CBSE Class 7 Punjabi Worksheet Set 01

Question 1. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾ ਲਗਾਓ :
(ੳ) ਸਹਿਰਾ - ਸੋਹਰਾ - ਸੁਹਰਾ
(ਅ) ਸੁਹਣਾ - ਸੋਹਣਾ - ਸੋਹਣਾਂ
(ੲ) ਸ਼ਾਮਿਲ - ਸ਼ਾਮੀਲ - ਸ਼ਾਮਨ
(ਸ) ਮਿਹਨਤ - ਮਿਹਨਤ (ਮਿਹਨਤ / ਮਿਉਨਤ - ਮੀਹਨਤ)
(ਹ) ਸੈਂਹਰ - ਸੈਂਹਗ - ਸਹਿਰ
(ਕ) ਥਮੁ - ਥਮੁ - ਥੰਮ੍ਹ
Answer: (ੳ) ਸੋਹਰਾ
(ਅ) ਸੋਹਣਾ
(ੲ) ਸ਼ਾਮਿਲ
(ਸ) ਮਿਹਨਤ
(ਹ) ਸਹਿਰ
(ਕ) ਥੰਮ੍ਹ
In simple words: ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Exam Tip: ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਔਂਕੜ, ਦੁਲਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।

Question 2. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :
(ੳ) ਆਦਰਸ਼ - _________
(ਅ) ਡਰ - _________
(ੲ) ਖ਼ਾਸ - _________
(ਸ) ਜਿੱਤ - _________
(ਹ) ਮੱਜ੍ਹਬ - _________
(ਕ) ਉੱਤਮ - _________
Answer: (ੳ) ਆਦਰਸ਼ - ਅਨਾਦਰਸ਼ / ਅਣਆਦਰਸ਼
(ਅ) ਡਰ - ਨਿਡਰ / ਦਲੇਰੀ
(ੲ) ਖ਼ਾਸ - ਆਮ
(ਸ) ਜਿੱਤ - ਹਾਰ
(ਹ) ਮੱਜ੍ਹਬ - (ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਲਟ - ਕੁਧਰਮ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ)
(ਕ) ਉੱਤਮ - ਨੀਵਾਂ / ਘਟੀਆ
In simple words: ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਲਟਾ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਅਰਥ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Exam Tip: ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਣ ਸਮੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ।

Question 3. ਪੁਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ :
(ੳ) ਮੁਖਤਿਆਰ - (i) ਨੌਕਰਾਣੀ
(ਅ) ਧੋਬੀਆ - (ii) ਘਟਵਾਰਨ
(ੲ) ਘਟਵਈ - (iii) ਮੁਖਤਿਆਰਣੀ
(ਸ) ਨੌਕਰ - (iv) ਧੋਬਣ
Answer: (ੳ) ਮੁਖਤਿਆਰ - (iii) ਮੁਖਤਿਆਰਣੀ
(ਅ) ਧੋਬੀਆ - (iv) ਧੋਬਣ
(ੲ) ਘਟਵਈ - (ii) ਘਟਵਾਰਨ
(ਸ) ਨੌਕਰ - (i) ਨੌਕਰਾਣੀ
In simple words: ਪੁਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Question 4. ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ :-
(ੳ) ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ - ____________________
(ਅ) ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ - ____________________
(ੲ) ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ - ____________________
(ਸ) ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕੇ - ____________________
Answer: (ੳ) ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ - ਦਰਸ਼ਕ
(ਅ) ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ - ਵਾਕੀਲਾ / ਗੱਪੀ / ਬਹੁਬੋਲਾ
(ੲ) ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ - ਸਮਵಯਕ / ਹਮਜੋਲੀ
(ਸ) ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕੇ - ਅਮੁੱਕ
In simple words: ਲੰਘਵੇਂ ਵਾਕਾਂ ਜਾਂ ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਢੁਕਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Exam Tip: ਅਨੇਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰੋ।

Question 5. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :-
(i) ਬੰਦੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਸੀ?
ਉੱਤਰ :- __________________________________________________
(ii) ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ :- __________________________________________________
(iii) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ :- __________________________________________________
(iv) ਸਾਈਮਨ ਕੌਣ ਸੀ?
ਉੱਤਰ :- __________________________________________________
(v) ਛਿੱਛੀ ਦੇ ਬੱਛੇ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ :- __________________________________________________
Answer: (i) ਬੰਦੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਾਠ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਲਿਖਣ)।
(ii) ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(iii) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
(iv) ਸਾਈਮਨ ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ (ਸਰ ਜਾਨ ਸਾਈਮਨ) ਸੀ।
(v) ਛਿੱਛੀ (ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ) ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਜਾਂ ਬੱਚਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
In simple words: ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਲਿਖੋ।

Question 6. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਲਿਖੋ :-
(ੳ) ਧਰਤ - _________
(ਅ) ਵਿਉਂਤ - _________
(ੲ) ਮਮੇਸਿਆ - _________
(ਸ) ਸਰਮਾਇਆ - _________
(ਹ) ਮਕਬੂਲ - _________
(ਕ) ਮਾਹਰ - _________
Answer: (ੳ) ਧਰਤ - ਧਰਤੀ / ਜ਼ਮੀਨ
(ਅ) ਵਿਉਂਤ - ਯੋਜਨਾ / ਤਰੀਕਾ
(ੲ) ਮਮੇਸਿਆ - (ਪਾਠ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥ)
(ਸ) ਸਰਮਾਇਆ - ਪੂੰਜੀ / ਧਨ-ਦੌਲਤ
(ਹ) ਮਕਬੂਲ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ / ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ
(ਕ) ਮਾਹਰ - ਨਿਪੁੰਨ / ਮਾਹਿਰ / ਜਾਣਕਾਰ
In simple words: ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਰਲ ਅਰਥ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Question 7. ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ :-
(ੳ) ਕਾਗ਼ਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਸ਼ੀਨ _________ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।
(ਅ) ਝੂਠ ਦੇ _________ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
(ੲ) ਮੜ੍ਹਕਤਾ _________ ਇਹਦੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
(ਸ) ਚਿੜਾ-ਚਿੜੀ ਆਸੂਆ _________ ਤੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।
Answer: (ੳ) ਕਾਗ਼ਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਚੀਨ (ਜਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ/ਪਾਠ ਅਨੁਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।
(ਅ) ਝੂਠ ਦੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
(ੲ) ਮੜ੍ਹਕਤਾ ਪੰਜਾਬ ਇਹਦੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
(ਸ) ਚਿੜਾ-ਚਿੜੀ ਆਸੂਆ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।
In simple words: ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਭਰੇ ਗਏ ਹਨ।

Exam Tip: ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।