GSEB Class 7 Gujarati Textbook Solutions Chapter 6 ભીખું

Question 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર શોધીને તેનો ક્રમ – અક્ષર પ્રશ્ન સામેના [ ] માં લખો.

 

Question 1. (1) અહીં “માણસોનો ઠઠારો' એટલે
(ક) પગેથી ચાલીને ગયો
(ખ) ભીડ
(ગ) મેળો
(ઘ) ઝગમગાટ
Answer: (ખ) ભીડ
In simple words: The term "માણસોનો ઠઠારો" in this context refers to a large crowd or gathering of people.

Exam Tip: Understand the context of phrases in the text to choose the most fitting meaning from the options.

 

Question 1. (2) હું એક જ જાતના સ્વરો વચ્ચે થઈને ‘પગથી પર ચડી ગયો' એટલે
(ક) પગેથી ચાલીને ગયો
(ખ) ફૂટપાથ પર ગયો
(ગ) રોડ પર ગયો
(ઘ) એક પ્રકારના વાહનમાં ગયો
Answer: (ખ) ફૂટપાથ પર ગયો.
In simple words: The phrase "પગથી પર ચડી ગયો" means to walk on the footpath, which is the path for pedestrians next to the road.

Exam Tip: Pay attention to idiomatic expressions or common phrases to understand their specific meaning in the story's setting.

 

Question 1. (3) “ભીખુ” પાઠમાં, ‘આ છોકરો સ્તંભ હશે' – શબ્દોનો અર્થ શો છે ?
(ક) નોકરી કરતો
(ખ) કુટુંબમાં જવાબદાર
(ગ) કમાતો
(ઘ) અડગ
Answer: (ખ) કુટુંબમાં જવાબદાર
In simple words: In the story "Bhikhu", saying 'this boy must be a pillar' means that he is a responsible person in his family.

Exam Tip: Relate character descriptions to their roles and responsibilities within the narrative. A "pillar" often implies support and responsibility.

 

Question 1. (4) “ભીખુ" પાઠની ઘટના કયા શહેરની છે ?
(ક) દિલ્હી
(ખ) અમદાવાદ
(ગ) ગોંડલ
(ઘ) વીરપુર
Answer: (ખ) અમદાવાદની
In simple words: The events in the chapter "Bhikhu" happen in the city of Ahmedabad.

Exam Tip: Remember key details like the setting of the story, as these are often tested in comprehension questions.

 

Question 2. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર એક – એક વાક્યમાં આપો.

 

Question 2. (1) લેખક અકસ્માતથી બચવા કયાં ચાલતા હતા ?
Answer: લેખક અકસ્માતથી બચવા ફૂટપાથ પર ચાલતા હતા.
In simple words: To avoid an accident, the writer was walking on the footpath.

Exam Tip: For single-sentence answers, make sure to directly address the question and keep the response concise.

 

Question 2. (2) છોકરાની મા તરફ શૉફરે શા માટે ઠપકાભરી નજર નાખી ?
Answer: છોકરાનું ધ્યાન ન રાખવા બદલ છોકરાની મા તરફ શૉફરે ઠપકાભરી નજર નાખી.
In simple words: The driver glared disapprovingly at the boy's mother for not watching her child.

Exam Tip: When describing reactions, mention both the action (glare) and the reason (not watching the child).

 

Question 2. (3) લેખક સ્ત્રીને ત્રણ પૈસા આપીને શા માટે દૂર જતા રહ્યા ?
Answer: લેખકે ત્રણ પૈસા સ્ત્રીને આપતાં, પૈસાના ખખડાટથી જાગેલું છોકરું રખેને લેખકને હેરાન કરે એ વિચારથી લેખક દૂર જતા રહ્યા.
In simple words: After giving the woman three paisa, the writer moved away, fearing the rattling of the coins might awaken the child and cause him to bother the writer.

Exam Tip: Always explain the character's motivation when asked "why" in a question.

 

Question 2. (4) છોકરાં એના (ભિખારી) ભાઈને શા માટે વળગી પડ્યાં ?
Answer: છોકરાં ભૂખ્યાં હતાં તેથી (ભિખારી) ભાઈ કંઈ લાવ્યો હશે એમ ધારીને તેને વળગી પડ્યાં.
In simple words: The children were hungry, so they clung to their beggar brother, thinking he might have brought something to eat.

Exam Tip: Connect the children's actions to their underlying state or need, such as hunger in this case.

 

Question 3. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર આપો.

 

Question 3. (1) લેખક કોની વર્તણૂક બારીકાઈથી જોઈ રહ્યા હતા ? શા માટે ?
Answer: લેખક એક દસ – બાર વર્ષના અત્યંત કંગાળ લાગતા છોકરાની વર્તણૂકને બારીકાઈથી જોઈ રહ્યા હતા, કારણ કે તે મીઠાઈની દુકાન આગળના એક ખૂણામાં ઊભો હતો. તે અત્યંત તૃષ્ણાથી અનિમેષ દષ્ટિએ મીઠાઈના થાળ તરફ, ખાસ કરીને જલેબીનાં ચકચકિત ગૂંચળાં તરફ જોઈ રહ્યો હતો.
In simple words: The writer was carefully watching the actions of a very poor-looking boy, about ten to twelve years old, who stood at a sweet shop corner. He was gazing intently with great desire at the trays of sweets, especially the shining jalebis.

Exam Tip: When asked "who" and "why", clearly identify the person and provide a detailed explanation of their actions and motivations.

 

Question 3. (2) ભીખુ દાળિયા ખાતાં શા માટે અટકી ગયો ?
Answer: ભીખુએ છ પૈસાના દાળિયા જોખાવ્યા. પછી તે નીચે ધૂળમાં ચીંથરું પાથરી તેમાં દાળિયા બાંધવા લાગ્યો. તેણે તેમાંથી એક મૂઠી ભરી દાળિયા લીધા. તે દાળિયા મોંમાં મૂકવા જતો હતો ત્યાં તેને તેનાં ભૂખ્યાં ભાંડુઓ યાદ આવ્યાં, તેથી તે દાળિયા ખાતાં અટકી ગયો.
In simple words: Bhikhu had weighed six paisa worth of roasted split peas. He spread a cloth on the ground and started to tie the split peas in it. He took a handful to eat, but just as he was about to put them in his mouth, he remembered his hungry siblings and stopped eating.

Exam Tip: Describe the sequence of events and the emotional trigger that caused the character to change their action.

 

Question 3. (3) લેખકે હૉટલ ?
Answer: લેખકે બે કલાક પહેલાં જ કલદાર રાણીછાપના રૂપિયા સાથે ભદ્રમાંથી શહેર તરફ મુસાફરી કરી હતી. તેમાંથી નવ આના સિનેમામાં અને સવા છે આના હૉટલમાં ખરચાઈ ગયા હતા. હવે લેખક પાસે માત્ર ત્રણ પૈસા જ બાકી રહ્યા હતા. તે તેમણે ભિખારણ બાઈને આપી દીધા. ભીખુએ પોતે ભૂખ્યા રહીને પોતાનાં ભૂખ્યાં ભાંડુઓને દાળિયા ખાવા આપ્યા હતા. આ જોઈને લેખકને થયું કે સિનેમા અને હૉટલના વિલાસી ખર્ચા ઓછા કરવામાં આવે તો આવા ગરીબોને પોષી શકાય. આમ લેખકે હૉટલ અને સિનેમાને યાદ કર્યા.
In simple words: The writer had traveled towards the city from Bhadra with silver Queen-stamped rupees just two hours earlier. Out of those, nine annas were spent at the cinema and six and a quarter annas at the hotel. Now, the writer only had three paisa left, which he gave to the beggar woman. Bhikhu, despite being hungry, gave his split peas to his starving siblings. Seeing this, the writer realized that if he reduced his luxurious expenses on cinema and hotels, poor people like these could be supported. Thus, the writer remembered the hotel and cinema.

Exam Tip: When explaining a realization, detail the thought process and the contrast that led to the character's conclusion.

 

Question 3. (4) ભીખુએ લેખક સામે લુચ્ચાઈમાં માં કેમ મલકાવ્યું ?
Answer: ભીખુએ પોતાનાં ભાંડુ માટે જલેબી જતી કરી, દાળિયા ન ખાધા. લેખકે આ હકીકત જોઈ. લેખકે એનું નામ પૂછ્યું. પોતાની વાત લેખક કળી ગયા છે એવું જાણીને ભીખુએ લુચ્ચાઈમાં મોં મલકાવ્યું.
In simple words: Bhikhu had sacrificed jalebi for his siblings and had not eaten the split peas himself. The writer saw this truth. The writer asked his name. Realizing that the writer had understood his situation, Bhikhu grinned mischievously.

Exam Tip: Focus on the character's actions and internal thoughts when explaining their expressions or non-verbal communication.

 

Question 3. (5) ભીખુનો ભાંડરડાં માટેનો પ્રેમ લેખકને શા માટે ગમ્યો ?
Answer: ભીખુ ખરીદેલા દાળિયા ચીંથરામાં બાંધી રહ્યો હતો, ત્યારે તેણે તેમાંથી દાળિયાની એક મૂઠી ભરી; પણ દાળિયા ખાધા નહિ. તે ભૂખનું દુઃખ ગળી જઈને તેની મા પાસે પહોંચ્યો. તે મા આગળ જૂઠું બોલ્યો કે તેને એક શેઠે જલેબી ખવડાવી છે. તેથી લેખકને ભીખુનો ભાંડરડાં માટેનો પ્રેમ ગમ્યો.
In simple words: When Bhikhu was tying the purchased split peas in a cloth, he took a handful of them; but he did not eat the split peas. He swallowed his hunger and went to his mother. He lied to his mother, saying that a gentleman had fed him jalebi. Therefore, the writer liked Bhikhu's love for his siblings.

Exam Tip: Highlight the selfless actions and sacrifices made by a character when illustrating their affection or love for others.

 

Bhikhu Swadhyay

 

Question 1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર લખો.

 

Question 1. (1) લેખક ચાલતાં ચાલતાં ક્યાં અટકી ગયા ? ત્યાં તેમણે શું જોયું?
Answer: લેખક ફૂટપાથ પર ચાલતા હતા. તે સમયે તેમણે ત્રણ દરવાજા પાસે દર્દથી બોલાયેલા આ શબ્દો સાંભળ્યા, “એક કંગાલ પર ઇતની રકમ કરો !” આથી લેખક ચાલતાં ચાલતાં અટકી ગયા. ત્યાં તેમણે દરવાજા વચ્ચેની સાંકડી કમાનમાં એક અત્યંત કંગાળ સ્ત્રીને ત્રણ – ચાર બાળકો સાથે જોઈ.
In simple words: The writer was walking on the footpath. At that moment, he heard these words spoken with pain near Teen Darwaza, "Show so much mercy on a poor person!" So, the writer stopped walking. There, in the narrow archway between the gates, he saw a very poor woman with three or four children.

Exam Tip: When describing a scene, include sensory details like sounds ("words spoken with pain") and visual descriptions (a "very poor woman" with children) to make your answer vivid.

 

Question 1. (2) ભીખુએ જલેબી ખરીદીને શા માટે ખાધી નહિ ?
Answer: જલેબીની સુગંધથી ભીખુનું મોં પાણી પાણી થઈ ગયું, છતાં તેણે જલેબી ખરીદી નહિ. ભીખુને તેનાં ભૂખ્યાં ભાંડુઓ યાદ આવ્યાં. તેણે જલેબીને બદલે છે પૈસાના દાળિયા ખરીધા, જેથી બધા ભાંડુઓને થોડા થોડા દાળિયા ખાવા મળે.
In simple words: Bhikhu's mouth watered from the scent of jalebi, yet he did not buy jalebi. He remembered his hungry siblings. Instead of jalebi, he bought six paisa worth of split peas, so that all his siblings could eat a little.

Exam Tip: Emphasize the sacrifice made by the character and the reason behind their choice, demonstrating empathy and selflessness.

 

Question 1. (3) ભીખુ એની મા પાસે શા માટે ખોટું બોલ્યો ?
Answer: ભીખુની મા અને એનાં ભાંડુ ભૂખ્યાં હતાં. એની પાસે એટલા દાળિયા નહોતા, કે કે જેથી ઘરનાં બધાંની ભૂખ સંતોષી શકાય. બધાંને દાળિયા મળી રહે એ – માટે ભીખુએ પોતે દાળિયા ખાધા નહિ. કુટુંબ પ્રત્યેની લાગણીને કારણે તે એની મા આગળ ખોટું બોલ્યો કે પોતે ધરાઈને ખાધું છે.
In simple words: Bhikhu's mother and siblings were hungry. He did not have enough split peas to satisfy everyone's hunger. So that everyone could get some split peas, Bhikhu himself did not eat them. Because of his feelings for his family, he lied to his mother, saying that he had eaten his fill.

Exam Tip: When a character lies, explain the underlying noble intention or circumstance that led to the lie, rather than just stating the falsehood.

 

Question 1. (4) ‘કુટુંબનો સ્તંભ' કોને કહેવાય ?
Answer: ઘરનો સ્તંભ ઘર માટે ટેકા કે આધારનું કામ કરે છે. એમ જે વ્યક્તિ પર સમગ્ર કુટુંબનો આધાર હોય તેને ‘કુટુંબનો સ્તંભ' કહેવાય.
In simple words: Just as a pillar supports a house, a person on whom the entire family relies is called the 'pillar of the family'.

Exam Tip: Define metaphorical terms by comparing them to their literal equivalents to clarify their meaning.

 

Question 1. (5) 'ભીખુ ભૂખનું દુ:ખ ગળી ગયો." એવું લેખકે કેમ કહ્યું ?
Answer: ભીખુ પોતે પણ ખૂબ ભૂખ્યો હતો. ભૂખનું એ દુઃખ દૂર કરવા એણે છ પૈસાના દાળિયા ખરીધા. દાળિયા મોંમાં નાખવા જતાં એને પોતાનાં ભૂખ્યાં ભાંડુ યાદ આવ્યાં. તે દાળિયા ખાઈ ન શક્યો. લેખક તેથી કહે છે: "ભીખુ ભૂખનું દુઃખ ગળી ગયો."
In simple words: Bhikhu himself was very hungry. To overcome that hunger, he bought six paisa worth of split peas. As he was about to put the split peas in his mouth, he remembered his hungry siblings. He could not eat the split peas. Therefore, the writer says: "Bhikhu swallowed the pain of hunger."

Exam Tip: Explain the figurative meaning of phrases by detailing the character's internal conflict and actions that represent it.

 

Question 1. (6) આ વાર્તાનું શીર્ષક તમે શું આપો ? શા માટે ?
Answer: આ વાર્તાનું શીર્ષક હું 'અંતરના અમી આપું, કારણ કે આ વાર્તાનું મુખ્ય પાત્ર ભીખુ પોતે દુઃખ વેઠે છે, પણ મા અને ભાઈભાંડુનો વિશેષ ખ્યાલ રાખે છે. પોતે ભીખ માગીને લાવે અને પોતે ન ખાય પણ ભાઈભાંડુને ખવડાવે છે. જે ભીખુના અંતરમાં રહેલું અમૃત તત્ત્વ છે.
In simple words: I would give this story the title 'I Give Inner Nectar', because the main character Bhikhu endures hardship himself, but he cares especially for his mother and siblings. He begs for food, and then he doesn't eat it himself but feeds it to his siblings. This shows the essence of compassion within Bhikhu.

Exam Tip: When suggesting a title, ensure it captures the central theme or the main character's most defining quality, and provide a clear justification.

 

Question 2. નીચેનાં વાક્યો કોણ બોલે છે તે લખો.

 

Question 2. (1) ‘ખાવાનું તો ભાઈ લાવે ત્યારે....’
Answer: આ વાક્ય છોકરાની મા બોલે છે.
In simple words: This sentence is spoken by the boy's mother.

Exam Tip: Identify the speaker of a dialogue by recalling who would typically say such a line in the story's context.

 

Question 2. (2) 'એક શેઠિયે મને જલેબી ખવડાવી.'
Answer: આ વાક્ય ભીખુ બોલે છે.
In simple words: This sentence is spoken by Bhikhu.

Exam Tip: Remember who says what to accurately attribute dialogues in the story.

 

Question 2. (3) ‘મા ! કાંઈ ખાવાનું છે ?’
Answer: આ વાક્ય ઊંઘમાંથી જાગેલું ભીખારણનું છોકરું બોલે છે.
In simple words: This sentence is spoken by the beggar woman's child who woke up from sleep.

Exam Tip: Note the circumstances under which a character speaks to identify them correctly.

 

Question 2. (4) ‘એઈ – આંખ પણ નથી કે શું ?’
Answer: આ વાક્ય પારસી બાનુનો પટાવાળો બોલે છે.
In simple words: This sentence is spoken by the Parsi lady's peon.

Exam Tip: Differentiate speakers by their social roles or interactions with others in the story.

 

Question 3. નીચેના દરેક રૂઢિપ્રયોગનો વાક્યપ્રયોગ કરો.

 

Question 3. (1) ઉગારી લેવું – બચાવી લેવું
Answer: વાક્યઃ ડ્રાઇવરે સમયસૂચકતા વાપરીને, મુસાફરોને અકસ્માતથી ઉગારી લીધાં.
In simple words: The driver, using his quick presence of mind, saved the passengers from an accident.

Exam Tip: When using idioms, make sure the sentence clearly demonstrates the meaning of the idiom in context.

 

Question 3. (2) વાત કળાઈ જવી – વાત સમજાઈ જવી
Answer: વાક્ય: પોતાની વાત કળાઈ ગઈ છે એ જાણીને રઘુ શરમિંદો થઈ ગયો.
In simple words: Knowing that his secret was understood, Raghu became ashamed.

Exam Tip: Create sentences where the idiom's effect on a character's emotion or situation is clearly shown.

 

Question 3. (3) રાડ ફાટી જવી – ભયથી ચીસ પડી જવી
Answer: વાક્ય : રસ્તાની વચ્ચે ચાલતી બસની બ્રેક ફેઈલ થઈ જતાં, સીની રાડ ફાટી ગઈ.
In simple words: When the brakes of the bus running in the middle of the road failed, the woman screamed in fear.

Exam Tip: Illustrate the idiom with a scenario that evokes a strong sense of the described emotion, like fear-induced screaming.

 

Question 3. (4) વદન કરમાઈ જવું – નિરાશ થઈ જવું
Answer: વાક્ય: પરીક્ષામાં નાપાસ થતાં ચંપકનું વદન કરમાઈ ગયું.
In simple words: When he failed the exam, Champak's face saddened.

Exam Tip: Use vivid verbs and descriptive nouns to show the emotional impact of the idiom in your sentence.

 

Question 4. સૂચવ્યા મુજબ કરો.

 

Question 4. (1) આ પાઠમાં ‘વદન નામનો શબ્દ છે. આ શબ્દમાંના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરી બીજા શબ્દો બનાવી શકાય. જેમ કે – વદ, વન
Answer: (As per question, example given.)
In simple words: The word 'Vadan' from the lesson can be used to make new words like 'Vad' and 'Van' by rearranging its letters.

Exam Tip: Understand the instructions for wordplay questions and provide examples that clearly demonstrate the rule.

 

Question 4. (2) આ ઉપરાંત બીજા વધુ શબ્દો બનતા હોય તો બનાવો.
Answer: દન, દવ, નદ, નવ
In simple words: Other words that can be made are 'Dan', 'Dav', 'Nad', and 'Nav'.

Exam Tip: Try various combinations of letters from the original word to find all possible new words.

 

Question 4. (3) આ શબ્દોના અર્થ શબ્દકોશમાંથી મેળવો.
Answer:

• દન = દિવસ
• દવ = દાવાનળ
• નદ = મોટી નદી
• નવ = "9' (સંખ્યા)
• વદ = કૃષ્ણ પક્ષ, અંધારિયું

In simple words: Look up the meanings of these words in a dictionary: 'Dan' means day, 'Dav' means forest fire, 'Nad' means large river, 'Nav' means the number nine, and 'Vad' means the dark half of the lunar month.

Exam Tip: When defining words, provide simple, direct meanings. For terms with multiple meanings, use the most common or contextually relevant one.

 

Question 4. (4) આ શબ્દોના ઉપયોગથી વાક્યો બનાવો.
Answer:

• મંદિરના મહારાજે છેલ્લા છ દનથી અનાજ – પાણી છોડ્યાં છે.
• જંગલમાં દવ લાગ્યો છે.
• નદનાં ઊંડા પાણીમાં હોડીઓ તરે છે.
• શંકર પ્રસાદને નવ ભાઈ – બહેન છે.
• મારા ભાઈનો જન્મ શ્રાવણ વદ ત્રીજનો છે.
• પહેલાના જેવાં ગાઢ વન હવે રહ્યાં નથી.

In simple words: Here are sentences using these words: The temple priest has not eaten or drunk for the last six days. There is a forest fire in the jungle. Boats float in the deep waters of the large river. Shankar Prasad has nine siblings. My brother was born on the third day of Shravan's dark fortnight. Thick forests like before are no longer found.

Exam Tip: Construct clear, grammatically correct sentences that effectively demonstrate the meaning of each word.

 

Question 5. શબ્દ શતરંજ. આપેલ કોષ્ટકના આડા, ઊભા અને ત્રાંસા ખાનામાંથી નવ તેજસ્વી અને પ્રેરક બાળકોનાં નામ શોધો. દરેકનો ત્રણ – ચાર વાક્યોમાં પરિચય આપો.

Answer: Here is the word puzzle with the bright and inspiring children's names:

Here are the nine names and their descriptions:
1. અજ (Aj): Aj was the son of King Raghu of the Suryavanshi dynasty. He married Princess Indumati. While Narada's veena was flying through the sky, a garland fell on Indumati, leading to her death. King Aj then lamented deeply.
2. અભિમન્યુ (Abhimanyu): Abhimanyu was the son of Arjuna and was born to Subhadra. He was Krishna's nephew. In the Mahabharata war, he fought bravely for thirteen days. He got trapped in the Chakravyuh set by the Kauravas and was unfairly killed by them.
3. આરુણી (Aruni): The guru had assigned him the task of building an embankment in the field's water. The water was flowing strongly, and the embankment was breaking. So, he lay down there himself. The water stopped. The guru raised him and praised him. Later, he became famous as "Uddalaka".
4. કુશ (Kush): Kush was the elder son of Lord Rama. He was born in the ashram of Sage Valmiki. When Lord Rama performed the Ashwamedha Yajna, Kush and his brother Lav challenged Lord Rama's army by catching the sacrificial horse. He is believed to have founded the city of Kushavati.
5. ધ્રુવ (Dhruv): Dhruv was the son of King Uttanapada and his disliked queen, Suniti. When he was five years old, Queen Suruchi, the King's favorite queen, insulted him about sitting on his father's lap. He then went into the forest and performed severe penance, pleasing Lord Vishnu.
6. નરેન્દ્ર (Narendra): Swami Vivekananda's childhood name was Narendra. From childhood, he was brilliant, intelligent, and powerful. He once wrestled a strong bull by its two horns and threw it down. After becoming a disciple of Ramakrishna Paramhansa, the Paramhansa named him Vivekananda. Serving the poor was his life's motto.
7. નચિકેતા (Nachiketa): Nachiketa was the son of Sage Aruni (Uddalaka) of the Gautama clan. Sage Uddalaka performed a yajna. He started donating old cows. "Whom are you giving me to?" he asked his father. The father was troubled. He became angry and replied, "To Yama." Nachiketa went to Yama. Yama was pleased with Nachiketa and granted him three boons.
8. લવ (Lav): Lav was the younger son of Lord Rama. He was born to Sita in the ashram of Sage Valmiki. Lav and his brother Kush challenged Lord Rama's army by stopping the Ashwamedha Yajna horse.
9. ઉપમન્યુ (Upamanyu): Upamanyu was a disciple of Sage Dhaumya. He was assigned the task of grazing the ashram's cows. Due to milk from Akada falling into his eyes, he became blind and fell into a well. The guru rescued him from the well.
In simple words: The word search contains names like Aj, Abhimanyu, Aruni, Kush, Dhruv, Narendra, Nachiketa, Lav, and Upamanyu. Each of these individuals has a story from ancient Indian texts, showcasing their bravery, devotion, or wisdom. For example, Aj was a king, Abhimanyu a warrior, Aruni a devoted student, Kush and Lav were sons of Rama, Dhruv was a devotee, Narendra became Vivekananda, Nachiketa was a seeker of knowledge, and Upamanyu was a dedicated disciple.

Exam Tip: For word puzzles with descriptions, first accurately identify all hidden words. Then, provide concise summaries for each, highlighting their key contributions or stories, adhering to the specified sentence count.

 

Bhikhu Activities

With your teacher's help, build a chabutra (bird feeder) in a suitable place in the school ground and put grain for birds daily. Narrate another story like this one, heard from your elders, in a prayer assembly.

 

Bhikhu Special Questions and Answers

 

Question 1. નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ શોધોઃ

 

Question 1. પ્રશ્ન 1. વીજળીની રોશની શાનાથી ઝાંખી થતી હતી?
A. ધુમાડાથી
B. મિલથી
C. ચમકારાથી
D. સાંજથી
Answer: A. ધુમાડાથી
In simple words: The electric lights were dimming because of smoke.

Exam Tip: Pay attention to descriptive details about the environment, such as what causes dimming lights, as these contribute to the story's atmosphere.

 

Question 1. પ્રશ્ન 2. દરવાજા વચ્ચેની સાંકડી કમાનમાં કોણ બેઠું હતું?
A. ધનવાન સ્ત્રી
B. કંગાળ સ્ત્રી
C. ભિખારી
D. ભીખુ
Answer: B. કંગાળ સ્ત્રી
In simple words: A poor woman was sitting in the narrow archway between the gates.

Exam Tip: Remember specific details about the setting and characters, especially when they introduce key elements of the plot.

 

Question 1. પ્રશ્ન 3. એક કંગાલ પર ઇતની રહમ કરો !! – આ વાક્ય કોણ બોલે છે?
A. ભીખું
B. કંગાળ સ્ત્રી
C. લોકો
D. દરદી
Answer: B. કંગાળ સ્ત્રી
In simple words: The poor woman says the line, "Show so much mercy on a poor person!".

Exam Tip: Accurately identify the speaker of direct quotes as it helps in understanding character roles and perspectives.

 

Question 1. પ્રશ્ન 4. મૃત્યુના મુખમાંથી છોકરાને કોણે બચાવી લીધો?
A. લેખકે
B. કંગાળ સ્ત્રીએ
C. શૉફરે
D. મોટરે
Answer: C. શૉફરે
In simple words: The driver saved the boy from the jaws of death.

Exam Tip: Identify the specific character responsible for key actions, especially those involving critical events like rescues.

 

Question 1. પ્રશ્ન 5. શૉફરે ઠપકાભરી નજર કોના તરફ નાખી?
A. છોકરા તરફ
B. છોકરાની મા તરફ
C. લેખક તરફ
D. લોકો તરફ
Answer: B. છોકરાની મા તરફ
In simple words: The driver gave a scolding look towards the boy's mother.

Exam Tip: Note the direction of actions and interactions between characters to understand their relationships and the flow of events.

 

Question 1. પ્રશ્ન 6. મીઠાઈની દુકાનમાં દુકાનદારે શા માટે રોશની કરી હતી?
A. તહેવારને કારણે
B. મીઠાઈ જોઈ શકાય તેથી
C. લોકોને આકર્ષવા
D. લોકોની ઠઠને કારણે
Answer: A. તહેવારને કારણે
In simple words: The shopkeeper had decorated the sweet shop with lights due to a festival.

Exam Tip: Relate background details, like decorations, to the broader context of the story, such as cultural events or festivals.

 

Question 1. પ્રશ્ન 7. ભિખારી છે પૈસાનું શું જોખાવતો હતો?
A. દાળિયા
B. મીઠાઈ
C. જલેબી
D. બરફી
Answer: A. દાળિયા
In simple words: The beggar was weighing split peas for six paisa.

Exam Tip: Keep track of specific items or amounts mentioned in the story as they often represent key plot points or character actions.

 

Question 1. પ્રશ્ન 8. “ભીખુ પાઠના લેખકનું નામ જણાવો.
A. રઘુવીર ચૌધરી
B. બકુલ ત્રિપાઠી
C. ધૂમકેતુ
D. પન્નાલાલ પટેલ
Answer: C. ધૂમકેતુ
In simple words: The author of the chapter "Bhikhu" is Dhūmkētu.

Exam Tip: Always remember the author's name for each chapter or text, as this is a fundamental piece of information.

 

Question 2. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર એક – એક વાક્યમાં આપો?

 

Question 2. પ્રશ્ન 1. બજાર શાનાથી ભરચક હતું?
Answer: બજાર મોટર, ગાડી, સાઇકલ તેમજ માણસોની ભીડથી ભરચક હતું.
In simple words: The market was crowded with cars, vehicles, bicycles, and people.

Exam Tip: List all the elements that contribute to the description of a crowded place to provide a complete picture.

 

Question 2. પ્રશ્ન 2. લેખકે શા માટે,.) ડોકું અવાજ તરફ ફેરવ્યું?
Answer: “એક કંગાલ પર ઇતની રકમ કરો !' – એ શબ્દો બીજી વાર સંભળાતાં લેખકે પોતાનું ડોકું અવાજ તરફ ફેરવ્યું.
In simple words: The writer turned his head towards the sound when he heard the words, "Show so much mercy on a poor person!", for the second time.

Exam Tip: Mention the exact words or phrases that trigger a character's action to show precise comprehension.

 

Question 2. પ્રશ્ન 3. કયા વિચાર સાથે લેખકનો હાથ ખીસામાંથી બહાર આવ્યો?
Answer: 'સાધારણ માણસોના તદ્દન સામાન્ય વિલાસમાંથી પણ ઘણી વ્યક્તિઓને પોષી શકાય તેમ છે.' – એ વિચાર સાથે લેખકનો હાથ ખીસામાંથી બહાર આવ્યો.
In simple words: The writer's hand came out of his pocket with the thought that 'even from the very ordinary luxuries of common people, many individuals can be supported.'

Exam Tip: Quote the exact thought or realization if provided in the text to answer "what thought" questions accurately.

 

Question 2. પ્રશ્ન 4. લેખકની દષ્ટિ કયા કયા પદાર્થો પર ફરી વળી?
Answer: લેખકની દષ્ટિ ફૂલોની છાબડીઓ, નાળિયેર, સાબુ તથા ગોળ જેવા અનેક પદાર્થો પર ફરી વળી.
In simple words: The writer's gaze fell upon many items like baskets of flowers, coconuts, soap, and jaggery.

Exam Tip: List all the items mentioned in the text to provide a comprehensive answer to questions about observations.

 

Question 2. પ્રશ્ન 5. પારસી બાનુના પટાવાળાએ છોકરાને શું કહીને ધમકાવ્યો?
Answer: “એઈ – આંખ પણ નથી કે શું?" – એમ કહીને પારસી બાનુના પટાવાળાએ છોકરાને ધમકાવ્યો.
In simple words: The Parsi lady's peon scolded the boy by saying, "Hey - don't you have eyes or what?"

Exam Tip: Reproduce direct quotes accurately when asked about specific dialogues or remarks.

 

Question 2. પ્રશ્ન 6. ધૂળમાં ચીંથરું પાથરી ભિખારી છોકરો શું કરતો હતો?
Answer: ધૂળમાં ચીંથરું પાથરી ભિખારી છોકરો એમાં દાળિયા બાંધી રહ્યો હતો.
In simple words: The beggar boy was spreading a cloth on the ground and tying split peas in it.

Exam Tip: Detail the actions of characters by describing what they are doing and with what objects.

 

Question 2. પ્રશ્ન 7. લેખકે રૂપિયામાંથી ક્યાં કેટલો ખર્ચ કર્યો?
Answer: લેખકે રૂપિયામાંથી નવ આના સિનેમા જોવામાં અને સવા છ આના હૉટલમાં ખર્ચ કર્યા.
In simple words: The writer spent nine annas at the cinema and six and a quarter annas at the hotel from his rupee.

Exam Tip: Be precise with numerical details and locations when asked about expenditures or quantities.

 

Question 3. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર આપો?

 

Question 3. પ્રશ્ન 1. લેખકથી શા માટે રાડ ફાટી ગઈ?
Answer: લેખકે સરિયામ રસ્તે એક છોકરાને રસ્તો ઓળંગતો જોયો. એ વખતે એક ધસમસતી મોટર એ છોકરા તરફ આવી. છોકરાને મોટરના મોંમાં – મૃત્યુના મુખમાં જતો જોઈ લેખકથી રાડ ફાટી ગઈ.
In simple words: The writer saw a boy crossing the busy road. At that moment, a speeding car came towards the boy. Seeing the boy going into the mouth of the car – the mouth of death – the writer screamed.

Exam Tip: Describe the sequence of dangerous events clearly, culminating in the character's intense reaction.

 

Question 3. પ્રશ્ન 2. લેખકે અંધારા ખૂણામાં કોને કોને જોયાં?
Answer: લેખકે અંધારા ખૂણામાં એક ભિખારણને બેઠેલી જોઈ. એના પગ પાસે ઉઘાડે શરીરે ત્રણ છોકરાં સૂતાં હતાં. તેના ખોળામાં એક નાનું બચ્ચું દયામણું મોં કરીને, જતાં – આવતાં લોકોને જોતું હતું.
In simple words: In the dark corner, the writer saw a beggar woman sitting. Near her feet, three children were sleeping with bare bodies. A small baby in her lap looked at passers-by with a pitiful face.

Exam Tip: Provide a detailed description of all individuals and their state when asked about observations in a particular setting.

 

Question 3. પ્રશ્ન 3. અંધારા ખૂણામાં બેઠેલી સ્ત્રી કેવી લાગતી હતી?
Answer: અંધારા ખૂણામાં બેઠેલી સ્ત્રી અત્યંત ગરીબ અને અશક્ત લાગતી હતી. તેની આંખો ઊંડી ઊતરી ગઈ હતી. આંખોમાંથી તેજ પરવારી રહ્યું હતું.
In simple words: The woman sitting in the dark corner looked extremely poor and weak. Her eyes were sunken. The brightness was fading from her eyes.

Exam Tip: Use descriptive adjectives to paint a clear picture of a character's appearance and condition, conveying their suffering or state.

 

Question 3. પ્રશ્ન 4. લેખકનો હાથ શાથી ભોંઠો પડ્યો?
Answer: લેખકે સ્ત્રીને કંઈક આપવા માટે પોતાના કોટના ખીસામાં હાથ નાખ્યો. બે કલાક પહેલાં જ એ ખીસામાં રાણીછાપ રૂપિયાનો સિક્કો હતો. તેમાંથી મોટા ભાગની રકમ લેખકે સિનેમામાં અને હૉટલમાં વાપરી નાખી હતી. માત્ર ત્રણ પૈસા જ બચ્યા હતા. તેથી લેખકનો હાથ ભોંઠો પડ્યો.
In simple words: The writer put his hand into his coat pocket to give something to the woman. Just two hours earlier, there was a Queen-stamped rupee coin in that pocket. Most of that money had been spent by the writer at the cinema and hotel. Only three paisa were left. Therefore, the writer's hand felt awkward.

Exam Tip: Explain the chain of events that leads to a character's embarrassment or awkwardness, detailing the financial context if relevant.

 

Question 3. પ્રશ્ન 5. છોકરાએ ભોંઠો પડેલો પોતાનો હાથ પોતાના કંગાળ પહેરણમાં શા માટે છુપાવી દીધો?
Answer: એક જુવાને મીઠાઈની દુકાનમાંથી પાશેર જલેબી ખરીદી. જુવાન તેમાંથી જલેબી ખાતો ખાતો છોકરા પાસેથી પસાર થયો. છોકરાએ જલેબીની આશાએ પોતાની હથેળી લંબાવી. જલેબી જોઈને તે છોકરાના મોંમાં પાણી આવ્યું હતું, પણ જુવાન તેને કંઈ આપ્યા વિના ચાલ્યો ગયો તેથી તેનો ભોંઠો પડેલો હાથ તેણે પોતાના કંગાળ પહેરણમાં છુપાવી દીધો.
In simple words: A young man bought a quarter seer of jalebi from the sweet shop. The young man passed by the boy, eating jalebi from it. The boy extended his palm in hopes of getting jalebi. His mouth watered at the sight of jalebi, but the young man walked away without giving him anything. Therefore, he hid his embarrassed hand in his poor clothes.

Exam Tip: Connect a character's physical actions (hiding a hand) to their emotional state (embarrassment) and the preceding events that caused it.

 

Question 3. પ્રશ્ન 6. એક દુકાને દાળિયા જોખાવતા છોકરાને જોઈને લેખકને સ્ત્રીના કયા શ શું અનુમાન કર્યું?
Answer: એક દુકાને દાળિયા જોખાવતા છોકરાને જોઈને લેખકને પેલી સ્ત્રીના આ શબ્દો યાદ આવ્યા : "ખાવાનું તો ભાઈ લાવે ત્યારે.” લેખકે અનુમાન કર્યું કે કદાચ આ છોકરો એ કંગાલ કુટુંબનો સ્તંભ હશે.
In simple words: Seeing a boy weighing split peas at a shop, the writer remembered the woman's words: "Food will only come when my brother brings it." The writer guessed that perhaps this boy was the pillar of that poor family.

Exam Tip: Explain how an observation triggers a memory or a realization, and then state the inference made by the character based on these connections.

 

Question 3. પ્રશ્ન 7. મન થયું? શા માટે?
Answer: લેખકને પેલા ભિખારી છોકરાને ટેકો આપવાનું મન થયું. આમ તો બધાને ભિખારી ગણીને આપણે તેમને મહેનત કરવાનો ઉપદેશ આપતા હોઈએ છીએ, પણ આ છોકરાએ પોતાના ભાંડુ માટે જલેબી જતી કરી, દાળિયા ન ખાધા અને ખોટું બોલ્યો, તેથી તેને મદદ કરવાનું લેખકને મન થયું.
In simple words: The writer felt like supporting the beggar boy. Generally, we consider all beggars and advise them to work hard, but this boy sacrificed jalebi for his siblings, did not eat split peas, and even lied for them. Therefore, the writer felt like helping him.

Exam Tip: When explaining why a character felt a certain way, detail the specific actions of others that moved them, especially highlighting acts of selflessness.

 

Bhikhu Grammar

 

Question 1. નીચેના શબ્દોની જોડણી સુધારોઃ

 

Question 1. (1) વિજળી
Answer: વીજળી
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'electricity' is વીજળી.

Exam Tip: Pay close attention to the vowels and consonants in Gujarati words to ensure correct spelling.

 

Question 1. (2) સાયકલ
Answer: સાઇકલ
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'bicycle' is સાઇકલ.

Exam Tip: Be careful with the use of 'ય' versus 'ઇ' in words derived from English or with similar sounds.

 

Question 1. (3) દ્રષ્ટિ
Answer: દષ્ટિ
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'vision' or 'gaze' is દષ્ટિ.

Exam Tip: Practice words with 'ર' conjuncts to ensure you use the correct form, such as 'ષ્ટિ' instead of 'દ્રષ્ટિ'.

 

Question 1. (4) અદ્ધર
Answer: અધ્ધર
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'suspended' or 'in the air' is અધ્ધર.

Exam Tip: Double consonants often indicate a specific pronunciation; ensure accuracy in such spellings.

 

Question 1. (5) ઉધ્યોગ
Answer: ઉદ્યોગ
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'industry' or 'effort' is ઉદ્યોગ.

Exam Tip: Be mindful of consonant clusters and their correct written forms in Gujarati.

 

Question 1. (6) મૂસાફરિ
Answer: મુસાફરી
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'travel' is મુસાફરી.

Exam Tip: Pay attention to the length of vowels (short vs. long 'ઉ' and 'ઈ') as they change the word's pronunciation and spelling.

 

Question 1. (7) तुष्णा
Answer: તૃષ્ણા
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'desire' or 'thirst' is તૃષ્ણા.

Exam Tip: Ensure proper use of special characters and vowel signs, especially for complex words.

 

Question 1. (8) આર્કષક
Answer: આકર્ષક
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'attractive' is આકર્ષક.

Exam Tip: Be aware of the correct usage of 'ર' variants and sibilants ('શ' vs. 'ષ') in Gujarati spellings.

 

Question 1. (9) मृत्युं
Answer: મૃત્યુ
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'death' is મૃત્યુ.

Exam Tip: Correctly identify and write conjunct consonants like 'ત્ય' to ensure accurate spelling.

 

Question 1. (10) મિઠાઈ
Answer: મીઠાઈ
In simple words: The correct spelling for the word meaning 'sweet' is મીઠાઈ.

Exam Tip: Differentiate between short and long vowel sounds, especially 'િ' (short i) and 'ી' (long i).

 

Question 2. નીચેનાં શબ્દોના બે - બે સમાનાર્થી શબ્દો આપોઃ

 

Question 2. (1) સ્તંભ = થાંભલી, આધાર
Answer: સ્તંભ = થાંભલો, આધાર
In simple words: The word 'Stambh' (pillar) means 'Thambhlo' (pole) and 'Adhaar' (support).

Exam Tip: When providing synonyms, choose words that are closely related in meaning and context.

 

Question 2. (2) ઘેલડા = ગાંડપણ, ધૂન
Answer: ઘેલછા = ગાંડપણ, ધૂન
In simple words: The word 'Ghelchha' (infatuation) means 'Gaandpan' (madness) and 'Dhoon' (obsession).

Exam Tip: Identify the core meaning of the word and find synonyms that reflect both its literal and figurative senses.

 

Question 2. (3) ઠઠ = ભીડ, ગિરદી
Answer: ઠઠ = ભીડ, ગિરદી
In simple words: The word 'Thath' (crowd) means 'Bheed' (crowd) and 'Girdi' (throng).

Exam Tip: Provide multiple synonyms to demonstrate a broader vocabulary and understanding of nuances in meaning.

 

Question 2. (4) તૃષ્ણા = ઇચ્છા, કામના
Answer: તૃષ્ણા = ઇચ્છા, કામના
In simple words: The word 'Trushna' (desire) means 'Ichchha' (wish) and 'Kamana' (aspiration).

Exam Tip: Choose synonyms that convey similar levels of intensity or formality to the original word.

 

Question 2. (5) રહેમ = દયા, કૃપા
Answer: રહેમ = દયા, કૃપા
In simple words: The word 'Rahem' (mercy) means 'Daya' (compassion) and 'Krupa' (grace).

Exam Tip: Ensure that the chosen synonyms are appropriate for the context in which the word is typically used.

 

Question 2. (6) જુલમ = અત્યાચાર, અન્યાય
Answer: જુલમ = અત્યાચાર, અન્યાય
In simple words: The word 'Julam' (oppression) means 'Atyachar' (tyranny) and 'Anyay' (injustice).

Exam Tip: Select synonyms that accurately capture the negative connotation of the original word.

 

Question 2. (7) સાજું = તંદુરસ્ત, નીરોગી
Answer: સાજું = તંદુરસ્ત, નીરોગી
In simple words: The word 'Saju' (healthy) means 'Tandurast' (fit) and 'Nirogi' (disease-free).

Exam Tip: Focus on synonyms that describe a similar physical or mental state as the given word.

 

Question 2. (8) વદન = ચહેરો, મોંઢું
Answer: વદન = ચહેરો, મોંઢું
In simple words: The word 'Vadan' (face) means 'Chahere' (face) and 'Monhdu' (mouth/face).

Exam Tip: Choose common and easily understood synonyms for everyday words.

 

Question 3. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખોઃ

 

Question 3. (1) જન્મ X મૃત્યુ
Answer: જન્મ X મૃત્યુ
In simple words: The opposite of 'Janm' (birth) is 'Mrutyu' (death).

Exam Tip: Understand the core meaning of the word to identify its direct antonym.

 

Question 3. (2) અશક્ત X સશક્ત
Answer: અશક્ત X સશક્ત
In simple words: The opposite of 'Ashakta' (weak) is 'Sashakta' (strong).

Exam Tip: For words with prefixes (અ- for negation), often the antonym uses a positive prefix (સ- for presence) or no prefix at all.

 

Question 3. (3) સાંકડી X પહોળી
Answer: સાંકડી X પહોળી
In simple words: The opposite of 'Sankdi' (narrow) is 'Paholi' (wide).

Exam Tip: Consider the physical dimension described by the word to find its antonym.

4. Give the meaning of each of the following idioms and use it in a sentence:

 

Question 4. (1) ભોંઠા પડવું – ઝંખવાણા પડવું
Answer: ભોંઠા પડવું (Bhontha Padavu) - meaning to be embarrassed or feel ashamed.
Sentence: Paresh was caught cheating in the exam, so he felt embarrassed.
In simple words: This idiom means to feel ashamed or embarrassed. For example, Paresh felt ashamed after being caught cheating in the exam.

Exam Tip: When explaining idioms, first state the literal meaning, then provide a clear, relatable sentence to show understanding.

 

Question 4. (2) હાથે ચડવું – પ્રાપ્ત થવું, મળવું
Answer: હાથે ચડવું (Hathe Chadavu) - meaning to be found or to get something.
Sentence: While sweeping, Nimisha found her lost ring.
In simple words: This idiom describes finding or getting something. Nimisha got her lost ring while sweeping.

Exam Tip: Ensure your example sentence clearly illustrates the idiom's meaning, linking it to the context of discovery or acquisition.

 

Question 4. (3) દષ્ટિ ખેંચાવી – ધ્યાનમાં આવવું
Answer: દષ્ટિ ખેંચાવી (Drushti Khenchavi) - meaning to attract attention or to be noticed.
Sentence: Radheshyam sat in the assembly in such a way that everyone's attention was drawn to him.
In simple words: This idiom means to draw someone's focus. Radheshyam sat so noticeably in the assembly that everyone looked at him.

Exam Tip: Use an example that clearly shows how someone's presence or action can grab attention, aligning with the idiom's sense of being noticed.

 

Question 4. (4) દષ્ટિ ચોંટી રહેવી – એક તરફ જ સતત જોયા કરવું
Answer: દષ્ટિ ચોંટી રહેવી (Drushti Chonti Rahevi) - meaning to stare continuously or to gaze fixedly at one thing.
Sentence: Everyone's gaze was fixed on the man climbing the electricity pole.
In simple words: This idiom means to keep looking at something without stopping. Everyone's eyes stayed fixed on the man who was climbing the pole.

Exam Tip: Highlight the continuous and unwavering nature of the gaze in your example, emphasizing the lack of movement in the eyes.

 

Question 4. (5) મોં પાણી પાણી થવું – ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા થવી
Answer: મોં પાણી પાણી થવું (Mon Pani Pani Thavu) - meaning to have a strong desire or craving to eat something, often accompanied by salivation.
Sentence: Seeing the delicious food item, my mouth started watering.
In simple words: This idiom means you really want to eat something, so much so that your mouth feels wet. My mouth watered when I saw the yummy food.

Exam Tip: Clearly link the idiom to a strong desire for food, often a visual trigger, and describe the physical sensation in your example.

5. For each of the following phrases, write one word:

 

Question 5. (1) રસ્તાની બાજુ પર પગે ચાલનારાઓ માટેનો રસ્તો
Answer: ફૂટપાથ (Footpath)
In simple words: The single word 'footpath' clearly describes a path for walking at the side of a road.

Exam Tip: Be precise with single-word answers; ensure it perfectly encapsulates the given phrase without additional words.

 

Question 5. (2) મટકું પણ માર્યા વિના
Answer: અનિમેષ (Animesh - without blinking)
In simple words: The word 'Animesh' means to do something without blinking.

Exam Tip: Practice identifying specific single words that convey complex meanings or actions described in phrases.

 

Question 5. (3) પ્રયત્ન કર્યા વિના
Answer: અનાયાસ (Anayaas - effortlessly)
In simple words: The word 'Anayaas' describes an action performed without any effort.

Exam Tip: For single-word answers, choose the most accurate and concise term that reflects the full sense of the phrase.

6. Fill in the blanks using the given conjunctions (and, ne, pan, to):

 

Question 6. (1) પાછા ફરીને જોયું અને હું ત્રણ દરવાજા પાસે ઊભો હતો.
Answer: અને (and)
In simple words: The correct conjunction to link the two related actions is 'and'.

Exam Tip: Choose conjunctions that logically connect the two clauses, showing cause, effect, addition, or contrast. Here, 'and' adds information.

 

Question 6. (2) કાંઈક તહેવાર હતો તેથી બંને દુકાનદારોએ રોશની કરી હતી.
Answer: તેથી (therefore/so)
In simple words: 'Therefore' shows the reason why the shopkeepers decorated with lights.

Exam Tip: Look for a cause-and-effect relationship between the two parts of the sentence to select the appropriate conjunction.

 

Question 6. (3) એક જુવાને મારા તરફ જોઈને હાસ્ય કર્યું પણ મારા તરફથી કશો જવાબ ન મળતાં તે દુકાન તરફ વળ્યો.
Answer: પણ (but)
In simple words: 'But' indicates a contrast between the young man's action and the lack of a response.

Exam Tip: Use 'but' when there's an unexpected outcome or a contrast between two statements in the sentence.

 

Question 6. (4) મોટર, ગાડી, સાઈકલ અને માણસોના ઠરાથી બજાર ભરચક હતું.
Answer: અને (and)
In simple words: 'And' correctly lists multiple items that contributed to the crowded market.

Exam Tip: When listing multiple elements that contribute to a single situation, 'and' is typically the most suitable conjunction.

7. Identify the nouns from the following sentences and state their type:

 

Question 7. (1) મેં ડોકું જરાક ખેંચ્યું.
Answer: ડોકું (Doku - head) – જાતિવાચક સંજ્ઞા (Common Noun)
In simple words: 'Head' is a noun that represents a common category, so it's a Common Noun.

Exam Tip: Remember that common nouns refer to general items, people, or places, rather than specific ones.

 

Question 7. (2) ત્યાં એક સ્ત્રી બેઠી હતી.
Answer: સ્ત્રી (Stree - woman) – જાતિવાચક સંજ્ઞા (Common Noun)
In simple words: 'Woman' is a noun that describes a general type of person, making it a Common Noun.

Exam Tip: Common nouns name any person, place, thing, or idea, whereas proper nouns name a specific one.

 

Question 7. (3) એની દષ્ટિ ત્યાં ચોંટી રહી હતી.
Answer: દષ્ટિ (Drushti - gaze) – ભાવવાચક સંજ્ઞા (Abstract Noun)
In simple words: 'Gaze' is a noun that names a quality or state, which means it is an Abstract Noun.

Exam Tip: Abstract nouns represent concepts, feelings, qualities, or states that cannot be physically touched or seen.

 

Question 7. (4) તે શાંતિથી બોલ્યો.
Answer: શાંતિ (Shanti - peace/calmness) – ભાવવાચક સંજ્ઞા (Abstract Noun)
In simple words: 'Calmness' is a noun that refers to a state or feeling, thus it is an Abstract Noun.

Exam Tip: Abstract nouns are often derived from adjectives or verbs and typically express intangible ideas.

 

Question 7. (5) મારું નામ ભીખુ !
Answer: નામ (Naam - name) – જાતિવાચક સંજ્ઞા (Common Noun); ભીખુ (Bhikhu) – વ્યક્તિવાચક સંજ્ઞા (Proper Noun)
In simple words: 'Name' is a general noun, while 'Bhikhu' is a specific name, making it a Proper Noun.

Exam Tip: Distinguish between common nouns (general categories) and proper nouns (specific names of people, places, or things, usually capitalized).

8. Identify the adjectives and the nouns they describe from the following sentences:

 

Question 8. (1) એક નાનું બચ્ચું દયામણું મોં રાખીને જોયા કરતું હતું.
Answer: Adjectives: એક (ek - one), નાનું (nanu - small), દયામણું (dayamanu - piteous/merciful)
Nouns they describe: બચ્ચું (bachchu - baby), મોં (mon - face)
In simple words: The words 'one', 'small', and 'piteous' describe the 'baby' and its 'face'.

Exam Tip: Adjectives provide more information about nouns, describing qualities like quantity, size, or appearance. Identify words that answer "what kind?" or "how many?".

 

Question 8. (2) એક અત્યંત કંગાળ સ્ત્રી ત્યાં બેઠી હતી.
Answer: Adjectives: એક (ek - one), અત્યંત કંગાળ (atyant kangal - extremely poor)
Nouns they describe: સ્ત્રી (stree - woman)
In simple words: The words 'one' and 'extremely poor' describe the 'woman'.

Exam Tip: When a phrase functions as a single adjective (like "extremely poor"), identify it together to describe the noun accurately.

9. Identify the adverbs from the following sentences:

 

Question 9. (1) બજાર ભરચક હતું.
Answer: ભરચક (Bharchak - crowded/packed)
In simple words: 'Crowded' describes the state of the market, functioning as an adverb.

Exam Tip: Adverbs modify verbs, adjectives, or other adverbs, telling us how, when, where, or to what extent an action or state occurs.

 

Question 9. (2) મા હાંફતી હાંફતી દોડતી હતી.
Answer: હાંફતી હાંફતી (Hanfti hanfti - breathlessly/panting)
In simple words: The repeated word 'breathlessly' describes how the mother was running.

Exam Tip: Notice how repeated words can emphasize the manner of an action, indicating an adverbial function.

 

Question 9. (3) હું પાછો હઠ્યો.
Answer: પાછો (Pachho - back/backward)
In simple words: 'Back' tells us the direction of the action, so it's an adverb.

Exam Tip: Adverbs of place often indicate direction or location related to the verb's action.

 

Question 9. (4) મોટર આગળ ચાલતી હતી.
Answer: આગળ (Aagad - forward/ahead)
In simple words: 'Forward' describes the direction the car was moving.

Exam Tip: Similar to adverbs of place, words indicating movement or position relative to an action are adverbs.

10. Arrange the following words in alphabetical order:

 

Question 10. જરાક, જુલમ, જીવાદોરી, જલેબી, જાત, જોખાવવું
Answer: જાત (Jaat), જરાક (Jarak), જલેબી (Jalebi), જીવાદોરી (Jivadoree), જુલમ (Julam), જોખાવવું (Jokhavavu)
In simple words: To arrange alphabetically in Gujarati, focus on the first letter and then the subsequent letters to sort the words correctly.

Exam Tip: When sorting Gujarati words alphabetically, remember the sequence of letters and specific conjuncts. If the first letter is the same, move to the second, and so on.

Meanings of Difficult Words

• રોશની (Roshani) – પ્રકાશ, અજવાળું (light, brightness)
• રોશની ઝાંખી થવી (Roshani Zanphi Thavi) – (અહીં) અજવાળું ઓછું, આછું થવું (here, light becoming dim or faint)
• ઠઠારો (Thatharo) – આંજવા કે પ્રભાવિત કરવા માટેનો દેખાવ (a show meant to impress or influence)
• ભપકો (Bhapko) – (અહીં) ભીડ (here, crowd)
• ભરચક (Bharchak) – ખીચોખીચ, ભીડવાળું (full, crowded)
• ફૂટપાથ (Footpath) – શહેરી રસ્તાની બાજુ પર પગે ચાલનાર માટેની પગથી (path for pedestrians on the side of urban roads)
• કંગાલ (Kangal) – ગરીબમાં ગરીબ (poorest of the poor)
• ઇતની (Itani) – આટલી (this much)
• રહેમ (Rahem) – દયા, કૃપા (mercy, grace)
• કમાન (Kaman) – ધનુષ્ય જેવા વળાંકવાળી રચના (an arch-like structure, similar to a bow)
• સરિયામ (Sariyam) – મુખ્ય (main/prominent)
• શૉફર (Shofer) – મોટર ચલાવનાર, ડ્રાઇવર (motor driver)
• હાંફળું-ફાંફળું (Hanfalu-fanfalu) – ગભરાયેલું, બેબાકળું (frightened, bewildered)
• હોર્ન (Horn) – મોટરની ચેતવણી આપતો અવાજ (warning sound from a motor vehicle)
• દયામણું (Dayamanu) – દયા ઊપજે એવું, ગરીબડું (pitiable, poor-looking)
• જુલમ (Julam) – (અહીં) ત્રાસ (here, torment/oppression)
• જીવનદોરી (Jivandori) – આયુષ્ય, આવરદા (lifeline, lifespan)
• કલદાર (Kaldar) – (અહીં) ચાંદીનો રણકારવાળો સિક્કો (here, a silver coin with a ringing sound)
• રાણીછાપ (Ranichhap) – ઇંગ્લેન્ડની રાણી વિકટોરિયાની છાપવાળો સિક્કો (coin with the impression of Queen Victoria of England)
• ભદ્ર (Bhadra) – અમદાવાદના ભદ્રના કિલ્લા આસપાસનો વિસ્તાર (area around Bhadra Fort in Ahmedabad)
• હૉટલે પૈસા ઉપાડી લેવા (Hotle Paisa Upadi Leva) – હૉટલમાં, ખાવામાં પૈસા ખરચાઈ જવા (money spent at a hotel, on food)
• વિલાસ (Vilas) – (અહીં) મોજમજા (here, enjoyment/luxury)
• અનાયાસે (Anayase) – સહજ રીતે (effortlessly, spontaneously)
• સ્વર (Swar) – અવાજ (voice/sound)
• ઠઠ (Thath) – ભીડ, ગિરદી (crowd, rush)
• તૃષ્ણા (Trushna) – ઇચ્છા (desire/craving)
• અનિમેષ (Animesh) – મટકું માર્યા વિના (without blinking)
• લીન (Leen) – એક ધ્યાન (absorbed/engrossed)
• નીરખવું (Nirkhvu) – જોવું (to observe/gaze)
• સમાધિ (Samadhi) – ઊડું ધ્યાન (deep meditation/concentration)
• ઘેલછા (Ghelcha) – ધૂન (obsession/craze)
• લઘરવઘર (Lagharvaghar) – ચીંથરેહાલ (ragged/shabby)
• બાબુ (Babu) – સબૂત, મેશ (proof, soot)
• દુઃખભર્યો અવાજ (Dukhbharyo Avaj) – દુઃખભર્યો અવાજ (sorrowful voice)
• જોખાવતો (Jokhavato) – વજન કરાવતો (weighing)
• નેળ (Nel) – (અહીં) સાંકડો રસ્તો (here, narrow path/alley)
• સ્તંભ (Stambh) – થાંભલો, (અહીં) આધાર (pillar, here, support)
• ચીંથરું (Chintharu) – ફાટેલા કપડાનો નાનો ટુકડો (small piece of torn cloth/rag)
• વદન (Vadan) – ચહેરો, મોટું (face)
• ભાંડરડાં (Bhandarda) – નાનાં ભાઈ-બહેન (younger siblings)
• શરમિંદું (Sharmindu) – ઝંખવાણું (ashamed/embarrassed)
• સારવું (Sarvu) – એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જવું (to move from one place to another)
• ઉદ્યોગ (Udyog) – (અહીં) ધંધો-રોજગાર (here, business-employment)
• સંભારવું (Sambharvu) – યાદ કરવું (to remember)
• કળાઈ જવું (Kalai Javu) – સમજાઈ જવું (to be understood)

Idioms

• ડોકું ખેંચવું (Doku Khenchvu) – નજર કરી લેવી (to look around/scan)
• મૃત્યુના મુખમાં જતો જોવો (Mrutyuna Mukhma Jato Jovo) – મૃત્યુ થાય એવી આકસ્મિક ઘટના દેખાવી (to see an accidental event leading to death)
• રાડ ફાટી જવી (Rad Fati Javi) – ભયથી ચીસ પડી જવી (to scream out of fear)
• ઉગારી લેવું (Ugaari Levu) – બચાવી લેવું (to save/rescue)
• નજર નાખવી (Najar Nakhvi) – જોવા માટે આંખ તે તરફ કરવી, જોવું (to look in that direction, to see)
• નજર ફેરવવી (Najar Feravvi) – ધ્યાનથી, ચારે બાજુ જોવું (to look carefully, all around)
• તેજ પરવારી રહેવું (Tej Parvari Rahevu) – (અહીં) ભૂખ ને દુઃખની અસરથી નિસ્તેજ થવું (here, to become dull due to the effects of hunger and sorrow)
• વાત કળાઈ જવી (Vaat Kalai Javi) – વાત સમજાઈ (the matter to be understood)
• ભોંઠા પડવું (Bhontha Padavu) – ઝંખવાણા પડવું (to feel embarrassed/ashamed)
• હાથે ચડવું (Hathe Chadavu) – મળવું, પ્રાપ્ત થવું (to be found, to be obtained)
• દષ્ટિ ખેંચાવી (Drushti Khenchavi) – ધ્યાનમાં આવવું (to attract attention)
• દષ્ટિ ચોંટી રહેવી (Drushti Chonti Rahevi) – એક તરફ જ સતત જોયા કરવું (to stare continuously at one thing)
• નજર ઠેરવવી (Najar Theravvi) – ધ્યાનથી જોવું (to look carefully)
• મોં પાણી પાણી થવું (Mon Pani Pani Thavu) – ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા થવી (to have an intense desire to eat)
• નજર ખેંચી લેવી (Najar Khenchi Levi) – જોયું ન જોયું કરવું (to pretend not to have seen)
• વદન કરમાઈ જવું (Vadan Karmai Javu) – નિરાશ થઈ જવું (to become disheartened/sad)
• ભૂખનું દુઃખ ગળી જવું (Bhukhnu Dukh Gali Javu) – ભૂખની પીડાને ભૂલી જવી (to suppress the pain of hunger)
• ટેકો આપવો (Teko Aapvo) – સમર્થન આપવું (to support/endorse)