Get the most accurate GSEB Solutions for Class 10 Sanskrit अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः here. Updated for the 2026-27 academic session, these solutions are based on the latest GSEB textbooks for Class 10 Sanskrit. Our expert-created answers for Class 10 Sanskrit are available for free download in PDF format.
Detailed अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः GSEB Solutions for Class 10 Sanskrit
For Class 10 students, solving GSEB textbook questions is the most effective way to build a strong conceptual foundation. Our Class 10 Sanskrit solutions follow a detailed, step-by-step approach to ensure you understand the logic behind every answer. Practicing these अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः solutions will improve your exam performance.
Class 10 Sanskrit अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः GSEB Solutions PDF
GSEB Class 10 Sanskrit पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Textbook Questions and Answers
1. वर्तमानकालस्य क्रियापदानां स्थाने आज्ञार्थस्य (लोट्लकारस्य) योग्यं क्रियापद लिखत।
Question 1. जाया मधुमतीं वाचं वदति।
Answer: जाया मधुमती वाचं वदतु।
In simple words: पत्नी को मधुर वचन बोलने चाहिए।
Exam Tip: संस्कृत में आज्ञार्थ क्रियापदों का प्रयोग आदेश, प्रार्थना या आशीर्वाद के लिए किया जाता है।
Question 2. त्वं स्थलान्तरं गच्छसि।
Answer: त्वं स्थलान्तरं गच्छ।
In simple words: तुम्हें दूसरी जगह जाना चाहिए।
Exam Tip: मध्यम पुरुष एकवचन में आज्ञार्थ क्रियापद अक्सर बिना किसी प्रत्यय के मूल धातु रूप में प्रयोग होता है।
Question 3. बालः शुद्धं जलं पिबति।
Answer: बालः शुद्धः जल पिबतु।
In simple words: बालक को शुद्ध पानी पीना चाहिए।
Exam Tip: प्रथम पुरुष एकवचन के लिए आज्ञार्थ क्रियापद में 'तु' प्रत्यय का प्रयोग होता है।
Question 4. सुपुत्रः जनकं वन्दते।
Answer: सुपुत्रः जनकं वन्दताम्।
In simple words: अच्छा पुत्र अपने पिता को नमस्कार करे।
Exam Tip: आत्मनेपद धातुओं के आज्ञार्थ रूप पर विशेष ध्यान दें, क्योंकि वे परस्मैपद से भिन्न होते हैं।
Question 5. छात्राः प्रातः पाठशालायां वर्तन्ते।
Answer: छात्राः प्रातः पाठशाला गच्छन्तु।
In simple words: सभी छात्रों को सुबह पाठशाला जाना चाहिए।
Exam Tip: प्रथम पुरुष बहुवचन के लिए आज्ञार्थ क्रियापद में 'न्तु' प्रत्यय का प्रयोग होता है।
2. शस्तन भूतकालस्य क्रियापदस्य अनुरूपं वर्तमानकालस्य क्रियापदं लिखत।
Question 1. काले पर्जन्यः अवर्षत्।
Answer: काले पर्जन्यः वर्षति।
In simple words: समय पर वर्षा होती है।
Exam Tip: भूतकाल से वर्तमानकाल में क्रियापद बदलते समय धातु और प्रत्यय के नियमों का ध्यान रखें।
Question 2. तातः पुत्रं समादिशत्।
Answer: तातः पुत्रं समादिशति।
In simple words: पिता अपने पुत्र को आदेश देते हैं।
Exam Tip: वर्तमानकाल में क्रियापद का प्रयोग लट् लकार के नियमों के अनुसार होता है।
Question 3. सायं भोजनम् अभवत्।
Answer: सायं भोजनं भवति।
In simple words: शाम को भोजन होता है।
Exam Tip: 'भू' धातु के लट् और लङ् लकार के रूपों को स्मरण करना महत्वपूर्ण है।
Question 4. जलाशयान्तरं मत्स्याः अगच्छन्।
Answer: मत्स्याः जलाशयान्तरं गच्छन्ति।
In simple words: मछलियाँ दूसरे जलाशय में जाती हैं।
Exam Tip: क्रियापद के पुरुष और वचन को कर्ता के अनुसार बदलें।
Question 3. सायं भोजनम् अभवत्।
Answer: सायं भोजनं भवति।
In simple words: शाम को भोजन होता है।
Exam Tip: ध्यान रखें कि धातु और प्रत्यय के उचित परिवर्तन से ही काल-परिवर्तन सही होता है।
Question 4. जलाशयान्तरं मत्स्याः अगच्छन्।
Answer: मत्स्याः जलाशयान्तरं गच्छन्ति।
In simple words: मछलियाँ दूसरे जलाशय में जाती हैं।
Exam Tip: भूतकाल के बहुवचन क्रियापद को वर्तमानकाल के बहुवचन में बदलें।
Question 5. छात्रा: आलस्यम् अत्यजन्।
Answer: छात्रा: आलस्यं त्यजन्ति।
In simple words: छात्र आलस्य छोड़ते हैं।
Exam Tip: धातु 'त्यज्' के लट् लकार के रूपों को याद करें।
3. उदाहरणानुसारं प्रवत्तानां रूपाणां परिचयं कारयत।
Question 3. उदाहरणानुसारं प्रवत्तानां रूपाणां परिचयं कारयत।
उदाहरणम् – भवति – भू धातु, परस्मैस्पद, वर्तमानकाल, अन्यपुरुष, एकवचन
1. त्यजति
2. विनश्यति
3. गच्छ
4. वर्षतु
5. लभताम्
6. आचरेत्
Answer:
1. त्यजति- त्यज् धातु, परस्मैपद, वर्तमान काल, अन्य पुरुष, एकवचन।
2. विनश्यति- वि + नश् धातु, परस्मैपद, वर्तमान काल, अन्य पुरुष, एकवचन।
3. गच्छ्- गम्- गच्छ, परस्मैपद, आज्ञार्थ, मध्यम पुरुष, एकवचन।
4. वर्षतु- वृष् धातु, परस्मैपद, आज्ञार्थ, अन्य पुरुष, एकवचन।
5. लभताम्- लभ् धातु, आत्मनेपद, आज्ञार्थ, अन्य पुरुष, एकवचन।
6. आचरेत्- आ + चर् धातु, परस्मैपद, विध्यर्थ, अन्य पुरुष, एकवचन।
In simple words: दिए गए क्रियापदों का धातु, पद, काल, पुरुष और वचन पहचानना है।
Exam Tip: प्रत्येक क्रियापद के मूल धातु, उपसर्ग (यदि कोई हो), लकार (काल/वृत्ति), पुरुष और वचन को सही ढंग से पहचानें।
4. योग्य क्रियापदं चित्वा रिक्तस्थानानां पूर्तिः करणीयाः।
Question 1. अहं तावत् जलाशयान्तरं .............। (गच्छेत, गच्छामि, गमिष्यति।)
Answer: अहं तावत् जलाशयान्तरं गच्छामि।
In simple words: मुझे तब दूसरे तालाब में जाना है।
Exam Tip: 'अहम्' कर्ता के साथ उत्तम पुरुष एकवचन की क्रिया 'गच्छामि' का प्रयोग होता है।
Question 2. पश्चात् घटोत्कचोऽहम् .............।(अभिवादये, अभिवादयति, अभिवदयसि।)
Answer: पश्चात् घटोत्कचोऽहम् अभिवादये।
In simple words: बाद में, मैं घटोत्कच प्रणाम करता हूँ।
Exam Tip: 'अहम्' कर्ता के साथ आत्मनेपद उत्तम पुरुष एकवचन की क्रिया का चयन करें।
Question 3. प्रत्युत्पन्नमतिः सुखम् ............. (एधेते, एधते, एधन्ते)
Answer: प्रत्युत्पन्नमतिः सुखम् एधते।
In simple words: जिसकी बुद्धि शीघ्र चलती है, वह सुखी रहता है।
Exam Tip: 'प्रत्युत्पन्नमतिः' एकवचन है, अतः क्रियापद भी एकवचन में होगा।
Question 4. तेन भवान् काष्ठानि (आहार, आहरतु, आरन्तु)
Answer: तेन भवान् काष्ठानि आहरतु।
In simple words: वे आप लकड़ी लाएँ।
Exam Tip: 'भवान्' के साथ प्रथम पुरुष एकवचन आज्ञार्थ का प्रयोग होता है।
Question 5. सः विधिवदुपयम्य स्वनगरम् ...........(अनयत्, नयामि, नयन्तु)
Answer: सः तां विधिवदुपयम्य स्वनगरम् अनयत्।
In simple words: उसने विधिपूर्वक विवाह करके उसे अपने नगर ले गया।
Exam Tip: भूतकाल की घटना दर्शाने के लिए लङ् लकार (अनयत्) का प्रयोग करें।
5. अधोलिखितेषु वाक्येषु प्रयुक्तस्य आज्ञार्थस्य क्रियापदस्य अर्थं लिखत।
Question 1. सर्वे भवन्तु सुखिनः।
Answer: भवन्तु – let them be
In simple words: सभी सुखी हों।
Exam Tip: आज्ञार्थ क्रियापद 'भवन्तु' का अर्थ है 'हों' या 'हो जाएँ'।
Question 2. व्यायामम् आचर।
Answer: आचर – practise
In simple words: व्यायाम करो।
Exam Tip: 'आचर' आज्ञार्थक मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है जिसका अर्थ 'करो' होता है।
Question 3. स्मर नाम हरेः सदा।
Answer: स्मर – remember
In simple words: हमेशा हरि का नाम याद रखो।
Exam Tip: 'स्मर' आज्ञार्थक क्रियापद है, जिसका अर्थ 'स्मरण करो' होता है।
Question 4. शतं जीव।
Answer: जीव – live
In simple words: सौ साल जियो।
Exam Tip: 'जीव' आज्ञार्थक क्रियापद का अर्थ 'जियो' या 'जीवन धारण करो' होता है।
Question 5. जनकः भोजने फनानि खादेत्।
Answer: खादेत् – he should eat.
In simple words: पिता को भोजन में फल खाने चाहिए।
Exam Tip: 'खादेत्' विध्यर्थ (potential mood) का क्रियापद है, जिसका अर्थ 'खाना चाहिए' होता है।
GSEB Class 10 Sanskrit पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Additional Important Questions and Answers
Question 1. अधोलिखत क्रियापदेषु आत्मनेपदे ललकारस्य क्रियापदानि रेखाकितानि कुरुत
अचिन्तयत् – अचिन्तयत – अपालयत्
अपालयत – अनयत – अवर्तत
अलभत – असेवत – अमोदत
Answer: अचिन्तयत्, - अपालयत, - अनयत अवर्तत, - अलभत, - असेवत अमोदत
In simple words: आत्मनेपद लङ् लकार के क्रियापदों को पहचान कर रेखांकित करना है।
Exam Tip: आत्मनेपद धातुओं के लङ् लकार के रूपों को याद करें, जो परस्मैपद से भिन्न होते हैं।
2. एतेषाम् वाक्यानाम् वर्तमानकालतः भूतकाले परिवर्तनं क्रियताम्
Question 1. शिष्यः गुरुम् न मति।
Answer: शिष्यः गुरुम् अनमत्।
In simple words: शिष्य ने गुरु को नमस्कार नहीं किया।
Exam Tip: वर्तमानकाल 'मति' को भूतकाल 'अनमत्' में बदलने के लिए 'नम्' धातु के लङ् लकार का प्रयोग करें।
Question 2. त्वं कार्यं करोषि।
Answer: त्वं कार्यं अकरोः।
In simple words: तुमने कार्य किया।
Exam Tip: 'कृ' धातु के मध्यम पुरुष एकवचन लङ् लकार का रूप 'अकरोः' होता है।
Question 3. शिक्षकः असत्वादिने छात्राय कुध्यति।
Answer: शिष्यः असत्वादिने छात्राय अक्रुध्यत्।
In simple words: शिक्षक असत्यवादी छात्र पर क्रोधित हुआ।
Exam Tip: 'क्रुध्' धातु के लङ् लकार के प्रथम पुरुष एकवचन का रूप 'अक्रुध्यत्' है।
Question 4. बालाः नीतिशास्त्रं शृव्वन्ति।
Answer: बाला: नीतिशास्त्रं अशृव्वन्।
In simple words: बालकों ने नीतिशास्त्र सुना।
Exam Tip: 'श्रु' धातु के लङ् लकार के प्रथम पुरुष बहुवचन का रूप 'अशृव्वन्' होता है।
Question 5. पितरौ स्नेहेन पुत्रस्य अंगानि स्पृशतः।
Answer: पितरौ स्नेहेन पुत्रस्य अंगानि अस्पृशताम्।
In simple words: माता-पिता ने स्नेह से पुत्र के अंगों को छुआ।
Exam Tip: द्विवचन के लिए भूतकाल में 'ताम्' प्रत्यय का प्रयोग होता है।
3. योग्य क्रियापदं चित्वा रिक्तस्थानानां पूर्तिः करणीया –
Question 3. योग्य क्रियापदं चित्वा रिक्तस्थानानां पूर्तिः करणीया –
1. सः नायकः ............. (अस्ति/आसीत्/भविष्यति/अस्तु)
2. कालिदासः रघुवंशम् ............. I(अरचयत्/रचयतु/अरचताम्/रचयेत्)
3. सा तत्रैव ............. ... (आगच्छत्/आगच्छति/आगच्छतम्/आगच्छम्)
4. रमा ............. .............. (अवदतः/अवदतम्/अवदम्/अवदत्)
5. तत्र किम् ". * ............. वित्त/अभावः अभवत्/भविष्यत्ति)
6. त्वम् किम् "... .| (पश्य:/अपश्यः/पश्यसि/पश्येत्)
7. रामः रावणम् “.. .| (अहनः/अहनत्:/हन्यात्/हन्तु)
8. त्वम् ह्यः कुत्र ". ..| (आसीत्/आस्त:/आसी:/आस्म)
Answer:
1. आसीत्
2. अरचयत्
3. आगच्छत्
4. अवदत्
5. अभवत्
6. अपश्यः
7. अहनत्
8. आसीः
In simple words: सही क्रियापद चुनकर रिक्त स्थान भरने हैं।
Exam Tip: वाक्य के संदर्भ और कर्ता के पुरुष-वचन के अनुसार उचित काल और क्रियापद का चयन करें।
4. उदाहरणानुसार प्रदत्तानां रूपाणां परिचयं कारयत –
Question 4. उदाहरणानुसार प्रदत्तानां रूपाणां परिचयं कारयत –
उदाहरण – हसेत् → हस् धातु → परस्मैपद → प्रथम पुरुष → एकवचन
1. पठथः → → → →
2. पिबामि → → → →
3. सेवसे → → → →
4. पठतम् → → → →
5. गच्छथः → → → →
6. लभावहे → → → →
7. अमोदेताम् → → → →
8. अयाचेताम् → → → →
Answer:
1. पठथः → पठ् धातु → परस्मैपदी → मध्यम पुरुष → द्विवचन
2. पिबामि → पा धातु → परस्मैपदी → उत्तम पुरुष → एकवचन
3. सेवसे → सेव् धातु → आत्मनेपदी → मध्यम पुरुष → एकवचन
4. पठतम् → पठ् धातु → परस्मैपदी → मध्यम पुरुष → द्विवचन
5. गच्छथः → गम् धातु → परस्मैपदी → मध्यम पुरुष → द्विवचन
6. लभावहे → लभ् धातु → आत्मनेपदी → उत्तम पुरुष → द्विवचन
7. अमोदेताम् → मुद् धातु → आत्मनेपदी → प्रथम पुरुष → द्विवचन
8. अयाचेताम् → याच् धातु → आत्मनेपदी → प्रथम पुरुष → द्विवचन
In simple words: दिए गए क्रियापदों का धातु, पद, पुरुष और वचन बताना है।
Exam Tip: प्रत्येक क्रियापद के धातु, पद (परस्मैपद/आत्मनेपद), पुरुष और वचन की पहचान करना व्याकरण के लिए महत्वपूर्ण है।
5. एतत् सम्भाषणम् पठित्वा रेखाङ्कित-क्रियापदानि अधोनिर्दिष्टेषु स्तम्भेषु वर्गीकृत्य लिखत –
Question 5. एतत् सम्भाषणम् पठित्वा रेखाङ्कित-क्रियापदानि अधोनिर्दिष्टेषु स्तम्भेषु वर्गीकृत्य लिखत –
गीता – ह्यः त्वम् किमर्थम् विद्यालयं आगच्छः?
माला- ह्यः अहम् मातुल-गृहम् अगच्छम्।
गीता – त्वया सह के के अगच्छन्?
माला – सर्वे कुटुम्बसदस्याः एव अगच्छन्।
गीता – किम् तत्र विशेषकार्यक्रमः आसीत्?
माला – तत्र गृह-प्रवेशोत्सवः आसीत्। अतः वयं सर्वे तत्र अगच्छाम।
गीता – त्वं तत्र किम् किम् अकरोः?
माला – मम माता यत् यत् आदिशत् तत् तत् अहम् अकरवम्।
गीता – तव माता भगिनी च किम् किम् अकुरुताम्?
माला – ते अतिथीन् अभ्यवादयताम् सर्वान् च मिलित्वा प्रासीदताम्।
Answer:
| क्रियापदम् | उपसर्गः | धातुः | लकारः | पुरुषः | वचनम् |
|---|---|---|---|---|---|
| आगच्छः | आ | गम् | लङ् | मध्यमः | एकवचन |
| अगच्छम् | - | गम् | लङ् | उत्तमः | एकवचनम् |
| अगच्छन् | - | गम् | लङ् | प्रथमः | बहुवचनम् |
| आसीत् | - | अस् | लङ् | प्रथमः | एकवचनम् |
| अगच्छाम | - | गम् | लङ् | उत्तमः | बहुवचनम् |
| अकरोः | - | कृ | लङ् | मध्यमः | एकवचनम् |
| आदिशत् | आ | दिश् | लङ् | प्रथमः | एकवचनम् |
| अकरवम् | - | कृ | लङ् | उत्तमः | एकवचनम् |
| अकुरुताम् | - | कृ | लङ् | प्रथमः | द्विवचनम् |
| अभ्यवादयताम् | अभि | वादय् | लङ् | प्रथमः | द्विवचनम् |
| प्रासीदताम् | प्र | सद्-सीद् | लङ् | प्रथमः | द्विवचनम् |
In simple words: संभाषण में आए क्रियापदों का व्याकरणिक परिचय दिया गया है, जिसमें धातु, उपसर्ग, लकार, पुरुष और वचन शामिल हैं।
Exam Tip: संवाद से क्रियापदों को पहचानना और उनके व्याकरणिक विवरण (धातु, लकार, पुरुष, वचन) को सही ढंग से वर्गीकृत करना सीखें।
पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः पुनरावर्तापम्
Read the following sentences:
1. अंशः क्रीडनकानि क्रीडति।
2. नित्या प्रात:काले विद्यालयं गच्छति।
3. दिव्यः हस्ते चषकम् आदाय जलं पिबति।
Now read the following sentences:
1. (क) सः वेदं पठति।
(ख) त्वं वेदं पठसि ।
(ग) अहं वेदं पठामि।
2. (क) सः वेदम् अपठत्।
(ख) त्वं वेदं अपठः।
(ग) अहं वेदम् अपठम्।
3. (क) सः वेदं पठिष्यति।
(ख) त्वं वेदं पठिष्यसि।
(ग) अहं वेदं पठिष्यामि।
In the same way read some other following sentence:
1. (क) सः वंदं पठति।
(ख) तौ वेदं पठतः।
(ग) ते वेदं पठन्ति।
2. (क) सः वेदम् अपठत्।
(ख) तौ वेदं अपठताम्।
(ग) ते वेदम् अपठन्।
3. (क) सः वेदं पठिष्यति।
(ख) तौ वेदं पठिष्यतः।
(ग) ते वेदं पठिष्यन्ति।
1. क्रियापढ़ा – परिचय: Introduction Of Verb
पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः आज्ञार्थ (लोट् लकार)
Read the following sentences:
1. हे बाल! त्वम् आलस्यं त्यज। (O boy, give up laziness.)
2. हे प्रभो! काले पर्जन्यः वर्षतु। (O God, shower rain at the proper time.)
3. हे बालक! त्वं शतं जीव। (O boy, live for hundred years.)
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | आनि | आव | आम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | \( (0) \) - हि | तम् | त |
| अन्य पुरुष (Third person) | तु | ताम् | अन्तु |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | ऐ | आवहै | आमहै |
| मध्यम पुरुष (Second person) | स्व | इथाम् (आथाम्) | ध्वम् |
| अन्य पुरुष (Third person) | ताम् | इताम् (आताम्) | अन्ताम् (अताम्) |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | पठानि (I) read. | पठाव (We two) read. | पठाम (We all) read. |
| मध्यम पुरुष (Second person) | पठ (You) read. | पठतम् (You two) read. | पठत (You all) read |
| अन्य पुरुष (Third person) | पठतु (He) read. | पठताम् (They two) read). | पठन्तु (They all) read. |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | लभै | लभावहै | लभामहै |
| मध्यम पुरुष (Second person) | लभस्व | लभेथाम् | लभध्वम् |
| अन्य पुरुष (Third person) | लभताम् | लभेताम् | लभन्ताम् |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | नृत्यानि | नृत्याव | नृत्याम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | नृत्य | नृत्यतम् | नृत्यत |
| अन्य पुरुष (Third person) | नृत्यतु | नृत्यताम् | नृत्यन्तु |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | विद्यद्यै | विद्यावहै | विद्यामहै |
| मध्यम पुरुष (Second person) | विद्यस्व | विद्येथाम् | विद्यध्वम् |
| अन्य पुरुष (Third person) | विद्यताम् | विद्येताम् | विद्यन्ताम् |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | लिखानि | लिखाव | लिखाम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | लिख | लिखतम् | लिखत |
| अन्य पुरुष (Third person) | लिखतु | लिखताम् | लिखन्तु |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | मिलै | मिलावहै | मिलामहै |
| मध्यम पुरुष (Second person) | मिलस्व | मिलेथाम् | मिलध्वम् |
| अन्य पुरुष (Third person) | मिलताम् | मिलेताम् | मिलन्ताम् |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | कथयानि | कथयाव | कथयाम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | कथय | कथयतम् | कथयत |
| अन्य पुरुष (Third person) | कथयतु | कथयतम् | कथयन्तु |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | कथयै | कथयावहै | कथयामहै |
| मध्यम पुरुष (Second person) | कथयस्व | कथयेथाम् | कथयध्वम् |
| अन्य पुरुष (Third person) | कथयताम् | कथयेताम् | कथयन्ताम् |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | करवाणि | करवाव | करवाम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | कुरु | कुरुतम् | कुरुत |
| अन्य पुरुष (Third person) | करोतु | कुरुताम् | कुर्वन्तु |
पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः विध्यर्थ (लिङ् लकार)
Read the following sentences:
1. प्रातः मन्त्रान् पठेत। (Recitation of Mantras should be done in the morning)
2. अतिथिः मध्याह्ने तक्रं पिबेत्। (The guest (perhaps) may drink butter-milk at noon)
3. जीवेम शरदः शतम्। (Let us hope to live till hundred winters-Sharad)
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | असानि | असाव | असाम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | स्तम् | स्त | |
| अन्य पुरुष (Third person) | स्ताम् | सन्तु |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | ईयम् | ईव | ईम |
| मध्यम पुरुष (Second person) | ई: | ईतम् | ईत |
| अन्य पुरुष (Third person) | ईत् | ईताम् | ईयुः |
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
|---|---|---|---|
| उत्तम पुरुष (First person) | पठेयम् I should read | पठेव We both should read | पठेम We all should read |
| मध्यम पुरुष (Second person) | पठे: You should read | पठेतम् You both should read | पठेत You all should read |
| अन्य पुरुष (Third person) | पठेत् He/She should read | पठेताम् They both should read | पठेयुः They all should read |
Free study material for Sanskrit
GSEB Solutions Class 10 Sanskrit अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः
Students can now access the GSEB Solutions for अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः prepared by teachers on our website. These solutions cover all questions in exercise in your Class 10 Sanskrit textbook. Each answer is updated based on the current academic session as per the latest GSEB syllabus.
Detailed Explanations for अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः
Our expert teachers have provided step-by-step explanations for all the difficult questions in the Class 10 Sanskrit chapter. Along with the final answers, we have also explained the concept behind it to help you build stronger understanding of each topic. This will be really helpful for Class 10 students who want to understand both theoretical and practical questions. By studying these GSEB Questions and Answers your basic concepts will improve a lot.
Benefits of using Sanskrit Class 10 Solved Papers
Using our Sanskrit solutions regularly students will be able to improve their logical thinking and problem-solving speed. These Class 10 solutions are a guide for self-study and homework assistance. Along with the chapter-wise solutions, you should also refer to our Revision Notes and Sample Papers for अभ्यास 01 पुनरावर्तन और क्रियापद परिचयः to get a complete preparation experience.
FAQs
The complete and updated GSEB Class 10 Sanskrit अभ्यास 1 पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Solutions is available for free on StudiesToday.com. These solutions for Class 10 Sanskrit are as per latest GSEB curriculum.
Yes, our experts have revised the GSEB Class 10 Sanskrit अभ्यास 1 पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Solutions as per 2026 exam pattern. All textbook exercises have been solved and have added explanation about how the Sanskrit concepts are applied in case-study and assertion-reasoning questions.
Toppers recommend using GSEB language because GSEB marking schemes are strictly based on textbook definitions. Our GSEB Class 10 Sanskrit अभ्यास 1 पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Solutions will help students to get full marks in the theory paper.
Yes, we provide bilingual support for Class 10 Sanskrit. You can access GSEB Class 10 Sanskrit अभ्यास 1 पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Solutions in both English and Hindi medium.
Yes, you can download the entire GSEB Class 10 Sanskrit अभ्यास 1 पुनरावर्तन और क्रियापद-परिचयः Solutions in printable PDF format for offline study on any device.