GSEB Class 11 Gujarati Textbook Solutions Chapter 22 મચ્ચ-પિચ્છ

Question 1. “રેડ ઇન્ડિયન’ નામ શાથી પડ્યું?
Answer: કોલંબસે અમેરિકામાં જે ઇન્ડિયનોના ચહેરા જોયા, તે બહુ ઠંડીના કારણે લાલ રંગના હતા. આથી તેઓને 'રેડ ઇન્ડિયન' નામ મળ્યું.
In simple words: People were called 'Red Indians' because their faces looked reddish due to extreme cold when Columbus saw them in America.

Exam Tip: When answering questions about names or origins, always state the name and then clearly explain the reason behind it for full marks.

Question 2. અમેરિકાની કઈ બે પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓનો અહીં ઉલ્લેખ છે?
Answer: અહીં અમેરિકાની બે જૂની સંસ્કૃતિઓ, માયા સંસ્કૃતિ અને ઇન્કા સંસ્કૃતિ,નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
In simple words: The two old cultures mentioned here from America are the Maya and Inca civilizations.

Exam Tip: For specific factual questions, ensure all parts of the question (e.g., 'which two') are clearly addressed in your answer.

Question 3. કુસ્કો જતાં ઓછું વજન લઈ જવાનું કેમ કહેવામાં આવ્યું?
Answer: કુસ્કો બાર હજાર ફૂટની ઊંચાઈ પર આવેલું છે, તેથી ત્યાંની હવા ઘણી પાતળી હોય છે. જો તમે ભારે બેગ ઉપાડો કે થોડું ઝડપથી ચાલો, તો તરત જ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગે છે. તેથી, કુસ્કો જતી વખતે ઓછો સામાન લઈ જવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.
In simple words: Cusco is very high up, so the air is thin. Carrying heavy things or walking fast makes it hard to breathe, so it's advised to take less luggage.

Exam Tip: When explaining a 'why' question, first state the main reason (altitude/thin air) and then elaborate on its consequences (breathing difficulty) for a complete answer.

Question 4. કુસ્કોની પ્રાચીનતા શાના ઉપરથી દેખાઈ આવતી હતી?
Answer: કુસ્કોની જૂની ઓળખ ત્યાંના મકાનો, રસ્તાઓ અને ત્યાં રહેતા આદિવાસી લોકોના ચહેરા પરથી દેખાતી હતી.
In simple words: Cusco's oldness was visible from its buildings, roads, and the faces of its native people.

Exam Tip: When listing evidence, ensure you mention all the key elements that support the observation, like buildings, roads, and people's appearances in this case.

Question 5. કુસ્કોથી મચ્ચ-પિછુ કેટલું દૂર હતું?
Answer: કુસ્કોથી મચ્ચ-પિછુ છાસઠ માઈલ દૂર હતું.
In simple words: Machchu-Picchu was sixty-six miles away from Cusco.

Exam Tip: For direct factual questions about distance, time, or numbers, provide the exact figure if available in the text.

Question 6. હિરમ બિંગહામ કોણ હતા?
Answer: હિરમ બિંગહામ કૅલિફૉર્નિયા અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસના પ્રોફેસર અને ઇતિહાસકાર હતા.
In simple words: Hiram Bingham was a history professor and historian at universities in California and Harvard.

Exam Tip: When identifying a person, mention their name, profession, and any notable affiliations or achievements as given in the context.

Question 7. મચ્ચ-પિચ્છમાં પીવા માટેનું પાણી કેવી રીતે મેળવવામાં આવે છે?
Answer: મચ્ચ-પિચ્છના પથ્થરના ઘરોમાં અમુક જગ્યાએ કુદરતી ઝરણામાંથી પડતા પાણીને પીવા માટે ભેગું કરવા નીચે કુંડ જેવી રચનાઓ બનાવવામાં આવી છે.
In simple words: In Machchu-Picchu, drinking water is gathered from natural springs that flow into special tank-like structures built below the stone houses.

Exam Tip: Describe the process clearly, mentioning the source (natural springs) and the method of collection (tank-like structures) for full comprehension.

Question 8. આ પાઠ કયા પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે?
Answer: આ પાઠ ‘મચ્છુ-પિ’ ‘પાસપોર્ટની પાંખે’ પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે.
In simple words: This lesson is taken from the book 'Passport Ni Pankhe', specifically the chapter 'Machchu-Pi'.

Exam Tip: When asked for the source of a text, state the name of the book or collection clearly and accurately.

Question 1. કુસ્કોના બજારની સ્ત્રીઓને કોને મળતી આવતી હતી? કેવી રીતે?
Answer: કુસ્કોના બજારની સ્ત્રીઓ ભારતીય સ્ત્રીઓ જેવી લાગતી હતી. તેઓના ઘેરવાળા ચણિયા, લાંબી બાંયનાં પોલકાં, ઉપર ભરતકામ, લાંબા ચોટલા કે અંબોડા, ભરવાડોના જેવાં હાથપગનાં ઘરેણાં, ચામડીનો રંગ અને મુખાકૃતિ, બોલવાનો લહેકો – આ બધામાં ભારતીયતાનો અણસાર જોવા મળતો હતો. વળી, દુકાનની માલિક લેખકના પત્નીની સાડી અને ઘરેણાં વિશે ઇશારાથી પૂછપરછ કરતી હતી.
In simple words: The women in Cusco's market looked like Indian women, with similar clothes, hairstyles, jewelry, skin color, faces, and accents. The shop owner even asked the author's wife about her sari and jewelry using gestures.

Exam Tip: When comparing, provide specific details that highlight the similarities, covering appearance, attire, and even mannerisms or interactions.

Question 2. મચ્ચ-પિછુ નેરોગેજ ટ્રેનની પાટાની રચનાની શી વિશેષતા છે?
Answer: મચ્ચ-પિછુ નેરોગેજ ટ્રેનના પાટાની રચના ખૂબ જ ખાસ છે. ટ્રેન થોડું અંતર કાપીને પાટા બદલીને પાછી આવે છે. આમ, તે ચાર વાર આગળ-પાછળ કરીને ઉપર ચડતી જાય છે. પછી તે સીધી એક જ દિશામાં નીચે ઉતરે છે. પહાડનું ઘણું લાંબું ચક્કર ન લેવું પડે તે માટે આવી રચના બનાવવામાં આવી છે.
In simple words: The Machchu-Picchu narrow-gauge train tracks are special. The train moves a little, changes tracks, and comes back, doing this four times to go uphill. After that, it goes straight downhill, which helps avoid a long mountain loop.

Exam Tip: When describing a unique feature, explain both 'what' it is (track design) and 'why' it was designed that way (to avoid a long mountain loop).

Question 3. ઇન્કા લોકોનું કૅલેન્ડર કેવું હતું?
Answer: ઇન્કા લોકોનું કૅલેન્ડર ચંદ્રની ગતિ પર આધારિત હતું. તેઓ ચંદ્રની કલાની વધઘટ મુજબ બાર મહિનાની ગણતરી કરતા હતા. સૂર્યના ઉદય અને અસ્તના આધારે સમય નક્કી કરવા માટે તેઓ ખુલ્લામાં સૂર્યઘટિકાની રચના કરતા હતા. ઇન્કા લોકો ગ્રહો, નક્ષત્રો, સૂર્યોદય, સૂર્યાસ્ત, ગ્રહણ વગેરેની ગણતરીમાં નિષ્ણાત હતા. સૂર્ય અને ચંદ્રની ગતિને આધારે તેઓ કેટલાક દિવસોને તહેવાર તરીકે ઉજવતા હતા.
In simple words: The Inca calendar followed the moon's phases for twelve months. They used sundials to tell time based on sunrise and sunset. Incas were experts in tracking planets, stars, and eclipses, and celebrated certain days based on sun and moon movements.

Exam Tip: When describing a calendar system, include its primary basis (moon/sun), its features (months, time-telling devices), and any associated cultural practices (festivals).

Question 1. ઇટાલિયન યુગલને કુસ્કોમાં શા માટે અઠવાડિયું રોકાઈ જવું પડ્યું?
Answer: કુસ્કો સમુદ્રની સપાટીથી બાર હજાર ફૂટની ઊંચાઈ પર આવેલું છે. કુસ્કોની હવા ઘણી પાતળી હોય છે. ત્યાં પહોંચીને તરત જ બહુ હરફર થઈ શકતી નથી. ઇટાલિયન કપલ કુસ્કો પહોંચીને તરત જ પહેલા દિવસે બજારમાં ફરવા નીકળ્યું. થોડાક પ્રયત્નને કારણે તે દિવસે બપોરે તેઓને ખૂબ જ બેચેની લાગવા માંડી. માથું ખૂબ દુઃખવા લાગ્યું. રસ્તામાં ચાલતી વખતે પતિને ચક્કર આવ્યા અને તેઓ પડી ગયા. તેઓ બેભાન થઈ ગયા. પત્ની પણ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવીને ડરી ગઈ હતી. બંનેને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. એક અઠવાડિયા પછી તેઓની તબિયત સુધરી. ડૉક્ટરે તેમને ફરવાની પરવાનગી આપી. આમ, બીમારીને કારણે ઇટાલિયન યુગલને કુસ્કોમાં એક અઠવાડિયું રોકાવું પડ્યું.
In simple words: The Italian couple had to stay in Cusco for a week because Cusco is very high up with thin air, making it hard to move around a lot. After walking in the market on their first day, they felt very uneasy, got a bad headache, and the husband fainted. His wife also had trouble breathing. They were taken to the hospital and needed a week to recover before they could travel again.

Exam Tip: When explaining a situation with multiple events, describe the chain of causes and effects clearly, from the initial condition (altitude) to the final outcome (week-long stay).

Question 2. ગુરૂનગરી મચ્ચ-પિછુ વિશે ઇતિહાસકારો શું માને છે?
Answer: ખોદકામ કરતા મળી આવેલા ચાઇનીઝ માટી અને ધાતુના વાસણો, હાથથી બનાવેલા કપડાં, શિલ્પો અને ઇમારતોના નમૂનાઓ પરથી ઇતિહાસકારો માને છે કે ઇ.સ. 1420ની આસપાસ આ નાનું નગર સ્થાપવામાં આવ્યું હોવું જોઈએ. ‘ઇન્કા’ વંશના રાજા પાચાકુર્તકે ધરતીકંપ પછી જ્યારે કુસ્કો નગર બનાવ્યું, ત્યારે આ મચ્ચ-પિછુ નગર પણ બનાવ્યું હશે. ઇન્કા વંશની આ એક ગુપ્ત નગરી હતી. આ નગરીની સ્થાપના ધાર્મિક હેતુઓ માટે કરવામાં આવી હતી, જ્યાં ધાર્મિક ક્રિયાઓ થતી હતી. આ ધાર્મિક ક્રિયાઓ સામાન્ય રીતે બાલ-બ્રહ્મચારી જેવી સ્ત્રીઓ જ કરતી હતી. આ સ્ત્રીઓ સૂર્યકુંવરી તરીકે ઓળખાતી હતી. સમગ્ર રાજ્યમાંથી શારીરિક રીતે મજબૂત અને ખૂબ બુદ્ધિશાળી હોય તેવી નાની બાળાઓ પસંદ કરવામાં આવતી હતી. તેઓને તેમના પરિવારથી દૂર અહીં કાયમ માટે લાવવામાં આવતી હતી. અહીં તેમના રહેવા અને ખાવા-પીવાની તમામ વ્યવસ્થા હતી. તેવી બાળાઓ પોતાનું આખું જીવન બ્રહ્મચારિણી તરીકે અહીં ધાર્મિક ક્રિયાઓમાં વિતાવતી હતી. મચ્ચ-પિછુના ખોદકામમાં મળેલા માનવ અવશેષોમાંથી 75 ટકાથી વધુ અવશેષો સ્ત્રીઓના છે, જે આ વાતની સાબિતી આપે છે.
In simple words: Historians believe that Machchu-Picchu was a secret city built around 1420 AD by the Inca King Pachakurte, possibly after an earthquake in Cusco. It was used for religious purposes, with rituals mostly performed by young, intelligent, and strong celibate women known as Suryakunvaris, who were brought there permanently from across the kingdom. The fact that over 75% of human remains found in the excavations are female supports this idea.

Exam Tip: For questions about historical beliefs, present the evidence (artifacts, dates), the historical figures (King Pachakurte), the purpose of the place (religious), and any supporting details (role of women, archaeological findings) comprehensively.

Question 3. મચ્ચ-પિચ્છના લોકોની બાંધકામકલા વિશે પાંચ વાક્યો લખો.
Answer: મચ્ચ-પિચ્છમાં બરાબર મધ્યભાગમાં સૂર્યમંદિરના ખંડેર છે. તેના પથ્થરોની દીવાલોની જાડાઈ અને ઊંચાઈ તથા તેમાં સ્તંભ અને બીમ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાયેલા પથ્થરો પરથી ઇન્કા લોકોની બાંધકામ કલા કેટલી અદ્ભુત હશે, તેની ખાતરી થાય છે. ઇન્કા લોકો આવા ખૂબ મોટા પથ્થરો ખસેડવા, ચડાવવા, ગોઠવવા વગેરે કાર્યો માટે શારીરિક રીતે બળવાન અને બાંધકામ કલામાં નિષ્ણાત હશે, તેની સાબિતી આપે છે.
In simple words: In Machchu-Picchu, there are ruins of a sun temple right in the middle. The thickness and height of its stone walls, and the large stones used as pillars and beams, show how amazing the Inca people's building skills were. Moving, lifting, and placing such huge stones proves that the Inca people were very strong physically and experts in construction art.

Exam Tip: When describing architectural skills, focus on observable features (thickness of walls, size of stones) and infer the capabilities of the builders (strength, expertise).

Question 1. ઇન્કા લોકો પુનર્જન્મમાં માનતા, એમ શા ઉપરથી કહી શકાય?
Answer: ઇન્કા સંસ્કૃતિના અવશેષોરૂપ મચ્ચ-પિચ્છમાંથી અને એન્ડિઝની પર્વતમાળામાં બીજાં કેટલાંક સ્થળોએથી કેટલાંક મમી મળી આવ્યાં છે. ઇન્કા લોકો પુનર્જન્મમાં માનતા હતા. આ કારણે, શબના હાથપગને ઘૂંટણ અને કોણીથી વાળીને તેઓ પેટ અને છાતીને અડોઅડ અથવા એવી રીતે ગોઠવતા હતા, જેવી રીતે ગર્ભમાં બાળકની સ્થિતિ હોય. આવી રીતે ગોઠવ્યા પછી, તેઓ શબમાં જાતજાતની દવાઓ ભરતા હતા અને તેને લેપન કરતા હતા. ત્યારબાદ, માટીના કોઈ મોટા માટલામાં કે કોઠીની અંદર તેને મૂકીને બંધ કરી દેતા હતા. ઇન્કા લોકો શબને સદીઓ સુધી સાચવવાની ઔષધિઓ વિશે જાણતા હતા, તે ઉપરથી એ પ્રજાની બુદ્ધિશક્તિનો ખ્યાલ આવે છે.
In simple words: Inca people believed in rebirth, shown by mummies found in Machchu-Picchu and other sites. They positioned bodies like a baby in the womb, filled them with medicines, and sealed them in clay pots to preserve them for centuries. This practice of preserving bodies and their knowledge of medicines shows their intelligence and belief in life after death.

Exam Tip: To show belief in rebirth, connect the practice of embalming and body positioning with the cultural belief, providing specific details of the process.

Question 1. લેખકને કુકો વિમાનમાં જવાનું કેમ કહેવામાં આવ્યું?
Answer: કુસ્કો બારસો કિલોમીટર બસમાં જવામાં બે આખા દિવસ લાગે છે, કારણ કે બસની સુવિધાઓ બહુ સારી હોતી નથી, તેથી ઘણી અગવડ પડે છે. ત્યાં ઇંગ્લિશ બોલનારા લોકો કોઈક જ મળે છે. આથી વિમાનમાં સગવડ રહે છે. તેથી લેખકને કુસ્કો વિમાનમાં જવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.
In simple words: The author was advised to fly to Cusco because traveling 1200 km by bus takes two full days due to poor bus services and discomfort. Also, few English speakers are found there, making air travel more convenient.

Exam Tip: When explaining advice, clearly state the suggested action (flying) and then list all the reasons supporting it (time, comfort, language barrier).

Question 2. લેખકને ટ્રેનની મુસાફરી કંટાળાજનક કેમ લાગી?
Answer: લેખક અને તેમનાં પત્ની ટ્રેનમાં બેઠા પછી લગભગ બે કલાકે તે ઊપડી. ટ્રેન ધીમી ગતિએ જતી હતી. એક સ્ટેશને ટ્રેનનું એન્જિન બગડી જતાં ઘણા સમય પછી બીજું એન્જિન આવ્યું. આથી લેખકને ટ્રેનની મુસાફરી કંટાળાજનક લાગી.
In simple words: The author found the train journey boring because the train started two hours late, moved slowly, and its engine broke down at a station, causing a long delay until another engine arrived.

Exam Tip: List the specific reasons for a negative experience (delay, slow speed, breakdown) to fully answer why something was considered 'boring' or 'tedious'.

Question 1. કયા લોકોએ ઈન્કા પ્રજાઓ ઉપર ક્રૂર અત્યાચારો કર્યા હતા? કેમ?
Answer: પોર્ટુગલ અને સ્પેનના લોકોએ પોતાની સત્તા જમાવવા માટે ઇન્કા પ્રજાઓ ઉપર ખૂબ જ ક્રૂર અત્યાચારો કર્યા હતા.
In simple words: Portuguese and Spanish people cruelly oppressed the Inca populations to establish their own rule.

Exam Tip: For questions involving historical conflicts, clearly identify the perpetrators and their motivation for actions like oppression.

Question 2. મચ્ચ – પિછુ શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો છે? એનો અર્થ શો થાય છે?
Answer: મચ્ચ – પિછુ શબ્દ આદિવાસી ઇન્ડિયન લોકોની ક્યૂએચુઆ નામની ભાષામાંથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ ‘જૂનું શિખર’ થાય છે.
In simple words: The word 'Machchu-Picchu' comes from the Quechua language of the indigenous Indian people, and it means 'old peak'.

Exam Tip: When asked about the origin and meaning of a word, state the language it comes from and its literal translation accurately.

Question 3. “ઈન્તિરાયમીએટલે શું?
Answer: સૂર્ય અને ચંદ્રની ગતિને આધારે ઇન્કા લોકો કેટલાક દિવસોને તહેવાર તરીકે ઉજવતા. એવો તહેવાર એટલે 'ઇન્તિરાયમી’.
In simple words: 'Intirayami' is the name of a festival that the Inca people celebrated on certain days, based on the movements of the sun and moon.

Exam Tip: Define the term clearly, specifying its nature (festival) and its basis (solar and lunar movements).

Question 1. “મચ્ય – પિચ્છ” પુસ્તકના લેખકનું નામ જણાવો.
(a) રમણલાલ ચી. શાહ
(b) અનિરુદ્ધ બ્રહ્મભટ્ટ
(c) રાઘવજી માધડ
(d) કુન્દનિકા કાપડિયા
Answer: (a) રમણલાલ ચી. શાહ
In simple words: The author of the book "Machchu-Picchu" is Ramanlal Chi. Shah.

Exam Tip: For author identification, recall the correct name associated with the literary work. Make sure to double-check spelling.

Question 2. “મચ્ય – પિચ્છ' પાઠનો સાહિત્યપ્રકાર લખો.
(a) લોકકથા
(b) ચરિત્રલેખ
(c) પ્રવાસનિબંધ
(d) નવલિકા
Answer: (c) પ્રવાસનિબંધ
In simple words: The literary genre of the lesson 'Machchu-Picchu' is a travel essay.

Exam Tip: Understand the different literary forms (essay, story, biography) to correctly classify a given text.

મચ્ચ-પિચ્છ વ્યાકરણ

Question 1. નીચેનાં વાક્યો ભાષાની દૃષ્ટિએ સુધારીને ફરીથી લખોઃ
(1) મગૃ – પિચ્છમાં ઘરો પથ્થરના અઢીસો જેટલા છે.
(2) સદ્ભાગ્ય વિનાશમાંથી આ મચ્ય – પિછુ ગયો બચી.
(3) આ નગરીની ધાર્મિક હેતુથી સ્થાપન આવી હતી કરવામાં.
(4) ઇન્કા લોકો સૂર્ય અને ચંદ્રની જેમ આપણી પૂજા કરનારા હતા.
Answer:
(1) મચ્ચ – પિચ્છમાં અઢીસો જેટલાં પથ્થરનાં ઘરો છે.
(2) સદ્ભાગ્યે આ વિનાશમાંથી મચ્ચ – પિછુ બચી ગયું.
(3) આ નગરીની સ્થાપના ધાર્મિક હેતુથી કરવામાં આવી હતી.
(4) ઈન્કા લોકો આપણી જેમ સૂર્ય અને ચંદ્રની પૂજા કરનારા હતા.
In simple words: The original sentences had grammatical errors or awkward phrasing. The corrected sentences use proper word order and grammar to convey the meaning clearly.

Exam Tip: When correcting sentences, pay attention to word order, subject-verb agreement, and the natural flow of the language.

Question 2. નીચેનાં વાક્યોમાંથી પ્રત્યય શોધીને લખો:
(1) કોલંબસ ભારતની સફરે નીકળ્યો.
(2) કુસ્કોની હવા ઘણી જ પાતળી છે.
(3) પોતાની આ શોધ વિશે એમણે પુસ્તક લખ્યું છે.
(4) રાતના બે વાગ્યે બીજું એન્જિન આવી પહોંચ્યું.
Answer:
(1) ની
(2) ની
(3) ની, એ
(4) ના, એ
In simple words: A suffix or postposition is a word part that comes after a noun or pronoun to show its relationship to other words in the sentence. Here, we identified such connecting elements.

Exam Tip: A 'પ્રત્યય' (suffix/postposition) often indicates possession, location, or relationship. Look for small words attached to nouns or pronouns.

Question 3. નીચે “અ” વિભાગમાં આપેલા શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો “બ” વિભાગમાંથી શોધીને લખો
“અ” વિભાગ – “બ” વિભાગ
(1) અસ્તવ્યસ્ત – અધર્માચરણ, બળાત્કાર
(2) બેનમૂન – મહેનત, ઉદ્યમ
(3) અત્યાચાર – છિન્નભિન્ન, રફેદફે
(4) પરિશ્રમ – અજોડ, અદ્વિતીય
Answer:
(1) અસ્તવ્યસ્ત – છિન્નભિન્ન, રફેદફે
(2) બેનમૂન – અજોડ, અદ્વિતીય
(3) અત્યાચાર – અધર્માચરણ, બળાત્કાર
(4) પરિશ્રમ – મહેનત, ઉદ્યમ
In simple words: We matched words from section 'A' with their synonyms from section 'B' to find words that have the same or very similar meanings.

Exam Tip: When matching synonyms, always consider the nuance of meaning. If a word has multiple meanings, choose the synonym that best fits the context.

Question 4. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખોઃ
1. પ્રાચીન
2. જૂનું
3. માલિક
4. ઉદય
5. સૂર્યોદય
6. પવિત્ર
Answer:
1. પ્રાચીન X અર્વાચીન
2. જૂનું X નવું
3. માલિક X નોકર, સેવક
4. ઉદય X અસ્ત
5. સૂર્યોદય X સૂર્યાસ્ત
6. પવિત્ર X અપવિત્ર
In simple words: We listed the opposite words for each given term, showing what they mean when they are not alike.

Exam Tip: Remember to provide clear antonyms. For some words, there might be multiple opposites; choose the most common and direct one.

Question 5. નીચેના શબ્દોની જોડણી સુધારીને ફરીથી લખોઃ
1. મૂખાતી
2. પ્રાચિન
3. સુપ્રસિધ્ધ
4. અલબત
5. સંસ્કૃતિક
6. પરીશ્રમ
7. બેનમુન
8. સુર્યોદય
9. ભ્રમચારિણી
10. ધાર્મીક
11. યુનીવર્સીટી
12. કબ્રસ્થાન
13. પરોડીયું
14. નીર્ધારિત
15. શાર્થડ
Answer:
1. મુખાકૃતિ
2. પ્રાચીન
3. સુપ્રસિદ્ધ
4. અલબત્ત
5. સાંસ્કૃતિક
6. પરિશ્રમ
7. બેનમૂન
8. સૂર્યોદય
9. બ્રહ્મચારિણી
10. ધાર્મિક
11. યુનિવર્સિટી
12. કબ્રસ્તાન
13. પરોઢિયું
14. નિર્ધારિત
15. સાર્થક
In simple words: We corrected the spelling errors in each word to ensure they are written accurately according to standard Gujarati orthography.

Exam Tip: Pay close attention to vowels, consonants, and common spelling rules in Gujarati to ensure accuracy in dictation and written work.

Question 6. નીચેના શબ્દોની સંધિ છૂટી પાડોઃ
1. મુખાકૃતિ
2. નિર્જન
3. સૂર્યોદય
4. સૂર્યાસ્ત
5. પુનર્જન્મ
6. શિલ્પાકૃતિ
Answer:
1. મુખાકૃતિ = મુખ + આકૃતિ
2. નિર્જન = નિઃ + જન
3. સૂર્યોદય = સૂર્ય + ઉદય
4. સૂર્યાસ્ત = સૂર્ય + અસ્ત
5. પુનર્જન્મ = પુનઃ + જન્મ
6. શિલ્પાકૃતિ = શિલ્પ + આકૃતિ
In simple words: We separated each compound word into its original root words and connecting sounds, showing how they combine to form the full word.

Exam Tip: Practice common sandhi rules, especially for words involving vowels merging or the presence of visarga (ઃ), to correctly split compound words.

Question 7. નીચેના શબ્દોના સમાસ ઓળખાવોઃ
1. નૃવંશશાસ્ત્રી
2. ભરતગૂંથણ –
3. રીતરિવાજ
4. સૂર્યકુંવરી –
5. બાલ – બ્રહ્મચારી –
6. માનવઅવશેષ
7. સૂર્યઘટિકા –
8. અઠવાડિયું –
Answer:
1. નૃવંશશાસ્ત્રી – ઉપપદ સમાસ
2. ભરતગૂંથણ – દ્વન્દ સમાસ
3. રીતરિવાજ – દ્વન્દ સમાસ
4. સૂર્યકુંવરી – તત્પુરુષ સમાસ
5. બાલ – બ્રહ્મચારી – પુરુષ સમાસ
6. માનવઅવશેષ – તત્પુરુષ સમાસ
7. સૂર્યઘટિકા – મધ્યમપદલોપી સમાસ
8. અઠવાડિયું - દ્વિગુ સમાસ
In simple words: We identified the type of compound word (Samas) for each term, which describes how the words are joined and their grammatical relationship.

Exam Tip: Understand the characteristics of different Samas types (e.g., Dvandva for 'and', Tatpurusha for 'of/for', Dvigu for numbers) to correctly categorize compound words.

મચ્ચ-પિચ્છ Summary in Gujarati

મચ્ચ – પિચ્છ પ્રાસ્તાવિક

રમણલાલ ચી. શાહ [જન્મ: 3 – 12 – 1926; મૃત્યુ: 24 – 10 – 2005].

‘પાસપોર્ટની પાંખે’ પ્રવાસગ્રંથમાંનો "મચ્ચ – પિચ્છ પ્રવાસનું વર્ણન કરતો આ પાઠ છે. લેખકે એમનાં પત્ની સાથે મધ્ય અને દક્ષિણ અમેરિકાના પ્રવાસે ગયા હતા, તે વખતે ઇન્કા સંસ્કૃતિના અવશેષોમાંના એક સુપ્રસિદ્ધ સ્થળ મચ્ચ – પિછુ નામના નગરની મુલાકાત લીધી હતી, તેનું રસપ્રદ વર્ણન કર્યું છે.

પ્રવાસ વખતે કઈ કઈ બાબતોની કાળજી રાખવી પડે, તે નાની નાની બાબતોનું વર્ણન ઉપયોગી છે. ભાષાની સરળતા – સાદગી આંખે વળગે તેવી છે.

મચ્ચ-પિચ્છ શબ્દાર્થ

• અવસર – (અહીં) પ્રસંગ.
• નૃવંશશાસ્ત્રી – વંશ આધારિત ઓળખ કરનાર નિષ્ણાત.
• મત – અભિપ્રાય.
• લુપ્ત થવું – નાશ પામવું.
• અવશેષ – બાકી રહેલો ભાગ, ખંડેર.
• અત્યાચાર – અધર્માચરણ, બળાત્કાર.
• મુખાકૃતિ – ચહેરો.
• કરુણ – દયાજનક.
• નિર્જન – વેરાન.
• હાટડી – નાની દુકાન.
• પરિશ્રમ – મહેનત, ઉદ્યમ.
• અસ્તવ્યસ્ત – છિન્નભિન્ન, રફેદફે.
• ભવ્યતા – ગૌરવ, પ્રભાવ.
• બેનમૂન – અજોડ, અદ્વિતીય, સર્વોત્તમ.
• ક્રિયાકાંડ – ધર્મવિધિને લગતો વેદશાસ્ત્રનો ભાગ.
• આહ્લાદક – આનંદ કરાવે તેવો.
• સૂર્યઘટિકા – ઘડિયાળ, સમય જોવા માટે બનાવેલી રચના.
• પર્વ - ઉત્સવ.
• શબ – મૃતદેહ.