GSEB Class 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 2 શરણાઈના સૂર

સ્વાધ્યાય

1. નીચેના પ્રશ્નો સાથે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (V) નિશાની કરો.

Question 1. ‘શરણાઈના સૂર' કૃતિમાં કોના વાત્સલ્યભાવની વાત કરવામાં આવી છે ?
(a) ભૂધર મેરાઈ
(b) રમઝુ મીર
(c) તળશી વેવાઈ
(d) ગવરી
Answer: (b) રમઝુ મીર
In simple words: આ વાર્તામાં રમઝુ મીરના દીકરી પ્રત્યેના પ્રેમના ભાવ વિશે વાત કરવામાં આવી છે.

Exam Tip: જ્યારે કોઈ વાર્તામાં ભાવના પૂછવામાં આવે, ત્યારે મુખ્ય પાત્ર અને તેની લાગણીઓને ઓળખવી જરૂરી છે.

Question 2. ‘હવે હાલ્યની ઝટ, હાલ્યની, આમ ડગલે ને પગલે દાદ લેવા ઊભો રહીશ તો કે'દી પાદરે પોગાડીશ' – વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) મેરામણ
(b) ભૂધર વેવાઈ
(c) રમઝુ મીર
(d) તળશી વેવાઈ
Answer: (b) ભૂધર વેવાઈ
In simple words: આ વાક્ય ભૂધર વેવાઈ બોલે છે, જે રમઝુ મીરને ઝડપથી આગળ વધવા કહે છે કારણ કે તે દાદ લેવા માટે વારંવાર અટકે છે.

Exam Tip: પાત્રોના સંવાદો યાદ રાખવાથી પરીક્ષામાં સચોટ ઉત્તર આપી શકાય છે.

2. નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો.

Question 1. ગવરીની વિદાય પ્રસંગે રમઝુ મીરને કોનું સ્મરણ થાય છે ?
Answer: ગવરીની વિદાયના સમયે રમજુ મીરને પોતાની દીકરી સકીનાની વિદાયની યાદ આવે છે.
In simple words: ગવરીના વિદાયના સમયે રમજુ મીરને પોતાની દીકરી સકીનાની વિદાય યાદ આવે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં પાત્રોની લાગણીઓ અને તેમની યાદોને ધ્યાનથી સમજવી જોઈએ.

Question 2. રમઝુ મીર પત્નીની કબર ઉપર ફૂલ ચડાવવા જતો ત્યાં કયા ફૂલ-છોડની મહેકને માણતો?
Answer: રમઝુ મીર પોતાની પત્નીની કબર પર ફૂલ ચઢાવવા જાય છે ત્યારે ત્યાં મરવાના ફૂલ-છોડની સુગંધ માણે છે.
In simple words: રમઝુ મીર પત્નીની કબર પર મરવાના ફૂલ-છોડની સુગંધ માણે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં વર્ણવેલા કુદરતી તત્વો અને તેમની વિગતો યાદ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.

3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. દાદમાં મળેલા પૈસા રમઝુ મીર ગવરીને શા માટે આપી દે છે ?
Answer: રમઝુ મીરને દાદમાં જે પૈસા મળે છે તે ગવરીને કપડાં માટે આપે છે, કારણ કે ગવરીની વિદાય તેને પોતાની દીકરી સકીનાની વિદાય જેવી જ અનુભવાય છે, અને તેનું પિતાનું હૃદય એવું મહેસૂસ કરે છે.
In simple words: રમઝુ મીર ગવરીને પૈસા આપે છે કારણ કે તેને ગવરીની વિદાયમાં પોતાની દીકરી સકીનાની વિદાયની યાદ આવે છે.

Exam Tip: પાત્રના કાર્યો પાછળની ભાવનાત્મક પ્રેરણાને સ્પષ્ટપણે રજૂ કરો.

Question 2. શરણાઈ વગાડતી વખતે રમઝુ મીર સકીનાને કેવી રીતે સાચવતો ?
Answer: શરણાઈ વગાડતી વખતે રમઝુ મીર પોતાની દીકરી સકીનાને પોતાની કોખમાં બેસાડે છે. ક્યારેક તે ગળામાં હાથ નાખીને પીઠ પર બેઠી હોય ત્યારે એવું લાગે છે કે પીઠ પર વાંદરીનું બચ્ચું ચોંટેલું હોય છે! આમ, તે આખો દિવસ સકીનાને પોતાની સાથે રાખતો હતો.
In simple words: શરણાઈ વગાડતી વખતે રમઝુ મીર સકીનાને પોતાની ગોદમાં બેસાડે છે અથવા પીઠ પર રાખે છે, જાણે વાંદરીનું બચ્ચું હોય.

Exam Tip: પાત્રોની દિનચર્યા અને તેમના બાળકો પ્રત્યેના વ્યવહારનું વર્ણન કરતા પ્રશ્નોમાં ચોક્કસ વિગતો આપો.

4. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો.

Question 1. ‘શરણાઈના સૂર' – કૃતિને આધારે પિતાની વેદનાનું વર્ણન કરો.
Answer: પોતાની યુવાનીમાં વિધુર બનેલા રમઝુ મીરને બે વર્ષની પોતાની બાળકી સકીનાને ઉછેરવામાં અને મોટી કરવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. બે વર્ષની નાની બાળકીને માતા અને પિતા બંનેનો પ્રેમ આપવો પડે છે, તેને હૂંફ આપવી પડે છે. આખો દિવસ તેની સંભાળ રાખવી પડે છે. તેને જમાડવી, સંભાળ રાખવી, ઓછું ન આવે તેવી કાળજી રાખવી, બાળોતિયાં ધોવા, આખો દિવસ ધ્યાનપૂર્વક સાચવવી — આ બધા કાર્યો પિતાને પીડા તો આપે જ છે; પણ જ્યારે સકીનાનું સાસરે એક અઠવાડિયામાં અવસાન થાય છે, એ સમાચારથી રમઝુ મીરનું પિતાનું હૃદય દુઃખથી ફાટી પડે છે. પત્ની અને પુત્રીના અવસાનથી પિતા રમઝુમીર તૂટી જાય છે અને પાગલ જેવી સ્થિતિમાં આવી જાય છે. આ વિરહનું દુઃખ કોઈને કહી શકાય નહીં અને પોતાનાથી સહન પણ થતું નથી. પોતાને મળેલા બધા પૈસા ગવરીને કપડાં માટે આપીને રમઝુ મીર પિતાની પીડાને થોડી શાંત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, એ પણ દુઃખની જ વાત ગણાય.
In simple words: યુવાનીમાં વિધુર બનેલા રમઝુ મીરને બે વર્ષની દીકરી સકીનાને ઉછેરવામાં ઘણું કષ્ટ પડે છે. સકીનાના સાસરે અવસાનના સમાચારથી તે ખૂબ દુઃખી થાય છે. પત્ની અને દીકરીના અવસાનથી તે પાગલ જેવો બની જાય છે. ગવરીને પૈસા આપીને તે પોતાની પીડા શાંત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જે દુઃખની વાત છે.

Exam Tip: વાર્તામાં પિતાની વેદનાના કારણો અને તેની અસરોને ક્રમબદ્ધ રીતે રજૂ કરવાથી સંપૂર્ણ ગુણ મળે છે.

Question 2. રમઝુ મીરનું શબ્દ-ચિત્ર આલેખો.
Answer: ઘરભંગ થયેલા રમઝુ મીરને બે વર્ષની મા વિહોણી બાળકીની માતા બનવામાં ખૂબ તકલીફ પડી હતી. ઓઝત નદીમાં દીકરી સકીનાનાં બાળોતિયાં ધોઈ તેને જીવની જેમ સાચવીને મોટી કરી. આખો દિવસ તેને પોતાની સાથે રાખે છે. જ્યારે શરણાઈ વગાડવા જાય છે ત્યારે તેને પોતાની પીઠ ઉપર જ રાખે છે! પોતે સૂકો રોટલો ખાય છે, દીકરીને પકવાન ખવડાવે છે. પોતે સો થીંગડાંવાળું કપડું પહેરે છે પણ સકીનાને ફૂલફટાક બનાવીને જ બહાર રાખે છે. રમઝુ મીરના જીવનમાં બે જ વસ્તુઓ મહત્વની હતી: એક તો શરણાઈ અને બીજી આ વહાલી દીકરી સકીના. ગવરીના લગ્ન સમારોહમાં શરણાઈ વગાડતી વખતે તેને પોતાની વહાલી દીકરીની સાસરે વિદાયની ક્ષણ યાદ આવે છે; તેથી વેવાઈઓની નારાજગી ભોગવવી પડે છે. કોઈ પણ રમઝુના આ પિતૃ હૃદયને ઓળખી શકતું નથી. પોતે જાણે સકીનાની વિદાયમાં શરણાઈ વગાડતો હોય તેમ સૂરમાં અને ધ્યાનમાં લીન હોય છે. છેલ્લે, દાદમાં મળેલા બધા રૂપિયા ગવરીને કપડાં માટે આપી દે છે, ત્યારે તેનું પિતૃ હૃદય વધુ ચમકીને આપણી સામે આવે છે. કબરસ્તાનમાં મૃત પત્નીને અંતિમ સમયે સુરાવલી સંભળાવીને તેનો આત્મા શાંતિ પામે છે. આમ, રમઝુ મીર આપણા બધાની સહાનુભૂતિ જીતી લે છે.
In simple words: રમઝુ મીર વિધુર હતો અને પોતાની બે વર્ષની દીકરી સકીનાને ખૂબ પ્રેમથી ઉછેરે છે. તે પોતાની દીકરીને આખો દિવસ સાથે રાખે છે, ભલે પોતે સાદા કપડાં પહેરે પણ દીકરીને સારા કપડાં પહેરાવે છે. શરણાઈ વગાડતી વખતે તેને સકીનાની વિદાય યાદ આવે છે. તે પોતાની કમાણી ગવરીને આપે છે અને પત્નીની કબર પર શરણાઈ વગાડીને શાંતિ મેળવે છે, આમ તે સૌની દયા જીતી લે છે.

Exam Tip: પાત્રના શબ્દ-ચિત્રમાં તેના વ્યક્તિત્વ, કાર્યો અને ભાવનાત્મક પાસાંઓને વિગતવાર સમજાવવા જરૂરી છે.

સ્વાધ્યાય

નીચેના પ્રશ્નો સાથે આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ એક સાચો વિકલ્પ પસંદ કરીને લખો.

Question 1. શું વધાવવામાં આવ્યું ?
(A) નાળિયેર
(B) બાજોઠ
(C) માંડવો
(D) ગોર મહારાજ
Answer: (C) માંડવો
In simple words: લગ્ન પ્રસંગે માંડવો બાંધવામાં આવ્યો હતો, તેથી તેને વધાવવામાં આવે છે.

Exam Tip: ગુજરાતી સંસ્કૃતિમાં લગ્ન વિધિના વિવિધ તત્વોને યાદ રાખવા જોઈએ.

Question 2. કોની પાસે પગેલાગણે પતી ગયું ?
(A) ગોતરીજ
(B) માતા-પિતા
(C) સખીઓ
(D) ભાઈ
Answer: (A) ગોતરીજ
In simple words: વિધિ પ્રમાણે ગોતરીજ પાસે પગે લાગવાની ક્રિયા પૂર્ણ થાય છે.

Exam Tip: ધાર્મિક વિધિઓમાં કોને પગે લાગવું તેવા પ્રશ્નોમાં સાચા રીતરિવાજની જાણકારી આપો.

Question 3. ધરધોડિયાએ શેના થાપા પાડી દીધા ?
(A) હળદર
(B) ચોખા
(C) મીઠાઈ
(D) કંકુ
Answer: (D) કંકુ
In simple words: લગ્નના રિવાજ મુજબ ધરધોડિયાએ કંકુના થાપા લગાવ્યા હતા.

Exam Tip: લગ્ન સંબંધી પ્રશ્નોમાં શુકન અને રિવાજોની વિગતો યાદ રાખો.

Question 4. ક્યાં થાપા પાડવામાં આવ્યા હતા?
(A) ઓટલે
(B) પીઠ ઉપર
(C) ટોડલે
(D) ગાલ ઉપર
Answer: (C) ટોડલે
In simple words: કંકુના થાપા ઘરના ટોડલે પાડવામાં આવ્યા હતા.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોમાં સ્થળ સંબંધિત વિગતો યાદ રાખવી જોઈએ.

Question 5. કોને શીખ દેવામાં આવી ?
(A) કન્યાને
(B) જાનને
(C) વરને
(D) ઢોલીને
Answer: (B) જાનને
In simple words: લગ્નમાં જાનને શીખ આપવામાં આવે છે, જે પરંપરાનો એક ભાગ છે.

Exam Tip: લગ્નના રિવાજોમાં શીખ કોને આપવામાં આવે છે તે યાદ રાખો.

Question 6. જાનને શું આપવામાં આવ્યું ?
(A) શીખ
(B) દહેજ
(C) મીઠાઈ
(D) વિદાય
Answer: (A) શીખ
In simple words: જાનને વિદાય વખતે શીખ અપાય છે.

Exam Tip: લગ્ન સંબંધી પ્રશ્નોમાં શુકન અને રિવાજોની વિગતો યાદ રાખો.

Question 7. શેનાં લાગ ભાનારા ચૂકવાઈ ગયાં ?
(A) ઢોલીનાં
(B) વેવાઈનાં
(C) સમાજનાં
(D) ધર્માદાનાં
Answer: (D) ધર્માદાનાં
In simple words: લગ્નમાં ધર્માદાના લાગભાણા ચૂકવી દેવામાં આવે છે, જે રિવાજ છે.

Exam Tip: લગ્ન સંબંધિત વિધિઓમાં લાગભાણાની વિગતો યાદ રાખો.

Question 8. 'કોણ એ કબીજાને વહાલપૂર્વક ભેટે છે ?
(A) વેવાઈઓ
(B) સાસુ-વહુ
(C) સખી
(D) મિત્રો
Answer: (A) વેવાઈઓ
In simple words: લગ્ન પ્રસંગે વેવાઈઓ એકબીજાને પ્રેમથી ભેટે છે.

Exam Tip: વાર્તાના સામાજિક પ્રસંગોમાં પાત્રોના વ્યવહારને ધ્યાનમાં રાખો.

Question 9. વેવાઈઓ એકબીજાને કેવી રીતે ભેટે છે ?
(A) ઊભા-ઊભા
(B) આલિગનથી
(C) વહાલપૂર્વક
(D) હસતાં-હસતાં
Answer: (C) વહાલપૂર્વક
In simple words: વેવાઈઓ એકબીજાને પ્રેમથી ભેટે છે, જે ખુશી અને સ્નેહ દર્શાવે છે.

Exam Tip: પાત્રોના ભાવ અને તેમની વર્તણૂકને લગતા પ્રશ્નોમાં યોગ્ય શબ્દનો ઉપયોગ કરો.

Question 10. શું પેટાવવામાં આવે છે ?
(A) પેટ્રોમેક્સ
(B) રામણ દીવડો
(C) મીણબત્તી
(D) દીવાસળી
Answer: (B) રામણ દીવડો
In simple words: લગ્ન પ્રસંગે રામણ દીવડો પેટાવવામાં આવે છે, જે શુકનવંત ગણાય છે.

Exam Tip: ધાર્મિક વિધિઓમાં વપરાતી વસ્તુઓ અને તેમના નામ યાદ રાખો.

Question 11. વર કન્યા શેમાં ગોઠવાયાં ?
(A) માફાળા ગાડામાં
(B) ધોડાગાડીમાં
(C) મોટરમાં
(D) બળદગાડામાં
Answer: (A) માફાળા ગાડામાં
In simple words: વર અને કન્યા પડદાવાળા ગાડામાં બેઠા હતા.

Exam Tip: ગ્રામીણ વાતાવરણમાં વાહનોના પ્રકાર અને તેમના ઉપયોગ વિશે ધ્યાન રાખો.

Question 12. કોણ માફાળા ગાડામાં ગોઠવાયું ?
(A) વેવાઈઓ
(B) સાસુ-વહું
(C) ભાઈબંધો
(D) વર કન્યા
Answer: (D) વર કન્યા
In simple words: વર અને કન્યા બંને માફાળા ગાડામાં બેઠા હતા.

Exam Tip: પાત્રો અને તેમની સ્થિતિ વિશેના પ્રશ્નોમાં ચોક્કસ જવાબ આપો.

Question 13. કોનાં શુભ શુકન સાંપડી ગયા ?
(A) ગાય માતાના
(B) કુંવારી કન્યાના
(C) પશિયારીના
(D) વિધાર્થીના
Answer: (C) પશિયારીના
In simple words: પશિયારીના શુભ શુકન પ્રાપ્ત થયા, જે સારી નિશાની ગણાય છે.

Exam Tip: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વિવિધ શુકનો અને તેમના મહત્વ વિશે જાણકારી રાખો.

Question 14. પશિયારીના શુકન કેવા ગણાય છે ?
(A) સાચાં
(B) પવિત્ર
(C) શુભ
(D) આનંદદાયક
Answer: (C) શુભ
In simple words: પશિયારીના શુકન ખૂબ સારા અને મંગળકારી ગણાય છે.

Exam Tip: શુકનોના પ્રકાર અને તેમના ગુણધર્મો વિશેના પ્રશ્નોમાં સાચી માહિતી આપો.

Question 15. કોનું પૈડું સીંચવામાં આવે છે ?
(A) મોટરનું
(B) ધોડાગાડીનું
(C) ગાડાનું
(D) લુહારનું
Answer: (C) ગાડાનું
In simple words: શુકન કરવા માટે ગાડાનું પૈડું સિંચવામાં આવે છે.

Exam Tip: લગ્નના રિવાજોમાં કઈ વસ્તુઓનો ઉપયોગ થાય છે તે યાદ રાખો.

Question 16. કોણે શરણાઈનો સૂર છેડ્યો ?
(A) બિસ્મિલા ખાન
(B) રમજી મીરે
(C) વાજીદ અલીએ
(D) સંગીતકારે
Answer: (B) રમજી મીરે
In simple words: રમજી મીરે શરણાઈ વગાડવાનું શરૂ કર્યું હતું.

Exam Tip: વાર્તાના મુખ્ય પાત્ર અને તેની વિશેષતાઓને ઓળખો.

Question 17. રમઝુ મીર કેવો છે ?
(A) ડોસા જેવો
(B) યુવાન જેવો
(C) પાગલ જેવો
(D) શ્યામવર્ણ
Answer: (A) ડોસા જેવો
In simple words: રમઝુ મીર એક વૃદ્ધ વ્યક્તિ જેવો દેખાય છે.

Exam Tip: પાત્રોના દેખાવ અથવા તેમના ગુણધર્મોનું વર્ણન કરતા પ્રશ્નોમાં સચોટ માહિતી આપો.

Question 18. કોણે ઢોલ ઉપર દાંડી પાડી ?
(A) મિત્રોએ
(B) વાંદરાએ
(C) ઢોલીએ
(D) તોફાનીઓ
Answer: (C) ઢોલીએ
In simple words: ઢોલીએ ઢોલ વગાડવા માટે દાંડીનો ઉપયોગ કર્યો.

Exam Tip: પ્રસંગોમાં કયા પાત્ર કયું કાર્ય કરે છે તે યાદ રાખો.

Question 19. ઢોલીએ શેના ઉપર દાંડી પાડી ?
(A) ઘોડા ઉપર
(B) બળદ ઉપર
(C) નાક ઉપર
(D) ઢોલ ઉપર
Answer: (D) ઢોલ ઉપર
In simple words: ઢોલીએ ઢોલ વગાડવા માટે દાંડીનો ઉપયોગ કર્યો.

Exam Tip: સંગીતના સાધનો અને તેમને વગાડવાની રીત વિશેના પ્રશ્નોમાં ચોક્કસ જવાબ આપો.

Question 20. કઈ સ્ત્રીઓએ ગીત ગાયું?
(A) સખીએ
(B) પશિયારીએ
(C) સુહાગણોએ
(D) પાડોશીઓએ
Answer: (C) સુહાગણોએ
In simple words: સુહાગણોએ લગ્ન પ્રસંગે ગીતો ગાયા હતા.

Exam Tip: લગ્નના પ્રસંગોમાં ગીત ગાનારા સમુદાયોને ઓળખો.

Question 21. સુહાગણોએ શું ઉપાડયું ?
(A) ચૂંદડી
(B) ખારેક
(C) ગીત
(D) થાળી
Answer: (C) ગીત
In simple words: સુહાગણોએ લગ્નના શુભ પ્રસંગે ગીતો ઉપાડ્યા હતા.

Exam Tip: લગ્ન સંબંધી રિવાજો અને તેમના કાર્યોને યાદ રાખો.

Question 22. કોની જાન ઊધલે છે ?
(A) છેતીની
(B) નિધિની
(C) ખુશાલીની
(D) ગવરીની
Answer: (D) ગવરીની
In simple words: વાર્તામાં ગવરીની જાન વિદાય લઈ રહી હતી.

Exam Tip: વાર્તામાં મુખ્ય પાત્રો અને તેમના લગ્નના પ્રસંગો વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 23. ગામડા ગામની શેરી કેવી હતી ?
(A) ખૂબ ગંદી
(B) સાવ સાંકડી
(C) ખૂબ પહોળી
(D) ઊંચીનીચી
Answer: (B) સાવ સાંકડી
In simple words: ગામડાની શેરી ખૂબ જ સાંકડી હતી, જેના કારણે અવરજવર મુશ્કેલ હતી.

Exam Tip: વાર્તામાં વર્ણવેલા સ્થળોની લાક્ષણિકતાઓ યાદ રાખો.

Question 24. આજુબાજુ ના બૈરાઓ કોને જોવાં એ કઠાં થઈ ગયાં ?
(A) કન્યાને
(B) મીરને
(C) વરરાજાને
(D) વેવાઈને
Answer: (C) વરરાજાને
In simple words: આજુબાજુની સ્ત્રીઓ વરરાજાને જોવા માટે ભેગી થઈ ગઈ હતી.

Exam Tip: પ્રસંગોમાં ભીડ ભેગી થવાના કારણો અને લોકોના આકર્ષણના કેન્દ્રોને ઓળખો.

Question 25. બૈરાંઓએ શું કાઢેલું છે ?
(A) લાજ
(B) ધરકામ
(C) પિયળ
(D) બંગડીઓ
Answer: (A) લાજ
In simple words: સ્ત્રીઓએ લાજ કાઢી હતી, જે શરમનું પ્રતીક છે.

Exam Tip: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં સ્ત્રીઓના રીતરિવાજો અને પહેરવેશ વિશે જાણકારી રાખો.

Question 26. આ કોનો જ માઈ છે ?
(A) ગામનો
(B) ભૂધર મેરાઈનો
(C) ગવરીનો
(D) રામ મીરનો
Answer: (B) ભૂધર મેરાઈનો
In simple words: ભૂધર મેરાઈનો જમાઈ છે.

Exam Tip: વાર્તામાં પાત્રોના સંબંધોને સ્પષ્ટપણે ઓળખો.

Question 27. ગવરીના વરે હાથમાં શું લીધું છે ?
(A) શરણાઈ
(B) તલવાર
(C) સોપારી
(D) નાળિયેર
Answer: (B) તલવાર
In simple words: ગવરીના વરે પોતાના હાથમાં તલવાર લીધી હતી.

Exam Tip: લગ્નના પ્રસંગોમાં વરના હાથમાં કઈ વસ્તુઓ હોય છે તે યાદ રાખો.

Question 28. નાકા ઉપર કોણ દાદ લેવા આડો ફરી ફરીને ઊભો છે ?
(A) મેલો ઢોલી
(B) જમાઈ
(C) સરપંચ
(D) વેવાઈ
Answer: (A) મેલો ઢોલી
In simple words: નાકા પર મેલો ઢોલી દાદ લેવા માટે વારંવાર અટકીને ઊભો હતો.

Exam Tip: વાર્તાના પ્રસંગોમાં ગૌણ પાત્રોની ભૂમિકાને ઓળખો.

Question 29. ઢોલીનું શું નામ છે ?
(A) ગાંડો
(B) સૈહ્યો
(C) મેલો
(D) ધેલો
Answer: (C) મેલો
In simple words: ઢોલીનું નામ મેલો છે.

Exam Tip: પાત્રોના નામ અને તેમની ઓળખને યાદ રાખો.

Question 30. રમઝુ મીર કેવી રીતે શરણાઈ વગાડે છે ?
(A) શ્વાસ છોડીને
(B) શ્વાસ ઘૂંટીને
(C) બંધ આંખે
(D) ડોકું ધૂણાવીને
Answer: (B) શ્વાસ ઘૂંટીને
In simple words: રમઝુ મીર શ્વાસને ઘૂંટીને શરણાઈ વગાડે છે, જે તેની કુશળતા દર્શાવે છે.

Exam Tip: પાત્રની કલા અને તેની વિશેષતાઓનું વર્ણન કરતા પ્રશ્નોમાં સચોટ માહિતી આપો.

Question 31. કયા પક્ષની સ્ત્રીઓએ ગીત ઉપાડ્યું ?
(A) કન્યાપક્ષની
(B) વરપક્ષની
(C) માંડવા પક્ષની
(D) જાનપક્ષની
Answer: (A) કન્યાપક્ષની
In simple words: કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓએ લગ્નના ગીતો ગાવાનું શરૂ કર્યું.

Exam Tip: લગ્નના રિવાજોમાં કયા પક્ષના લોકો કયા કાર્યો કરે છે તે યાદ રાખો.

Question 32. કન્યા પક્ષની સ્ત્રીઓ શું ઉપાડે છે ?
(A) લાડવાં
(B) સાંબેલું
(C) સૂપડું
(D) ગીત
Answer: (D) ગીત
In simple words: કન્યા પક્ષની સ્ત્રીઓ લગ્ન પ્રસંગે ગીતો ગાય છે.

Exam Tip: લગ્નના રીતરિવાજોમાં કઈ વસ્તુઓનો ઉપયોગ થાય છે તે યાદ રાખો.

Question 33. કયા પક્ષની જાનડીએ સામું ગીત માંડ્યું ?
(A) માંડવાપસની
(B) વરપક્ષની
(C) કન્યાપક્ષની
(D) વેવાઈપક્ષની
Answer: (B) વરપક્ષની
In simple words: વરપક્ષની જાનડીઓએ કન્યાપક્ષના ગીતનો જવાબ આપવા માટે સામું ગીત શરૂ કર્યું.

Exam Tip: લગ્નના પ્રસંગોમાં બંને પક્ષો વચ્ચે થતી ગીતની સ્પર્ધા વિશે જાણકારી રાખો.

Question 34. ગવરીબાઈએ શું કાઢેલું છે ?
(A) ઘુંઘટો
(B) પિયળ
(C) મોબાઈલ
(D) નારિયેળ
Answer: (A) ઘુંઘટો
In simple words: ગવરીબાઈએ પોતાનો ઘૂંઘટ કાઢ્યો હતો, જે શરમના પ્રતીક તરીકે દર્શાવાય છે.

Exam Tip: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં સ્ત્રીઓના પહેરવેશ અને તેમના સામાજિક રિવાજો વિશે ધ્યાન રાખો.

Question 35. જાનડીઓ ગીતમાં ત્રીજાને કેવો કહે છે ?
(A) હળવદનો દીવાન
(B) મુંબઈનો દીવાન
(C) દલીનો દીવાન
(D) સસરાનો દીવાન
Answer: (C) દલીનો દીવાન
In simple words: જાનડીઓ ગીતમાં ત્રીજા વ્યક્તિને દલીનો દીવાન કહે છે.

Exam Tip: લોકગીતોમાં વપરાતા શબ્દો અને તેમના અર્થોને યાદ રાખો.

Question 36. વરનો બાપ રમઝૂના હાથમાં શું આપે છે ?
(A) પાવલી
(B) આનો
(C) રૂપિયો
(D) એક પૈસો
Answer: (A) પાવલી
In simple words: વરનો બાપ રમઝુના હાથમાં દાદ તરીકે પાવલી આપે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં પાત્રો દ્વારા આપવામાં આવતી દાદ અને તેના મૂલ્યને યાદ રાખો.

Question 37. રમઝુની શરણાઈએ કોને જગાડી દીધી ?
(A) દુકાનને
(B) શેરીને
(C) બજારને
(D) જાનડીઓને
Answer: (B) શેરીને
In simple words: રમઝુની શરણાઈના સુરે આખી શેરીને જાગૃત કરી દીધી હતી.

Exam Tip: વાર્તામાં સંગીતની અસર અને તેના પ્રભાવનું વર્ણન કરતા પ્રશ્નોમાં ચોક્કસ માહિતી આપો.

Question 38. કોના માથા પર લાલ ફેંટો શોભતો હતો?
(A) મેઘો ઢોલીનો
(B) રમઝુના
(C) ગામ લોકોના
(D) મિત્રમંડળીના
Answer: (B) રમઝુના
In simple words: રમઝુના માથા પર લાલ રંગનો ફેંટો સુંદર લાગતો હતો.

Exam Tip: પાત્રોના પોશાક અને તેમની વિગતવાર ઓળખને યાદ રાખો.

Question 39. કોના માથે લીલા રંગનું માથા બાંધણું બાંધેલું હતું ?
(A) વેવાઈના માથે
(B) સ્ત્રીઓના માથે
(C) મેધા ઢોલીના માથે
(D) દુકાનદારના માથે
Answer: (C) મેધા ઢોલીના માથે
In simple words: મેધા ઢોલીના માથા પર લીલા રંગનું માથા બાંધણું બાંધેલું હતું.

Exam Tip: પાત્રોના પહેરવેશ અને તેમની ઓળખને લગતા પ્રશ્નોમાં સચોટ માહિતી આપો.

Question 40. જાનૈયાઓને વેવાઈઓ તરફથી શું મારવામાં આવેલા હતાં ?
(A) કંકુના થાપા
(B) ગામ ગપાટા
(C) લાઠીના માર
(D) ખાસડાં
Answer: (A) કંકુના થાપા
In simple words: જાનૈયાઓને વેવાઈઓ તરફથી કંકુના થાપા મારવામાં આવ્યા હતા, જે એક રિવાજ છે.

Exam Tip: લગ્નના રિવાજોમાં થતી પ્રવૃત્તિઓ અને તેમના પ્રતીકોને યાદ રાખો.

Question 41. કેવા લોકોને શરણાઈની સુરાવલી સમજાતી નથી ?
(A) શહેરીજનોને
(B) પ્રાકૃતજનોને
(C) પંડિતલોકોને
(D) સ્ત્રીઓને
Answer: (B) પ્રાકૃતજનોને
In simple words: પ્રાકૃતજનોને શરણાઈના સૂરમાં રહેલી ઊંડી ભાવનાઓ સમજાતી નથી.

Exam Tip: વાર્તામાં કલા અને તેના રસિકો વિશેના વર્ણનને ધ્યાનમાં રાખો.

Question 42. ભર બજારે ચોગાનમાં ઊભીને રમઝુએ કયો રાગ ઉપાડ્યો હતો ?
(A) અડાણો
(B) મલકૌંસ
(C) બિહાગ
(D) હિંડોલ
Answer: (A) અડાણો
In simple words: રમઝુએ ભર બજારે ચોગાનમાં ઊભા રહીને અડાણો રાગ વગાડ્યો હતો.

Exam Tip: વાર્તામાં ઉલ્લેખિત સંગીતના રાગો અને તેમના પ્રકારોને યાદ રાખો.

Question 43. તળશી વેવાઈ કયા ગામના હતા ?
(A) ભાવનગર
(B) અમદાવાદ
(C) ધ્રાંગધ્રા
(D) સણોસરા
Answer: (D) સણોસરા
In simple words: તળશી વેવાઈ સણોસરા ગામના રહેવાસી હતા.

Exam Tip: પાત્રોના મૂળ સ્થાન અથવા તેમના વતન વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 44. 'હાલો મીર હાલ, ઝટ વહેતા થાવ' આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) ભૂધર મેરાઈ
(b) વરરાજા
(c) ગવરી
(d) તળશી વેવાઈ
Answer: (d) તળશી વેવાઈ
In simple words: This line, "Come on, Mir, hurry up!", is spoken by Talshi Vevai.

Exam Tip: In character-dialogue questions, always identify the speaker and the context of their statement for full marks.

Question 45. સણોસરામાં હોરાજી શેનો ધંધો કરે છે ?
(a) મીઠાંનો
(b) લોખંડનો
(c) લાટીનો
(d) કિશન લાઈટનો
Answer: (d) કિશન લાઈટનો
In simple words: Horaji operates a business of renting out Kisan lights in Sanosara.

Exam Tip: Pay attention to specific details mentioned about characters' professions or activities.

Question 46. “હાલો, મીર હવે વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) જાનડીઓ
(b) વેવાઈઓ
(c) મેધો ઢોલી
(d) વરરાજા
Answer: (c) મેધો ઢોલી
In simple words: The sentence "Come on, Mir, now..." is spoken by Medho Dholi.

Exam Tip: Recognize incomplete or garbled questions and answer based on the most probable intended meaning if a direct answer is given.

Question 47. ભૂધર મેરાઈએ રમઝુને રીતસર શું માર્યું ?
(a) ખોડું
(b) હડસેલો
(c) લાકડી
(d) ઢીંકો
Answer: (d) ઢીંકો
In simple words: Bhudhar Merai gave Ramzu a punch.

Exam Tip: Be precise with the action described; a punch (ઢીંકો) is different from a push (હડસેલો) or stick (લાકડી).

Question 48. કેટલા વરસ પહેલાં રમઝુ મીરે દીકરી સકીનાને વિદાય આપી હતી ?
(a) દસ
(b) પંદર
(c) વીસ
(d) પાંચ
Answer: (c) વીસ
In simple words: Ramzu Mir had sent off his daughter Sakina twenty years ago.

Exam Tip: Remember key numerical facts like years or durations mentioned in the story.

Question 49. ૨૫ મીરની દીકરીનું નામ શું હતું ?
(a) સાયરા
(b) સકીના
(c) રુકસાના
(d) શબાના
Answer: (b) સકીના
In simple words: Ram Mir's daughter was named Sakina.

Exam Tip: Always recall the names of key characters and their relationships accurately.

Question 50. ભર જુવાનીમાં કોણ ઘરભંગ થયેલું ?
(a) તળશી વેવાઈ
(b) ભૂધર મેરાઈ
(c) સરપંચ
(d) રમઝુ મીર
Answer: (d) રમઝુ મીર
In simple words: Ramzu Mir became broken in his youth when his family life shattered.

Exam Tip: Understand the circumstances and personal tragedies that impact the main characters.

Question 51. ૨૫ મીરની પત્નીના અવસાન સમયે સકીનાની ઉમર કેટલી હતી ?
(a) એક વર્ષની
(b) બે વર્ષની
(c) ત્રણ વર્ષની
(d) છ માસની
Answer: (b) બે વર્ષની
In simple words: Sakina was two years old when her mother, Ram Mir's wife, passed away.

Exam Tip: Pay attention to the ages of characters at important turning points in the narrative.

Question 52. ૨૪ મીરે બાળકીનાં બાળોતિયાં કઈ નદીમાં ધોયેલાં ?
(a) ઓઝત
(b) ભાદર
(c) ભોગાવો
(d) શેઢી
Answer: (a) ઓઝત
In simple words: Ram had washed his daughter's diapers in the Ozat River.

Exam Tip: Remember specific geographical details like river names mentioned in the story.

Question 53. સકીના કોના જેવી હતી ?
(a) ગુલાબના ફૂલ જેવી
(b) સાપના ભારાં જેવી
(c) સૂરજમુખીના ફૂલ જેવી
(d) ખળખળ વહેતી નદી જેવી
Answer: (c) સૂરજમુખીના ફૂલ જેવી
In simple words: Sakina was like a sunflower.

Exam Tip: Note any similes or metaphors used to describe characters, as they highlight their qualities.

Question 54. ૨૪ મીર શરણાઈ વડે કોને સાચાં પાડતો હતો ?
(a) વર કન્યાને
(b) ગામલોકોને
(c) મૃત પત્નીને
(d) સપનાંને
Answer: (d) સપનાંને
In simple words: Ram used his shehnai to bring his dreams to life.

Exam Tip: Understand the emotional significance of Ram's shehnai playing, especially in poignant moments.

Question 55. સકીનાનું સાસરિયે કેટલા દિવસોમાં મૃત્યુ થયેલું ?
(a) આઠમે દિવસે
(b) છઠ્ઠ દિવસે
(c) પંદર દિવસે
(d) બીજે દિવસે
Answer: (a) આઠમે દિવસે
In simple words: Sakina died at her in-laws' house within eight days.

Exam Tip: Key events and their timing are important details to remember from the story.

Question 56. કયા ઝાડ નીચે ગાડું થોળ્યું ?
(a) વડના
(b) પીપળાના
(c) લીંબડાના
(d) પીપરના
Answer: (b) પીપળાના
In simple words: The cart was halted under a Banyan tree.

Exam Tip: Note specific environmental details that set the scene or mark an event.

Question 57. માતાએ ગવરીને શેમાંથી બે ઘૂંટડા પાણી પાયું ?
(a) બોટલમાંથી
(b) કળશિયામાંથી
(c) ટબુડીમાંથી
(d) ઢોચકીમાંથી
Answer: (c) ટબુડીમાંથી
In simple words: The mother gave Gauri two sips of water from a small cup.

Exam Tip: Specific objects and actions in emotional scenes often carry symbolic weight; remember them precisely.

Question 58. તળશી વેવાઈએ બાધા રૂપિયા જેવડી મોટી રકમની કેટલીવાર દાદ આપી ?
(a) બે વાર
(b) ત્રણ વાર
(c) પાંચ વાર
(d) ચાર વાર
Answer: (b) ત્રણ વાર
In simple words: Talshi Vevai gave a large sum, like a vow, three times.

Exam Tip: Quantities and repetitions of actions are important for understanding character motivations and events.

Question 59. ‘અમે રે લીલુડા વનની ચરકલડી' ગીત કોણ ગાય છે ?
(a) જાનપક્ષની સ્ત્રીઓ
(b) ગામની સ્ત્રીઓ
(c) સખીઓ
(d) કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ
Answer: (d) કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ
In simple words: The song "We are the green birds of the forest" is sung by the women of the bride's side.

Exam Tip: Identify which group performs specific rituals or songs during cultural events like weddings.

Question 60. 'અમારે તો અહીં સીમાડે જ સૂરજ આથમી જાશે એમ લાગે છે.' આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) દુકાનદારો
(b) ભૂધર મેરાઈ
(c) તળશી વેવાઈ
(d) જાનડીઓ
Answer: (c) તળશી વેવાઈ
In simple words: Talshi Vevai says, "It feels like the sun will set right here at our border."

Exam Tip: Understand the urgency and sentiment behind character dialogues, especially regarding time and distance.

Question 61. “એક તો બીકાળો મારગ ને ભેગા જોખમ” આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) મેલો ઢોલી
(b) તળશી વેવાઈ
(c) મદું મીર
(d) દુકાનદાર
Answer: (b) તળશી વેવાઈ
In simple words: Talshi Vevai utters this sentence, expressing worry about the dangerous path and accompanying risks.

Exam Tip: Connect character statements to their underlying concerns or fears, showing comprehension of their emotional state.

Question 62. “થાકશે એટલે એની મેળે પાછો આવતો રહેશે.” આ વાક્ય કોરા બોલે છે ?
(a) ભાઈબંધો
(b) ગામલોકો
(c) કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ
(d) ભૂધર મેરાઈ
Answer: (d) ભૂધર મેરાઈ
In simple words: Bhudhar Merai says, "When he gets tired, he will come back on his own."

Exam Tip: When a question contains an unusual word like "કોરા" (instead of "કોણ"), focus on identifying the correct speaker from the options provided in the story's context.

Question 63. જાન કયા ગામના કેડે ચઢે છે ?
(a) બોટાદ
(b) તલગાજરડા
(c) સણોસરા
(d) હળવદ
Answer: (c) સણોસરા
In simple words: The wedding procession travels towards the village of Sanosara.

Exam Tip: Specific place names are important plot points; remember the destinations and origins mentioned.

Question 64. "ધૂતાર ધૂતી ગયો” ગીત કોણ ગાય છે ?
(a) ગામની સ્ત્રીઓ
(b) કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ
(c) સખીઓ
(d) ગવરી પોતે
Answer: (b) કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ
In simple words: The song "The deceiver has cheated" is sung by the women from the bride's family.

Exam Tip: Differentiate between songs sung by various groups in the story and their specific meanings.

Question 65. “સાવ મગજમેટ થઈ ગયો લાગે છે.” આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
(a) વડીલો
(b) જાનૈયાઓ
(c) વેવાઈઓ
(d) ભાઈબંધો
Answer: (b) જાનૈયાઓ
In simple words: The wedding guests comment, "He seems to have gone completely crazy."

Exam Tip: Understand which characters make judgmental or observational comments and their targets.

Question 66. રમઝુ મીરના પગ ક્યાં આગળ થંભી ગયા ?
(a) પાદરમાં
(b) કબ્રસ્તાન પાસે
(c) શેરીમાં
(d) સુહાગણોએ
Answer: (b) કબ્રસ્તાન પાસે
In simple words: Ramzu Mir's feet stopped at the cemetery.

Exam Tip: Remember significant locations where key emotional events or character reflections occur.

Question 67. કબ્રસ્તાનમાંથી કયા છોડની પરિચિત સોડમ આવતી હતી ?
(a) ગુલાબનો
(b) જૂહીના
(c) રાતરાણીના
(d) મરવાના
Answer: (d) મરવાના
In simple words: A familiar scent of marwa plants was coming from the cemetery.

Exam Tip: Sensory details, like specific smells, can be important for setting the mood or triggering memories.

Question 69. કબ્રસ્તાનમાં રમશુ મીરને સકીનાનું શું આંખ સામે તરવરે છે ?
(a) મુખડું
(b) કફન
(c) કાપડું
(d) રમકડાં
Answer: (b) કફન
In simple words: Ramshu Mir sees Sakina's shroud flash before his eyes in the cemetery.

Exam Tip: Identify the specific objects or memories that haunt characters in moments of grief or reflection.

Question 70. દિવસને આથમતે અજવાળે રમઝુએ કોની કબર પાસે બેસીને સરસ સુરાવટ છેડી ?
(a) સકીનાની
(b) પત્નીની
(c) પોતાના પિતાની
(d) મિત્ર લોકોની
Answer: (b) પત્નીની
In simple words: As daylight faded, Ramzu sat by his wife's grave and played a beautiful melody.

Exam Tip: Remember whose graves are visited and the significance of Ramzu's music in those moments.

Question 71. ‘શરણાઈના સૂર ‘ના લેખક કોણ છે ?
(a) મોહમ્મદ માંકડ
(b) ચુનીલાલ મડિયા
(c) કાવ્યેશ દવે
(d) શહાબુદ્દીન રાઠોડ
Answer: (b) ચુનીલાલ મડિયા
In simple words: Chunilal Madiya is the author of the story "Sharnai na Sur."

Exam Tip: Knowing the author of a literary work is a fundamental piece of information often tested.

Question 72. ‘શરણાઈના સૂર' પાઠ સાહિત્યની કઈ કૃતિ ગણાય છે ?
(a) ટૂંકીવાર્તા
(b) નવલકથા અંશ
(c) નિબંધ
(d) ચરિત્ર લેખ
Answer: (a) ટૂંકીવાર્તા
In simple words: The lesson 'Sharnai na Sur' is considered a short story in literature.

Exam Tip: Categorize literary works correctly (e.g., short story, novel, essay, poem).

Question 73. કબ્રસ્તાનમાંની શરણાઈની સુરાવટ કેવી નીવડી ?
(a) છેલ્લી
(b) પહેલી
(c) બાધીતજનક
(d) બરફ જેવી ઠંડી
Answer: (a) છેલ્લી
In simple words: The shehnai melody played in the cemetery turned out to be the last one.

Exam Tip: Understand the concluding events of the story and their emotional impact.

નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો.

Question 1. રમઝુ મીરે ક્યારે પીઠ ફેરવી, ત્યારે
Answer: જ્યારે રમઝુ મીરે વરના બાપ તળશી વેવાઈ પાસેથી પાવલીની દાદ મેળવી ત્યારે તેણે પીઠ ફેરવી અને જાન આગળ વધી.
In simple words: Ramzu Mir turned his back and the procession moved forward after he received a coin from Talshi Vevai, the groom's father.

Exam Tip: Focus on the specific action (turning back) and its immediate cause (receiving the coin) to answer precisely.

Question 2. વરના બાપનું શું નામ હતું ?
Answer: વરના બાપનું નામ તળશી વેવાઈ હતું.
In simple words: The groom's father was named Talshi Vevai.

Exam Tip: Remember the names of all important characters and their familial roles in the story.

Question 3. કન્યાના બાપનું શું નામ હતું ?
Answer: કન્યાના બાપનું નામ ભૂધર મેરાઈ હતું.
In simple words: The bride's father was named Bhudhar Merai.

Exam Tip: Ensure you can identify the parents of both the bride and groom correctly.

Question 4. રમઝુ મીરની દીકરીનું નામ શું હતું ?
Answer: રમઝુ મીરની દીકરીનું નામ સકીના હતું.
In simple words: Ramzu Mir's daughter was named Sakina.

Exam Tip: Key characters and their relationships are essential; remember the names of immediate family members.

Question 5. રમઝુ મીરને કયા બે પાત્રો જોડે દિલ્લગી બંધાઈ ગઈ હતી ?
Answer: રમઝુ મીરને શરણાઈ અને સકીના જોડે દિલ્લગી બંધાઈ ગઈ હતી.
In simple words: Ramzu Mir had a deep affection for his shehnai and his daughter Sakina.

Exam Tip: Identify the central elements or individuals in a character's life that hold significant emotional value.

Question 6. રમઝુ મીરની પત્નીના અવસાન સમયે સકીનાની ઉંમર કેવડી હતી ?
Answer: રમઝુ મીરની પત્નીના અવસાન સમયે સકીનાની ઉંમર બે વર્ષની હતી.
In simple words: Sakina was two years old when Ramzu Mir's wife passed away.

Exam Tip: Specific age details at crucial moments help establish the timeline and emotional context of the story.

Question 7. ઢોલીનું શું નામ હતું ?
Answer: મેલો ઢોલીનું નામ હતું.
In simple words: The drummer's name was Melo.

Exam Tip: Remembering supporting characters' names helps demonstrate a thorough understanding of the story.

Question 8. કોની જાન ઊથલે છે ?
Answer: ગવરીની જાન ઊથલે છે.
In simple words: Gauri's wedding procession is starting.

Exam Tip: Understand which character is the focus of the wedding procession, as it's central to the story.

Question 9. ગામડા ગામની શેરી કેવી હતી ?
Answer: ગામડા ગામની શેરી ખૂબ સાંકડી હતી.
In simple words: The village street was very narrow.

Exam Tip: Physical descriptions of the setting often contribute to the story's atmosphere or plot challenges.

Question 10. પરેશવા આવનાર વરરાજા કોનો જમાઈ છે ?
Answer: પરેશવા આવનાર વરરાજા ભૂધર મેરાઈનો જમાઈ છે.
In simple words: The groom coming to marry is Bhudhar Merai's son-in-law.

Exam Tip: Accurately identify relationships between characters, especially during key events like weddings.

Question 11. ગવરીના વરેના હાથમાં શું હતું ?
Answer: ગવરીના વરેના હાથમાં તલવાર હતી.
In simple words: Gauri's groom had a sword in his hand.

Exam Tip: Remember specific items characters carry, as they can be part of cultural traditions or symbolic elements.

Question 12. જાનડીઓ ગીતમાં ત્રીજાને કેવો કહે છે ?
Answer: જાનડીઓ ગીતમાં ત્રીજાને ‘દલીનો દીવાન' કહે છે.
In simple words: In their song, the women of the wedding party call the third person "Dalino Diwan."

Exam Tip: Note specific phrases or titles used by characters, especially in songs or informal expressions.

Question 13. વરેનો બાપ રમના હાથમાં શું આપે છે ?
Answer: વરેનો બાપ રમના હાથમાં પાવલી આપે છે.
In simple words: The groom's father gives Ram a pavli (a coin).

Exam Tip: Details about monetary exchanges highlight social customs or character interactions.

Question 14. રમઝુની શરણાઈએ કોને જગાડી દીધી ?
Answer: રમઝુની શરણાઈએ શેરીને જગાડી દીધી.
In simple words: Ramzu's shehnai woke up the entire street.

Exam Tip: Understand the impact of the shehnai's music on the surroundings and characters.

Question 15. જાનૈયાઓને વેવાઇઓ તરફથી શું મારવામાં આવેલા હતાં ?
Answer: જાનૈયાઓને વેવાઈઓ તરફથી કંકુના થાપા મારવામાં આવેલા હતાં.
In simple words: The in-laws had put vermilion handprints on the wedding guests.

Exam Tip: Remember wedding rituals and specific actions performed by different parties.

Question 16. ભરબજારે ઊભા રહીને રમજુ મીરે કયો રાગ ઉપાડ્યો ?
Answer: ભરબજારે ઊભા રહીને રમઝ મીરે અડાણો રાગ ઉપાડ્યો હતો.
In simple words: Standing in the bustling market, Ramz Mir played the Adana raga.

Exam Tip: Specific musical elements, like the raga played, are important for context and character expression.

Question 17. તળશી વેવાઈ કયા ગામના હતા ?
Answer: તળશી વેવાઈ સણોસરા ગામના હતા.
In simple words: Talshi Vevai belonged to the village of Sanosara.

Exam Tip: Link characters to their respective villages or backgrounds for a complete understanding.

Question 18. સણોસરામાં હોરાજી શેનો ધંધો કરે છે ?
Answer: સણોસરામાં હોરાજી કિશનલાઈટ ભાડે આપવાનો ધંધો કરે છે.
In simple words: In Sanosara, Horaji's business is renting out Kisan lights.

Exam Tip: Note specific details about characters' professions and locations of their businesses.

Question 19. 'હાલો મીર હાલો, ઝટ વહેતાં થાવ' આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
Answer: 'હાલો મીર હાલો, ઝટ વહેતાં થાવ' આ વાક્ય તળશી વેવાઈ બોલે છે.
In simple words: This sentence, "Come on Mir, hurry up!", is spoken by Talshi Vevai.

Exam Tip: Accurately attribute dialogues to the correct speakers in the story.

Question 20. “હાલો, મીર હવે હાંઉ કરો હાં !” આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
Answer: “હાલો, મીર હવે હાંઉ કરો હાં !" આ વાક્ય મેઘ ઢોલી બોલે છે.
In simple words: This sentence, "Come on, Mir, now play!", is spoken by Megh Dholi.

Exam Tip: Distinguish similar-sounding dialogues and their speakers to avoid confusion.

Question 21. કેટલા વરસ પહેલાં રમજુ મીરે સકીનાને વિદાય આપી હતી ?
Answer: વીસ વરસ પહેલાં રમઝુમીરે સકીનાને વિદાય આપી હતી.
In simple words: Ramzumi had bid farewell to Sakina twenty years ago.

Exam Tip: Remember specific timeframes and the events associated with them in the narrative.

Question 22. રમ મીરે સકીનાનાં બાળોતિયા કઈ નદીમાં ધોયેલાં ?
Answer: ઓઝત નદીમાં ધોયેલાં.
In simple words: Ram Mir had washed Sakina's diapers in the Ozat River.

Exam Tip: Pay attention to the geographical details and daily activities of the characters.

Question 23. સકીનાનું સાસરિયે કેટલા દિવસમાં અવસાન થયેલું ?
Answer: આઠર્મ દિવસે સકીનાનું સાસરિયે અવસાન થયેલું.
In simple words: Sakina passed away at her in-laws' house on the eighth day.

Exam Tip: Key events and their timing are crucial plot details; remember the exact duration.

Question 24. ગવરીની માતાએ ગવરીને શેમાંથી બે ઘૂંટડા પાણી પાયું ?
Answer: ગવરીની માતાએ ટબૂડીમાંથી ગવરીને બે ઘૂંટડા પાણી પાયું.
In simple words: Gauri's mother gave Gauri two sips of water from a small cup.

Exam Tip: Specific objects and actions in emotional scenes often carry symbolic weight; remember them precisely.

Question 25. તળશી વેવાઈએ બાધા રૂપિયા જેવડી મોટી રકમની કેટલીવાર દાદ આપી ?
Answer: ત્રણ વાર તળશી વેવાઈએ બાધા રૂપિયા જેવડી મોટી રકમની દાદ આપી.
In simple words: Talshi Vevai gave a substantial sum, like a vow, three times.

Exam Tip: Quantities and repetitions of actions are important for understanding character motivations and events.

Question 26. “અમે રે લીલુડા વનની ચરકલડી" ગીત કોણ ગાય છે ?
Answer: “અમે રે લીલુડા વનની ચરકલડી" ગીત કન્યાપક્ષની સ્ત્રીઓ ગાય છે.
In simple words: The women from the bride's side sing the song "We are the green birds of the forest."

Exam Tip: Identify which group performs specific rituals or songs during cultural events like weddings.

Question 27. ‘એક તો બીકાળો મારગ, ભેગા જરજોખમ' આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
Answer: ‘એક તો બીકાળો મારગ, ભેગા કરજોખમ' આ વાક્ય તળશી વેવાઈ બોલે છે.
In simple words: Talshi Vevai utters this sentence, expressing worry about the dangerous path and accompanying risks.

Exam Tip: Connect character statements to their underlying concerns or fears, showing comprehension of their emotional state.

Question 28. “સાવ મગજમેંટ થઈ ગયો લાગે છે.” આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
Answer: “સાવ મગજ મેટ થઈ ગયો લાગે છે.” આ વાક્ય જાનૈયાઓ બોલે છે.
In simple words: The wedding guests comment, "He seems to have gone completely crazy."

Exam Tip: Understand which characters make judgmental or observational comments and their targets.

Question 29. રમતુ મીરના પગ ક્યાં આગળ થંભી ગયા ?
Answer: કબ્રસ્તાન પાસે રમઝુ મીરના પગ થંભી ગયા.
In simple words: Ramzu Mir's feet stopped near the cemetery.

Exam Tip: Remember significant locations where key emotional events or character reflections occur.

Question 30. કબ્રસ્તાનમાંથી કયા છોડની સોડમ આવતી હતી ?
Answer: કબ્રસ્તાનમાંથી મરવાના ફૂલ-છોડની સોડમ આવતી હતી.
In simple words: A familiar scent of marwa plants was coming from the cemetery.

Exam Tip: Sensory details, like specific smells, can be important for setting the mood or triggering memories.

Question 31. “લે ગગી, આ કાપડાના કરીને આપું છું.” આ વાક્ય કોણ બોલે છે ?
Answer: “લે ગગી, આ કાપડાના કરીને આપું .” આ વાક્ય રમ મીર બોલે છે.
In simple words: Ram Mir says, "Here, Gagi, I am giving this to you as a gift."

Exam Tip: Accurately attribute dialogues to the correct speakers in the story, understanding the context of their words.

Question 32. કબ્રસ્તાનમાં રમઝુ મીરને સકીનાનું શું આંખ સામે તરવરે છે ?
Answer: કબ્રસ્તાનમાં રમઝુ મીરને સકીનાનું કફન આંખ સામે તરવરે છે.
In simple words: Ramzu Mir sees Sakina's shroud flash before his eyes in the cemetery.

Exam Tip: Identify the specific objects or memories that haunt characters in moments of grief or reflection.

Question 33. દિવસને આથમતે અજવાળે રમઝુ મીરે કોની કબર પાસે બેસીને સરસ સુરાવટ છેડી ?
Answer: દિવસને આથમતે અજવાળે રમઝુ મીરે પોતાની મૃત પત્નીની કબર પાસે બેસીને સરસ સુરાવટે છેડી.
In simple words: As daylight faded, Ramzu sat by his deceased wife's grave and played a beautiful melody.

Exam Tip: Remember whose graves are visited and the significance of Ramzu's music in those moments.

Question 34. “શરણાઈના સૂર” ટૂંકીવાર્તાના લેખક કોણ છે ?
Answer: “શરણાઈના સૂર” ટૂંકીવાર્તાના લેખક ચુનીલાલ મડિયા છે.
In simple words: Chunilal Madiya is the author of the story "Sharnai na Sur."

Exam Tip: Knowing the author of a literary work is a fundamental piece of information often tested.

Question 35. “શરણાઈના સૂર” પાઠ સાહિત્યની કેવી કૃતિ ગણાય ?
Answer: “શરણાઈના સૂર” સાહિત્યમાં ટૂંકીવાર્તાની કૃતિ ગણાય.
In simple words: The lesson 'Sharnai na Sur' is considered a short story in literature.

Exam Tip: Categorize literary works correctly (e.g., short story, novel, essay, poem).

નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. ‘શરણાઈના સૂર' ટૂંકીવાર્તામાં લગ્નપ્રસંગમાં કરુણ રસ કેવી રીતે દાખલ થઈ જાય છે ?
Answer: “શરણાઈના સૂર’ ટૂંકીવાર્તાનો પ્રસંગ તો લગ્નપ્રસંગનો જ છે. એટલે જ રમઝુ મીરને શરણાઈ વગાડવા બોલાવવામાં આવે છે. પરંતુ, ગવરીની વિદાયથી પિતૃ-હૃદય ધરાવતા રમઝુ મીરને પોતાની વહાલી દીકરી સકીનાનો વિદાય પ્રસંગ યાદ આવે છે. આ કારણે જ, શરણાઈમાં કરુણ રસ છલકાય છે.
In simple words: The story "Sharnai na Sur" is about a wedding. Ramzu Mir is called to play the shehnai. But when Gauri leaves, Ramzu remembers his own daughter Sakina's departure. This sad memory makes the shehnai's music full of sorrow.

Exam Tip: Explain how personal emotions, especially grief, can transform a joyous occasion into a melancholic one through a character's actions.

Question 2. “શરણાઈના સૂર' વાર્તાના આધારે ગામડાંની શેરીનું વર્ણન કરો.
Answer: વાર્તામાં ગામડાની શેરીનું સુંદર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. શેરી એકદમ સાંકડી હતી, અને કન્યાવિદાયનું ગાડું માંડ-માંડ તેમાંથી નીકળી શકતું હતું. કોઈના ઘરની પાછળની દીવાલ કે કોઈના છાપરા સાથે ગાડું અથડાતું, અને તે મુશ્કેલીથી પસાર થતું. શેરીમાં ઊભેલી સ્ત્રીઓ પણ વરરાજાને જોવા માટે એકઠી થઈ જતી હતી.
In simple words: The story describes a narrow village street. The wedding cart barely fit through it, often bumping into houses or roofs. The women of the street would gather to watch the groom pass by.

Exam Tip: When describing a setting, include details about its physical characteristics, challenges it poses, and how people interact within it.

Question 3. ગવરીની જાન ક્યારે આગળ ચાલે છે ?
Answer: ગવરીની વિદાયના પ્રસંગે કન્યાપક્ષની અને વરપક્ષની સ્ત્રીઓ સામસામે ગીતોની રમઝટ બોલાવે છે. આ સાથે જ રમઝુ મીર પણ શ્વાસ રોકીને શરણાઈ વગાડવામાં તલ્લીન બની સૂરને ચગાવે છે. ગીતોના સૂર વધારે વેધક હતા કે શરણાઈના, તે નક્કી કરવું શ્રોતાઓ માટે મુશ્કેલ લાગે છે. આ પછી, જ્યારે તળશી વેવાઈ મીરને પાવલીની દાદ આપે છે, ત્યારે રમઝુ મીર પીઠ ફેરવે છે અને જાન આગળ વધે છે.
In simple words: During Gauri's farewell, women from both sides sing, and Ramzu Mir plays his shehnai intently. It's hard to tell which music is more impactful. Only after Talshi Vevai gives Mir a coin does Ramzu turn and the procession moves forward.

Exam Tip: Detail the sequence of events and the specific trigger that leads to the procession's movement, including all interacting parties.

Question 4. ગવરીની વિદાય થતી જાનમાં કેવો રંગ મેળો જામ્યો હતો ?
Answer: ગવરીની વિદાય થતી જાનમાં અનેક જાતના અને વિવિધ પ્રકારના રંગો દૃષ્ટિગોચર થતા હતા. રમઝુ મીરના માથા પર લાલ મધરાસી ફેંટાના લીરા ઊડતા હતા. મેધા ઢોલીએ માથાબાંધણું બાંધેલું હતું, અને જાનૈયાઓને વેવાઈઓએ કંકુના થાપા મારેલા હતા. હીરભરતના ફૂલ અને શીંગડીઓ વડે શણગારેલા બળદ ગાડામાં બેઠેલા વરરાજાનો જરિયન જામો, હાથમાં રાખેલ તલવારનું રંગીન આવરણ તેમજ કન્યાનું પંચરંગી પટોળું એમ એક વિશિષ્ટ રંગસૃષ્ટિનો મેળો જામ્યો હોય એમ દેખાતું હતું.
In simple words: Gauri's farewell procession was filled with many colors. Ramzu Mir had red turban streamers, Medha Dholi wore a head covering, and guests had vermilion handprints. The groom, in an embroidered dress, sat in a bullock cart decorated with silk embroidery and horns, holding a colorful sword, and the bride wore a multicolored saree, creating a unique display of colors.

Exam Tip: Describe the visual vibrancy of the procession by detailing the clothes, decorations, and various colorful elements mentioned in the text.

Question 5. રમઝુ મીરની શહનાઈના સૂર કેવા લાગે છે ?
Answer: રમઝુ મીરની શરણાઈના સૂરની મોહિની એવી હતી કે તે સાંભળનારને મસ્ત બનાવી મૂકે છે. તેની અસર કાન વાટે સીધી હૃદય પર ચોટ મારે છે અને તે સંતોષનો નશો સીધો મગજમાં પહોંચાડે છે. સૌ રમઝુ મીરની સૂરની મોહિનીમાં મંત્રમુગ્ધ બની જાય છે.
In simple words: Ramzu Mir's shehnai tunes were mesmerizing. They directly touched the heart through the ears, and the joy of satisfaction reached the mind. Everyone was enchanted by the charm of Ramzu Mir's music.

Exam Tip: When describing music or art, use descriptive language to convey its emotional and psychological impact on the listeners.

Question 6. તળશી વેવાઈને શેની ચિંતા થાય છે ?
Answer: રમ મીર શરણાઈ વગાડવામાં તલ્લીન છે; તેથી જાનને ગામના પાદરે પહોંચવામાં મોડું થાય છે. વળી સાંજ પહેલાં જાન સણોસરે પહોંચે તો કિશનલાઈટનો ખર્ચ બચે. આ ઉપરાંત, મોડું થાય તો રસ્તો બીકોળો અને ભેગા જોખમવાળો હતો. તેથી તળશી વેવાઈને જાનની મોડી પહોંચવાની ચિંતા થાય છે.
In simple words: Talshi Vevai worries because Ram Mir is deeply engrossed in playing the shehnai, causing the procession to be delayed. He wants the procession to reach Sanosara before evening to save Kisan light expenses. Furthermore, he is concerned about the dangerous and risky path if they are late.

Exam Tip: Identify multiple reasons for a character's concerns, linking them to practical issues, financial implications, and safety risks.

Question 7. રમઝુ મીરે બાળકી સકીનાને કેવી રીતે ઉછેરી ?
Answer: રમઝુ મીરે બે વર્ષની બાળકી સકીનાને ખૂબ જતનથી ઉછેરીને મોટી કરી હતી. બે વર્ષની બાળકીને માતાનો અને પિતાનો નેહ આપ્યો છે. બાળકીના બાળોતિયાં ઓઝત નદીમાં ધોયાં છે. તે ચોવીસ કલાક પોતાની સાથે જ ફેરવે છે. શરણાઈ વગાડતી વખતે પણ સકીનાને પોતાની પીઠ ઉપર જ બેસાડી રાખે છે. આમ, ખૂબ પ્રેમથી અને જતનથી રમઝુ મીર સકીનાને ઉછેરીને મોટી કરી હતી.
In simple words: Ramzu Mir raised his two-year-old daughter Sakina with great care and affection. He gave her both a mother's and father's love, washed her diapers in the Ozat River, and kept her with him constantly. Even while playing the shehnai, he carried Sakina on his back, thus raising her with immense love and tenderness.

Exam Tip: Detail the specific actions and sacrifices a character makes to show their deep love and care for another, especially in a challenging situation.

Question 8. રમઝુ મીર ડોસાની ડાગળી ચસકી ગઈ છે એમ લોકો શા માટે કહે છે ?
Answer: એક તો પોતાની પત્નીનું અવસાન થયું એ કારણ. બીજું કે સકીનાનું સાસરે એક અઠવાડિયામાં અવસાન થયું એ બીજું કારણ. ગવરીનો વિદાય વખતે રમઝુ મીરને સકીનાની વિદાયની વીતી ગયેલી વાત યાદ આવે છે. પત્ની અને દીકરીના દેહવિલયથી તે પાગલ દશાને પામે છે. તે શૂન્યમનસ્ક થઈ જાય છે. તેથી લોકો કહે છે કે રમઝુ મીર ડોસાની ડાગળી ચસકી ગઈ છે.
In simple words: People say Ramzu Mir has lost his mind for two main reasons: first, his wife passed away, and second, his daughter Sakina died at her in-laws' house within a week. During Gauri's farewell, Ramzu remembers Sakina's departure, causing him to become mentally disturbed and absent-minded due to the loss of his wife and daughter.

Exam Tip: Explain the psychological impact of multiple tragedies on a character, connecting their behavior to specific past events.

Long Answer the Following Questions.

Question 1. How is a tragic sentiment introduced into the wedding ceremony in the short story 'Sharanai na Sur'?
Answer: The story 'Sharanai na Sur' is set during a wedding celebration. The musician Ramju Mir is called to play his sharanai. However, for Ramju Mir, who holds a fatherly love, the farewell of the bride, Gauri, brings back memories of his own dear daughter Sakina's farewell. Consequently, a sorrowful mood fills the sharanai's melody.
In simple words: The story describes a wedding. But for Ramju Mir, the musician, the bride's farewell makes him remember his own daughter's goodbye, so the music he plays becomes sad.

Exam Tip: When analyzing literary works, focus on how the author uses character emotions and events to create a specific atmosphere or theme, such as tragedy in a joyous setting.

Question 2. Describe Ramju Mir's 'Adano' raga and his musical prowess.
Answer: During Gauri's farewell, Ramju Mir played the 'Adano' raga. The complex structure of the 'Adano' raga is rarely understood by everyone. Yet, the joy, exuberance, mischief, and merriment within it were enjoyed by all the listeners. Ramju Mir had no words, but he possessed a powerful, continuous flow of music. Through this melody, Ramju Mir painted a vivid picture of a young bride leaving for her in-laws and her new life, bringing it to life before the listeners' eyes. This incredible musical ability achieved by a simple, old man is truly remarkable.
In simple words: Ramju Mir played a tune called 'Adano' for Gauri's wedding. Even if people didn't understand the tune's rules, they felt its joy. Ramju used his music to show everyone how a bride feels when she leaves her home. His music was very powerful and amazing, especially coming from a simple old man.

Exam Tip: When discussing musical descriptions, emphasize the emotional impact of the music on both the character playing it and the audience, as well as the skill demonstrated.

Question 3. Describe the impatience of the in-laws during Gauri's farewell.
Answer: During Gauri's farewell, both sets of in-laws become very restless and impatient. The groom's father, Talshi Vevai, is eager to reach his village before evening. Meanwhile, the bride's father, Bhudhar Merai, gets very angry with Ramju Mir. They insult Ramju Mir with disrespectful words like 'old man,' 'greedy,' 'rascal,' and 'beggar,' and even shove him. Talshi Vevai is worried about the path being dangerous and risky. They are also concerned about the high costs of Kishan lights in Sanosara if they arrive late. Due to these reasons, both sets of in-laws insist that Ramju Mir quickly get the procession to the village, as if they lack paternal affection. This is truly a sad thing, as Ramju Mir is immersed in the sorrow of a father, expressing his pain through the sharanai.
In simple words: During Gauri's farewell, both families hurry things along. The groom's father wants to reach his village before dark. The bride's father gets mad at Ramju Mir for playing slowly, calling him names. They are worried about the journey and costs. They act as if they don't care about a father's feelings, while Ramju Mir plays his sharanai with a heavy heart.

Exam Tip: Focus on contrasting emotions: the in-laws' practical concerns versus Ramju Mir's emotional depth, highlighting how different characters perceive the same event.

Question 4. Describe the sadness conveyed through the wedding songs in the short story 'Sharanai na Sur.'
Answer: In the short story 'Sharanai na Sur,' the author describes the joyous and sorrowful wedding songs, making the event more tragic. The women from the bride's side began singing a song, like "These ten peepal trees...". In response, the women from the groom's side sang, "Open your veil, Gauri, see your in-laws...". The singing women also started singing more sorrowful farewell songs under the influence of the sharanai's melody. They sang lines such as "Mix light vermillion, my dear, apply a little turmeric, leave your father's hut, dear." On the other hand, the climax of sorrow from the bride's side is seen in their farewell song: "A mango tree in grandfather's courtyard, a grave mango tree... We broke one leaf, don't scold us, father; we are little birds of the green forest." Then, the last wedding song was: "A foreign parrot came, playing beneath the canopy... The trickster cheated." Thus, the wedding songs in 'Sharanai na Sur' convey a mixture of joy and sorrow, bringing tears to the eyes of the women singing and listening. Such songs are rarely heard in modern weddings, which is a regrettable truth.
In simple words: The story uses wedding songs to show both joy and sadness. The bride's family sang sad songs about her leaving home. The groom's family sang too. But the sharanai music made everyone sing even sadder songs about farewell. These old songs described feelings of leaving family and being tricked by fate, making the women cry. Sadly, these kinds of emotional songs are not often heard in today's weddings.

Exam Tip: When asked about the emotional impact of songs or poetry, quote relevant lines and explain how they contribute to the overall mood of the narrative.

Answer the Following Questions as Per Instructions:

Write Antonyms for the Following Words.

• સુહાગણ (Suhagan) \( \times \) વિધવા (Vidhva)
• હર્ષ (Harsh) \( \times \) શોક (Shok)
• આડો (Aado) \( \times \) ઊભો (Ubho)
• શુભ (Shubh) \( \times \) અશુભ (Ashubh)
• કન્યાપક્ષ (Kanyapaksh) \( \times \) વરપક્ષ (Varapaksh)
• શુકન (Shukan) \( \times \) અપશુકન (Apashukan)
• શ્રોતા (Shrota) \( \times \) વક્તા (Vakta)

Give Synonyms for the Following Words.

• ગતરીજ (Gatrij) – ગોત્ર (Gotra)
• ગુલતાન (Gultaan) – તલ્લીન (Tallin)
• પરિતોષ (Paritosh) – ખૂબ સંતોષ (Khub Santosh)
• રમમારો (Rammaaro) – મન (Man)
• આદેશ (Aadesh) – હુકમ (Hukam)
• શલ્ય (Shalya) – શૂળ (Shool)
• ઝટ (Jhat) – જલ્દી (Jaldi)
• પૂન્દુ (Poondu) – પૂર્ણ ચંદ્ર (Purna Chandra)
• ઝાંપો (Zampo) – દરવાજો (Darwajo)
• સ્નિગ્ધ (Snigdh) – લીલું (Leelu)
• ઉછરંગ (Ucharang) – આનંદ (Anand)
• કૌમુદી (Kaumudi) – ચાંદની (Chandani)
• કામઢા (Kamda) – કામ કરનારા (Kaam Karnara)

Give the Meaning and Use the Following Idioms in Sentences.

• પૈડું સિંચવું (Paidun Sinchvu).
  Meaning: To perform an auspicious ritual.
  Example: The priest performed the ritual of pouring water on the wheel, and then the wedding procession moved forward.
• અછોઅછો વાનાં કરવાં (Achhoachho Vana Karvan).
  Meaning: To pamper or caress.
  Example: Trupti was pampered a lot.
• ઓછું આવવું (Ochhu Aavvu).
  Meaning: To feel sad or hurt.
  Example: Jini feels sad once a month.
• સોનાનાં ઝાડ ભાળી જવાં (Sona na Zad Bhali Javan).
  Meaning: To see great prosperity or wealth.
  Example: The British saw India as a land of great wealth.
• હૃદય હાથ ના રહેવું (Hraday Haath Na Rahevu).
  Meaning: To lose patience or composure.
  Example: A mother's heart cannot remain composed during her daughter's farewell.
• તલપાપડ થઈ રહેવું (Talpapd Thai Rahevu).
  Meaning: To be very eager or impatient.
  Example: Alkesh became very eager to hear Narendra Modi's speech.
• ધરવ ન થવો (Dharav Na Thavo).
  Meaning: To not be satisfied.
  Example: One does not feel satisfied even after eating mangoes after prayer.
• દાદ આપવી (Daad Aapvi).
  Meaning: To give due credit or reward.
  Example: The villagers gave credit to the brave soldier.
• મંત્રમુગ્ધ બનવું (Mantramugdh Banvu).
  Meaning: To be mesmerized or enchanted.
  Example: I get mesmerized watching Kohli play.
• ડાગળી ચસકી જવી (Dagali Chaski Javi).
  Meaning: To go crazy or insane.
  Example: One should not talk to someone who has gone insane.

Write One Word for the Following Phrases.

• The lamp held by the bride's mother during the farewell – રામણદીવડો (Ramandivdo)
• A married woman – સુહાગણ (Suhagan)
• The back wall of a house – પછીત (Pachhit)
• The side wall of a house – કરો (Karo)
• Head covering, turban – માથાબાંધણું (Mathabandhanu)
• Embroidery done with silk thread – હીરભરત (Hirbharat)
• Made with zari work – જરિયન (Jariyan)
• A long garment extending to the knees – જામો (Jamo)
• A fine silk cloth worn by women – પટકૂળ (Patkul)
• The inner part of the mouth below the cheek – ગલોડું (Galodu)
• An old coin worth four annas – પાવલી (Pavli)
• A small pot with a flat base – ટબુડી (Tabudi)
• A man whose wife has passed away – વિધુર (Vidhur)
• A feeding trough for bullocks – કાખ (Kakh)
• Kanku marks – કંકુનો થાપો (Kanku no Thapo)
• A strongly scented plant of the basil family – મરવો (Marwo)
• To prepare with auspicious rituals before starting a good task – સોંઢવું (Sondhvu)

Explain the Following Proverbs.

• આંગળી દેતાં પોંચા જ વળગે (Angli Deta Poncha J Valge).
  Explanation: This proverb is used when someone asks for more help after receiving a little assistance.
• મીઠા ઝાડનાં મૂળ ન ખવાય (Mitha Zhad Na Mul Na Khavay).
  Explanation: This proverb is used when someone exploits the kindness of another by taking too much advantage, rather than just accepting help.

Correct Spellings for the Following Words.

• સરણાઈ – શરણાઈ (Sharanai)
• શુર – સૂર (Sur)
• ચુનિલાલ – ચુનીલાલ (Chunilal)
• ગોતરિજ – ગોતરી (Gotarij)
• વરધોડીઆ – વરઘોડિયા (Varghodiya)
• પણિયારિ – પણિયારી (Paniyari)
• આજૂબાજૂ – આજુ બાજુ (Aju baju)
• વીદાયગિત – વિદાયગીતો (Vidaygeeto)
• પાકુતજનો – પ્રાકૃતજનો (Prakrutjano)
• ધુળ – ધૂળ (Dhool)
• શોતા – શ્રોતા (Shrota)
• પતીમીલન – પતિમિલન (Patimilana)
• પરીણામ – પરિણામ (Parinam)
• ગળાડુબ – ગળાડૂબ (Galadub)
• મુફલીસ – મુફલિસ (Muflis)
• શિક્કા – સિક્કા (Sikka)
• સુષ્ટિ – સૃષ્ટિ (Srushti)
• સુરશક્તી – સૂરશક્તિ (Surshakti)
• પુન્છ – પૂંછ (Poonchh)
• દિસાસુન્ય – દિશાશૂન્ય (Dishashunya)
• સુરજમુખી – સૂરજમુખી (Surajmukhi)
• બાળોતી – બાળોતિયાં (Balotiya)
• વીર – વિધુર (Vidhur)
• જીંદગી – જિંદગી (Jindagi)
• ઢબુડિ-ટબુડી – ટબુડી (Tabudi)
• અભીવ્યક્તી – અભિવ્યક્તિ (Abhivyakti)
• રુપીઓ – રૂપિયો (Rupiyo)
• વીશીસ્ટ – વિશિષ્ટ (Vishisht)

Make Adjectives from the Following Words.

• કરુણા (Karuna) – કરુણ (Karun)
• ભાર (Bhar) – ભારેલું (Bharelu)
• લાલચ (Lalach) – લાલચુ (Lalchu)
• દુ:ખ (Dukh) – દુ:ખી (Dukhi)
• નખરા (Nakhra) – નખરાળી (Nakrali)
• વિયોગ (Viyog) – વિયોગી (Viyogi)
• રંગ (Rang) – રંગીન (Rangin)
• સંતોષ (Santosh) – સંતોષી (Santoshi)
• દર્દ (Dard) – દર્દનાક (Dardnak)

Rewrite the Following Passage in Good Handwriting.

“"May he die," said Bhudhar Merai, looking at Ramju walking towards the village boundary. "He will come back on his own when he gets tired." Then, as a final instruction to the in-laws, he added, "Now beware, if you have given him even a single red copper coin! You started giving generously from the beginning, and the old man thought he found a tree of gold. But now, even if he blows his trumpet until he dies, don't look at him!"

Rewrite the Following Poetic Lines in Good Handwriting.

Yellow silk garments and zari coats, a yellow scarf adorns him. Earrings in his ears, a crown on his head, a flute on his face. In the groves of Vrindavan, the beloved dances with joy. Bai Meera says that by seeing Lord Giridhar, all sorrows vanish.

Sharanai na Sur Summary in Gujarati

Sharanai na Sur: Introduction to the Story

The author Chunilal Kalidas Madiya was born in Dhoraji, Rajkot district. He is known as a storyteller, novelist, and playwright. His collections of short stories include 'Ghooghavata Poor,' 'Sharanai na Sur,' 'Padmaja,' 'Champo Ane Kel,' and 'Tej Ane Timir.' His important novels are 'Vyaj no Varas,' 'Velavelani Chhayadi,' 'Leeludi Dharti Part 1 and 2,' and 'Indradhanush no Athmo Rang.' 'Rangda,' 'Vimochan,' and 'Raktatilak' are his collections of one-act plays. He has also contributed significantly in editing and translation. He received the Ranjitram Suvarnachandrak award.

Summary of the Lesson

This story describes a wedding ceremony, but it poignantly portrays how it turns tragic with the memory of a deceased daughter. The wedding guests believe that Ramju Mir is playing the sharanai due to greed for more money. However, through the sharanai's melody, he is actually expressing the sorrow, loneliness, and anguish of a father's heart. Eventually, when Ramju gives all the money received as a gift to Gauri, the story takes a major turn. Gauri's farewell becomes the farewell of Ramju's own daughter Sakina. The sharanai's last melody in the graveyard, heard at the end of the story, is a tragic expression of the emotional connection, bringing tears to the eyes.

Sharanai na Sur: Glossary

• ગોત્રજ (Gotraj) – Family, clan
• માફાળું ગાડું (Mafaalu Gadu) – A covered, shaded cart or carriage
• સોંસરવું (Sonsarvu) – To pass through from one end to the other, piercing through
• પરિતોષ (Paritosh) – Great satisfaction, contentment
• લીરા (Lira) – Loose fringes or decorative pieces on a turban
• શુષ્ક (Shushk) – Dry, uninteresting, dull
• રમમાણ (Ramman) – Absorbed, engrossed
• શલ્ય (Shalya) – A thorn, a cause of anxiety or grief
• પૂર્ણેન્દુ (Purnendu) – Full moon
• સ્નિગ્ધ (Snigdh) – Smooth, soft, tender
• કૌમુદી (Kaumudi) – Moonlight
• ગુલતાન (Gultaan) – Engrossed, absorbed
• સોડમ (Sodam) – Fragrance, scent, aroma
• અડાણા (Adana) – Name of a classical raga

Sharanai na Sur: Colloquial Words

• દલ્લી (Dalli) – Delhi city
• તાસીરો બોલી રહેવો (Tasiro Boli Rahevo) – To enjoy the joy of the raga's rhythm
• ગોઠિયણ (Gothiyan) – Friend, companion, confidante
• મોર્ય વેતો થતો (Morya Veto Thato) – Began to move forward
• મર થાતા (Mar Thata) – Let it happen
• ગગો (Gago) – Boy, son
• પૂગવું (Poogvu) – To reach
• મેડિયું (Mediyu) – Multi-storied building
• આણવું (Aanvu) – To bring
• હાંઉ (Hanun) – Enough, finished
• રતું કાવડિયું (Ratu Kavadiyu) – An old copper coin, one sixty-fourth of a Rupee
• મોખરે (Mokhre) – At the forefront
• ગમાણ (Gaman) – A feeding place for cattle
• હરખે (Harkhe) – With joy, happily
• ચસકેલ (Chaskel) – Insane, mad
• ધુતારો (Dhutaro) – A cunning person, a trickster
• ગગી (Gagi) – Girl, daughter
• લપરું (Lapru) – Talkative, nagging, one who does not leave a person alone