GSEB Class 12 Gujarati Textbook Solutions Chapter 10 જળનગરી વેનિસ

જળનગરી વેનિસ સ્વાધ્યાય

1. નીચેના પ્રશ્નોના એક – એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો.

Question 1. વેનિસની મોહકતા શેમાં છે?
Answer: વેનિસનું આકર્ષણ એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓમાં વસેલું હોવાને કારણે છે.
In simple words: વેનિસ સુંદર લાગે છે કારણ કે તે એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓ પર છે.

Exam Tip: જ્યારે કોઈ સ્થળની વિશેષતા પૂછાય, ત્યારે તેના મુખ્ય ભૌગોલિક લક્ષણનો ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે.

Question 2. ગંડોલા શું છે?
Answer: ગંડોલા એટલે સાંકડી પણ સુંદર આકારવાળી કલામય હોડીઓ.
In simple words: ગંડોલા એટલે નાની, સુંદર અને કલાકૃતિ જેવી બોટ.

Exam Tip: પાઠમાં આવતા વિશેષ શબ્દો કે વસ્તુઓની વ્યાખ્યા હંમેશાં યાદ રાખો.

Question 3. ઇટાલિયન ભાષામાં ચોકને શું કહે છે?
Answer: ઇટાલિયન ભાષામાં ચોકને 'પિઆન્ઝા' કહે છે.
In simple words: ઇટાલિયનમાં, ચોકને 'પિઆન્ઝા' કહેવાય છે.

Exam Tip: વિદેશી શબ્દો અને તેમના અર્થોને બરાબર યાદ રાખવાથી સારા ગુણ મળે છે.

Question 4. વેનિસ કોની પ્રણયભૂમિ તરીકે પ્રખ્યાત છે?
Answer: વેનિસ ડેસ્કેમોના અને શેક્સપિયરની પ્રણયભૂમિ તરીકે જાણીતું છે.
In simple words: વેનિસ ડેસ્કેમોના અને શેક્સપિયરની પ્રેમકથાનું સ્થળ ગણાય છે.

Exam Tip: ઐતિહાસિક અથવા સાહિત્યિક સંદર્ભોવાળા સ્થળોના નામ અને તેની સાથે સંકળાયેલા વ્યક્તિત્વોને યાદ રાખો.

Question 5. વેનિસનો સુપ્રસિદ્ધ ચોક કયો છે?
Answer: વેનિસનો ખૂબ જાણીતો ચોક "સાન માર્કો પિઆન્ઝા" છે.
In simple words: વેનિસનો પ્રખ્યાત ચોક "સાન માર્કો પિઆન્ઝા" છે.

Exam Tip: પ્રખ્યાત સ્થળોના નામ તેના સાચા નામકરણ સાથે લખવાથી પૂરા ગુણ મળે છે.

2. નીચેના પ્રશ્નોના ત્રણ-ચાર વાક્યમાં ઉત્તર લખો.

Question 1. યુરોપમાં સ્થાપત્યકલાના સ્વામી તરીકે કોને ઓળખવામાં આવે છે?
Answer: વેનિસ શહેર તેના જળમાર્ગો અને સૌંદર્યને લીધે અનુપમ છે. આની સાથે તેના સ્થાપત્યકલાના અદ્ભુત નમૂનાઓ પણ ખૂબ સુંદર છે. એક જુઓ અને એક ભૂલો. આથી જ રસ્કિન જેવા સ્થાપત્યકલાના નિષ્ણાતે અહીં વર્ષો ગાળીને વેનિસની આ કળાનો ઊંડો અભ્યાસ કરી એક પુસ્તક લખ્યું છે. જગતને ભૂલી ગયા હોય તેમ રસ્કિને ઘણાં વર્ષો વેનિસની સ્થાપત્યકલા પાછળ વિતાવ્યાં. આપણે રસ્કિનને "Unto this Last" થી વધુ જાણીએ છીએ, પરંતુ યુરોપ તેમને સ્થાપત્યકલાના સ્વામી તરીકે ઓળખે છે.
In simple words: વેનિસ તેના સુંદર જળમાર્ગો અને સ્થાપત્ય માટે પ્રખ્યાત છે. રસ્કિન નામના એક નિષ્ણાતે અહીં ઘણો સમય વિતાવીને વેનિસની કળાનો અભ્યાસ કર્યો. તેથી, યુરોપના લોકો રસ્કિનને સ્થાપત્યકલાના માસ્ટર તરીકે ઓળખે છે.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોના ઉત્તરમાં શહેરની વિશેષતાઓ અને તેનાથી પ્રભાવિત થયેલા મહાનુભાવોનો ઉલ્લેખ કરો.

Question 2. વેનિસમાં કયાં કયાં રમણીય સ્થાનો છે?
Answer: 114 ટાપુઓમાં વસેલી વેનિસનગરી ખૂબ જ સુંદર છે. અહીં વાહનવ્યવહાર માટે ગંડોલા મુખ્ય સાધન છે. ગંડોલાના નાવિકો પ્રેમભર્યું સંગીત ગાય છે, જે વૃંદાવનમાં વાગતી વાંસળી જેવો અનુભવ કરાવે છે. રાત્રિના સમયે વિવિધ રંગોની લાઇટનું પ્રતિબિંબ ગ્રાન્ડ કેનાલને મનમોહક અને સુંદર બનાવે છે. વેનિસની કમર પર શોભતી ઘુઘરિયાળી કંદોરા જેવી આ કેનાલ રાત્રે સાતસરા હાર જેવી દેખાય છે. તેની આ સુંદરતા સાથે રેલાતું સંગીત સ્વર્ગની યાદ અપાવે છે. સવારના સોનેરી કિરણોથી વેનિસ સોનાના શહેર જેવું ચમકી ઊઠે છે. સમુદ્ર પર પડતો સૂર્યપ્રકાશ, નાના-મોટા મોજાં પર સરકતી હોડીઓ અને હવાની ગુલાબી તાજગી મનને તાજું કરી દે છે. ગાઢ વૃક્ષો પર પડતા સૂર્યપ્રકાશની રોશની સોનેરી ધૂળ જેવી લાગે છે. આમ, સમુદ્ર પરની આનંદદાયક અને સ્ફૂર્તિ આપનારી સફર માર્કોપોલોનું સ્મરણ કરાવે છે.
In simple words: વેનિસ 114 ટાપુઓ પર છે અને ખૂબ સુંદર છે. ગંડોલા અહીંનું મુખ્ય વાહન છે અને તેના નાવિકો મધુર ગીતો ગાય છે. રાત્રિના સમયે રંગબેરંગી લાઇટ ગ્રાન્ડ કેનાલને સુંદર બનાવે છે. સવારના સૂર્યપ્રકાશમાં વેનિસ સોનેરી શહેર જેવું ચમકે છે. સમુદ્રની તાજી હવા અને હોડીઓની સફર મનને આનંદિત કરે છે.

Exam Tip: વેનિસના વિવિધ આકર્ષણોને વિગતવાર વર્ણવો અને તેની સુંદરતાના પાસાંઓ પર ભાર મૂકો.

Question 3. લેખિકાએ વેનિસમાં શી મુશ્કેલી અનુભવી?
Answer: લેખિકાએ યુરોપનો મોટો ભાગનો પ્રવાસ તેમના ભાઈ સાથે કર્યો હતો, પરંતુ વેનિસનો પ્રવાસ તેમણે એકલા જ કર્યો. જે હોટેલમાં રાત્રિ રોકાણની વ્યવસ્થા કરી હતી તેના માલિકને અંગ્રેજીનો એક પણ શબ્દ આવડતો ન હતો, અને લેખિકા ઇટાલિયન ભાષા સમજતા ન હતા, તેથી તેમને અજાણ્યા દેશમાં ભાષાની ખૂબ જ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો. સામાન્ય રીતે હોટેલમાં પાસપોર્ટ બતાવ્યા પછી પાછો આપી દેવામાં આવે છે, પરંતુ હોટેલ માલિકે તે ટેબલના ખાનામાં મૂકી દીધો હતો અને હોટેલનું ભાડું ભર્યા પછી પણ તેની રસીદ પણ લઈ લીધી હતી. જ્યારે લેખિકાએ પાસપોર્ટ પાછો માગ્યો ત્યારે તેણે કંઈક કહ્યું જે તેઓ સમજી શક્યા નહીં. તેથી અજાણ્યા દેશમાં તેઓ લાચાર બની ગયા. દુર્ભાગ્યે હોટેલ એક ખૂણામાં હતી. પ્રદર્શનનું અને તોરણનું નિશાન રાખીને તેઓ ગ્રાન્ડ કેનાલનું સૌંદર્ય જોવા નીકળ્યા. મોડી રાત્રે પાછા ફરતી વખતે તેઓ ઘણું ચાલ્યા છતાં નિશાન મળ્યું નહીં, પછી ખબર પડી કે પ્રદર્શન સમાપ્ત થઈ ગયું હતું. તેઓ ખૂબ ભટક્યા, ઘણા લોકોને પૂછ્યું, ખૂબ મૂંઝાયા, કંઈ સમજી શક્યા નહીં, અને અતિશય ઠંડીમાં શું કરવું તેની સમજ પણ પડી નહીં. અંતે એક બહેને કાગળ પર લીટીઓ દોરીને તેમને થોડું સમજાવ્યું, તેઓ થોડું સમજ્યા અને આગળ વધ્યા. હોટેલ પાસે આવીને એક ભાઈને પૂછ્યું ત્યારે તેણે નાટકીય રીતે સામે લખેલું હોટેલનું નામ બતાવ્યું. તેઓ હસી પડ્યા. આમ, અજાણ્યા દેશમાં તેમણે ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો.
In simple words: લેખિકાએ વેનિસનો પ્રવાસ એકલા કર્યો અને તેમને ભાષાની ઘણી તકલીફ પડી કારણ કે હોટેલ માલિકને અંગ્રેજી નહોતું આવડતું અને તેમને ઇટાલિયન નહોતું આવડતું. હોટેલ માલિકે તેમનો પાસપોર્ટ પાછો ન આપ્યો અને તેઓ લાચાર બની ગયા. રાત્રે ગ્રાન્ડ કેનાલ જોવા ગયા પછી પાછા ફરતી વખતે તેઓ રસ્તો ભૂલી ગયા કારણ કે પ્રદર્શન ઉઠાવી લેવાયું હતું. તેમને ઠંડીમાં ખૂબ ભટકવું પડ્યું અને છેવટે એક મહિલાની મદદથી તેઓ હોટેલ પહોંચ્યા.

Exam Tip: મુશ્કેલીઓના ક્રમબદ્ધ વર્ણન સાથે ભાષા અવરોધ અને અજાણ્યા સ્થળની સમસ્યાઓને સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરો.

જળનગરી વેનિસ પ્રશ્નોત્તર

1. નીચેના પ્રશ્નનો સવિસ્તર (આશરે 100 શબ્દોમાં) ઉત્તર લખો [4 ગુણ)

Question 1. જળનગરી વેનિસ વિશે દસ – બાર વાક્યોમાં ટૂંક નોંધ લખો.
Answer: 114 ટાપુઓમાં વસેલી વેનિસનગરી ખૂબ જ મોહક છે. વાહનવ્યવહાર તરીકે ગંડોલા મુખ્ય છે. ગંડોલાના નાવિકો અંતરને ભૂલાવી દે તેવું મધુર સંગીત વહાવે છે, જાણે વૃંદાવનમાં વાગતી વાંસળીનો અવાજ. રાત્રિના સમયે વિવિધ રંગોની લાઇટનું પ્રતિબિંબ ગ્રાન્ડ કેનાલને મનમોહક અને સુંદર બનાવે છે. વેનિસની કમર પર શોભતી ઘુઘરિયાળા કંદોરા જેવી આ કેનાલ રાત્રે સાત હારની જેમ ચમકી ઊઠે છે. તેની આ સુંદરતા સાથે રેલાતું સંગીત સ્વર્ગની યાદ અપાવે છે. સવારના સોનેરી કિરણોથી વેનિસ સોનાના શહેર જેવું ઝળહળી ઊઠે છે. સમુદ્ર પર પડતો સૂર્યપ્રકાશ, નાના-મોટા મોજાં પર સરકતી હોડીઓ અને હવાની ગુલાબી તાજગી મનને તાજું અને પ્રફુલ્લિત બનાવે છે. ગાઢ વૃક્ષો પર પડતા સૂર્યપ્રકાશની રોશની સોનાની ધૂળ જેવી લાગે છે. આમ, સમુદ્ર પરની આનંદદાયક અને સ્ફૂર્તિદાયક સફર માર્કોપોલોનું સ્મરણ કરાવે છે. વેનિસ શહેર તેની ભૌગોલિક સીમાને કારણે જળમાર્ગો અને સૌંદર્યમાં અદ્વિતીય છે. આની સાથે તેના સ્થાપત્યકલાના અત્યંત સુંદર અને અદ્ભુત નમૂનાઓ પણ ભરપૂર છે. એક જુઓ અને એક ભૂલો. આથી જ રસ્કિન જેવા સ્થાપત્યકલાના નિષ્ણાતે ત્યાં ઘણાં વર્ષો ગાળીને વેનિસની આ કળાનો અભ્યાસપૂર્ણ ગ્રંથ લખ્યો છે. જગતને ભૂલી ગયા હોય તેમ રસ્કિને વર્ષો વેનિસની સ્થાપત્યકલા પાછળ વિતાવ્યાં. આપણે રસ્કિનને "Unto this Last" થી વધુ જાણીએ છીએ.
In simple words: વેનિસ 114 ટાપુઓ પર આવેલું એક ખૂબ સુંદર શહેર છે, જ્યાં ગંડોલા મુખ્ય વાહન છે. રાત્રિના સમયે દીવાઓની રોશની કેનાલને મનમોહક બનાવે છે અને સંગીત સ્વર્ગનો અનુભવ કરાવે છે. સવારે વેનિસ સોનેરી દેખાય છે. સમુદ્રની સફર અને તાજી હવા મનને ખુશ કરે છે. વેનિસ તેના ભૌગોલિક સ્થાન, જળમાર્ગો અને સુંદર સ્થાપત્ય માટે અદ્વિતીય છે. રસ્કિન જેવા નિષ્ણાતોએ અહીં અભ્યાસ કર્યો છે.

Exam Tip: વિસ્તૃત ઉત્તરમાં શહેરના મુખ્ય લક્ષણો, સુંદરતા, વાહનવ્યવહાર, સાંસ્કૃતિક મહત્વ અને ઐતિહાસિક સંદર્ભોને મુદ્દાસર રજૂ કરો.

2. નીચેના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો: [1 ગુણ]

Question 1. "જળનગરી વેનિસ' પાઠના અનુવાદક કોણ છે?
Answer: 'જળનગરી વેનિસ' પાઠના અનુવાદક મૃદુલાબહેન મહેતા છે.
In simple words: 'જળનગરી વેનિસ' પાઠ મૃદુલાબહેન મહેતાએ ભાષાંતર કર્યો છે.

Exam Tip: લેખક અને અનુવાદકના નામ હંમેશાં યોગ્ય રીતે યાદ રાખો.

Question 2. "જળનગરી વેનિસ' પાઠનો પ્રકાર જણાવો.
Answer: 'જળનગરી વેનિસ' પાઠનો પ્રકાર પ્રવાસનિબંધ છે.
In simple words: 'જળનગરી વેનિસ' એક પ્રવાસ વિશેનો નિબંધ છે.

Exam Tip: પાઠના સાહિત્ય પ્રકારને યાદ રાખવાથી સામાન્ય જ્ઞાનના પ્રશ્નોમાં મદદ મળે છે.

Question 3. "જળનગરી વેનિસ' પ્રવાસનિબંધમાં શાનું રોચક વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે?
Answer: 'જળનગરી વેનિસ' પ્રવાસનિબંધમાં વેનિસના ભૌગોલિક સ્થાન અને તેના વિસ્તારનું રસપ્રદ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
In simple words: આ પ્રવાસનિબંધમાં વેનિસના ભૌગોલિક સ્થાન અને વિસ્તારનું રસપ્રદ વર્ણન છે.

Exam Tip: પ્રવાસનિબંધનો મુખ્ય વિષય અને તેનું વર્ણન કયા મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત છે તે સમજવું જરૂરી છે.

Question 4. "સાઇકલ, સ્કૂટર, મોટર કશું જ વેનિસની ભૂમિને સ્પર્શ નહિ તેવો આશીર્વાદ છે." એમ કહેવાનો લેખિકાનો ક્યો આશય છે?
Answer: વેનિસ એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓ પર વસેલું એક જળનગરી છે, આથી ત્યાં સાઇકલ, સ્કૂટર, કે મોટર ચાલી શકે નહીં. આ જ લેખિકાનો આશય છે.
In simple words: વેનિસ 114 ટાપુઓ પર બનેલું શહેર છે, તેથી ત્યાં વાહનો ચાલી શકતા નથી. આ જ લેખિકા કહેવા માંગે છે.

Exam Tip: લેખકના કથન પાછળનો હેતુ સમજાવો અને તેને ભૌગોલિક કારણ સાથે જોડીને રજૂ કરો.

3. નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરી ઉત્તર લખો : [1 ગુણ]

Question 1. જળનગરી વેનિસ પાઠનો પ્રકાર જણાવો.
(a) નવલિકા
(b) ટૂંકી વાર્તા
(c) પ્રવાસનિબંધ
(d) ચરિત્રલેખ
Answer: (c) પ્રવાસનિબંધ
In simple words: આ પાઠ એક પ્રવાસ વિશે લખાયેલો નિબંધ છે.

Exam Tip: પાઠના સાહિત્ય પ્રકારને યાદ રાખવો મહત્વપૂર્ણ છે.

Question 2. પરભાષાના પ્રભાવમાં આપણે ઘણી વખત ...
(a) સંસ્કૃતિને ભૂલી જઈએ છીએ.
(b) સારાસારનું ભાન ભૂલી જઈએ છીએ.
(c) જન્મભૂમિને અન્યાય કરી બેસીએ છીએ.
(d) માતૃભાષાને અન્યાય કરી બેસીએ છીએ.
Answer: (d) માતૃભાષાને અન્યાય કરી બેસીએ છીએ.
In simple words: જ્યારે આપણે બીજી ભાષાનો વધુ પડતો પ્રભાવ અનુભવીએ છીએ, ત્યારે આપણે આપણી માતૃભાષાને અન્યાય કરીએ છીએ.

Exam Tip: પાઠના મુખ્ય સંદેશને સમજીને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.

Question 3. વેનિસની મોહકતા શાને કારણે છે?
(a) એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓને
(b) કલાત્મક હોડી ગંડોલાને
(c) નાવિકોના મધુર સંગીતને
(d) પિઆન્ઝાની સુંદરતાને
Answer: (a) એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓને
In simple words: વેનિસનું આકર્ષણ એડ્રિયાટિક સમુદ્રના 114 ટાપુઓ પર વસેલું હોવાને કારણે છે.

Exam Tip: પ્રશ્નમાં પૂછાયેલા મુખ્ય કારણ પર ધ્યાન આપો.

Question 4. ‘જળનગરી વેનિસ' પાઠના અનુવાદક કોણ છે?
(a) લાભુબહેન મહેતા
(b) મૃદુલાબહેન મહેતા
(c) ઈશ્વર પેટલીકર
(d) ચંદ્રવદન મહેતા
Answer: (b) મૃદુલાબહેન મહેતા
In simple words: 'જળનગરી વેનિસ' પાઠનો અનુવાદ મૃદુલાબહેન મહેતાએ કર્યો છે.

Exam Tip: અનુવાદકના નામ જેવા ચોક્કસ તથ્યોને યાદ રાખો.

Question 5. ઇટાલિયન ભાષામાં ચોકને શું કહે છે?
(a) ટાપુ
(b) હોડી
(c) પિઆન્ઝા
(d) પ્રણયભૂમિ
Answer: (c) પિઆન્ઝા
In simple words: ઇટાલિયન ભાષામાં ચોકને પિઆન્ઝા કહે છે.

Exam Tip: વિદેશી ભાષાના શબ્દો અને તેમના અર્થોને બરાબર યાદ રાખો.

Question 6. વેનિસના જળમાર્ગોની રોચતા શાને કારણે છે?
(a) સ્થાપત્ય
(b) વેનિસની સુંદરતા
(c) ભૌગોલિક સીમા
(d) માર્કોપોલો
Answer: (a) સ્થાપત્ય
In simple words: વેનિસના જળમાર્ગોની સુંદરતા ત્યાંના બાંધકામની કળાને કારણે છે.

Exam Tip: જળમાર્ગોની વિશેષતાને તેના સ્થાપત્ય સાથે જોડીને યાદ રાખો.

Question 7. વેનિસની આંખને આંજી દે તેવી રોશની અને રેલાતું મધુર સંગીત શાની યાદ અપાવે છે?
(a) સ્વર્ગલોક
(b) ઇંદ્રલોક
(c) પૃથ્વીલોક
(d) પાતાળલોક
Answer: (b) ઇંદ્રલોક
In simple words: વેનિસની તેજસ્વી રોશની અને મધુર સંગીત ઇંદ્રલોક જેવું લાગે છે.

Exam Tip: આવા વર્ણનાત્મક પ્રશ્નોમાં કલ્પના અને ઉપમાઓ પર ધ્યાન આપો.

Question 8. ઇટલી પાસે કઈ કઈ કલાની વિપુલ સંપત્તિ છે?
(a) વેદ અને ઋચાઓ
(b) સાધુ – સંતો
(c) ધર્મગ્રંથો – ઉપનિષદો
(d) શિલ્પ, સ્થાપત્ય, સંગીત અને ચિત્રકામ
Answer: (d) શિલ્પ, સ્થાપત્ય, સંગીત અને ચિત્રકામ
In simple words: ઇટલી પાસે શિલ્પ, બાંધકામ, સંગીત અને પેઇન્ટિંગ જેવી ઘણી કલાઓ છે.

Exam Tip: ઇટલીની સાંસ્કૃતિક સંપત્તિના મુખ્ય પાસાંઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.

Question 9. ઇટલીના ત્રણ પ્રખ્યાત ચિત્રકારો તરીકે કોને કોને ગણાવ્યા છે?
(a) ટીશ, ટીન્ટોરેન્ટો, વેરોનીઝ
(b) માર્કોપોલો, શેક્સપિયર
(c) શેક્સપિયર, ટીશ, માર્કોપોલો
(d) ડેસ્ડેમોના, રસ્કિન, ટીશ
Answer: (a) ટીશ, ટીન્ટોરેન્ટો, વેરોનીઝ
In simple words: ઇટલીના ત્રણ જાણીતા ચિત્રકારો ટીશ, ટીન્ટોરેન્ટો અને વેરોનીઝ છે.

Exam Tip: કલાકારોના સાચા નામ અને તેમની યોગ્ય યાદી યાદ રાખો.

જળનગરી વેનિસ વ્યાકરણ

1. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે તે જણાવોઃ

Question 1.
(a) જગતનું અનુપમ લાવણ્યભર્યું શહેર તે વેનિસ.
(b) પહાડી પ્રદેશ ઇટાલી છે.
(c) આવો અનુભવ આફ્રિકામાં થયેલો અમને પણ.
(d) ખરીદવા ગયા પાછા ફરતા અમે ફળ.
Answer: (a) જગતનું અનુપમ લાવણ્યભર્યું શહેર તે વેનિસ.
In simple words: આ વાક્યમાં શબ્દોનો ક્રમ યોગ્ય રીતે ગોઠવાયેલો છે.

Exam Tip: વાક્યમાં શબ્દોનો સાચો ક્રમ (કર્તા-કર્મ-ક્રિયાપદ) ઓળખવો જરૂરી છે.

Question 2.
(a) નાવિકો ગંડોલાના અંતરને દેતું ઓગાળી મધુર સંગીત રેલાવે.
(b) ઇટાલિયન મુસાફરો સંગીતના શોખીન હતા.
(c) રાજનંદિનીના શણગારને તેવો પ્રકૃતિનો શરમાવે શણગાર.
(d) પર સ્ટેશન ગાડી ઊભી આવી મિલાનના.
Answer: (b) ઇટાલિયન મુસાફરો સંગીતના શોખીન હતા.
In simple words: આ વાક્યમાં શબ્દોનો યોગ્ય ક્રમ ગોઠવાયેલો છે.

Exam Tip: વાક્યરચનાના નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને સાચો પદક્રમ શોધો.

Question 3.
(a) દેશ દરેક આગ્રહી પોતાની હોય ભાષાનો.
(b) બહાર નીકળ્યાં ભારતીય કે એક કુટુંબ દેખાયું.
(c) ઊંચો સ્તંભ એક છે ચોકમાં વચ્ચે.
(d) સાન માર્કોની બાજુમાં એક મકાન ઉપર મોટો તોતિંગ ઘંટ છે.
Answer: (d) સાન માર્કોની બાજુમાં એક મકાન ઉપર મોટો તોતિંગ ઘંટ છે.
In simple words: આ વાક્યમાં શબ્દોનો ક્રમ યોગ્ય છે.

Exam Tip: વાક્યનો અર્થ સ્પષ્ટ થાય તે રીતે શબ્દોનો ક્રમ ગોઠવેલો છે કે નહીં તે તપાસો.

2. નીચેના વાક્યમાં ખોટા સંયોજકનો પ્રયોગ કર્યો છે તે સુધારી વાક્ય ફરીથી લખોઃ

Question 1. માંસાહારી પ્રજા અને બંદૂક સુલભ કે પક્ષીહીન પ્રદેશમાં કબૂતરો સૌને મનોહર લાગે.
Answer: માંસાહારી પ્રજા અને બંદૂક સુલભ એટલે પક્ષીહીન પ્રદેશમાં કબૂતરો સૌને મનોહર લાગે.
In simple words: માંસાહારી લોકો અને બંદૂકો સરળતાથી મળે છે, તેથી પક્ષીઓ વગરના વિસ્તારમાં કબૂતરો બધાને સુંદર લાગે છે.

Exam Tip: સંયોજકનો યોગ્ય ઉપયોગ વાક્યના અર્થને સ્પષ્ટ અને સચોટ બનાવે છે.

Question 2. નાના નાના ટાપુઓ છે અને એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાર્ગો જ છે.
Answer: નાના નાના ટાપુઓ છે તેથી એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાર્ગો જ છે.
In simple words: નાના ટાપુઓ હોવાને કારણે, એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ જવા માટે ફક્ત જળમાર્ગો જ છે.

Exam Tip: 'અને' ને બદલે 'તેથી' જેવા યોગ્ય સંયોજકનો ઉપયોગ કરીને કારણ-પરિણામ સંબંધ દર્શાવો.

Question 3. બે માળ વચ્ચેની કમાનો અને દીવાલો પરની કોતરણી કારણે તે ખૂબ શોભે છે.
Answer: બે માળ વચ્ચેની કમાનો અને દીવાલો પરની કોતરણીને કારણે તે ખૂબ શોભે છે.
In simple words: બે માળ વચ્ચેની કમાનો અને દીવાલો પરની કોતરણીને લીધે તે ખૂબ સુંદર દેખાય છે.

Exam Tip: 'કારણે' ની જગ્યાએ 'કારણે તે' અથવા 'કારણે જ' જેવા યોગ્ય શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરીને વાક્યને વધુ સ્પષ્ટ બનાવો.

3. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય વિરામચિહ્ન મૂકી વાક્ય ફરીથી લખો ?

Question 1. જે હોટેલમાં રાત રહેવાની મારા ભાઈએ ગોઠવણ કરી છે હતી તેનો માલિક અંગ્રેજીનો આંકડો ન સમજે અને અમે ઇટાલિયન ન સમજીએ
Answer: જે હોટેલમાં રાત રહેવાની મારા ભાઈએ ગોઠવણ કરી હતી, તેનો માલિક અંગ્રેજીનો આંકડો ન સમજે અને અમે ઇટાલિયન ન સમજીએ!
In simple words: મારા ભાઈએ જે હોટેલમાં રાત રોકાવાનું ગોઠવ્યું હતું, ત્યાંનો માલિક અંગ્રેજી સમજતો ન હતો અને અમે ઇટાલિયન સમજતા ન હતા!

Exam Tip: વાક્યનો ભાવ (આશ્ચર્ય, દુઃખ, વગેરે) વ્યક્ત કરવા માટે યોગ્ય ઉદ્ગારવાચક ચિહ્નનો ઉપયોગ કરો.

Question 2. એક ગુજરાતી કુટુંબે હાથ હલાવ્યા કેમ છો ફરવા આવ્યા ભારતથી તમે
Answer: એક ગુજરાતી કુટુંબે હાથ હલાવ્યા, “કેમ છો? ફરવા આવ્યા? ભારતથી? તમે?”
In simple words: એક ગુજરાતી પરિવારે હાથ હલાવીને પૂછ્યું, "કેમ છો? ભારતથી ફરવા આવ્યા છો?"

Exam Tip: પ્રત્યક્ષ કથનમાં અવતરણ ચિહ્ન, પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન અને અલ્પવિરામનો યોગ્ય ઉપયોગ કરો.

Question 3. જુદી જુદી બાંધણીનાં રૂપાળાં મકાનો છટાથી પાણીમાં ઊભાં છે શી એમની છટા
Answer: જુદી જુદી બાંધણીનાં રૂપાળાં મકાનો છટાથી પાણીમાં ઊભાં છે. શી એમની છટા !
In simple words: વિવિધ પ્રકારના સુંદર મકાનો પાણીમાં ઊભાં છે. તેમની સુંદરતા કેટલી અદ્ભુત છે!

Exam Tip: વર્ણનાત્મક વાક્યોમાં પૂર્ણવિરામ અને ભાવસૂચક વાક્યોમાં ઉદ્ગારવાચક ચિહ્નનો ઉપયોગ કરો.

4. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય પ્રત્યય મૂકી વાક્ય ફરીથી લખો:

Question 1. યુરોપની મોટા ભાગની મુસાફરી અમે ભાઈ સાથે કરી.
Answer: યુરોપની મોટા ભાગની મુસાફરી અમે ભાઈ સાથે કરી.
In simple words: મેં યુરોપનો મોટાભાગનો પ્રવાસ મારા ભાઈ સાથે કર્યો.

Exam Tip: વાક્યમાં પ્રત્યયનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને અર્થ સ્પષ્ટ કરો. અહીં 'ની' પ્રત્યય યોગ્ય છે.

Question 2. સાન માર્કો બાજુ એક તોતિંગ ઘંટ છે.
Answer: સાન માર્કોની બાજુમાં એક તોતિંગ ઘંટ છે.
In simple words: સાન માર્કોની બાજુમાં એક મોટો ઘંટ છે.

Exam Tip: સંબંધ દર્શાવવા માટે 'ની' પ્રત્યયનો યોગ્ય ઉપયોગ કરો.

Question 3. ઇટાલી અને કદાચ જગત અનુપમ લાવણ્યભર્યું શહેર તે વેનિસ.
Answer: ઇટાલીનું અને કદાચ જગતનું અનુપમ લાવણ્યભર્યું શહેર છે તે વેનિસ.
In simple words: વેનિસ ઇટાલીનું અને કદાચ આખા વિશ્વનું એક અદ્ભુત સુંદર શહેર છે.

Exam Tip: વાક્યમાં 'નું' પ્રત્યયનો ઉપયોગ કરીને સંબંધ અને માલિકી યોગ્ય રીતે દર્શાવો.

5. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય વિરામચિહ્નો મૂકી વાક્ય ફરીથી લખો:

Question 1. અહો જનોની ચિર યુદ્ધશ્રદ્ધાની પંક્તિ યાદ આવ્યા વિના ન રહે
Answer: “અહો જનોની, ચિર યુદ્ધશ્રદ્ધાની” પંક્તિ યાદ આવ્યા વિના ન રહે.
In simple words: "અહો જનોની, ચિર યુદ્ધશ્રદ્ધાની" આ પંક્તિઓ યાદ આવ્યા વિના રહી નહીં.

Exam Tip: અવતરણ ચિહ્નનો ઉપયોગ કરીને ઉક્તિને સ્પષ્ટ કરો અને અલ્પવિરામ મૂકો.

Question 2. લે તું તો કેન્યામાં જન્મી છે તો તને સ્વાહિલી નથી આવડતું
Answer: “લે, તું તો કેન્યામાં જન્મી છે. તો તને સ્વાહિલી નથી આવડતું?”
In simple words: "અરે, તું કેન્યામાં જન્મી છે, તો તને સ્વાહિલી નથી આવડતી?"

Exam Tip: સંવાદમાં અવતરણ ચિહ્ન, પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન અને અલ્પવિરામનો યોગ્ય ઉપયોગ કરો.

Question 3. વેનિસનું સૌંદર્ય ચડે કે આ સૃષ્ટિસૌંદર્ય
Answer: વેનિસનું સૌંદર્ય ચડે કે આ સૃષ્ટિસૌંદર્ય?
In simple words: વેનિસનું સૌંદર્ય વધુ સુંદર છે કે આખી દુનિયાનું સૌંદર્ય?

Exam Tip: પ્રશ્નાર્થ વાક્યના અંતે પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકવાનું ભૂલશો નહીં.

6. નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરી ઉત્તર લખો:

Question 1. નીચેના રૂઢિપ્રયોગનો સાચો અર્થ શોધો
તુંબડીમાં કાંકરાં હોવા
(a) મનમાં વિચારો ન હોવો
(b) શરીર સ્વસ્થ ન હોવું
(c) તુંબડું નકામું હોવું
(d) કશી જ સમજણ ન પડવી
Answer: (d) કશી જ સમજણ ન પડવી
In simple words: "તુંબડીમાં કાંકરાં હોવા" એટલે કોઈ વાતની બિલકુલ સમજ ન પડવી.

Exam Tip: રૂઢિપ્રયોગનો સાચો અર્થ યાદ રાખો, જે ઘણીવાર તેના શાબ્દિક અર્થ કરતાં અલગ હોય છે.

Question 2. નીચેના સામાસિક શબ્દોના અર્થ આપો?
a. ગંડોલા
(a) સાંકડી કલાત્મક હોડી
(b) વેનિસનો એક ચોક
(c) સાતસરો હાર
(d) જળનગરી વેનિસ
Answer: (a) સાંકડી કલાત્મક હોડી
In simple words: ગંડોલા એટલે એક સાંકડી અને સુંદર ડિઝાઇનવાળી હોડી.

Exam Tip: સામાસિક શબ્દોના અર્થને તેના સંદર્ભ સાથે યાદ રાખો.

b. નિજાનંદ
(a) અનંત આનંદ
(b) આનંદનો અતિરેક
(c) પોતાનો આનંદ
(d) બીજાને અપાતો આનંદ
Answer: (c) પોતાનો આનંદ
In simple words: નિજાનંદ એટલે પોતાનો, વ્યક્તિગત આનંદ.

Exam Tip: શબ્દના મૂળ અર્થને સમજીને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.

Question 3. નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દ શોધોઃ
a. તાદૃશ્ય
(a) સુંદર
(b) આબેહૂબ
(c) જાહોજલાલી
(d) મોહક
Answer: (b) આબેહૂબ
In simple words: 'તાદૃશ્ય' એટલે બિલકુલ જેવું હોય તેવું, 'આબેહૂબ'.

Exam Tip: સમાનાર્થી શબ્દોની યાદી યાદ રાખવાથી શબ્દભંડોળ વધે છે.

b. નયનરમ્ય
(a) નયનરમ્ય
(b) ડહોળાયેલું
(c) સુંદર
(d) ભયંકર
Answer: (d) ભયંકર
In simple words: 'નયનરમ્ય' નો અર્થ 'ભયંકર' થાય છે.

Exam Tip: શબ્દોના સમાનાર્થી અર્થો કાળજીપૂર્વક શીખો જેથી ભૂલ ન થાય.

c. વિપુલ
(a) મનોહર
(b) પુષ્કળ
(c) કલાત્મક
(d) હરકત
Answer: (b) પુષ્કળ
In simple words: 'વિપુલ' એટલે 'મોટી માત્રામાં' કે 'પુષ્કળ'.

Exam Tip: સામાન્ય રીતે વપરાતા શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો યાદ રાખો.

Question 4. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ શોધો:
a. દુર્ભાગ્ય
(a) બદ્રનસીબ
(b) કમનસીબ
(c) સદ્ભાગ્ય
(d) સુપ્રસિદ્ધ
Answer: (c) સદ્ભાગ્ય
In simple words: 'દુર્ભાગ્ય' નો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ 'સદ્ભાગ્ય' છે, જે ખરાબ નસીબનો વિરોધી છે.

Exam Tip: વિરુદ્ધાર્થી શબ્દોની પ્રેક્ટિસ કરવાથી ઝડપથી ઓળખી શકાય છે.

b. નિરર્થક
(a) અર્થહીન
(b) ફોગટ
(c) નકામું
(d) સાર્થક
Answer: (d) સાર્થક
In simple words: 'નિરર્થક' નો વિરુદ્ધાર્થી 'સાર્થક' છે, જેનો અર્થપૂર્ણ છે.

Exam Tip: વિરોધી અર્થ ધરાવતા શબ્દોને જોડકાંમાં યાદ રાખો.

Question 5. નીચેના શબ્દોમાંથી સાચી જોડણીવાળો શબ્દ શોધો.
(a) અભિવ્યક્તિ
(b) અભિવ્યક્તી
(c) અભીવ્યક્તિ
(d) અભીવ્યક્તી
Answer: (a) અભિવ્યક્તિ
In simple words: 'અભિવ્યક્તિ' એ યોગ્ય રીતે લખાયેલો શબ્દ છે.

Exam Tip: ગુજરાતીમાં શબ્દોની સાચી જોડણીનો અભ્યાસ કરવો જરૂરી છે.

Question 6. નીચેના શબ્દોમાંથી ખોટી જોડણીવાળો શબ્દ શોધો.
(a) મિતાહારી
(b) રાજનીતિજ્ઞા
(c) સહેલાણી
(d) સ્મૃતિ સૂચન
Answer: (d) સ્મૃતિ સૂચન
In simple words: આ વિકલ્પોમાંથી 'સ્મૃતિ સૂચન' એ ખોટી જોડણી ધરાવતો શબ્દ છે.

Exam Tip: સામાન્ય ભૂલો ટાળવા માટે જોડણીના નિયમોનું પાલન કરો.

જળનગરી વેનિસ Summary in Gujarati

જળનગરી વેનિસ પાઠ – પરિચય

આ પ્રવાસનિબંધમાં ઇટાલીના વેનિસ શહેરના ભૌગોલિક સ્થાન અને તેના વિસ્તારનું સચોટ અને તાજગીપૂર્ણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. વેનિસમાં જળવ્યવહાર, ખાસ કરીને નાની નાની જળ-હોડીઓનું પ્રચલન, લેખિકાને સ્પર્શી જાય છે. લેખિકાનું ઝીણવટભર્યું નિરીક્ષણ ખૂબ જ પ્રશંસનીય છે.

સાહિત્ય પ્રત્યેના અપાર પ્રેમને કારણે લેખિકાએ યુરોપિયન સ્થાપત્ય અને કલા-સાહિત્યના વર્ણનમાં જીવ રેડ્યો છે. યુરોપના લોકોની માનસિકતા અને પોતાની ભાષા પ્રત્યેનો પ્રેમ અહીં સ્પષ્ટ દેખાય છે.

આપણે ઘણીવાર બીજી ભાષાના પ્રભાવમાં આવીને આપણી માતૃભાષાને અન્યાય કરી બેસીએ છીએ, તે વાત લેખિકાએ કટાક્ષ દ્વારા સમજાવી છે.

In this travelogue, there is a perfect and lively description of Venice city's geographical location and its extension. The writer is deeply impressed by Venice's water transport, especially the small boats. The writer's sharp observation is truly praiseworthy.

The writer has instilled life into the descriptions of European sculpture and art due to her immense affection for literature. The mentality and affection of the European people for their own language are clearly visible here.

The writer has sarcastically explained that sometimes we commit injustice to our mother tongue under the influence of foreign languages.

જળનગરી વેનિસ (Meanings)

• તાદશ્ય – આબેહૂબ; similar in all respects.
• અનુપમ સુંદર, અજોડ; unique.
• આતુરતા (સ્ત્રી) – ઇંતેજારી; eagerly.
• વેણુ (સ્ત્રી.) – વાંસળી; flute.
• મુગ્ધ – મોહક; delude.
• અદ્ભુત – આહલાદક; pleasure.
• મોહક – મોહ પમાડવું; to deluded.
• નિજાનંદ – પોતાનો આનંદ; the spiritual joy.
• સરકવું – પસાર થવું; to slide.
• લખલખાટ (પુ) – ઝગમગાટ; brilliance.
• સહેલાણી – આનંદ કરવા નીકળેલા; joyous.
• માણેક (નવું) – એક પ્રકારનું લાલ રંગનું રત્ન; ruby
• મદમસ્ત – કફથી મસ્ત થયેલું; arrogant.
• સાતસરુ – સાત સેરવાળું; seven strands.
• સુવર્ણરજ – કનકધૂળ; fine particles.
• સ્ફૂર્તિ (સ્ત્રી.) – તાજગી; freshness.
• આહવાન (નવું) – પડકાર; challenge.
• તુમુલ – ભયંકર; dangerous.
• ગફલત (સ્ત્રી.) બેદરકારી; negligence.
• હરકત (સ્ત્રી.) – વાંધો; objection.
• લોથ – નિપ્રાણ; tired.
• સુપ્રસિદ્ધ – મશહૂર, જાણીતું; famous.
• કમનીય – સુંદર, સુડોળ; beautiful.
• દેદીપ્યમાન – ઉ જ્વળ; brilliant.
• લાવણ્ય (નવું) – સૌંદર્ય; charm.
• વિપુલ – પુષ્કળ; abundant.
• પવિત્ર – નિર્મળ; holy.
• સૂઝ – સમજ; understanding.
• મયદાનવ – રાક્ષસ; demon.
• ક્રૂર – ઘાતકી; cruel.
• બલિદાન (નવું) – સમર્પણ; sacrifice.
• જાહોજલાલી (સ્ત્રી) – સમૃદ્ધિ; grandeur.
• દુર્ભાગ્ય (નવું) – બદનસીબ; misfortune.
• ચીવટ (સ્ત્રી.) – કાળજી; care.
• તેજાના – મસાલા; spices.
• વનાંચલ – વનનો ભાગ; forest area.
• સાહેદી – સાક્ષી; witness.
• નફરત (સ્ત્રી.) – અણગમો; hatred.
• અભિવ્યક્તિ (સ્ત્રી) – રજૂઆત; express.
• નિરર્થક – નકામું; useless.