GSEB Class 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 10 નથી

1. નીચેના પ્રશ્નો સાથે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (V) નિશાની કરો.

પ્રશ્ન 1. કાન્તિ ઘેર આવતો ત્યારે બા તેનાં ............ લેતી.
(a) કપડાં
(b) ભોજન
(c) પૈસા
(d) દુઃખણાં
Answer: (d) દુઃખણાં
In simple words: જ્યારે કાન્તિ ઘરે આવતો, ત્યારે તેની માતા તેના દુઃખણાં લેતી. આ રીતે તે પોતાનો સ્નેહ અને સંભાળ દર્શાવતી હતી.

Exam Tip: સાંસ્કૃતિક રીતરિવાજો વિશેના પ્રશ્નો માટે, સાચા વિકલ્પ પસંદ કરવા માટે ક્રિયાના સંદર્ભ અને અર્થને યાદ રાખો.

प्रश्न 2. “હાય-હાય આંખ ફૂટી ગઈ કે શું ?” – આ વાક્ય કોણ બોલે છે ? કોને કહે છે ?
(a) કંચનમાસી બાને
(d) કાન્તિ બાને
Answer: (a) કંચનમાસી બાને
In simple words: કંચનમાસી ગુસ્સામાં અથવા ચિંતામાં માતાને કહે છે કે, "હાય-હાય, આંખ ફૂટી ગઈ કે શું?"

Exam Tip: પાત્રો વચ્ચેની વાતચીતના પ્રશ્નોના સાચા જવાબ આપવા માટે, સંવાદ બોલનાર અને સંવાદ સાંભળનારને ઓળખો.

2. નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

प्रश्न 1. કાન્તિ અને રમા ક્યાં જઈને વસે છે ?
Answer: કાન્તિ અને રમા તેમના લગ્નના બીજા જ વર્ષ પછી અમદાવાદમાં રહેવા જાય છે.
In simple words: કાન્તિ અને રમા લગ્નના એક વર્ષ પછી અમદાવાદમાં જઈને રહેવા લાગ્યા.

Exam Tip: પાત્રોના સ્થળો વિશેના સીધા પ્રશ્નો માટે, 'ક્યારે' અને 'ક્યાં' જેવી ચોક્કસ વિગતો યાદ રાખો.

प्रश्न 2. લેખકના મતે રમાએ કાન્તિને બા પાસેથી કેવી રીતે વાળી લીધો હતો ?
Answer: લેખકનું કહેવું છે કે રમાએ કાન્તિને તેની માતા પાસેથી એવી રીતે પોતાની તરફ ખેંચી લીધો, જેમ કોઈ વાછરડાને તેની ગાય માતા પાસેથી છૂટો પાડે.

In simple words: લેખક કહે છે કે રમાએ કાન્તિને તેની માતાથી એવી રીતે દૂર કર્યો, જેમ કોઈ ગાયમાંથી વાછરડાને અલગ કરે.

Exam Tip: પાત્રોના સંબંધો વિશેની લેખકની સરખામણીઓ કે દૃષ્ટાંતો પર ધ્યાન આપો, કારણ કે તે ઊંડી સમજ આપે છે.

3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો

प्रश्न 1. કાન્તિએ નાનપણમાં રમતાં-રમતાં પથ્થર ફેંક્યો તે કોને વાગ્યો હતો ? તેનું શું પરિણામ આવ્યું ?
Answer: એકવાર કાન્તિ પથ્થર વડે નિશાન સાધતો હતો. તે સમયે તેની ઉંમર દસ-અગિયાર વર્ષની હશે. તે ખૂબ જ અણઘડ હતો. આ પથ્થર માતાને વાગ્યો, આંખ ઉપર વાગવાથી લોહી નીકળી આવ્યું. માતા અને કંચનમાસી તેના પર ગુસ્સે થયા, તેથી તે ભાગી ગયો.
In simple words: એકવાર કાન્તિ પથ્થર ફેંકતો હતો, જે તેની માતાને આંખ ઉપર વાગ્યો અને લોહી નીકળ્યું. તેની માતા અને કંચનમાસી ગુસ્સે થતાં તે ભાગી ગયો.

Exam Tip: ઘટનાને સ્પષ્ટપણે વર્ણવો, જેમાં કોણ સામેલ હતું, શું થયું, અને તેના તાત્કાલિક પરિણામો શું હતા તે જણાવો.

प्रश्न 2. બા નાનપણમાં મોટાને તેડતી ત્યારે કાન્તિના દિલમાં કેવો ભાવ જાગતો ?
Answer: બાળપણમાં જ્યારે માતા મોટા ભાઈને ઊંચકતી અને કાન્તિને ચાલવું પડતું, ત્યારે કાન્તિના મનમાં મોટા ભાઈ પ્રત્યે ધિક્કાર અને ગુસ્સો થતો. કાન્તિને લાગતું કે માતા તેની સાથે અન્યાય કરી રહી છે, જે તેને ઘણા વર્ષો સુધી યાદ રહ્યું.
In simple words: જ્યારે માતા મોટા ભાઈને તેડતી અને કાન્તિને ચાલવું પડતું, ત્યારે કાન્તિને મોટા ભાઈ પ્રત્યે ગુસ્સો અને નફરત થતી, કારણ કે તેને લાગતું કે તેની સાથે અન્યાય થાય છે.

Exam Tip: પાત્રની ભાવનાઓ અને તેના કારણોને બાળપણની ચોક્કસ ઘટનાઓ સાથે જોડીને સમજાવો.

4. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો :

प्रश्न 1. ના મોટાભાઈને કેવી-કેવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ઉછેર્યા હતા ?
Answer: વિધવા માતા પારવતીએ કાન્તિ અને તેના મોટા ભાઈ હિંમતને અનેક મુશ્કેલીઓમાંથી ઉછેરીને મોટા કર્યા હતા અને તેમના લગ્ન પણ કરાવ્યા હતા. વિધવા માતા વળી, પાપડ, ગોદડાં, ગાદલાં, ભરત, ગૂંથણ જેવા કાર્યો કરીને તેમાંથી જે પૈસા મેળવતા, તેમાંથી બચત કરીને બે બાળકોને ઉછેરતા. તેમનું પોતાનું ઘર હોવાથી તેઓ શાંતિથી રસોઈ બનાવીને ભોજન કરતા. તેમને અન્ય કોઈ આવક હતી નહીં.
In simple words: વિધવા માતા પારવતીએ કાન્તિ અને હિંમતને ઘણી મુશ્કેલીઓ વેઠીને ઉછેર્યા અને પરણાવ્યા. તેઓ વળી, પાપડ, ભરતકામ જેવા કાર્યોથી પૈસા કમાતા અને તેમાંથી બચત કરીને બાળકોને ઉછેરતા હતા.

Exam Tip: પાત્રના સંઘર્ષોનું વર્ણન કરતી વખતે, ચોક્કસ પડકારો અને તેમણે તેને કેવી રીતે પાર કર્યા તે વિગતવાર જણાવો, તેમના પ્રયાસો અને બલિદાનોને પ્રકાશિત કરો.

प्रश्न 2. પારવતીબા અને મોટાભાઈ માટે રમાના મનમાં કેવો ભાવ હતો તે પાઠને આધારે લખો.
Answer: રમાના મનમાં પારવતીબા અને મોટા ભાઈ હિંમત પ્રત્યે ઈર્ષ્યા અને દ્વેષની લાગણીઓ હતી. તેણે કાન્તિને પારવતીબાથી એવી રીતે દૂર કર્યો, જેમ ગાય પાસેથી વાછરડાને અલગ કરે. બીજા જ વર્ષે તેઓ અલગ થઈને અમદાવાદ રહેવા ગયા. ત્યાં પણ તે કાન્તિના મનમાં માતા વિશે ખોટી વાતો કહીને તેને પરેશાન કરતી. તે માતાને કસબી અને પૈસાની લાલચુ કે કંજૂસ પણ કહેતી. મોટા ભાઈ હિંમત વિશે પણ તે ખરાબ વાતો કરતી, કાન્તિને કહેતી કે મોટા ભાઈ તેના પૈસે જીવે છે. એક-બે વાર મોટા ભાઈ માતાનો પક્ષ લેવા અમદાવાદ આવ્યા ત્યારે રમાને તેમના ઠપકાના શબ્દો સહન થયા નહીં. આ રીતે, રમાને માતા અને મોટા ભાઈ પ્રત્યે જરા પણ સ્નેહ નહોતો.
In simple words: રમાને પારવતીબા અને મોટા ભાઈ હિંમત પ્રત્યે ઈર્ષ્યા અને ગુસ્સો હતો. તેણે કાન્તિને તેની માતાથી દૂર કર્યો અને અમદાવાદ ગયા પછી પણ માતા વિશે ખોટી વાતો કરતી.

Exam Tip: પાત્રો વચ્ચેની જટિલ લાગણીઓ અને સંબંધોનું વિશ્લેષણ કરો, તેમની લાગણીઓ અને ક્રિયાઓના કારણો સમજાવો.

Std 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 10 नथी Additional Important Questions

સ્વાધ્યાય

નીચેના પ્રખોમાં આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ઉત્તર આપો.

प्रश्न 1. કાન્તિ શેરીનું શું વળે છે ?
(A) છોડ
(B) નામું
(C) ધૂ
(D) ફૂલ
Answer: (B) નામું
In simple words: કાન્તિ શેરીના હિસાબ-કિતાબનું કામ સંભાળતો હતો.

Exam Tip: પાત્રની ભૂમિકા અથવા વ્યવસાય વિશેના પ્રશ્નો માટે, તેનો સીધો અને સંક્ષિપ્તમાં ઉલ્લેખ કરો.

प्रश्न 2. કાન્તિનું શું ભારે થઈ જાય છે ?
(A) માથું
(B) શરીર
(C) પગ
(D) ગજવું
Answer: (C) પગ
In simple words: જ્યારે કાન્તિ ઘણું ચાલે અથવા ભારે વસ્તુ ઉપાડે, ત્યારે તેના પગ ભારે થઈ જતા હતા, એટલે કે તે થાકી જતો.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોના જવાબ આપવા માટે લખાણમાં વપરાયેલા રૂઢિપ્રયોગો કે સામાન્ય શબ્દસમૂહોને સમજો.

प्रश्न 3. શેરી કેવી હતી ?
(A) ગંધ
(B) સાંકડી
(C) ઊંચીનીચી
(D) પરિચિત
Answer: (D) પરિચિત
In simple words: શેરી કાન્તિ માટે જાણીતી હતી કારણ કે તે ત્યાં બાળપણથી રહેતો હતો અને બધાને સારી રીતે ઓળખતો હતો.

Exam Tip: જ્યારે સેટિંગની લાક્ષણિકતા વિશે પૂછવામાં આવે, ત્યારે સંદર્ભને અનુરૂપ વર્ણનાત્મક વિશેષણ પ્રદાન કરો.

प्रश्न 4. કાન્તિ ઘણાં વર્ષો પછી ક્યાં આવ્યો હતો ?
(A) નોકરીમાં
(B) બાગમાં
(C) વતનમાં
(D) મંદિરે
Answer: (C) વતનમાં
In simple words: કાન્તિ ઘણા વર્ષો પછી તેના વતનમાં પાછો ફર્યો, પોતાના મૂળિયાંને ફરીથી મળવા.

Exam Tip: 'ઘણા વર્ષો પછી' અને 'ક્યાં' જેવા કીવર્ડ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો જેથી પાછા ફરવાના સાચા સ્થળને ઓળખી શકાય.

प्रश्न 5. એકાએક તેની બાજુમાં થઈને શું પસાર થયું ?
(A) સસલું
(B) સમડી
(C) પથ્થર
(D) છોકરી
Answer: (C) પથ્થર
In simple words: અચાનક કાન્તિની બાજુમાંથી એક પથ્થર પસાર થયો, જે એક અણધારી ઘટના દર્શાવે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં વર્ણવેલી અચાનક ઘટનાઓ વિશેના પ્રશ્નોના જવાબ આપતી વખતે ચોક્કસ ઘટનાઓ યાદ રાખો.

प्रश्न 6. આ પથ્થર ક્યાં જઈને પડે છે ?
(A) ખાબોચિયામાં
(B) ધરમાં
(C) છાપરે
(D) ઓટલા
Answer: (A) ખાબોચિયામાં
In simple words: પથ્થર ખાબોચિયામાં પડ્યો અને પાણી ઉછળ્યું.

Exam Tip: ક્રિયાઓના ચોક્કસ સ્થાનને નિર્ધારિત કરવા માટે વાર્તામાં વર્ણવેલ દૃશ્યની કલ્પના કરો.

प्रश्न 7. ઉપર કાન્તિના કપડાં પર શું પડે છે ?
(A) કરચલી
(B) ગંદકી
(C) પથ્થર
(D) છાંટા
Answer: (D) છાંટા
In simple words: પથ્થર વાગ્યા પછી ખાબોચિયામાંથી પાણીના છાંટા કાન્તિના કપડાં પર પડ્યા.

Exam Tip: લખાણમાં વર્ણવેલી ક્રિયાઓની તાત્કાલિક અસરો અથવા પરિણામોની નોંધ લો.

प्रश्न 8. પાછળથી કોનો અવાજ આવે છે ?
(a) એક સ્ત્રીનો
(b) બાનો
(c) કંચનમાસીનો
(d) રમાનો
Answer: (a) એક સ્ત્રીનો
In simple words: પાછળથી એક સ્ત્રીનો અવાજ આવ્યો, જે દર્શાવે છે કે ત્યાં કોઈ અન્ય વ્યક્તિ હાજર હતી.

Exam Tip: જે પાત્ર બોલે છે અથવા અવાજ કરે છે તેને ઓળખો, ખાસ કરીને જ્યારે તે પાત્રની હાજરી સૂચવે છે.

प्रश्न 9. પથ્થર ફેંકનાર છોકરો કેવો હતો ?
(A) ગોરો
(B) કાળો
(C) નાગપૂર્ગો
(D) ઊંચો
Answer: (C) નાગપૂર્ગો
In simple words: પથ્થર ફેંકનાર છોકરો 'નાગપૂર્ગો' તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો હતો, જે તેના શારીરિક દેખાવ અથવા બાંધાનો ઉલ્લેખ કરે છે.

Exam Tip: પાત્રો માટે વપરાયેલા ચોક્કસ વર્ણનાત્મક વિશેષણો યાદ રાખો જેથી તેમના દેખાવ વિશેના પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકાય.

प्रश्न 10. મોચીનું શું નામ હતું ?
(A) સાન
(B) વાલજી
(C) લાલજી
(D) નાન
Answer: (C) લાલજી
In simple words: વાર્તામાં મોચીનું નામ લાલજી હતું.

Exam Tip: યોગ્ય સંજ્ઞાઓ, ખાસ કરીને પાત્રોના નામ અને તેમના વ્યવસાયો પર ધ્યાન આપો.

प्रश्न 11. પરસૌત્તમ કોણ હતો ?
(A) મોચી
(B) સુથાર
(C) સોની
(D) લુહાર
Answer: (B) સુથાર
In simple words: વાર્તામાં પરસૌત્તમ વ્યવસાયે સુથાર હતો.

Exam Tip: લખાણમાં ઉલ્લેખિત પાત્રના નામોને તેમના સંબંધિત વ્યવસાયો સાથે જોડો.

प्रश्न 12. કોલ્ડિંગ હાઉસનું શું નામ હતું ?
(A) અંબિકા
(B) મહાકાળી
(C) ગોપાલ
(D) ભગવાન
Answer: (D) ભગવાન
In simple words: કોલ્ડ સ્ટોરેજ હાઉસનું નામ ભગવાન કોલ્ડ સ્ટોરેજ હતું.

Exam Tip: વાર્તામાં ઉલ્લેખિત સ્થળો કે સંસ્થાઓના ચોક્કસ નામો યાદ રાખો.

प्रश्न 13. કાન્તિએ બેગ મૂકીને બારણાને શેનાથી ધક્કો માર્યો?
(A) માથાથી
(B) પગથી
(C) હાથથી
(D) લાકડીથી
Answer: (C) હાથથી
In simple words: કાન્તિએ પોતાની બેગ મૂકીને હાથથી દરવાજાને ધક્કો માર્યો.

Exam Tip: પાત્રોની શારીરિક ક્રિયાઓ અને તેઓએ ઉપયોગ કરેલા સાધનો કે શરીરના અંગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.

प्रश्न 14. કાન્તિના બીજા હાથમાં શું હતું ?
(A) એક થેલી
(B) એક બેગ
(C) બે થેલી
(D) એક થેલો
Answer: (C) બે થેલી
In simple words: કાન્તિના બીજા હાથમાં બે થેલીઓ હતી, જે દર્શાવે છે કે તેની પાસે ઘણું વહન કરવાનું હતું.

Exam Tip: પાત્રો દ્વારા વહન કરાયેલી વસ્તુઓની વિગતો નોંધો, કારણ કે તે ઘણીવાર તેમની મુસાફરી અથવા કાર્યના પાસાઓ દર્શાવે છે.

प्रश्न 15. ઘર કયા બારનું હતું ?
(A) પશ્ચિમ
(B) ઉત્તર
(C) દક્ષિણ
(D) ઉગમણું
Answer: (D) ઉગમણું
In simple words: ઘર પૂર્વ દિશા તરફ હતું, જેને ગુજરાતીમાં 'ઉગમણું' કહેવાય છે.

Exam Tip: જો વાર્તામાં દિશા સંબંધી ચોક્કસ વિગતો આપવામાં આવી હોય તો તે યાદ રાખો.

प्रश्न 16. ફળિયું કેવું હતું ?
(A) નાનું
(B) સાંકડં
(C) મોટું
(D) લાંબુ
Answer: (C) મોટું
In simple words: ઘરનું આંગણું મોટું હતું, જેમાં પૂરતી જગ્યા હતી.

Exam Tip: સ્થાનો અથવા વસ્તુઓને લાક્ષણિક બનાવતા વર્ણનાત્મક વિશેષણો નોંધો.

प्रश्न 17. જમણા હાથ તરફનું શું પડી ગયું હતું ?
(A) મકાન
(B) ઓરડી
(C) વડનું ઝાડ
(D) ભીંત
Answer: (D) ભીંત
In simple words: જમણી બાજુની દીવાલ પડી ગઈ હતી, જે ઘરની સ્થિતિ દર્શાવે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં ઇમારતો અથવા આસપાસની પરિસ્થિતિ વિશેની વિગતો અવલોકન કરો.

प्रश्न 18. આ ફળિયામાં કાન્તિ શું શીખ્યો હતો ?
(A) ગિલ્લીદંડો રમતાં
(B) લખોટી રમતાં
(C) ભમરડો ફેરવતાં
(D) કુસ્તી કરતાં
Answer: (C) ભમરડો ફેરવતાં
In simple words: કાન્તિએ તેના બાળપણમાં તે ફળિયામાં ભમરડો ફેરવવાનું શીખ્યું હતું.

Exam Tip: પાત્રોની બાળપણની પ્રવૃત્તિઓને યાદ રાખો જેથી તેઓ શું શીખ્યા અથવા શું કરતા હતા તે વિશેના પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકાય.

प्रश्न 19. બાને ઘણીવાર શું ચડે છે ?
(A) હેડકી
(B) રીસ
(C) આંચ કી.
(D) ધૂન
Answer: (B) રીસ
In simple words: તેની માતાને ઘણીવાર ગુસ્સો અથવા રીસ ચડતી, જે તેની ભાવનાત્મક સ્થિતિ દર્શાવે છે.

Exam Tip: મુખ્ય પાત્રોની વારંવાર આવતી ભાવનાત્મક સ્થિતિઓ અથવા પ્રતિક્રિયાઓને ઓળખો.

प्रश्न 20. કાન્તિનો પથ્થર બાને ક્યાં વાગ્યો ?
(A) કપાળ ઉપર
(B) માથા ઉપર
(C) આંખ પાસે
(D) ડાબા હાથે
Answer: (C) આંખ પાસે
In simple words: કાન્તિએ ફેંકેલો પથ્થર તેની માતાને આંખની નજીક વાગ્યો, જેના કારણે ઈજા થઈ.

Exam Tip: વાર્તામાં વર્ણવ્યા મુજબ ઘટના અથવા ઈજાના ચોક્કસ સ્થાનને નિર્ધારિત કરો.

प्रश्न 21. ઓટલા ઉપર કોણ બેઠું હતું ?
(A) વાસંતીમાસી
(B) ઉષા માસી
(C) કલાસમાસી
(D) કંચનમાસી
Answer: (D) કંચનમાસી
In simple words: ઓટલા ઉપર કંચનમાસી બેઠા હતા, જે વાર્તામાં એક સામાન્ય પાત્ર છે.

Exam Tip: ચોક્કસ દ્રશ્યો અથવા સ્થળોએ કયા પાત્રો હાજર છે તે યાદ રાખો.

प्रश्न 22. કાત્તિ ક્યાં સંતાઈને બેઠો હતો ?
(A) જગજીવન સુથારનાં ખાંચામાં
(B) હરજીવન મિસ્ત્રીના ખાંચામાં
(C) પરસોત્તમ દરજીના ખાંચામાં
(D) લાલજી મોચીના ખાંચામાં
Answer: (B) હરજીવન મિસ્ત્રીના ખાંચામાં
In simple words: કાન્તિ હરજીવન મિસ્ત્રીના ખાંચામાં છુપાઈને બેઠો હતો, જે ગામનું એક ચોક્કસ સ્થળ છે.

Exam Tip: પાત્રો ક્યાં છુપાયેલા છે અથવા કયા સ્થળોએ જોવા મળે છે તે વિશેની ચોક્કસ વિગતો નોંધો.

प्रश्न 23. મોટો ભાઈ કાન્તિને ગોતવા કયાં, કયા ગામ સુધી જઈ આવે છે ?
(A) સારંગપુર
(B) ગઢડા
(C) ધંધુકા
(D) હળવદ
Answer: (B) ગઢડા
In simple words: તેનો મોટો ભાઈ કાન્તિને શોધવા ગઢડા સુધી ગયો હતો.

Exam Tip: સ્થાનો વિશે પૂછવામાં આવે ત્યારે પાત્રની શોધ અથવા મુસાફરીની હદ યાદ રાખો.

प्रश्न 24. ખુલ્લા બારણામાંથી આવીને કેટલા છોકરા ફળિયામાં ઊભાં હતાં ?
(A) એક
(B) બે
(C) ત્રણ
(D) ચાર
Answer: (C) ત્રણ
In simple words: ખુલ્લા દરવાજામાંથી આવીને ત્રણ છોકરા ફળિયામાં ઊભા હતા.

Exam Tip: પાત્રોના સમૂહો વિશેની સંખ્યાત્મક વિગતો યાદ રાખો, જેમ કે કેટલા હાજર હતા.

प्रश्न 25. કોણ બારણા વચ્ચે આવીને અટકી ગયું હતું ?
(A) કંચનમાસી
(B) ૨માં
(C) એક છોકરી
(D) ગાય
Answer: (C) એક છોકરી
In simple words: એક છોકરી દરવાજા વચ્ચે આવીને અટકી ગઈ હતી, જે નવા આગમન અથવા દ્રશ્યમાં વિરામ સૂચવે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં નવા પાત્રો અથવા નોંધપાત્ર વિક્ષેપોને ઓળખો.

प्रश्न 26. કાન્તિ કયા ગામથી વતનમાં આવે છે ?
(A) ગઢડાથી
(B) બોટાદથી
(C) અમદાવાદથી
(D) ગોંડલથી
Answer: (C) અમદાવાદથી
In simple words: કાન્તિ અમદાવાદથી પોતાના વતનમાં આવ્યો, જે તેનું અગાઉનું રહેઠાણ દર્શાવે છે.

Exam Tip: પાત્રોની મુસાફરીના મૂળ અને ગંતવ્યની નોંધ લો.

प्रश्न 27. કાન્તિના બાનું શું નામ હતું ?
(A) વાસંતી
(B) આશા
(C) પારવતી
(D) નીતા
Answer: (C) પારવતી
In simple words: કાન્તિની માતાનું નામ પારવતી હતું.

Exam Tip: પ્રાથમિક પાત્રોના નામ, ખાસ કરીને પરિવારના સભ્યોના નામ યાદ રાખો.

प्रश्न 28. અત્યારે કાન્તિની ઉમર કેટલી છે ?
(A) પચાસની
(B) પિસ્તાલીસની
(C) ચાલીસની
(D) પાંત્રીસની
Answer: (B) પિસ્તાલીસની
In simple words: કાન્તિની હાલની ઉંમર પિસ્તાલીસ વર્ષની હતી.

Exam Tip: જો વાર્તામાં પાત્રોની ચોક્કસ ઉંમરની વિગતોનો ઉલ્લેખ હોય તો તે યાદ રાખો.

प्रश्न 29. દરજીનું શું નામ હતું ?
(A) બચું
(B) રસબો
(C) ખોડા
(D) ભીખો
Answer: (C) ખોડા
In simple words: દરજીનું નામ ખોડા હતું.

Exam Tip: સહાયક પાત્રોના નામ અને તેમના વ્યવસાયો યાદ રાખો.

प्रश्न 30. બા કેવી હતી ?
(A) વિધવા
(B) ઊંચી
(C) શ્યામ રંગની
(D) વાતોડિયા
Answer: (A) વિધવા
In simple words: તેની માતા વિધવા હતી, જે તેના જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ પાસું હતું.

Exam Tip: મહત્વપૂર્ણ પાત્રોની મુખ્ય જીવન પરિસ્થિતિઓ અથવા સ્થિતિઓ નોંધો.

प्रश्न 31. બા મોટાને શું કરતી હતી ?
(A) મારતી હતી
(B) ફટવતી હતી
(C) ખિજાતી હતી
(D) ધક્કો મારતી હતી
Answer: (B) ફટવતી હતી
In simple words: તેની માતા પોતાના મોટા ભાઈને ફટકારતી હતી, જે તેની શિસ્તબદ્ધ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.

Exam Tip: પરિવારમાં સંબંધો અને શિસ્તની પ્રકૃતિને સમજો.

प्रश्न 32. કોના હાકોટે શેરીનાં છોકરાં ઘરમાં ભરાઈ જતાં ?
(A) મોટા ભાઈ હિંમતના
(B) કંચનમાસીના
(C) રમાના
(D) કાન્તિના
Answer: (D) કાન્તિના
In simple words: કાન્તિના મોટા અવાજથી શેરીના બાળકો ઘરમાં ભરાઈ જતા હતા, જે તેની સત્તા દર્શાવે છે.

Exam Tip: કયા પાત્રની ક્રિયાઓ અથવા શબ્દો અન્યના વર્તન પર અસર કરે છે તે ઓળખો.

प्रश्न 33. કાન્તિ કોની પાનની દુકાનેથી પાન ખાય છે ?
(A) કનૈયાની
(B) મૂળજીની
(C) ભગતની
(D) હિંમતની
Answer: (C) ભગતની
In simple words: કાન્તિ ભગતની પાનની દુકાનેથી પાન ખાતો હતો.

Exam Tip: પાત્રોની મનપસંદ દુકાનો અથવા દિનચર્યા જેવી ચોક્કસ વિગતો યાદ રાખો.

प्रश्न 34. છોકરાંઓ શેરીમાં શું કરતાં હોય છે ?
(A) રખડતાં હોય
(B) સંતાઈ જતાં હોય
(C) ઊંધતાં હોય
(D) બાઝતાં હોય
Answer: (D) બાઝતાં હોય
In simple words: શેરીમાં બાળકો ઘણીવાર લડતા જોવા મળતા હતા, જે તેમની રમતિયાળ અથવા તોફાની પ્રકૃતિ દર્શાવે છે.

Exam Tip: પાત્રોના સમૂહોની સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ અથવા વર્તણૂકોને યાદ રાખો.

प्रश्न 35. ડોશી શું રાખીને બેઠાં છે ?
(A) માળા
(B) મકાન
(C) ડાબલો
(D) પેટી
Answer: (C) ડાબલો
In simple words: ડોશી એક નાનો ડાબલો રાખીને બેઠી હતી, જે સૂચવે છે કે તે કંઈક મહત્વપૂર્ણ વસ્તુની રક્ષા કરી રહી હતી.

Exam Tip: પાત્રો સાથે સંકળાયેલી વસ્તુઓની નોંધ લો, કારણ કે તેમાં પ્રતીકાત્મક મહત્વ હોઈ શકે છે.

प्रश्न 36. ડોશીના ગળેથી શું ઘટતું નથી ?
(A) પૈસા
(B) પ્રાણ
(C) કંઠી
(D) માળા
Answer: (A) પૈસા
In simple words: ડોશીના ગળેથી પૈસા ક્યારેય ઓછા થતા નહોતા, જે દર્શાવે છે કે તે આર્થિક રીતે સ્થિર અથવા સાવધ હતી.

Exam Tip: પાત્રની નાણાકીય સ્થિતિ અથવા સંપત્તિ સંબંધિત વિગતો પર ધ્યાન આપો.

प्रश्न 37. આપણે જિંદગી માણવી હોય તો શું કરવું જોઈએ ?
(A) ફરવા જવું
(B) ડાન્સ કરવો
(C) કમાવું
(D) ભક્તિ કરવી
Answer: (C) કમાવું
In simple words: જીવનનો આનંદ માણવા માટે વ્યક્તિએ પૈસા કમાવવા જોઈએ, જે એક વ્યવહારિક ફિલસૂફી સૂચવે છે.

Exam Tip: વાર્તા દ્વારા વ્યક્ત થયેલા જીવનના પાઠ અથવા ફિલસૂફીઓને ઓળખો.

प्रश्न 38. જ્યારે કુટુંબમાં મતભેદ હોય, ત્યારે શું થાય છે?
(A) દલીલ
(B) વકીલ
(C) શંકા
(D) લડાઈ
Answer: (A) દલીલ
In simple words: કુટુંબના ઝઘડાઓ અથવા વિવાદોમાં ઘણીવાર દલીલો થતી હતી કારણ કે પાત્રો તેમના મુદ્દાઓ રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરતા હતા.

Exam Tip: વિકલ્પોમાંથી પ્રશ્નનું અનુમાન કરતી વખતે, વાર્તામાંથી સૌથી યોગ્ય સંદર્ભ પસંદ કરો. અહીં, 'દલીલો' સંઘર્ષની થીમ્સને અનુકૂળ છે.

प्रश्न 39. કાન્તિના મોટા ભાઈનું શું નામ હતું ?
(A) દીપક
(B) જયેશ
(C) હિંમત
(D) શ્વેતાંગ
Answer: (C) હિંમત
In simple words: કાન્તિના મોટા ભાઈનું નામ હિંમત હતું.

Exam Tip: પ્રાથમિક પરિવારના સભ્યોના નામ સ્પષ્ટપણે યાદ રાખો.

प्रश्न 40. પરણ્યા પછીના કેટલા વર્ષે રમા અને કાન્તિ અમદાવાદ ગયાં હતાં ?
(A) પહેલા જ વર્ષે
(B) બીજા જ વર્ષે
(C) ત્રીજા જ વર્ષે
(D) ચોથા જ વર્ષે
Answer: (B) બીજા જ વર્ષે
In simple words: રમા અને કાન્તિ તેમના લગ્નના બીજા વર્ષે અમદાવાદ ગયા હતા.

Exam Tip: ઉલ્લેખિત ઘટનાઓની ચોક્કસ સમયરેખા અથવા ક્રમની નોંધ લો.

प्रश्न 41. કાન્તિને એ વખતે શેમાં નોકરી હતી ?
(A) કારખાનામાં
(B) પટાવાળાની
(C) ક્લાર્કની
(D) મિલમાં
Answer: (D) મિલમાં
In simple words: તે સમયે કાન્તિ મિલમાં કામ કરતો હતો.

Exam Tip: મુખ્ય સમયગાળા દરમિયાન પાત્રોના વ્યવસાય અથવા કાર્યસ્થળને ઓળખો.

प्रश्न 42. આપણે ગાય પાસેથી કોને વાળી લેવાનું હોય છે ?
(A) વાછડાને
(B) દોરડાને
(C) ધંટડીને
(D) ધાસને
Answer: (A) વાછડાને
In simple words: સામાન્ય રીતે, વાછરડાને તેની ગાય માતાથી અલગ કરવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ વાર્તામાં સરખામણી તરીકે થાય છે.

Exam Tip: સંબંધોનું વર્ણન કરવા માટે વપરાયેલી સરખામણીઓ અથવા રૂપકોને સમજો.

प्रश्न 43. કાન્તિને મોટા ભાઈ તરફ શું હતું?
(A) પ્રેમ
(B) નફરત
(C) માન
(D) લાગણી
Answer: (B) નફરત
In simple words: કાન્તિને તેના મોટા ભાઈ પ્રત્યે નફરત અથવા ગુસ્સો હતો.

Exam Tip: પાત્રો બીજા પ્રત્યે જે તીવ્ર લાગણીઓ અનુભવે છે અને તેના કારણોને ઓળખો.

प्रश्न 44. પારવતીબેન – બા કેવાં હતાં ?
(A) નિષ્ક્રિય
(B) કસબી
(C) આળસુ
(D) ધનિક
Answer: (B) કસબી
In simple words: પારવતીબેન (બા) એક કુશળ કારીગર હતા, જે તેમની કામ કરવાની અને કમાવવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

Exam Tip: મહત્વપૂર્ણ પાત્રોને વ્યાખ્યાયિત કરતી મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ, જેમ કે તેમની કુશળતા અથવા પ્રકૃતિ, યાદ રાખો.

प्रश्न 45. મોટાની વહુ ને મોટાનાં છોકરાં બાની શું કરે છે ?
(A) ગુલામી
(B) સેવા-ચાકરી
(C) ભક્તિ
(D) રસોઈ
Answer: (B) સેવા-ચાકરી
In simple words: મોટા ભાઈની પત્ની અને બાળકો તેની માતા (બા)ની સેવા-ચાકરી કરતા હતા.

Exam Tip: વિસ્તૃત પરિવારમાં ક્રિયાઓ અને સંબંધોની નોંધ લો.

प्रश्न 46. રમાએ શું કરીને બધું ઠીકઠાક કરી દીધું ?
(A) પ્રેમ કરીને
(B) લગ્ન કરીને
(C) મલમપટ્ટા કરીને
(D) લડાઈ કરીને
Answer: (C) મલમપટ્ટા કરીને
In simple words: Rama managed to set everything right by performing 'malampatta', which metaphorically means soothing or pacifying.

Exam Tip: In Gujarati literature, "મલમપટ્ટા કરીને" often implies resolving issues through persuasion or clever handling, not just literal first aid. Interpret such phrases contextually.

प्रश्न 47. મોટા ભાઈ હિંમતની કયા શહેરમાં નોકરી હતી ?
(A) મોરબી
(B) ચરાડવા
(C) હળવદ
(D) રાજ કોટ
Answer: (D) રાજ કોટ
In simple words: Kant's older brother, Himmat, worked in the city of Rajkot.

Exam Tip: Remember specific locations mentioned in the story as they often highlight character journeys or settings.

प्रश्न 48. બાને ક્યાં ન ફાવ્યું ?
(A) શહેરમાં
(B) ગામડામાં
(C) નોકરીમાં
(D) રમા સાથે
Answer: (A) શહેરમાં
In simple words: The mother did not feel comfortable living in the city.

Exam Tip: Character comfort and adaptation to new environments are key themes. Note where characters feel out of place.

प्रश्न 49. મોટો કેવો માણસ છે ?
(A) ભલો માણસ
(B) ડાહ્યો માણસ
(C) બરવાળ
(D) અભિમાની
Answer: (C) બરવાળ
In simple words: The older brother is a 'Barwaal' type of person, which suggests a rough or unrefined character.

Exam Tip: Character descriptions, even single words, are important for understanding the narrative's portrayal of relationships.

प्रश्न 50. બા કાન્તિને કોની પાસે પત્ર લખાવતી ?
(A) કૌશિક પાસે
(B) કંચનમાસી પાસે
(C) રમા પાસે
(D) દિનેશ પાસે
Answer: (B) કંચનમાસી પાસે
In simple words: Kant's mother used to ask Kanchanmashi to write letters for her.

Exam Tip: Pay attention to supporting characters and their roles, as they often facilitate communication or key plot points.

प्रश्न 51. કાન્તિના બા રમાને કેવી કહે છે ?
(A) પુત્રવધૂ
(B) દીકરી
(C) જબરી
(D) વાંઝણી
Answer: (D) વાંઝણી
In simple words: Kant's mother refers to Rama as "Vanjani," meaning barren, indicating her lack of grandchildren.

Exam Tip: Understand the cultural context of such terms; they highlight character perspectives and societal expectations.

प्रश्न 52. એક દિવસ મા કોની જેમ ઊડી ગઈ ?
(A) ચકલી
(B) સમડી
(C) કાગડી
(D) ગીધ
Answer: (D) ગીધ
In simple words: One day, the mother passed away like an eagle flying away.

Exam Tip: Metaphorical language often conveys strong emotions or significant events; recognize the imagery used for impact.

प्रश्न 53. કંચનમાસી અને તેના પર કાન્તિને શું આપે છે ?
(A) શિખામણ
(B) માળા
(C) પોટલું
(D) દસ્તાવેજ
Answer: (C) પોટલું
In simple words: Kanchanmashi gives Kant a small bundle or package, as entrusted to her.

Exam Tip: Key items given to characters often represent inheritance, responsibility, or an important message from the past.

प्रश्न 54. પોટલામાં શું હતું ?
(A) જૂનાં કપડાં
(B) ઘરેણાં-પૈસા
(C) માળા
(D) મકાનની ચાવી
Answer: (B) ઘરેણાં-પૈસા
In simple words: The bundle contained ornaments and money.

Exam Tip: Details about inherited items reveal financial status and future implications for the characters.

प्रश्न 55. રમાને ક્યાં દાખલ કરવી પડી ?
(A) ધર્મશાળામાં
(B) દવાખાનામાં
(C) નિશાળમાં
(D) બગીચામાં
Answer: (B) દવાખાનામાં
In simple words: Rama had to be admitted to a hospital due to her illness.

Exam Tip: Health issues in stories can introduce conflict, reveal character vulnerability, or foreshadow significant events.

प्रश्न 56. કંચનમાસીને પગે શું આવ્યું હતું ?
(A) પેથર
(B) વા
(C) લોહી
(D) પારો
Answer: (B) વા
In simple words: Kanchanmashi had a 'va' or a sprain in her leg.

Exam Tip: Even minor physical ailments can affect a character's ability to act or interact, influencing the plot.

प्रश्न 57. કાન્તિની બા પાસે વાનો મંતરેલો શું હતો ?
(A) હીરો
(B) પારો
(C) સિક્કો
(D) મોર
Answer: (B) પારો
In simple words: Kant's mother had a consecrated mercury (paro) for her 'va' or ailment.

Exam Tip: Traditional remedies or beliefs often appear in cultural narratives, adding depth to character and setting.

प्रश्न 58. કાન્તિની બા શું પામી હતી ?
(A) સમૃદ્ધિ
(B) ગરીબી
(C) મૃત્યુ
(D) દેહદાન
Answer: (C) મૃત્યુ
In simple words: Kant's mother met her death.

Exam Tip: The passing of a parent is a major turning point, often leading to profound changes for the protagonist.

प्रश्न 59. બાને ક્યારેય શું ચડતી નહોતી ?
(A) ઉધરસ
(B) શ્વાસ
(C) આધાશીશી
(D) રીસ
Answer: (D) રીસ
In simple words: Kant's mother never got angry or showed resentment.

Exam Tip: A character's consistent temperament, like unwavering patience, highlights their nature and impact on others.

प्रश्न 60. હવે કાન્તિનું બા વિનાનું ઘર નહોતું, તો શું ખાલી હતું ?
(A) ખોળિયું
(B) ખોરડું
(C) બાળપણ
(D) રૂદન
Answer: (B) ખોરડું
In simple words: Without his mother, Kant's house felt empty and desolate.

Exam Tip: "ખોરડું" refers to the physical structure, but also the emotional emptiness, emphasizing loss beyond just a person.

प्रश्न 61. ‘નથી’ વાર્તાના લેખક કોણ છે ?
(A) ગિરીશ વ્યાસ
(B) પ્રવીણ પંડવા
(C) મોહમ્મદ માંકડ
(D) વિનુ માંકડ
Answer: (C) મોહમ્મદ માંકડ
In simple words: The author of the story 'Nathi' is Mohammed Mankad.

Exam Tip: Always remember the author of a literary work; it's fundamental information for any literature exam.

प्रश्न 62. આ ‘નથી’ વાર્તા શેમાંથી પસંદ કરવામાં આવી છે ?
(A) 'સાથ'
(B) ‘સહકાર’
(C) ‘સિદ્ધાંત’
(D) ‘સંગાથ'
Answer: (D) ‘સંગાથ'
In simple words: The story 'Nathi' has been selected from the collection 'Sangath'.

Exam Tip: Knowing the source collection helps understand the broader context or theme of the author's work.

નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

प्रश्न 1. કાન્તિ કેટલા વર્ષો પછી વતનમાં પાછો આવે છે ?
Answer: કાન્તિ ઘણાં વર્ષો પછી પોતાના વતનમાં પાછો આવે છે.
In simple words: Kant returns to his hometown after many years.

Exam Tip: For simple recall questions, state the fact directly and clearly without adding unnecessary details.

प्रश्न 2. વતનમાં આવતાં કાન્તિની શારીરિક અને માનસિક સ્થિતિ કેવી થઈ ?
Answer: વતનમાં આવતાં કાન્તિને શારીરિક અને માનસિક મુશ્કેલી થઈ. તેના પગ ચાલતા હતા, પણ માથું જાણે ભારે થવા લાગ્યું. તેને લાગ્યું કે અંદર કોઈક વજન મૂકવામાં આવ્યું છે.
In simple words: Upon returning, Kant felt physically and mentally burdened. His legs worked, but his head felt heavy, as if carrying a weight inside.

Exam Tip: When describing a character's state, use both physical and emotional descriptors to provide a complete picture.

प्रश्न 3. કાન્તિના ઘરની શેરી કેવી હતી ?
Answer: કાન્તિના ઘરની શેરી ખૂબ લાંબી હતી.
In simple words: The street where Kant's house was located was very long.

Exam Tip: Simple descriptive details about the setting help to visualize the story's environment.

प्रश्न 4. કાન્તિ નાનપણમાં ક્યાંથી બરફ લાવે છે ?
Answer: કાન્તિ નાનપણમાં 'ભગવાન કોલ્ડિંગ'માંથી બરફ લાવે છે.
In simple words: As a child, Kant used to get ice from 'Bhagwan Cold Storage'.

Exam Tip: Specific names or locations, even for mundane tasks, are important to remember for factual questions.

प्रश्न 5. કાન્તિ ઘેર આવતો ત્યારે બા શું કરતી ?
Answer: કાન્તિ ઘેર આવતો ત્યારે તેની બા તેના દુઃખણાં લેતી, તેના હાથમાંથી બેગ લઈ લેતી, અને બે-ચાર એવા શબ્દો બોલતી કે કાન્તિનો બધો ભાર ઊતરી જતો.
In simple words: When Kant came home, his mother would take away his worries, relieve him of his bag, and say a few comforting words that lightened his burdens.

Exam Tip: Focus on the interaction between characters and how their actions reflect their relationship, especially familial bonds.

प्रश्न 6. કાન્તિ શું લઈને ઘેર આવ્યો છે ?
Answer: કાન્તિ પોતાના એક હાથમાં બેગ અને બીજા બે હાથમાં થેલીઓ લઈને ઘેર આવ્યો છે.
In simple words: Kant arrived home carrying a bag in one hand and two other bags in his other hands.

Exam Tip: Specific details about what a character is carrying can sometimes symbolize burdens or responsibilities.

प्रश्न 7. કાન્તિનું ઘર કેવું હતું ?
Answer: કાન્તિનું ઘર પૂર્વ દિશાના બારણાવાળું હતું. તે ધૂળિયું હતું અને ગારમાટીનું બનેલું હતું. તેના જમણા હાથ તરફની દીવાલ પડી ગઈ હતી. તેનું ફળિયું મોટું હતું. આ ઘરમાં જ કાન્તિનો જન્મ થયો હતો.
In simple words: Kant's house faced east, was made of mud, and had a dusty appearance. The wall on its right side had fallen, and it had a big courtyard. This was the house where Kant was born.

Exam Tip: Detailed descriptions of the setting help to establish atmosphere and connect to the character's past.

प्रश्न 8. આ ફળિયામાં કાન્તિ શું શીખ્યો હતો ?
Answer: આ ફળિયામાં કાન્તિ ભમરડાં ફેરવતાં શીખ્યો હતો અને તેની બા રસોડામાં હોય ત્યારે ઓસરીની ગારનાં પોડાં ઉખાડીને છાનોમાનો ખાતો હતો.
In simple words: In this courtyard, Kant learned to spin tops. When his mother was in the kitchen, he would secretly peel off and eat the mud from the porch.

Exam Tip: Childhood memories and mischievous acts often provide insight into a character's early personality.

प्रश्न 9. બાની રીસ કેવી હતી ?
Answer: બાની રીસ કણિક હતી, એટલે કે તેને રીસ ચડતી નહિ, અને જો કદાચ ચડે તો પછી તરત જ ઊતરી જતી.
In simple words: The mother's anger was fleeting; she rarely got upset, and if she did, it would quickly subside.

Exam Tip: A character's emotional resilience or gentle nature can be a significant aspect of their portrayal in a story.

प्रश्न 10. એકવાર કાન્તિએ કેવું નિશાન તાક્યું ?
Answer: એકવાર કાન્તિનું નિશાન ખાલી ગયું. તેના નિશાનનો એક પથ્થર તેની બાની આંખ નીચે વાગ્યો અને બધા લોહીલુહાણ થઈ ગયા.
In simple words: Once, Kant's aim missed. A stone he threw struck his mother below her eye, causing everyone to bleed.

Exam Tip: Accidental harm, especially to a loved one, often becomes a pivotal memory for a character.

प्रश्न 11. મોટા દીકરાએ બાને શું કહ્યું?
Answer: મોટા દીકરા હિંમતે તેની બાને કહ્યું કે "કાન્તિ તેની મેળે થાકીને ઘેર આવશે. તું નકામી ચિંતા શા માટે કરે છે ?"
In simple words: The elder son, Himmat, told his mother not to worry, saying that Kant would eventually get tired and come home on his own.

Exam Tip: Dialogue reveals character traits; here, the son's casual tone highlights a difference in his concern compared to the mother's.

प्रश्न 12. બાએ મોટા દીકરા હિંમતને શું કહ્યું?
Answer: બાએ મોટા દીકરા હિંમતને કહ્યું કે 'કાન્તિને ઘેર લઈ આવો, પછી જ હું ખાઈશ.'
In simple words: The mother told her elder son Himmat, "Bring Kant home, only then will I eat."

Exam Tip: This line emphasizes the mother's deep love and concern, showing she prioritizes her child's well-being over her own.

प्रश्न 13. કંચનમાસીએ કાન્તિને શું આપ્યું ? એમાં શું હતું ?
Answer: કંચનમાસીએ કાન્તિને તેની બાએ આપેલું પોટલું આપ્યું. તેમાં તેની બાના ઘરેણાં અને પૈસા હતા. તેની બાએ મરતાં પહેલાં આ પોટલું કંચનમાસીને એમ કહીને આપેલું કે મારા મૃત્યુ પછી આ પોટલું તમે કાન્તિને પહોંચાડજો.
In simple words: Kanchanmashi gave Kant a bundle entrusted by his mother. It contained his mother's jewelry and money. His mother had given it to Kanchanmashi before her death, asking her to deliver it to Kant afterwards.

Exam Tip: An inherited item often carries symbolic weight, representing the deceased's last wishes and their enduring love.

प्रश्न 14. કાન્તિ અમદાવાદથી આવતો ત્યારે ઘેર કોણ આવતું ?
Answer: કાન્તિ અમદાવાદથી જ્યારે પણ પોતાના વતનના ઘેર આવતો ત્યારે સૌથી પહેલાં કંચનમાસી આવતાં, ને પૂછતાં, 'શરીર તો સારું છેને, ભાઈ? તારી બાને કાગળ ટેમસર લખતો હોતો ? બિચારાં લોહવાટ કરીને અડધો થઈ જાય છે.'
In simple words: Whenever Kant returned home from Ahmedabad, Kanchanmashi would be the first to arrive. She would ask about his health and remind him to write letters to his mother on time, saying his mother would worry greatly.

Exam Tip: Consistent details about supporting characters, like Kanchanmashi's concern, reinforce their role in the protagonist's life.

प्रश्न 15. મોટા ભાઈ અને કાન્તિ વચ્ચે ચરી બાબતમાં શું થતું ?
Answer: મોટા ભાઈ અને કાન્તિની ઉંમરમાં અને શરીરમાં બહુ ફેર નહોતો. બંને જ્યારે નાના હતા ત્યારે ખોડા દરજીની સિવેલી ચડ્ડીઓ પહેરતાં, પણ વિવાદ થતો. એક પણ ચડ્ડી બંનેમાંથી એકેયને થતી નહિ; એટલે બંને અંદરોઅંદર ઝઘડતા હતા.
In simple words: There wasn't much age or physical difference between the elder brother and Kant. When they were young, they both wore shorts stitched by Khoda Darji, but they would argue. Neither of them would wear any of the shorts; hence, they used to quarrel with each other.

Exam Tip: Sibling rivalry, even over small things like clothes, can highlight underlying tensions or differences in personality.

प्रश्न 16. બાનું અને કાન્તિનું વલણ મોટા ભાઈ તરફ કેવું હતું ?
Answer: બા મોટાને ખૂબ હેત કરતી, તેને તેડીને ફરતી. તેને ફટવતી હતી. કાન્તિને તેડતી નહિ. તેથી કાન્તિ બાને અને મોટાને નફરત કરે છે, કાન્તિને આ અન્યાય લાગતો.
In simple words: The mother showed great affection for the elder brother, carrying him around and even scolding him, but she did not carry Kant. Because of this, Kant felt a strong dislike for both his mother and his elder brother, perceiving it as injustice.

Exam Tip: Parental favoritism, as seen here, is a common literary device to explain a character's bitterness or emotional distance.

प्रश्न 17. યુવાન અવસ્થામાં કાન્તિનો રોફ હતો, ભગતની દુકાનેથી પાન ખાઈને આવતો ત્યારે શેરીનાં છોકરાં બાઝતાં હોય તો એને જોઈને ર થઈ જતાં અને એક હાકોટો પડે ત્યાં શેરીનાં છોકરાં ઘરમાં ભરાઈ જતાં.
Answer: યુવાન અવસ્થામાં કાન્તિનો રોફ હતો, ભગતની દુકાનેથી પાન ખાઈને આવતો ત્યારે શેરીનાં છોકરાં બાઝતાં હોય તો એને જોઈને ર થઈ જતાં અને એક હાકોટો પડે ત્યાં શેરીનાં છોકરાં ઘરમાં ભરાઈ જતાં.
In simple words: In his youth, Kant had a swagger. When he returned from Bhagat's shop after eating paan, if children were fighting in the street, they would get scared seeing him. With just one shout from him, all the street children would rush back into their homes.

Exam Tip: A character's youthful dominance often contrasts with their later struggles, highlighting themes of change and loss.

प्रश्न 18. રમા કાન્તિને શું કહે છે ?
Answer: રમા કાન્તિને કહેતી, "હવે ચાલીસ થવા આવ્યાં, બેતાલીસ થવા આવ્યાં, પિસ્તાલીસ થવા આવ્યાં." કાન્તિના વર્ષોનો હિસાબ તે બરાબર રાખતી હતી. રમા કાન્તિના વર્ષો અને પૈસાનો હિસાબ બરાબર રાખે છે.
In simple words: Rama would tell Kant, "You are almost forty, then forty-two, then forty-five." She kept a precise account of Kant's age and money.

Exam Tip: A spouse's detailed tracking of age and finances can indicate either practical concern or a controlling nature.

प्रश्न 19. કાન્તિને બા તરફ કેવી લાગણી થાય છે ?
Answer: કાન્તિને તેની બા તરફ હવે નફરતની લાગણી થાય છે. તેના મોટા ભાઈ કમાતાં નથી; તોય બા તેને પ્રેમ કરે છે. પોતાના પૈસા વાપરવા આપે છે. બે વરસ સુધી બાને પૈસા મોકલ્યા પણ હવે લગભગ બંધ કરી દીધા. બા મોટાને સાચવે છે તેથી કાન્તિને બા અને મોટા ભાઈ તરફ નફરત થવા લાગે છે.
In simple words: Kant now feels hatred towards his mother. His older brother doesn't earn, yet his mother loves him and gives him money to spend. After sending money for two years, Kant almost stopped. Because his mother supports his older brother, Kant begins to resent both his mother and his older brother.

Exam Tip: Complex emotions like resentment toward parents often stem from perceived unfairness, especially in sibling dynamics.

प्रश्न 20. રમા અને કાન્તિનું દામ્પત્યજીવન કેવું હતું ?
Answer: રમા અને કાન્તિનું દામ્પત્યજીવન એકંદરે દુઃખી હતું. બંનેને કોઈ સંતાન ન હતું. મિલની નોકરીના પગારમાંથી થોડા પૈસા બાને મોકલવા પડતા, અમદાવાદ શહેરમાં મુશ્કેલીથી જીવતાં હતાં, બાનો કાન્તિને પ્રેમ મળતો નહિ. રમાને બાના પૈસા અને મકાન તરફ પ્રેમ હતો. મોટા ભાઈ તરફ બંનેને નફરત હતી. આમ, બંને દુઃખી હતાં.
In simple words: Rama and Kant's married life was generally unhappy. They had no children. They lived with difficulty in Ahmedabad on Kant's mill salary, having to send some money to his mother. Kant didn't receive his mother's love. Rama was only fond of the mother's money and house. Both of them hated the older brother. Thus, both were unhappy.

Exam Tip: Multiple factors like childlessness, financial strain, and family conflicts contribute to a character's overall life satisfaction.

प्रश्न 21. રમાના મતે બા કેવા કસબી હતા ?
Answer: રમા જાણતી હતી કે તેની બા પાસે જરૂર પૈસાની બચત છે, રમા બાને કસબી જાણે છે. બા વડી, પાપડ, ગોદડાં, ભરત-ગૂંથણ કેટ કેટલું જાણતાં- કમાણી સારામાં સારી હતી.
In simple words: Rama knew that his mother definitely had savings. Rama considered the mother a skilled craftswoman. The mother knew how to make many things like vadis, papads, quilts, embroidery, and knitting, which earned her a very good income.

Exam Tip: A character's opinion of another often reveals their own priorities, here Rama's focus is on the mother's financial acumen.

प्रश्न 22. એક દિવસ કાન્તિએ બાને શું કહ્યું?
Answer: એક દિવસ કાન્તિએ તેની બાને કહ્યું, 'મોટાને તારી સાથે રાખવો હોય તો હવેથી હું એક પૈસો તને નહિ મોકલું.'
In simple words: One day, Kant told his mother, "If you want to keep the elder brother with you, from now on, I will not send you a single penny."

Exam Tip: This ultimatum demonstrates Kant's frustration and the extent of the family's financial and emotional conflicts.

प्रश्न 23. બાએ ગુસ્સામાં કાન્તિને શો જવાબ આપ્યો ?
Answer: બાએ પણ ગુસ્સામાં આવીને કાન્તિને જવાબ આપ્યો, "મોટો મારી ભેગો રહે છે કે હું એની ભેગી રહું છું ? બોલતાં જરાક વિચાર કર, મોટાની વહુને મોટાનાં છોકરાં મારી સેવાચાકરી કરે છે. તારે ને તારી વહુને કાંઈ કરવું નથી ને ઉપરથી મારું કામ કરે છે એને કરવા દેવું નથી ? તું રળે છે ને બે પૈસા મોકલે છે એમાં આટલો રોફ શું મારે છે ? જા પૈસોય મોકલતો નહિ, તારો પૈસો મારે આજ થી હરામ છે."
In simple words: The mother, also angry, replied to Kant, "Does the elder brother stay with me, or do I stay with him? Think a little before speaking. The elder brother's wife and children take care of me. You and your wife don't do anything for me, and on top of that, you don't let others do my work? You earn, and by sending two pennies, you show such arrogance? Go, don't even send money; your money is cursed for me from today."

Exam Tip: The mother's strong reaction shows her indignation and loyalty to her other son, highlighting her deep emotional ties.

प्रश्न 24. કાન્તિને બા પાસે માંદગીના ખબર કાઢવા જવું હતું, પણ કેમ ના જઈ શક્યો ?
Answer: કંચનમાસીનો બાની માંદગીનો પત્ર વાંચીને કાન્તિને બાની માંદગીના ખબર કાઢવા જવું હતું, પણ પોતાની પત્ની રમાની તબિયત ઠીક રહેતી નથી, તેથી તે ન જઈ શક્યો. રમાને તે દિવસે સાંજે પેટમાં દુ:ખવા આવ્યું, રાત્રે ઊલટી થઈ. રમા માંદી પડી ગઈ ! આ કારણે કાન્તિ બા પાસે જઈ શક્યો નહિ.
In simple words: After reading Kanchanmashi's letter about his mother's illness, Kant wanted to visit her, but he couldn't because his wife Rama was unwell. That evening, Rama experienced stomach pain and vomited at night, becoming ill. Due to Rama's sickness, Kant was unable to visit his mother.

Exam Tip: Character conflicts often arise when personal obligations clash with family duties, forcing difficult choices.

प्रश्न 25. કંચનમાસી અને એના વર કાન્તિને ઘેર કેમ આવે છે ?
Answer: કંચનમાસી અને તેના વર કાન્તિને ઘેર અમદાવાદ આવે છે. પારવતીબાએ મૃત્યુ પહેલાં એક પોટલું બાંધી રાખેલું. જેમાં એમનાં ઘરેણાં અને પૈસા હતા. કંચનમાસીને બાએ કહેલું કે મારા મૃત્યુ પછી આ પોટલું તમે કાન્તિને સોંપજો, એટલે આ પોટલું આપવા કાન્તિને ઘેર આવેલો.
In simple words: Kanchanmashi and her husband visit Kant's house in Ahmedabad. Before her death, Parvatiben had tied a bundle containing her ornaments and money. She had instructed Kanchanmashi to deliver this bundle to Kant after her demise, which is why they came to his house.

Exam Tip: The delivery of an inheritance is a classic plot device that often resolves old conflicts or introduces new challenges.

प्रश्न 26. કંચનમાસી અને એના વરે કાન્તિને શું કહ્યું?
Answer: કંચનમાસી અને તેના વરે કાન્તિને કહ્યું કે 'પારવતીબાએ આ પોટલું તને સોંપવાનું કીધું છે એટલે આવી છું. ઘરની જે કાંઈ થોડીઘણી ઘરવખરી હતી, વાસણસણ એ મોટાને આપ્યું છે અને તને ઘરે સોંપવાનું કહ્યું છે. આ પોટલામાં... ઘરેણું ગાંઠું, પૈસા જે હોય છે. અમે ઉપાડીને જોયું નથી.'
In simple words: Kanchanmashi and her husband told Kant, "Parvatiben asked us to give you this bundle, so we came. Whatever household items and utensils she had, she gave to the elder brother, and asked us to deliver this to your home. This bundle contains jewelry and money. We haven't opened it."

Exam Tip: Direct quotes from supporting characters often clarify the intentions and actions of primary characters, particularly the deceased.

प्रश्न 27. રમાનો કંચનમાસી વિશેનો શો અભિપ્રાય છે ?
Answer: રમાને કંચનમાસી જરાપણ વિકાસપાત્ર લાગતા નથી. બોલી, 'આવોને કાંઈ સોંપાતું હશે ? ડોશી જેવું મૂરખ કોઈ નહિ હોય, પોટલીમાં કોઈ પૈસા કે ઘરેણાં રાખતું હશે ? એમાંથી લેતાં વાર કેટલી ? “જો કે કાન્તિને કંચનમાસી ઉપર પૂરો ભરોસો છે.”
In simple words: Rama did not consider Kanchanmashi to be progressive at all. She said, "Would anyone really entrust such things? No old woman would be so foolish as to keep money or jewelry in a bundle, and how long would it take to take from it? Although Kant has complete faith in Kanchanmashi."

Exam Tip: A character's skepticism or judgment of others reveals their own worldview, here Rama's practicality versus Kant's trust.

प्रश्न 28. કાન્તિનું આખરે શું થયું ?
Answer: કાન્તિ આખરે, જતી જિંદગીએ એકલો પડી ગયો, પોતાની પત્ની ગુજરી ગઈ એટલે એકલો પડી ગયો અને વતનમાં પોતાની બા ગુજરી ગઈ એટલે તો સાવ એકલો પડી ગયો, ઘર મળ્યું પણ હવે તે બા નથી, તેથી પર નથી, ખોરડે છે, સૂનું આંગણું છે. જીવન પણ સૂનું થઈ ગયું. કાન્તિ આખરે દુ:ખી થયો.
In simple words: Kant ultimately ended up alone in his life. He became lonely after his wife passed away, and even more so when his mother died in his hometown. He had a house, but without his mother, it was no longer a home. His courtyard was empty, and his life became barren. Kant eventually became very sad.

Exam Tip: The conclusion of a character's journey often reflects the consequences of their life choices and relationships, leading to a sense of emptiness or fulfillment.

નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો :

प्रश्न 1. કાન્તિનો યુવાની અવસ્થામાં શેરીમાં કેવો રોફ હતો ?
Answer: કાન્તિનો યુવાની અવસ્થામાં શેરીમાં ખૂબ રોફ હતો. એક હાકોટો પડે ત્યાં શેરીનાં છોકરાં એમના ઘરમાં ભરાઈ જતા અને ભગતની દુકાનેથી પાન ખાઈને આવે અને શેરીમાં છોકરા બાઝતા હોય કે રમતાં હોય તે કાન્તિને જોતાં જ રક્ થઈ જતાં.
In simple words: In his youth, Kant had great swagger in the street. With just one shout, the street children would run into their homes. When he came from Bhagat's shop after eating paan, if children were fighting or playing in the street, they would immediately become scared upon seeing Kant.

Exam Tip: A character's past image or reputation helps contextualize their current state and the changes they have undergone.

प्रश्न 2. રમાનો કાન્તિ ઉપરનો કેવો પ્રભાવ હતો ?
Answer: રમાનો કાન્તિ ઉપર ખૂબ જ પ્રભાવ હતો. પરણ્યાને બે જ વર્ષમાં રમાને કારણે કાન્તિને અમદાવાદમાં નોકરી મળી. રમાએ તેને પોતાનો કરી લીધો હતો, કાન્તિની બા તરફની લાગણી અને પ્રેમ રમાને કારણે ઓછાં થઈ ગયાં હતાં. રમાને કારણે મોટા ભાઈ તરફ પણ નફરત વધી હતી. રમાને કારણે બાને પૈસા મોકલવાનું બંધ થયું હતું.
In simple words: Rama had a great influence on Kant. Within two years of marriage, because of Rama, Kant got a job in Ahmedabad. Rama had made him her own. Kant's affection and love for his mother had diminished due to Rama. Hatred towards his elder brother also increased because of Rama. Due to Rama, sending money to his mother was stopped.

Exam Tip: Examine how a new relationship (like marriage) can alter a character's existing family dynamics and loyalties.

प्रश्न 3. રમાની કાન્તિના બા તરફની લાગણીનું વર્ણન કરો.
Answer: રમાને કાન્તિની બા તરફ બહુ લાગણી હતી નહિ, પરણ્યાને બે જ વર્ષમાં અમદાવાદ રહેવા જતા રહ્યા હતા. બાનો મોટા ભાઈ તરફનો પક્ષપાત રમાને ગમતો નહિ, કાન્તિને બા તરફ લાગણી ઓછી થાય એ માટે રમાં અવારનવાર મા વિરુદ્ધ ગમે તેવા આરોપ લગાવતી. બાને કસબી કહીને, કંજૂસ કહીને વગોવતી હતી.
In simple words: Rama did not have much affection for Kant's mother. They moved to Ahmedabad within two years of marriage. Rama disliked the mother's favoritism towards the elder brother. To reduce Kant's affection for his mother, Rama would frequently make various accusations against her. She would discredit the mother by calling her a skilled artisan and a miser.

Exam Tip: Negative opinions and accusations often highlight deep-seated resentments and attempts to control a partner's affections.

प्रश्न 4. કાન્તિના ગામના માણસો વિશે ટૂંકમાં લખો.
Answer: કાન્તિના ગામમાં દરજી, ભગવાન કોલ્ડિંગના માલિક, ભગત પાનવાળા, કંચનમાસી અને તેના વર – જેવાં સાધારણ પણ નીતિવાન માણસો રહેતાં હતાં. કાન્તિને બાની ગેરહાજરીમાં આવતી યાદ વિશે લખો. ઉત્તર કાન્તિને બાની ગેરહાજરી સતત સાલે છે, વારંવાર તેને એમ લાગે છે કે હમણાં બા આવીને પોતાને પાણી આપશે કે રસોડામાં જઈને રાંધશે કે રીસ ચડાવીને બીજે બેઠી હશે. ઓસરીની કોરે ઊભી હશે કે મધુરું-મધુરું હસતી હશે – એમ કાન્તિને વારંવાર આભાસ થયા કરે છે. બા નથી નો ખ્યાલ જ કાન્તિના મનમાં બંધબેસતો નથી, બા નથી નો અભાવ તેને દુ:ખી કરે છે.
In simple words: Kant's village was home to ordinary yet principled people like the tailor, the owner of Bhagwan Cold Storage, Bhagat the paanwala, Kanchanmashi, and her husband. In his mother's absence, Kant constantly misses her, often feeling as if she will appear, offer him water, cook in the kitchen, or be sitting elsewhere in a sulk, or standing by the porch smiling sweetly. The thought of his mother being gone doesn't sit well with Kant, and her absence deeply saddens him.

Exam Tip: The description of the village community and Kant's persistent grief humanizes the narrative, emphasizing the profound impact of loss.

નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો.

प्रश्न 1. મોટા ભાઈ હિંમતનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer: બાને મોટા દીકરા હિંમત તરફ પહેલેથી જ પક્ષપાત છે. કાન્તિ અને મોટા દીકરાની ઉમરનો કંઈ બહુ તફાવત નથી. બંને લગભગ સરખા જ દેખાતા હતા, તો પણ બા બહાર જતી વખતે કાયમ મોટાને જ તેડે અને નાના કાન્તિને ચલાવે. ભાગ્યે જ અથવા કોઈવાર જ કાન્તિને તેડે. બીજું, મોટો કંઈ કમાતો ન હતો, તો પણ બા પોતાની સાથે જ રાખે છે, કાન્તિ જે પૈસા મોકલે તેમાંથી બા અને કાન્તિના મોટા ભાઈ જીવન ગુજારે છે. લગ્ન પછી મોટા ભાઈ રાજ કોટ નોકરીએ લાગે છે, બચવાળ છે; તેથી કંઈક મદદ કરવા કાન્તિને પ્રેમ અને લાગણી દેખાય છે. બા પત્રમાં લખે છે. આમ, બાને પહેલેથી જ મોટા દીકરા હિંમત તરફ બહ
In simple words: The mother always showed favoritism towards her elder son, Himmat. There wasn't much age difference between Kant and Himmat; they looked almost identical. Yet, the mother always carried Himmat when going out and made young Kant walk, only rarely carrying Kant. Furthermore, Himmat did not earn, but the mother still kept him with her. The mother and Himmat lived on the money Kant sent. After marriage, Himmat got a job in Rajkot and was described as 'Bachval' (rough or rude); hence, some love and affection for Kant are seen in his mother's letters. Thus, the mother had a strong preference for her elder son Himmat from the start.

Exam Tip: When analyzing a character, discuss their relationships with others, their actions, and how they are perceived by other characters to build a complete profile.

प्रश्न 2. નાના દીકરા કાન્તિનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer: બાનો નાનો દીકરો કાન્તિ નાનપણથી જ તોફાની અને રોફવાળો રહ્યો છે. એકવાર તોફાનને કારણે બાને આંખ નીચે પથ્થર વાગે છે અને લોહી નીકળે છે ત્યારે કંચનમાસી એને વઢે છે, તો નાસી જાય છે. નાનપણમાં ભમરડા ફેરવવા, શેરીમાં છોકરાઓને ડરાવવા જેવાં એનાં પરાક્રમો પ્રખ્યાત છે. નાનપણથી જ મોટા ભાઈ તરફ નફરત દેખાડે છે. લગ્ન પછી બીજે જ વર્ષે રમાં સાથે અમદાવાદ જતો રહે છે, એક-બે વર્ષ સુધી બાને પૈસા મોકલે છે; પણ પછી મોટા ભાઈ તરફના રોષને કારણે બાને પૈસા મોકલવાનું બંધ કરે છે. બા તરફ લાગણી થાય છે, પણ રમાના કારણે દબાઈને રહેવું પડે છે. બાના ઘરેણાં અને પૈસા આપવા આવનાર કંચનમાસી અને તેના વરને ચા પણ પીવડાવી શકતો નથી, આ એની મજબૂરી અને અવદશા બતાવે છે. રમાના અને બાના અવસાન પછી તે સાવ એકલો પડી જાય છે અને દુ:ખી થઈને જીવે છે.
In simple words: The mother's younger son, Kant, has been mischievous and arrogant since childhood. Once, due to his mischief, a stone hit his mother below the eye, causing bleeding. When Kanchanmashi scolded him, he ran away. His childhood antics, like spinning tops and scaring street children, are well-known. From a young age, he shows hatred towards his elder brother. After marriage, he moves to Ahmedabad with Rama in the second year. He sends money to his mother for a year or two, but then stops due to his anger towards his elder brother. He feels affection for his mother, but has to suppress it because of Rama. He cannot even offer tea to Kanchanmashi and her husband, who come to give him his mother's jewelry and money, which shows his helplessness and poor condition. After the demise of both Rama and his mother, he becomes completely alone and lives a sad life.

Exam Tip: A character's journey often involves a transformation from youthful defiance to adult regret, shaped by relationships and life events.

प्रश्न 3. ‘નથી’ વાર્તાના શીર્ષકની ચર્ચા કરો.
Answer: ‘નથી’ વાર્તાના શીર્ષક વાર્તાના પ્રારંભથી અને અંત સુધી ‘નથી’ની વાત વારંવાર મન:ચક્ષુ સમક્ષ દૃષ્ટિગોચર થયા કરે છે. વિધવા બા પારવતીબાને પતિ નથી. જીવન સારી રીતે જીવી શકાય એટલા પૈસાની છૂટ નથી. બે નાનાં દીકરાંઓને ઉછેરવા માટે ગામના કામ કરીને બાને થાક લાગે છે, મૂડી ભેગી થતી નથી. જેમતેમ દુ:ખનો સામનો કરીને જીવવું પડે છે. કાન્તિ અને મોટા ભાઈ પાસે પણ ધન નથી, કાન્તિને સંતાન નથી. છેલ્લે પોતાની પત્ની રમાં અને બાના અવસાનથી આ બંને સ્ત્રીઓ પણ નથી, એમ અનેક વખત ‘નથી’ની વાત વારંવાર ચિત્રની જેમ વાચકના મનમાં આવે છે અને વધારે તો ‘બા' નથી નો આજે પો. કાન્તિને પૈરી વળે છે અને હવે તે બા અને રમાં વિના સુખી નથી, એવું એનું માનસ આપણને પણ ‘નથી'નો આભાસ કરાવે છે, આમ; શીર્ષક “નથી” સાર્થક છે.
In simple words: The title 'Nathi' (meaning 'is not' or 'is absent') of the story resonates from beginning to end, repeatedly appearing before the mind's eye. The widowed mother, Parvatiben, has no husband. She lacks enough money to live a good life. To raise her two young sons, the mother tires herself doing village work, but cannot accumulate savings. She has to endure hardships to survive. Kant and his elder brother also lack wealth, and Kant has no children. Finally, after the passing of his wife Rama and his mother, both these women are also 'nathi'. The idea of 'nathi' repeatedly appears in the reader's mind like a vivid image, and even more so the absence of his mother. Kant realizes that he is not happy without his mother and Rama, which makes us feel the 'nathi' sensation. Thus, the title "Nathi" is meaningful.

Exam Tip: Analyzing a title involves explaining how it relates to the plot, characters, and central themes throughout the narrative, especially its deeper meanings.

નીચેના પ્રશ્નોનાં સૂચના મુજબ ઉત્તર લખો :

નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો આપો.

• પરિચિત – ઓળખીતું, જાણીતું
• રસ્તો – પથ, માર્ગ
• કંચન – સોનું, હેમ
• અણસારે – ઇશારો, સંકેત
• બરફ – હિમ
• આંખ – લોચન, નયન
• બાપડો – બિચાર, રાંક
• રસોડું – પાકશાળા, રસોઈઘર
• ચિંતા – ઉચાટ, ફિકર

નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો આપો.

• પરિચિત x અપરિચિત
• જીવન × મૃત્યુ
• અંધારું × અજવાળું
• જવું × આવવું
• અન્યાય x ન્યાય
• મજા X સજા
• નિર્બળ × સબળ
• સ્વદેશ × પરદેશ

નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી લખો.

• પરીચીત – પરિચિત
• મીસ્તરી – મિસ્ત્રી
• ખાબોચીયામાં – ખાબોચિયામાં
• પત્થર – પથ્થર
• જલ્ટિથી – જલદીથી
• કોલ્ડ્રીંક – કોલ્ડિંગ
• સ્થીતી – સ્થિતિ
• ફળી – ફળિયું
• દિગિ – જિંદગી

નીચેના વાક્યોમાં વિરામચિહનો મૂકી, ફરીથી લખો.

હાય હાય આંખ ફૂટી ગઈ કે શું
Answer: "હાય, હાય! આંખ ફૂટી ગઈ કે શું?"
In simple words: This sentence is an exclamation of shock or dismay, asking if an eye has burst.

Exam Tip: Use exclamation marks for strong emotion and question marks for interrogative phrases. Direct speech requires quotation marks.

તું નકામી ચિંતા શા માટે કરે છે
Answer: "તું નકામી ચિંતા શા માટે કરે છે?"
In simple words: This sentence is a question, asking why one worries unnecessarily.

Exam Tip: A question mark is essential at the end of an interrogative sentence. Quotation marks are used for direct speech.

વડીપાપડ ગોદડાં ગાદલાં ભરત ગૂંથણ કેટકેટલું જાણતાં હતાં
Answer: વડી, પાપડ, ગોદડાં, ગાદલાં, ભરત, ગૂંથણ-કેટકેટલું જાણતાં હતાં?
In simple words: This sentence lists various skills like making vadis, papads, quilts, mattresses, embroidery, and knitting, then questions how many of these were known.

Exam Tip: Commas separate items in a list, and a question mark is needed at the end of an interrogative sentence. A hyphen can join a related phrase.

નથી Summary in Gujarati

નથી કાવ્ય-પરિચય :

લેખક પરિચય : મોહમ્મદ વલીભાઈ માંકડનો જન્મ સૌરાષ્ટ્રના પાળિયાદ ગામમાં થયો હતો. તેમણે ગુજરાતી સાહિત્ય એકાદમીના પ્રમુખ તરીકે સેવાઓ આપી હતી. ‘કાયર’, ‘વંચિતા’, “માટીની ચાદર’, “ધુમ્મસ', 'અશ્વ દોડ’, ‘ખેલ’ તેમની નોંધપાત્ર નવલકથાઓ છે. ‘ના’, ‘ઝાકળનાં મોતી’, ‘વાતવાતમાં” તેમના જાણીતા વાર્તાસંગ્રહો છે. 'કેલીડોસ્કોપ ભાગ 1 થી 4', 'સુખ એટલે’, ‘આપણે માણસો’, “ઉજાસ' વગેરેમાં તેમની જીવનપ્રેરક કથાઓ સંગ્રહિત છે.

પાઠનો સારાંશ : માતાનો નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને પુત્રની ઉપેક્ષા અને અવગણનાની આ વાર્તા છે. માનવ સંબંધોમાં કેવી કેવી ગૂંચો સર્જાય છે અને બધું મળે છે, પરંતુ માતા ફરી મળતી નથી એની કરુણતાને પા ક્યારેય રીસાતી, નથી” એ વાક્ય દરેક વખતે નવો સંદર્ભ રજૂ કરે છે. પુત્રના ભૂવાન સદા માફ કરતા માતા અંતે પસા-ધર બધું કાંતિને આપી જાય છે; પરંતુ હવે એ ઘરમાં બા નથી એની ખોટ કાંતિને બાનાં મૃત્યુ પછી સમજાય છે. એ વાત્સલ્ય સમર્પણને સંતાનની બેદરકારીને પ્રગટાવી આ વાર્તા માતાના મહિમાને અને સંતાનની લઘુતાને યાદગાર રીતે ઉપસાવે છે.

નથી શબ્દાર્થ :

• પરિચિત – ઓળખીતું, જાણીતું
• અણસાર – ઇશારો, સંકેત
• બાપડો – બિચારો
• રસ્તો – પંથ, માર્ગ
• બરફ – હિમ
• રસો – પા કશાળ, રસોઈઘર
• કંચન – સોનું, હેમ
• આંખ – લોચન, નયન
• ચિંતા – ઉચાટ, ફિકર
• ફળિયું – મહોલ્લો, શેરી
• કાન્તિ – તેજ, પ્રકાશ
• રમા – લયમી

નથી તળપદા શબ્દો

• કોરે - તરફ, ભણી
• દ:ખણાં – ઓવારણાં, મીઠડાં
• ઉગમણું – પૂર્વ દિશા
• સબકા – પીડા થવી, વેદના
• બોન – બહેન
• પ્રોડા – પડ
• ગાર – ગારો, કીચડ
• ટેમસર – ટાઈમસર
• લોહવાટ – ચિંતા

નથી શબ્દાર્થ

• પરિચિત - ઓળખીતું, જાણીતું
• અણસાર - ઇશારો, સંકેત
• બાપડો - બિચારો
• રસ્તો - પંથ, માર્ગ
• બરફ - હિમ
• રસો - પાકશાળા, રસોઈઘરે
• કંચન - સોનું, હેમ
• આંખ - લોચન, નયન
• ચિંતા - ઉચાટ, ફિકર
• ફળિયું - મહોલ્લો, શેરી
• કાન્તિ - તેજ, પ્રકાશ
• ૨મા - લયમી

નથી તળપદા શબ્દો

• કોરે - તરફ, ભની
• દ:ખણાં - ઓવારણાં, મીઠડાં
• ઉગમણું - પૂર્વ દિશા
• સબકા - પીડા થવી, વેદના
• બોન - બહેન
• પ્રોડા - પડ
• ગાર - ગારો, કીચડ
• ટેમસર - ટાઈમસર
• લોહવાટ - ચિંતા