા છે.
(5) સરિતા ઉદ્યાન: સેક્ટર 9 માં આવેલો આ નદીકિનારે આવેલો બાગ પ્રવાસીઓ માટે સુંદર પિકનિક સ્થળ છે. અહીં કુદરતી નયનરમ્ય દૃશ્યો, જાજરમાન અને સુંદર વાઘની જોડી, રમતગમત, આનંદપ્રમોદ અને સુંદર દૃશ્યોનો આનંદ માણવા મળે છે.
(6) બાલ ઉદ્યાન: સેક્ટર 28 માં આવેલો આ ઉદ્યાન બાળકો માટે લપસણિયું, હિંચકા અને અન્ય રમતગમતના સાધનો ધરાવે છે.
In simple words: ગાંધીનગરમાં વિધાનસભા ભવન, અક્ષરધામ મંદિર, ઇન્દ્રોડા પાર્ક, મહાત્મા મંદિર, સરિતા ઉદ્યાન અને બાલ ઉદ્યાન જેવા ઘણા સુંદર સ્થળો છે.

Exam Tip: લાંબા જવાબ લખતી વખતે, મુદ્દાઓ બનાવીને દરેક સ્થળનું ટૂંકું વર્ણન કરો. આનાથી જવાબ સ્પષ્ટ અને વાંચવામાં સરળ બને છે.

6. ઇન્ટરનેટ ઉપરથી ડાઉનલોડ કરેલી કૃતિઓનું પ્રદર્શન ગોઠવી તેનો અહેવાલ તૈયાર કરો.

Answer: ઇન્ટરનેટ ઉપરથી ડાઉનલોડ કરેલી કેટલીક કૃતિઓની યાદી તૈયાર કરીને અમે શાળામાં તેનું પ્રદર્શન ગોઠવ્યું હતું. આ પ્રદર્શનમાં કૃતિઓને ગદ્ય અને પદ્ય તેમજ વિષયવસ્તુ પ્રમાણે જુદા જુદા વિભાગમાં રાખવામાં આવી હતી. એ કૃતિઓની બાજુમાં કાવ્ય કૃતિઓમાંથી કેટલીક કાવ્યપંક્તિઓ, ગદ્યકૃતિઓમાંથી કેટલાક ગદ્યાંશો અને કૃતિઓ વિશેના સાહિત્યકારોના અભિપ્રાયો વગેરે સુંદર અક્ષરોમાં લખેલાં પોસ્ટર્સને કલાત્મક રીતે સજાવીને મૂક્યાં હતાં. આ પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન અમારી શાળાના આચાર્યશ્રીના હાથે કરવામાં આવ્યું. આચાર્યશ્રીએ શિક્ષકો તથા વિદ્યાર્થીઓની સમજદારી અને પસંદગીને બિરદાવી. અંતમાં ગુજરાતી વિષયના શિક્ષકે સૌનો આભાર માન્યો. અમારા શહેરની તમામ શાળાઓના આચાર્યો, શિક્ષકો તથા વિદ્યાર્થીઓએ આ પ્રદર્શનનો લાભ લીધો.
In simple words: અમે ઇન્ટરનેટ પરથી કલા કૃતિઓ ડાઉનલોડ કરીને શાળામાં પ્રદર્શન રાખ્યું. તેને અલગ-અલગ વિભાગોમાં ગોઠવી. કાવ્ય પંક્તિઓ અને ગદ્યાંશો પોસ્ટર પર મૂક્યા. આચાર્યશ્રીએ ઉદ્ઘાટન કર્યું અને બધાએ પ્રદર્શનની પ્રશંસા કરી.

Exam Tip: અહેવાલ લખતી વખતે, ઘટનાનો ક્રમ, મહત્વના મુદ્દાઓ અને સામેલ થયેલા લોકોનો ઉલ્લેખ કરો. ભૂતકાળમાં ઘટના બની હોય તેમ લખો.

7. નીચેના શબ્દજૂથનો ઉપયોગ કરી વાક્ય બનાવો :

પ્રશ્ન 1. શ્રીમંત, ભિખારી, સંગીત.
Answer: ધનવાન લોકોને ગરીબો સંગીત દ્વારા ખુશ કરે છે.
In simple words: શ્રીમંત લોકોને ભિખારીઓ ગીત ગાઈને ખુશ કરે છે.

Exam Tip: આપેલા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને એક સુસંગત અને અર્થપૂર્ણ વાક્ય બનાવો.

પ્રશ્ન 2. સવાર, અંધારું, અવાજ.
Answer: સવારે પક્ષીઓના મીઠા અવાજ સાંભળવા મળે છે, રાત્રે અંધારું થતાં તારાઓ બોલે છે.
In simple words: સવારે પક્ષીઓનો સુંદર અવાજ આવે છે અને રાત્રે અંધારું થાય ત્યારે તારાઓ ચમકે છે.

Exam Tip: વાક્ય બનાવતી વખતે, બધા શબ્દોનો ઉપયોગ થાય અને વાક્યનો ભાવ સ્પષ્ટ હોય તેનું ધ્યાન રાખો.

પ્રશ્ન 3. ઝડપ, વહાલ, ભંડાર.
Answer: દાતાએ અનાજના ભંડાર ખોલી દીધા અને ગરીબોને પ્રેમપૂર્વક ઝડપથી અનાજ આપવાનું શરૂ કર્યું.
In simple words: દાતાએ અનાજના ગોદામ ખોલી દીધા અને જરૂરિયાતમંદોને ઝડપથી અને પ્રેમથી અનાજ આપ્યું.

Exam Tip: ક્રિયાપદ અને વિશેષણનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને વાક્યને વધુ આકર્ષક બનાવો.

પ્રશ્ન 4. અનાજ, નિશ્ચિત, પ્રજા.
Answer: લોકોને લાગે છે કે આ વર્ષે અનાજનો પાક ચોક્કસ સારો થશે.
In simple words: પ્રજા માને છે કે આ વર્ષે અનાજની ઉપજ સારી થશે.

Exam Tip: ભવિષ્યવાચી શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને વાક્યમાં નિશ્ચિતતા દર્શાવો.

પ્રશ્ન 5. માલિક, અમર, દર્શન.
Answer: પરમાત્મા સૌનો સ્વામી છે, તે અમર છે અને તેના દર્શનનો આનંદ અદ્ભુત છે.
In simple words: ભગવાન બધાના માલિક છે, તે હંમેશા જીવંત રહે છે અને તેમને જોવાનો આનંદ ખૂબ જ સારો છે.

Exam Tip: આધ્યાત્મિક કે દાર્શનિક શબ્દોનો ઉપયોગ કરતી વખતે, તેમના ઊંડા અર્થને વાક્યમાં સમાવી લો.

8. એકથી પાંચ એકમ પૈકી તમને કઈ કૃતિ ગમી? શા માટે? લખો.

Answer: એકથી પાંચ એકમ પૈકી મને "જુમો ભિસ્તી" કૃતિ ખૂબ ગમી છે, કારણ કે આ વાર્તામાં માણસ અને પ્રાણી વચ્ચેનો નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને વફાદારી હૃદયને સ્પર્શે છે. આ વાર્તા લાગણીઓ અને સંબંધોનું સુંદર ચિત્રણ કરે છે.
In simple words: મને "જુમો ભિસ્તી" વાર્તા સૌથી વધુ ગમી કારણ કે તેમાં માણસ અને પ્રાણી વચ્ચેનો સાચો પ્રેમ બતાવવામાં આવ્યો છે.

Exam Tip: જ્યારે કોઈ પસંદગી વિશે લખો, ત્યારે તમારી પસંદગીનું કારણ સ્પષ્ટ અને સચોટ રીતે સમજાવો.