GSEB Class 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 14 જેઠીબાઈ

1. નીચેના પ્રશ્નોમાં આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (V) નિશાની કરો.

Question 1. જેઠીબાઈનું મૂળ વતન કયું?
(a) કચ્છ-માંડવી
(b) કચ્છ-અંજાર
(c) કચ્છ-ભૂજ
(d) કચ્છ-મુંદ્રા
Answer: (a) કચ્છ-માંડવી
In simple words: જેઠીબાઈનો જન્મ સ્થળ કચ્છ જિલ્લાના માંડવી ગામમાં હતો.

Exam Tip: પાઠમાંથી પાત્રોના જન્મસ્થળ અથવા મૂળ વતન સંબંધિત માહિતી યાદ રાખવાથી આવા પ્રશ્નોના ઉત્તર સરળતાથી આપી શકાય છે.

Question 2. જેઠીબાઈ અને તેમના પતિ કોનું કારખાનું ચલાવતાં હતાં ?
(b) શણ ઉદ્યોગ
(c) રંગાટ-વણાટકામ
(d) ભરત-ગૂંથણકામ
Answer: (c) રંગાટ-વણાટકામ
In simple words: જેઠીબાઈ અને તેમના પતિ રંગાટ અને વણાટકામનો વ્યવસાય કરતા હતા.

Exam Tip: પાઠમાં દર્શાવેલા મુખ્ય વ્યવસાયો અને કલાઓ પર ધ્યાન આપો, તે પ્રશ્નોમાં વારંવાર પૂછાય છે.

2. નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

Question 1. જેઠીબાઈએ કયા સ્થળે રંગાટ અને વણાટકામ ઊભું કર્યું હતું ?
Answer: જેઠીબાઈએ દીવમાં રંગાટ અને વણાટકામનું કાર્ય સ્થાપિત કર્યું હતું.
In simple words: જેઠીબાઈએ દીવમાં રંગાટ અને વણાટકામનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો.

Exam Tip: એક વાક્યના ઉત્તરોમાં સીધો અને સચોટ જવાબ આપો, જેમાં વધારાની માહિતી ન હોય.

Question 2. સૌરાષ્ટ્રમાં કયા સ્થળનું રંગાટકામ વખણાતું ?
Answer: સૌરાષ્ટ્રમાં જામનગર સ્થળનું રંગાટકામ બહુ પ્રખ્યાત હતું.
In simple words: જામનગરનું રંગાટકામ સૌરાષ્ટ્રમાં ખૂબ જાણીતું હતું.

Exam Tip: ભૌગોલિક સ્થળો અને તેમની વિશેષતાઓ પર આધારિત પ્રશ્નો માટે ચોક્કસ માહિતી યાદ રાખો.

3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

Question 1. જેઠીબાઈના કારખાનાનો માલ કયા-કયા દેશમાં જતો હતો ?
Answer: જેઠીબાઈના કારખાનાનો માલ યુરોપ, ઈરાન અને ઝાંઝીબાર-મોઝામ્બિક જેવા દેશોમાં મોકલવામાં આવતો હતો.
In simple words: તેમના કારખાનાનો સામાન યુરોપ, ઈરાન અને ઝાંઝીબાર-મોઝામ્બિકમાં જતો હતો.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોમાં દેશોના નામ યાદ રાખવા અગત્યના છે; તે પૂરા માર્ક્સ અપાવવામાં મદદ કરે છે.

Question 2. પોર્ટુગીઝ ઑફિસરો જેઠીબાઈના ઘર પાસેથી પસાર થતા ત્યારે શું કરતા?
Answer: પોર્ટુગીઝ ઑફિસરો જેઠીબાઈના ઘર પાસેથી જ્યારે પસાર થતા, ત્યારે તેઓ પોતાની માથા પરની ટોપી ઉતારીને તેમને આદર આપતા હતા.
In simple words: પોર્ટુગીઝ અધિકારીઓ જેઠીબાઈના ઘર પાસેથી નીકળતા ત્યારે ટોપી ઉતારી તેમને માન આપતા.

Exam Tip: પાઠમાંથી પાત્રોના સન્માન અથવા વિશિષ્ટ વ્યવહાર દર્શાવતી ઘટનાઓ પર ધ્યાન આપો.

4. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો :

Question 1. પોર્ટુગલના પાદરીઓ ખ્રિસ્તી ધર્મ ફેલાવવા માટે કેવી રીતો અપનાવતા હતા ?
Answer: પોર્ટુગીઝ પાદરીઓ ખ્રિસ્તી ધર્મની વટાળ પ્રવૃત્તિઓ કરવા માટે આંધળો કાયદો બનાવતા હતા, જેના દ્વારા નિરાધાર લોકોને ખ્રિસ્તી ધર્મમાં ખેંચી લાવવામાં આવતા. આ ઉપરાંત, સરકારે પણ એક એવો કાયદો ઘડ્યો હતો કે જે વ્યક્તિ મા-બાપ વગરની બને, તેને ફરજિયાતપણે ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવવો પડે, અને તેની માલ-મિલકત પણ પોર્ટુગીઝ સરકાર જપ્ત કરી લેતી. દીવની પ્રજા આ કાયદાથી ખૂબ કંટાળી ગઈ હતી. જેઠીમાએ આ કાયદો દૂર કરાવવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવ્યો.
In simple words: પોર્ટુગીઝ પાદરીઓ અનાથોને ખ્રિસ્તી ધર્મમાં લાવવા માટે કાયદાનો ઉપયોગ કરતા. સરકાર પણ એવો નિયમ બનાવતી કે જે બાળકોના માતા-પિતા ન હોય, તેમને ખ્રિસ્તી ધર્મ સ્વીકારવો પડે અને તેમની સંપત્તિ પણ જપ્ત થાય. દીવના લોકો આ કાયદાથી હેરાન હતા, અને જેઠીમાએ તેને નાબૂદ કરાવ્યો.

Exam Tip: લાંબા ઉત્તરોમાં, પ્રશ્નના દરેક ભાગને સ્પષ્ટપણે સમજાવો અને ઘટનાક્રમ જાળવો.

Question 2. જેઠીબાઈનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer: માંડવી-કચ્છના ખત્રિયાણી જેઠીબાઈ એક હિંમતવાન અને કુશળ સ્ત્રી હતા. જેઠીબાઈના પતિનું નામ પંજુ ખત્રી હતું. આ બંનેએ માંડવી-કચ્છમાંથી રંગાટ-વણાટકામનો વ્યવસાય સંકેલી લઈને દીવ બંદરમાં આ ઉદ્યોગનો વિકાસ કર્યો હતો. સૌરાષ્ટ્ર તેમજ દેશ-પરદેશમાં જેઠીબાઈના રંગાટ અને વણાટકામના વસ્ત્રો તથા કાપડ ખૂબ પ્રખ્યાત હતાં.
દીવનો કાળો કાયદો જેઠીબાઈએ પોર્ટુગલ જઈને, રાણીને રેશમી ઓઢણી ભેટ આપીને નાબૂદ કરાવ્યો હતો. તેઓ જીવ્યા ત્યાં સુધી તેમના ઘર પાસે, અઠવાડિયામાં એક દિવસે બેન્ડ વગાડવામાં આવતું હતું. ઉપરાંત, કોઈ પણ પોર્ટુગીઝ ઑફિસર તેમના ઘર પાસેથી પસાર થતો તો પોતાની માથા પરની હેટ ઉતારીને જેઠીબાઈને માન આપતો હતો. પોતાના કારખાનાના બધા જ કારીગરોના તેઓ માતા સમાન હતાં. બસો વર્ષ પહેલાં જેઠીમાએ જે કામ કર્યું, તે ભારતના ઇતિહાસમાં સોનેરી અક્ષરે લખાયેલું છે. આવા ગૌરવશાળી જેઠીમાને અમારા વંદન છે !
In simple words: જેઠીબાઈ કચ્છના માંડવીના એક બહાદુર અને સમજદાર મહિલા હતા. તેમણે અને તેમના પતિએ દીવમાં રંગાટ-વણાટકામનો વ્યવસાય વધાર્યો, જે ભારતમાં અને વિદેશમાં પ્રખ્યાત થયો. તેમણે પોર્ટુગલમાં રાણીને ભેટ આપીને દીવનો કાળો કાયદો રદ કરાવ્યો. તેમના જીવનકાળ દરમિયાન, પોર્ટુગીઝ અધિકારીઓ પણ તેમને માન આપતા અને તેમના ઘર પાસે બેન્ડ વાગતું. તેઓ પોતાના કારીગરો માટે માતા સમાન હતા. તેમનું કાર્ય ભારતના ઇતિહાસમાં સોનેરી અક્ષરે અંકિત થયું છે.

Exam Tip: પાત્રાલેખન પ્રશ્નોમાં, પાત્રના ગુણધર્મો, કાર્યો અને તેના પ્રભાવને વિગતવાર વર્ણવો, સાથે સંબંધિત ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરો.

સ્વાધ્યાય

નીચેના પ્રશ્નોમાં વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ઉત્તર આપો :

Question 1. રાઓશ્રીનું શું નામ હતું ?
(A) બારેમલ્લજી
(B) ભારમલજી
(C) જામલ્લજી
(D) રાયમલ્લજી
Answer: (B) ભારમલજી
In simple words: રાઓશ્રીનું નામ ભારમલજી હતું.

Exam Tip: પાઠમાંથી રાજાઓ અથવા મુખ્ય વ્યક્તિઓના નામ યાદ રાખવા માટે ખાસ ધ્યાન આપો.

Question 2. ખત્રિયાણી જેઠીબાઈ કયા ગામના હતા ?
(A) કચ્છ
(B) અંજાર
(C) માંડવી
(D) ભૂજ
Answer: (C) માંડવી
In simple words: જેઠીબાઈ માંડવી ગામના હતા.

Exam Tip: પાત્રના મૂળ સ્થળ અથવા વતન વિશેની માહિતી હંમેશા યાદ રાખો, તે સામાન્ય રીતે પૂછાતી હોય છે.

Question 3. ખત્રિયાણીબાઈનું શું નામ હતું ?
(A) મેઠીબાઈ
(B) મીઠીબાઈ
(C) જેઠીબાઈ
(D) હતીબાઈ
Answer: (C) જેઠીબાઈ
In simple words: ખત્રિયાણીનું નામ જેઠીબાઈ હતું.

Exam Tip: પાઠના મુખ્ય પાત્રનું નામ યાદ રાખવું ખૂબ જરૂરી છે.

Question 4. જેઠીબાઈનો કિસ્સો કેટલા વર્ષ જૂનો છે ?
(A) 100
(B) 150-200
(C) 100-150
(D) 200
Answer: (B) 150-200
In simple words: જેઠીબાઈની આ વાર્તા લગભગ 150-200 વર્ષ જૂની છે.

Exam Tip: ઐતિહાસિક સંદર્ભો અથવા સમયગાળાને લગતા પ્રશ્નોમાં ચોક્કસ આંકડાઓ યાદ રાખવા મદદરૂપ થાય છે.

Question 5. જેઠીબાઈનો આ પ્રસંગ ભારતના ઇતિહાસમાં કેવા અક્ષરે અંકિત રહેશે ?
(A) મોટા અક્ષરે
(B) નાના અક્ષરે
(C) રજત અક્ષરે
(D) સુવર્ણ અક્ષરે
Answer: (D) સુવર્ણ અક્ષરે
In simple words: જેઠીબાઈનો આ કિસ્સો ભારતના ઇતિહાસમાં સોનેરી અક્ષરે નોંધાશે.

Exam Tip: પાઠના અંતિમ સંદેશ અથવા મહત્વપૂર્ણ નિષ્કર્ષોને યાદ રાખો, તે પ્રશ્નોમાં ઘણીવાર પૂછાતા હોય છે.

Question 6. કયા દિવસની અંધાર ઘેરી રાત્રિ હતી ?
(A) પૂનમ
(B) આઠમ
(C) અમાસ
(D) વર્ષાઋતુ
Answer: (C) અમાસ
In simple words: તે દિવસે અમાસની અંધારી રાત હતી.

Exam Tip: વાર્તાના વર્ણનાત્મક ભાગોમાં આવતી વિગતો જેમ કે સમય, સ્થળ, કે દિવસને યાદ રાખો.

Question 7. સૌરાષ્ટ્રને દક્ષિણ કિનારે કયું બંદર આવેલું છે ?
(A) જાફરાબાદ
(B) પીપાવાવ
(C) દીવ
(D) દમણ
Answer: (C) દીવ
In simple words: દીવ બંદર સૌરાષ્ટ્રના દક્ષિણ કિનારે આવેલું છે.

Exam Tip: ભૌગોલિક સ્થળો અને તેમના સ્થાનને લગતા પ્રશ્નોમાં સચોટ માહિતી આપો.

Question 8. કચ્છના કામદારનું શું નામ હતું ?
(A) માવજી
(B) કાનજી
(D) જાદવજી
Answer: (B) કાનજી
In simple words: કચ્છના કામદારનું નામ કાનજી હતું.

Exam Tip: પાઠમાં આવતા સહાયક પાત્રોના નામ પણ યાદ રાખવાનો પ્રયાસ કરો.

Question 9. કચ્છ માંડવીના ખત્રીનું શું નામ હતું ?
(A) પંજુ
(B) રમ
(C) હર્ષ
(D) રંજુ
Answer: (A) પંજુ
In simple words: કચ્છ માંડવીના ખત્રીનું નામ પંજુ હતું.

Exam Tip: મુખ્ય પાત્રોના પરિવારના સભ્યોના નામ પણ પ્રશ્નોમાં આવી શકે છે, તેથી યાદ રાખો.

Question 10. પંજુ ખત્રીના પત્નીનું શું નામ હતું ?
(A) ગગીબાઈ
(B) જેઠીબાઈ
(C) લાઠીબાઈ
(D) નાનીબાઈ
Answer: (B) જેઠીબાઈ
In simple words: પંજુ ખત્રીના પત્નીનું નામ જેઠીબાઈ હતું.

Exam Tip: પાત્રોના સંબંધો અને નામ યાદ રાખવા માટે વાર્તાના પ્રારંભિક વર્ણન પર ધ્યાન આપો.

Question 11. ‘કાનજીના દીકરાની ઉમર, દીવ આવ્યો ત્યારે કેટલા વર્ષની હતી ?
(A) આઠ
(B) નવા
(C) દસ
(D) અગિયાર
Answer: (C) દસ
In simple words: કાનજીનો દીકરો દીવ આવ્યો ત્યારે દસ વર્ષનો હતો.

Exam Tip: પાત્રોની ઉંમર જેવા ચોક્કસ આંકડાઓ ક્યારેક પ્રશ્નોમાં પૂછાઈ શકે છે, તેથી તેના પર ધ્યાન આપો.

Question 12. આજે આ દીકરો કેટલા વર્ષનો થયો છે ?
(A) ચૌદ
(B) બાર
(C) અગિયાર
(D) પંદર
Answer: (A) ચૌદ
In simple words: હવે આ દીકરો ચૌદ વર્ષનો થયો છે.

Exam Tip: વાર્તાના સમયગાળામાં થતા ફેરફારો અને પાત્રોની ઉંમરમાં થતા પરિવર્તનોને ધ્યાનમાં રાખો.

Question 13. કાનજીના દીકરાનું શું નામ હતું ?
(A) લાલો
(B) જીવો
(C) હોતી
(D) પમી
Answer: (D) પમી
In simple words: કાનજીના દીકરાનું નામ પમી હતું.

Exam Tip: પાઠના ગૌણ પાત્રોના નામ પણ યાદ રાખો, કારણ કે તે પ્રશ્નોમાં આવી શકે છે.

Question 14. કારખાનાની માલિકણ કોણ હતી ?
(A) સંતોષમા
(B) જીવીમાં
(C) જેઠીમા
(D) નાનીમાં
Answer: (C) જેઠીમા
In simple words: કારખાનાની માલિક જેઠીમા હતા.

Exam Tip: મુખ્ય પાત્ર અને તેના વ્યવસાયિક સંબંધો વિશેની માહિતી યાદ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.

Question 15. ભારતના રંગાટકામના હુન્નરમાં ક્યા પ્રદેશનો ફાળો મોટો હતો ?
(A) ગુજરાતનો
(B) કચ્છનો
(C) સૌરાષ્ટ્રનો
(D) ખેડાનો
Answer: (B) કચ્છનો
In simple words: કચ્છ પ્રદેશનો ફાળો ભારતના રંગાટકામ કલામાં મોટો હતો.

Exam Tip: ઐતિહાસિક અથવા ભૌગોલિક સંદર્ભમાં કયા પ્રદેશની કઈ કલા પ્રખ્યાત હતી, તે જાણવું જરૂરી છે.

Question 16. ખત્રીઓ કરછથી કયા શહેરમાં રંગાટ કળાને લઈને આવ્યા ?
(A) પોરબંદર
(B) વેરાવળ
(C) પાટેણ
(D) જામનગર
Answer: (D) જામનગર
In simple words: ખત્રીઓ કચ્છથી જામનગર શહેરમાં રંગાટ કળા લઈને આવ્યા હતા.

Exam Tip: કળા અને કારીગરીના પ્રસાર સાથે સંકળાયેલા સ્થળોને યાદ રાખવા જોઈએ.

Question 17. એ સમયે જામનગરમાં કોનું શાસન હતું ?
(A) જામ રાવળ
(B) રણજિતસિંહ
(C) હીયાકુવરે
(D) વિભા રાવળ
Answer: (A) જામ રાવળ
In simple words: તે સમયે જામનગરમાં જામ રાવળનું શાસન હતું.

Exam Tip: ઐતિહાસિક વાર્તાઓમાં શાસક રાજાઓ કે શાસકોના નામ યાદ રાખવા અગત્યના છે.

Question 18. જામનગરનું રંગાટકામ એક અવાજે શેમાં વખણાતું ?
(A) ભારતમાં
(B) વિદેશમાં
(C) સૌરાષ્ટ્રમાં
(D) દ્વારકામાં
Answer: (C) સૌરાષ્ટ્રમાં
In simple words: જામનગરનું રંગાટકામ સૌરાષ્ટ્રમાં ખૂબ વખણાતું હતું.

Exam Tip: પ્રાદેશિક કલાઓની પ્રખ્યાતિ વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 19. આ સમયે ગુજરાતમાં કોનું શાસન હતું ?
(A) મોગલોનું
(B) મુસલમાનોનું
(C) અંગ્રેજોનું
(D) સુલતાનોનું
Answer: (D) સુલતાનોનું
In simple words: તે સમયે ગુજરાતમાં સુલતાનોનું શાસન હતું.

Exam Tip: વાર્તાના ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિમાં કયા રાજવંશનું શાસન હતું, તે જાણવું જરૂરી છે.

Question 20. કોણે આક્રમણ કરીને દીવને જીતી લીધું ?
(A) માઠાઓએ
(B) ફિરંગીઓએ
(C) પોર્ટુગીઝે
(D) ગુજરાતીઓએ
Answer: (C) પોર્ટુગીઝે.
In simple words: પોર્ટુગીઝોએ આક્રમણ કરીને દીવને જીતી લીધું હતું.

Exam Tip: ઐતિહાસિક ઘટનાઓ અને તેમાં સંકળાયેલી પ્રજાઓના નામ યાદ રાખો.

Question 21. આ સમય કેટલામાં સૈકાની અધવચ્ચેનો હતો ?
(A) સત્તરમાં
(B) સોળમાં
(C) અઢારમાં
(D) પંદરમાં
Answer: (A) સત્તરમાં
In simple words: આ સમય સત્તરમી સદીની મધ્યનો હતો.

Exam Tip: ઐતિહાસિક સમયગાળા અને સદીઓ વિશેની માહિતી પર ધ્યાન આપો.

Question 22. આ સમયે દીવનો વહીવટ કોના નામે ચાલતો હતો ?
(A) પોર્ટુગલની મહારાણી
(B) અંગ્રેજની મહારાણી
(C) પોર્ટુગલના મહારાજા
(D) ફ્રાન્સની મહારાણી
Answer: (A) પોર્ટુગલની મહારાણી
In simple words: તે સમયે દીવનો વહીવટ પોર્ટુગલની મહારાણીના નામે ચાલતો હતો.

Exam Tip: રાજકીય શાસન અને તેના વડા વિશેની વિગતો યાદ રાખો.

Question 23. દીવનો વહીવટ કોણ ચલાવતું હતું ?
(A) પોર્ટુગીઝ ગવર્નર
(B) અંગ્રેજ ગવર્નર
(C) મરાઠી ગવર્નર
(D) ઈટાલીનો ગવર્નર
Answer: (A) પોર્ટુગીઝ ગવર્નર
In simple words: દીવનો વહીવટ પોર્ટુગીઝ ગવર્નર દ્વારા ચલાવવામાં આવતો હતો.

Exam Tip: વહીવટી તંત્રના મુખ્ય અધિકારીઓ અને તેમની ભૂમિકા વિશેની માહિતીને યાદ રાખવી જોઈએ.

Question 24. આ સમયે પાદરીઓ કઈ વટાળ પ્રવૃત્તિ કરતા હતા ?
(A) રંગ પરિવર્તન
(B) કલમ પરિવર્તન
(C) કર્મ પરિવર્તન
(D) ધર્મ પરિવર્તન
Answer: (D) ધર્મ પરિવર્તન
In simple words: તે સમયે પાદરીઓ ધર્મ પરિવર્તનની પ્રવૃત્તિઓ કરતા હતા.

Exam Tip: પાઠના મુખ્ય વિષયવસ્તુ અને સામાજિક મુદ્દાઓ પર આધારિત પ્રશ્નોમાં સચોટ જવાબ આપો.

Question 25. ભારતમાં કયા ધર્મનો ફેલાવો કરવા પાદરીઓ કામે લાગ્યા હતા ?
(A) હિન્દુ ધર્મ
(B) ખ્રિસ્તી ધર્મ
(C) જૈન ધર્મ
(D) વૈષ્ણવ ધર્મ
Answer: (B) ખ્રિસ્તી ધર્મ
In simple words: પાદરીઓ ભારતમાં ખ્રિસ્તી ધર્મનો પ્રચાર કરવા માટે પ્રયત્નશીલ હતા.

Exam Tip: ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક સંદર્ભોમાં કયા ધર્મનો પ્રસાર થતો હતો, તે યાદ રાખવું અગત્યનું છે.

Question 26. અનાથ બાળકને કયો ધર્મ સ્વીકારવો પડતો ?
(A) મુસ્લિમ
(B) સનાતન
(C) બૌદ્ધ
(D) ખ્રિસ્તી
Answer: (D) ખ્રિસ્તી
In simple words: અનાથ બાળકને ફરજિયાતપણે ખ્રિસ્તી ધર્મ સ્વીકારવો પડતો હતો.

Exam Tip: કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને તેની અસર વિશેની માહિતીને યાદ રાખવી જોઈએ.

Question 27. પોર્ટુગીઝ કેવા બાળકને ખ્રિસ્તી બનાવતા ?
(A) આધારવાળા
(B) નિરાધાર
(C) લગ્નવાળી
(D) શ્યામ રંગના
Answer: (B) નિરાધાર
In simple words: પોર્ટુગીઝો નિરાધાર બાળકોને ખ્રિસ્તી બનાવતા હતા.

Exam Tip: કાયદાના ભોગ બનેલા લોકોની સ્થિતિ અને ઓળખ વિશે ધ્યાન આપો.

Question 28. કાયદાથી કોને દુઃખી થવું પડ્યું ?
(A) અંજારની જનતાને
(B) ભૂજની જનતાને
(C) જેઠીબાઈના કામદારોને
(D) દીવની જનતાને
Answer: (D) દીવની જનતાને
In simple words: દીવની પ્રજાને આ કાયદાથી દુઃખી થવું પડ્યું.

Exam Tip: કાયદાની અસર કઈ પ્રજા પર થઈ તે સ્પષ્ટપણે યાદ રાખો.

Question 29. કોનો જીવ નીકળતો ન હતો ?
(A) રાણીનો
(B) ગવર્નરનો
(C) કાનજીનો
(D) પમાનો
Answer: (C) કાનજીનો
In simple words: કાનજીનો જીવ નીકળતો ન હતો.

Exam Tip: પાત્રોની ભાવનાત્મક સ્થિતિ અને તેમની મુશ્કેલીઓ વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 30. આઠ દિવસ સુધી કાનજીએ શું ખાધું નથી ?
(A) અનાજ
(B) ફળ
(C) મોસંબી
(D) પપૈયું
Answer: (A) અનાજ
In simple words: કાનજીએ આઠ દિવસ સુધી અનાજ ખાધું ન હતું.

Exam Tip: પાત્રોની શારીરિક સ્થિતિ અથવા તેમની રોજિંદા જરૂરિયાતોને લગતી વિગતોને ધ્યાનમાં રાખો.

Question 31. કાનજીના જીવનું શું થતું ન હતું ?
(A) ભલું
(B) શાંતિ
(C) મુક્તિ
(D) કલ્યાણ
Answer: (C) મુક્તિ
In simple words: કાનજીના જીવને મુક્તિ મળતી ન હતી.

Exam Tip: પાત્રોની માનસિક અને ભાવનાત્મક અવસ્થા વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 32. જેઠીબાઈના આશ્વાસનથી કાનજીનું શું શમી ગયું ?
(A) મગજ
(B) ઉત્પાત
(C) જીવ
(D) તોકાન
Answer: (B) ઉત્પાત
In simple words: જેઠીબાઈના આશ્વાસનથી કાનજીનો ઉત્પાત શાંત થઈ ગયો.

Exam Tip: પાત્રોના સંવાદો અને તેમની અસરને યાદ રાખો, ખાસ કરીને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં.

Question 33. કાનજીનું શું પરવારી ગયું ?
(A) વાર
(B) કારખાનું
(C) મજૂરી
(D) પ્રાણ
Answer: (D) પ્રાણ
In simple words: કાનજીના પ્રાણ પરવારી ગયા.

Exam Tip: વાર્તાના નિર્ણાયક ક્ષણો અને પાત્રોના અંતિમ પરિણામો વિશે ધ્યાન આપો.

Question 34. કાનજીની કઈ વાત પર પડદો પાડવામાં આવ્યો ?
(A) નોકરી
(B) લગ્ન
(C) મજૂરી
(D) મૃત્યુ
Answer: (D) મૃત્યુ
In simple words: કાનજીના મૃત્યુની વાત પર પડદો પાડવામાં આવ્યો હતો.

Exam Tip: વાર્તામાં છુપાવવામાં આવેલી અથવા ગુપ્ત રાખેલી વિગતો પર ધ્યાન આપો.

Question 35. પમાના લગ્ન કોની સાથે થયા ?
(A) વિધવા સાથે
(B) બીજા કામદારની પુત્રી સાથે
(C) સરપંચની દીકરી સાથે
(D) શિક્ષિત દીકરી સાથે
Answer: (B) બીજા કામદારની પુત્રી સાથે
In simple words: પમાના લગ્ન બીજા કામદારની પુત્રી સાથે થયા હતા.

Exam Tip: પાત્રોના સંબંધો અને જીવનની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ વિશેની માહિતી યાદ રાખો.

Question 36. પોર્ટુગીઝ સરકારે જેઠીમાને કોની માફક ચોળી નાખે એવી હતી ?
(A) માંકડ
(B) ચાંચડ
(C) માખી
(D) પતંગિયા
Answer: (C) માખી
In simple words: પોર્ટુગીઝ સરકાર જેઠીમાને માખીની જેમ ચોળી નાખે તેવી હતી.

Exam Tip: વાર્તામાં વપરાયેલી ઉપમાઓ અને તેમની તુલનાત્મકતા પર ધ્યાન આપો.

Question 37. જેઠીમાએ કોની કાનૂની સલાહ લીધી ?
(A) વકીલની
(B) એડવોકેટની
(C) ન્યાયાધીશની
(D) બૅરિસ્ટરની
Answer: (D) બૅરિસ્ટરની
In simple words: જેઠીમાએ કાનૂની સલાહ માટે બૅરિસ્ટરનો સંપર્ક કર્યો.

Exam Tip: કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ અને તેમાં સામેલ વ્યાવસાયિકો વિશેની માહિતીને યાદ રાખો.

Question 38. જેઠીમાએ અંગ્રેજી અક્ષરો શેના ઉપર છાપ્યા ?
(A) મોટી સાડી ઉપર
(B) મોટી ઓઢણી પર
(C) મોટી રેશમી ઓઢણી પર
(D) મોટી ચાદર ઉપર
Answer: (C) મોટી રેશમી ઓઢણી પર
In simple words: જેઠીમાએ મોટી રેશમી ઓઢણી પર અંગ્રેજી અક્ષરો છાપ્યા હતા.

Exam Tip: વાર્તામાં પ્રતીકાત્મક વસ્તુઓ અને તેમના ઉપયોગ પર ધ્યાન આપો.

Question 39. મોટી રેશમી ઓઢણી પર હિંદુ ગૃહસ્થોનું શું લેવામાં આવ્યું ?
(A) સહીઓ
(B) ફોટાઓ
(C) જામીન
(D) લખાણ
Answer: (A) સહીઓ
In simple words: મોટી રેશમી ઓઢણી પર હિંદુ ગૃહસ્થોની સહીઓ લેવામાં આવી હતી.

Exam Tip: પુરાવા તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતી વસ્તુઓ અને તેમની વિગતોને યાદ રાખો.

Question 40. દીવ બંદરેથી જેઠીમા કેટલા દિવસે પોર્ટુગલ પહોંચી ?
(A) પંદર દિવસે
(B) એક અઠવાડિયામાં
(C) બે અઠવાડિયામાં
(D) ચોથે દિવસે
Answer: (C) બે અઠવાડિયામાં
In simple words: જેઠીમા દીવ બંદરેથી બે અઠવાડિયામાં પોર્ટુગલ પહોંચ્યા.

Exam Tip: મુસાફરીનો સમયગાળો અથવા ચોક્કસ દિવસોની સંખ્યા યાદ રાખો.

Question 41. પોર્ટુગલના એક ગવર્નરનું શું નામ હતું ?
(A) ઍન્ટોનિયોમેલો-દ-કૅસ્ટ્રો
(B) ઍન્થની-ડી-મેલો
(C) ઑટોક્સી-દ-વેલો
(D) ઍનેકલી-દ-વાલો
Answer: (A) ઍન્ટોનિયોમેલો-દ-કૅસ્ટ્રો
In simple words: પોર્ટુગલના એક ગવર્નરનું નામ ઍન્ટોનિયોમેલો-દ-કૅસ્ટ્રો હતું.

Exam Tip: ઐતિહાસિક પાત્રોના લાંબા કે વિશિષ્ટ નામ યાદ રાખવાનો પ્રયાસ કરો.

Question 42. પોર્ટુગલના બીજા ગવર્નરનું શું નામ હતું ?
(A) એનડિવીલો-દ-ગાલ
(B) ઍનલિકેસ્ટ્રો-દ-રાલ
(C) ઑલ્વીડેન-ડી-નાવો
(D) સૅલ્વીનો-ડી-નાલ
Answer: (B) ઍનલિકેસ્ટ્રો-દ-રાલ
In simple words: પોર્ટુગલના બીજા ગવર્નરનું નામ ઍનલિકેસ્ટ્રો-દ-રાલ હતું.

Exam Tip: એકથી વધુ સમાન પદના વ્યક્તિઓના નામ યાદ રાખતી વખતે ધ્યાનપૂર્વક જુઓ.

Question 43. પોર્ટુગલની રાણીનું શું નામ હતું ?
(A) ડૉન ક્યૂબા
(B) ડૉન ભૂઝા
(C) ડૉન મારિયા
(D) ડૉન મેરી
Answer: (B) ડૉન ભૂઝા
In simple words: પોર્ટુગલની રાણીનું નામ ડૉન ભૂઝા હતું.

Exam Tip: રાજવી પરિવારના સભ્યોના નામ ખાસ કરીને યાદ રાખો.

Question 44. સ્ત્રીના હૃદયને કોણ ઓળખી શકે છે ?
(A) પુરુષ
(B) દેવતા
(C) પતિ
(D) સ્ત્રી
Answer: (D) સ્ત્રી
In simple words: સ્ત્રીના હૃદયને એક બીજી સ્ત્રી જ સારી રીતે સમજી શકે છે.

Exam Tip: પાઠના ભાવનાત્મક અને દાર્શનિક પ્રશ્નોમાં લેખકના દૃષ્ટિકોણને સમજવાનો પ્રયાસ કરો.

Question 45. જેઠીબાઈની ઓઢણીનું કયું નામ પ્રખ્યાત થઈ ગયું ?
(A) ‘પાન-દ-જેઠી’
(B) ‘ખાના-ડી-જેઠી’
(C) ‘આના-દી-જેઠી’
(D) લાના-દ-જેઠી
Answer: (A) ‘પાન-દ-જેઠી’
In simple words: જેઠીબાઈની ઓઢણી 'પાન-દ-જેઠી' નામથી પ્રખ્યાત બની ગઈ.

Exam Tip: વાર્તામાં પ્રખ્યાત બનેલા નામ અથવા શીર્ષકને યાદ રાખવું ખૂબ મહત્વનું છે.

Question 46. જેઠીબાઈના ઘર આગળ શું વગાડવામાં આવે છે ?
(a) શહનાઈ
(b) હોલ
(c) બૅન્ડ
(d) ભૂંગળ
Answer: (c) બૅન્ડ
In simple words: A band is played in front of Jethibai's house.

Exam Tip: Remember specific details about the setting and events mentioned in the story to answer such questions accurately.

Question 47. પોર્ટુગીઝ અફસરો જેઠીબાઈના ઘર પાસેથી પસાર થાય ત્યારે શું ઉતારી નાખે છે ?
(a) માથા પરની હેટ
(b) બુશર્ટ
(c) પગના ભૂટે
(d) હાથમાંનું ઘડિયાળ
Answer: (a) માથા પરની હેટ
In simple words: When Portuguese officers pass by Jethibai's house, they remove their hats as a sign of respect.

Exam Tip: Focus on actions demonstrating respect or special treatment for key characters in the narrative.

Question 48. ‘જેઠીબાઈ’ પાઠના લેખક કોણ છે ?
(a) દુલા કાગ
(b) દુલીચંદ શાહ
(c) દુલેરાય કારાણી
(d) દુલેરામ અંબાણી
Answer: (c) દુલેરાય કારાણી
In simple words: The author of the chapter 'Jethibai' is Dulerai Karani.

Exam Tip: Always remember the author's name for each lesson or poem, as this is a common question type.

Question 49. ‘જેઠીબાઈ’ પાઠ સાહિત્યના કયા પ્રકારમાં આવે છે ?
(a) વાર્તા
(b) નિબંધ
(c) આત્મકથા<
(d) લોકકથા
Answer: (d) લોકકથા
In simple words: The lesson 'Jethibai' belongs to the genre of folk tales.

Exam Tip: Be familiar with the literary genre of each chapter, as this helps in understanding its style and purpose.

Question 50. ‘જેઠીબાઈ’ લોકકથામાં નીચેનું ક્યું પાત્ર નથી આવતું ?
(a) ૫મો
(b) ઠાન
(c) ખેમ
(d) જેઠીબાઈ
Answer: (c) ખેમ
In simple words: The character 'Khem' is not found in the folk tale 'Jethibai'.

Exam Tip: Know the main characters of the story and be able to identify which ones are not part of the narrative.

Answer The Following Questions In One Sentence:

Question 1. કચ્છમાં કોનો રાજ્યઅમલ ચાલતો હતો ?
Answer: In Kutch, the rule of Rao Shri Bharmalji was in effect.
In simple words: Rao Shri Bharmalji was the ruler in Kutch.

Exam Tip: It is important to remember the names of historical figures and their roles, especially in context-setting questions.

Question 2. માંડવીની ખત્રિયાણીનું શું નામ હતું ?
Answer: The Khatriyani from Mandvi was called Jethibai.
In simple words: The Khatriyani from Mandvi was named Jethibai.

Exam Tip: Note down the key characters' names as you read to avoid confusion during the exam.

Question 3. જેઠીબાઈમાં કયા બે ગુણો હતાં ?
Answer: Jethibai possessed two main qualities: courage and shrewdness.
In simple words: Jethibai was brave and smart.

Exam Tip: When asked about character traits, provide precise and relevant qualities mentioned in the text.

Question 4. કચ્છનો કયો કામદાર છેલ્લા શ્વાસ લઈ રહ્યો હતો ?
Answer: Kanji, a laborer from Kutch, was drawing his final breaths.
In simple words: Kanji, the worker from Kutch, was dying.

Exam Tip: Pay attention to the names of supporting characters and their significant situations described in the story.

Question 5. કાનજી કામદારના દીકરાનું શું નામ હતું ?
Answer: Kanji the laborer's son was named Pamo.
In simple words: Kanji's son was called Pamo.

Exam Tip: Remember the relationships between characters, such as parent and child, as they often come up in questions.

Question 6. કારખાનાની માલિકણ જેઠીમા કોનાથી વધારે હતાં ?
Answer: Jethibai, the owner of the factory, was considered even more than a mother.
In simple words: Jethibai, the factory owner, was more like a mother.

Exam Tip: Understand the depth of the characters' relationships and their significance in the story.

Question 7. જામનગરમાં કોનું શાસન હતું ?
Answer: Jam Rawal's rule was established in Jamnagar at that time.
In simple words: Jam Rawal ruled in Jamnagar.

Exam Tip: Keeping track of who ruled which region helps in understanding the political context of the story.

Question 8. કયા પ્રદેશમાં જામનગરનું રંગાટકામ વખણાતું ?
Answer: Jamnagar's dyeing work was renowned in the Saurashtra region.
In simple words: Jamnagar's dyeing was famous in Saurashtra.

Exam Tip: Remember geographical details and what specific regions were known for, as these can be factual questions.

Question 9. પોર્ટુગીઝોએ કયું બંદર જીતી લીધું ?
Answer: The Portuguese had successfully captured the port of Diu.
In simple words: The Portuguese captured Diu port.

Exam Tip: Historical events like territorial conquests are key facts to remember from the story.

Question 10. પોર્ટુગીઝો કઈ વટાળ પ્રવૃત્તિ ચલાવતા ?
Answer: The Portuguese were involved in missionary work, converting destitute children to Christianity.
In simple words: The Portuguese converted orphaned children to Christianity.

Exam Tip: Understand the oppressive policies or practices described in the text, as they often form the basis for conflict in the story.

Question 11. પોર્ટુગીઝની મહારાણીવતી કોણ વહીવટ ચલાવતું ?
Answer: On behalf of the Portuguese Queen, the Portuguese Governor managed the administration of Diu.
In simple words: The Portuguese Governor ruled Diu for the Portuguese Queen.

Exam Tip: Identify who held power and authority in different regions mentioned in the story.

Question 12. જેઠીમાએ કાનજીને શેનું વચન આપ્યું ?
Answer: Jethibai promised Kanji, stating, “તારી દીકરો એ હવે મારો દીકરો છે. તું સુખેથી તારા જીવને ગતે કર.”
In simple words: Jethibai told Kanji that she would adopt his son and he could die in peace.

Exam Tip: When a question asks for a direct quote, reproduce it accurately. Also, understand the emotional weight of such promises in the narrative.

Question 13. પમાના લગ્ન કોની સાથે થાય છે ?
Answer: Pama's marriage is arranged with the daughter of another worker.
In simple words: Pama marries another worker's daughter.

Exam Tip: Keep track of important life events of key characters, as they are crucial plot points.

Question 14. જેઠીબાઈએ શેના પર કાળા કાયદાથી છૂટવા લખાણ છપાવ્યું ?
Answer: Jethibai had a message printed on a big silk shawl to seek freedom from the harsh black law.
In simple words: Jethibai printed a message on a large silk shawl to oppose the black law.

Exam Tip: Understanding the methods characters use to protest or seek justice is important for narrative comprehension.

Question 15. દીવ બંદરેથી જેઠીબાઈ કેટલા દિવસે પોર્ટુગલ પહોંચે છે ?
Answer: Jethibai reaches Portugal from Diu port in two weeks.
In simple words: Jethibai traveled from Diu port to Portugal in two weeks.

Exam Tip: Factual details about travel and timeframes can be asked in short answer questions.

Question 16. પોર્ટુગલમાં જેઠીબાઈ કોને કોને મળે છે ?
Answer: In Portugal, Jethibai meets two governors and the Queen.
In simple words: Jethibai met two governors and the Queen in Portugal.

Exam Tip: Important meetings or interactions with influential figures are key elements of the plot and should be remembered.

Question 17. જેઠીબાઈની મોટી રેશમી ઓઢણી પર છાપેલી અરજી જોઈને રાણી પર કેવી અસર પડી ?
Answer: Upon seeing the plea printed on Jethibai's large silk shawl, the Queen became utterly surprised and tears filled her eyes.
In simple words: The Queen was amazed and cried after reading the appeal on Jethibai's shawl.

Exam Tip: Describe the emotional impact of significant events on characters, especially those in power, as it shows comprehension of the story's climax.

Question 18. દીવના કાળા કાયદાનું શું થયું ?
Answer: The harsh black law of Diu was finally abolished.
In simple words: The strict law in Diu was removed.

Exam Tip: The resolution of the main conflict or problem in a story is always a critical point to remember.

Question 19. જેઠીબાઈની ઓઢણી કયા નામથી પ્રખ્યાત થઈ ?
Answer: Jethibai's shawl became well-known by the name ‘પાન-દ-જેઠી'.
In simple words: Jethibai's shawl was famous as 'Paan-da-Jethi'.

Exam Tip: Specific names or titles given to objects or characters due to their significance are often tested.

Question 20. રાણીની આજ્ઞાનો ઠરાવ શેના પર કોતરવામાં આવ્યો?
Answer: The Queen's decree was carved onto a copper plate for official record.
In simple words: The Queen's order was carved on a copper plate.

Exam Tip: Details about how important decisions or decrees are recorded are relevant for historical context.

Question 21. અઠવાડિયામાં એક દિવસ જેઠીબાઈના ઘર પાસે શું વગાડવામાં આવે છે ?
Answer: Once a week, a band is played in front of Jethibai's house.
In simple words: A band plays weekly outside Jethibai's home.

Exam Tip: Specific rituals or honors bestowed upon characters are important facts within the narrative.

Question 22. પોર્ટુગીઝ ઑફિસરો જેઠીબાઈના ઘર પાસેથી પસાર થતા, તો શું ઉતારે છે ?
Answer: When Portuguese officers walked past Jethibai's house, they took off their hats as a mark of respect.
In simple words: Portuguese officers removed their hats as a sign of respect when passing Jethibai's house.

Exam Tip: Actions that signify respect or deference are significant details that highlight a character's importance.

Question 23. જેઠીબાઈનું નામ ઇતિહાસમાં કેવું થઈ ગયું ?
Answer: Jethibai's name became immortalized in history.
In simple words: Jethibai's name became famous forever in history.

Exam Tip: Understand the lasting impact or legacy of main characters as described in the narrative.

Answer The Following Questions In Two-Three Sentences:

Question 1. જેઠીબાઈએ નિરાધાર પમાને કેવી રીતે બચાવ્યો ?
Answer: Jethibai saved the helpless Pama by arranging his marriage overnight with another worker's daughter, thus giving him support and making him independent.
In simple words: Jethibai married Pama to another worker's daughter quickly, making him independent and safe.

Exam Tip: Focus on the specific actions taken by characters to resolve problems and how these actions demonstrate their character traits.

Question 2. કાનજી કામદારને જેઠીબાઈએ શું કહ્યું?
Answer: Jethibai told Kanji, “કાના, હું આજે ભગવાનને સાક્ષી રાખીને પ્રતિજ્ઞા લઉં છું કે મારું આખું કારખાનું ઊંધું વળી જાય તો પણ તારા દીકરાને ઊની આંચ આવવા નહિ દઉં ! આજથી ઓ દીકરો I ૪ ગતે ર !”
In simple words: Jethibai promised Kanji that she would protect his son, even if her business failed, declaring him as her own child.

Exam Tip: Direct quotes are essential for answering questions about specific dialogues and promises made by characters. Ensure accuracy.

Question 3. કાનજી કામદારનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer: Kanji was a laborer from Kutch. He worked in the dyeing and weaving factory in Diu. His wife had passed away, and he had a ten-year-old son, who was now fourteen years old. Kanji himself was very sick. Jethibai considered his son, Pama, as her own child. After this assurance, Kanji passed away peacefully. Jethibai was like a mother to all the workers in the factory.
In simple words: Kanji was a Kutch worker in a Diu factory. He was sick, his wife was gone, and he had a son, Pama. Jethibai accepted Pama as her own son, and Kanji died peacefully. Jethibai cared for all workers like a mother.

Exam Tip: For character sketches, include details about their background, family, significant events, and their relationship with other main characters.

Question 4. પોર્ટુગીઝનો દીવમાં ચાલતો કાળો કાયદો કેવો હતો ?
Answer: The Portuguese upheld a harsh 'black law' in Diu. Under this law, if a person became helpless, the government would seize their property, and they would be compelled to accept Christianity. Jethibai later got this oppressive law repealed.
In simple words: The Portuguese had a bad law in Diu. It meant if you were poor, the government took your things and made you become Christian. Jethibai stopped this law.

Exam Tip: When describing laws or policies, clearly state their conditions and consequences, as well as any key figures involved in their change or enforcement.

Question 5. નિરાધાર પમાને બચાવવા જેઠીમાએ શું કર્યું?
Answer: To protect the helpless Pama, Jethibai kept Kanji's death a secret for a short time. She quickly arranged Pama's marriage with another worker's daughter overnight. She provided household goods and helped them set up a new home. By getting Pama married, Jethibai transformed him from being helpless to having support, saving him from the Portuguese's strict black law.
In simple words: Jethibai hid Kanji's death and quickly married Pama to another worker's daughter. She gave them household items to start a home. This made Pama independent and protected him from the Portuguese law.

Exam Tip: Detail the strategic actions taken by main characters to overcome obstacles and demonstrate their problem-solving skills.

Answer The Following Questions As Per Instructions:

Write Synonyms For The Following Words:

• શાણપણ – ડહાપણ, બુદ્ધિમત્તા
• ઉત્પાત – ધાંધલ, તોફાન
• મમત – હઠ, જિદ
• જાલિમ – જુલમ કરનારું
• જુલમ – સિતમ, અત્યાચાર
• માતબર – ભરપૂર, સમૃદ્ધ
• ફરમાન – હુકમ, આદેશ
• આપખુદી – આપખુદ વર્તન, સ્વેચ્છાચાર
• શમાવી દેવું – ટાઢું પાડવું, શાંત કરવું
• સકંજો – ભીંસ
• સાંગોપાંગ – પૂરેપૂરું
• સૌજન્ય – સજ્જનતા, માણસાઈ
• અજ્ઞાની – ઓછું ભણેલા

Write Antonyms For The Following Words:

• અમાસ × પૂનમ
• ન્યાય x અન્યાય
• અંધકાર x ઉજાસ
• વિજય × પરાજય
• અજ્ઞાની × જ્ઞાની
• નૈતિક × અનૈતિક
• ભોળું x લુ
• તામ્રપત્ર × સુવર્ણપત્ર
• શાંત × અશાંત
• ચાલુ × બંધ

Give Meanings And Use In Sentences For The Following Idioms:

કાળજાને કોરી ખાવં: The meaning is to feel deep sorrow or pain.
Sentence: A daughter's sadness can really gnaw at a mother's heart.
In simple words: To feel very sad. (Sentence: The mother felt very sad about her daughter's problems.)

Exam Tip: Ensure your example sentence clearly illustrates the idiom's meaning in a practical context.

ઊની આંચ આવવી: The meaning is to experience sorrow or trouble.
Sentence: Because of Narendra Modi, the country will not face any difficulty.
In simple words: To face problems. (Sentence: Due to good leadership, the nation will not face any difficulties.)

Exam Tip: Use modern and relevant examples for sentences if the original is outdated or specific to a local context that might not be universally understood.

બાજી બગડી જવી: The meaning is for a plan or arrangement to fail.
Sentence: Mukesh suffered financial losses when his money-making plan failed completely.
In simple words: A plan goes wrong. (Sentence: His plan to earn money failed, causing losses.)

Exam Tip: When an idiom suggests failure, describe the consequence of that failure in your example sentence.

ધૂળમાં મળી જવું: The meaning is to be destroyed or ruined.
Sentence: Wealth obtained without effort ultimately turns to nothing.
In simple words: To be completely wasted. (Sentence: Money gained easily often gets wasted.)

Exam Tip: Link the idiom's meaning to common life lessons or observations for a stronger understanding.

પ્રાણ પરંવારી જવા: The meaning is to pass away or die.
Sentence: After a serious illness, Ramesh's life came to an end.
In simple words: To die. (Sentence: After being very sick, Ramesh passed away.)

Exam Tip: For sensitive idioms like death, maintain a respectful and straightforward tone in both meaning and example.

Write One Word For The Following Phrases:

Question 1. કામ કઢાવી લેવાની કળા
Answer: કુનેહ (Tact)
In simple words: The skill of cleverly managing people to get things done.

Exam Tip: For 'one word' questions, provide the single most appropriate term that captures the entire phrase's meaning.

Question 2. અંધારિયા પક્ષનો છેલ્લો દિવસ
Answer: અમાસ (New Moon)
In simple words: The last day of the dark lunar fortnight.

Exam Tip: Be familiar with terms related to the Hindu calendar or cultural references if they appear in the text.

Question 3. કારીગરવાળો ઉધોગ
Answer: હુન્નર (Craft/Skill-based Industry)
In simple words: An industry where skilled workers create things.

Exam Tip: Understand the context of traditional industries or professions mentioned in the lesson.

Question 4. બહાદુર સ્ત્રી
Answer: વીરાંગના (Heroine)
In simple words: A brave woman, a female hero.

Exam Tip: Recognize terms that describe character traits, especially those of central figures.

Question 5. નિરાધાર બાળકોને રહેવાનું સ્થળ
Answer: અનાથાશ્રમ (Orphanage)
In simple words: A place where orphaned children live.

Exam Tip: Know common terms for social institutions or places relevant to the story's theme.

Question 6. પહેલાના વખતમાં થઈ ગયેલું
Answer: પુરોગામી (Predecessor/Pioneer)
In simple words: Something that happened in older times.

Exam Tip: Distinguish between terms that describe time periods and those that describe historical figures or events.

Question 7. પથ્થર પર કોતરેલો લેખ
Answer: શિલાલેખ (Inscription/Epigraph)
In simple words: Writing carved onto a stone.

Exam Tip: Be precise with technical terms related to history or archaeology if they are part of the vocabulary.

Answer As Per Instructions:

Question 1. નીચેના વાક્યનું કર્મણિ વાક્ય લખો :
(a) મીર તો હજુ સગડ મેલતો નથી.
Answer: મીરથી તો હજુ સગડ મેલાતો નથી.
In simple words: To change a sentence from active to passive voice, the subject becomes the receiver of the action.

Exam Tip: When converting to passive voice, ensure the object of the active sentence becomes the subject of the passive sentence, and use the appropriate auxiliary verbs.

Question 2. નીચેના વાક્યનું કર્તરિ વાક્ય લખો :
(a) જેનાથી હાથ વચ્ચે નામ હોય તે અહીં બેસે.
Answer: જેણે હાથ વચ્ચે નામ હોય તે અહીં બેસે.
In simple words: In active voice, the subject performs the action directly, making the sentence clear and direct.

Exam Tip: To convert to active voice, identify the performer of the action and make them the subject of the sentence, removing passive constructions.

Question 3. નીચેના વાક્યને ભાવે પ્રયોગમાં બદલો :
(a) રમઝુ યંત્રવત આગળ વધ્યો.
Answer: રમઝુથી યંત્રવત આગળ વધાયું.
In simple words: To change to 'Bhave Prayog', the focus shifts to the action itself rather than the actor, often using impersonal constructions.

Exam Tip: In 'Bhave Prayog', the verb form usually changes to reflect an impersonal action, often ending in -આયુ/-આયું, and the subject takes the 'થી' postposition.

Question 4. નીચેના વાક્યને કર્તરિમાં બદલો :
(a) રમેશથી કુટુંબથી દૂર નહિ રહેવાય.
Answer: રમેશ કુટુંબથી દૂર નહિ રહે.
In simple words: To change to active voice, make Ramesh the direct performer of the action, showing his decision not to stay away.

Exam Tip: When converting from passive-like structures to active, ensure the sentence clearly states who is doing or not doing the action, simplifying the verb form.

Summary In Gujarati

Jethibai Kavya-Parichay

Author Introduction:

Dulerai Karani was born in Mundra, a town in the Kutch district. He became a respected literary person, poet, and a learned researcher of folk literature in Kutch. Both his birth and death dates were identical. He translated the book 'Black Hills of Kutch,' giving it the title 'Kara Dungar Kacha Ja'. He also wrote many folk tales and was recognized as the 'Meghani of Kutch'. His work, 'Kutch Kaladhar,' stands as an important historical text. From him, we received poetic compositions like 'Gandhibavani', 'Sonalbavani', and 'Kachhi Sangar'. Furthermore, he wrote significant works such as 'Saints and Poets of Kutch' and 'Folk Literature of Kutch'.

Lesson Summary:

This folk story describes how Jethibai, who operated a dyeing factory in Diu, opposed the unfair rules of the Portuguese administration. The tale explains how Jethibai succeeded with her clever plans and kind actions against a law that took away property from parentless children and forced them to convert to Christianity. Moreover, she journeyed to Portugal, met the Queen there, and managed to get the unjust law canceled. This vividly shows the feelings, dignity, and sharp wit of an uneducated lady. Having such a character existed one or two centuries ago is a proud part of our cultural history, as this folk tale reveals.

Jethibai Vocabulary:

• શાણપણ – ડહાપણ, બુદ્ધિમત્તા
• આપખૂદી – આપખુદ વર્તન, સ્વેચ્છાચાર
• ઉત્પાત – ધાંધલ, તોફાન
• શમાવી દેવું – ટાઢું પાડવું, શાંત કરવું
• મમત – હઠ, જિદ
• ચાંચડ – એક જંતુ
• જાલિમ – જુલમ કરનારું
• સકંજો – ભીંસ
• જુલમ – સિતમ, અત્યાચાર
• સાંગોપાંગ – પૂરેપૂરું
• માતબર – ભરપૂર, સમૃદ્ધ
• સૌજન્ય – સજજનતા, માણસાઈ
• ફરમાન – હુકમ, આદેશ