CBSE Class 6 Sanskrit Worksheet Set 03

CBSE Class 6 Sanskrit Worksheet (11)

Worksheets have become an integral part of the education system. Worksheets are very critical for every student to practice his/ her concepts. Students, teachers and parents can download all CBSE educational material and extremely well prepared worksheets from this website. All revision worksheets, Sample papers, Question banks and easy to learn study notes for all classes and subjects have been prepared based on the latest guidelines sent by CBSE. All CBSE educational material is developed by our panel of teachers, have also been submitted by thousands of teachers and students. The study material has been carefully compiled by the best teachers in India. Worksheets have been submitted by teachers of various CBSE schools and also have been carefully developed keeping into consideration the latest CBSE syllabus.

अभ्यास कार्यपत्रकम् – 2

संकलनात्मक–मूल्यांकनम् –प्रथमम्

कक्षा–6 विषयं –संस्कृतम्

ध्यातव्याः:– 1– प्रश्नानाम् उत्तराणि निर्देषानुसारं लिखतु ।
2– प्रश्नानाम् उत्तराणि सुव्यवस्थित–सुपाठ्याक्षरैः लिखतु ।
3–निधारितांकाः प्रश्नानाम् पुरतः लिखिताः सन्ति ।

खण्डः ग अनुप्रयुक्त व्याकरणम्

Question 10. प्रश्न. 10:–अधोलिखितनाम् वर्णानां संयोजनं कुरुत–
1. म्+ए+ध्+आ–.............
2. अ+त+र्+अ–.............
3. स्+अ+न्+ध्+इ–...............
4. क्+उ+त+र्+अ...............
Answer: 1. मेधा 2. अत्र 3. सन्धि 4. कुतर
In simple words: Join the letters one after another to make a word.

Exam Tip: Join the sounds slowly, one letter at a time.

Question 11. प्रश्न. 11:–वचन परिवर्तनं कृत्वा लिखत–
1. ते लिखन्ति। – एकवचने
2. अहं खादामि। – बहुवचने
3. बालकः संस्कृतं पठति। – द्विवचने
4. सिंहः उच्चैः गर्जति। – बहुवचने
5. गजा आगच्छति। – द्विवचने
Answer: 1. सः लिखति। 2. वयं खादामः। 3. बालकौ संस्कृतं पठतः। 4. सिंहाः उच्चैः गर्जन्ति। 5. गजौ आगच्छतः।
In simple words: Change the number of the person or thing: one, two or many.

Exam Tip: Check the verb ending after you change the noun.

Question 10. प्रश्न.10:– रेखांकित पदेषु संन्धिं विच्छेदं वा कृत्वा लिखत–
1. मम संस्कृताचार्यः रत्न+आकरः – ...............अस्ति।
2. प्रातः सूर्य+उदयः – ...............भवति।
3. माता भेजनालयं – ...............+...............गच्छति।
4. रमया ईषः – ...............अस्ति।
Answer: 1. रत्नाकरः 2. सूर्योदयः 3. भोजनालयं गच्छति 4. ईषत् अस्ति
In simple words: Join two words into one by sandhi, or split one word back into two.

Exam Tip: Look at the last sound of the first word and the first sound of the second word.

Question 11. प्रश्न.11:– उचित पदानि चित्वा रिक्त स्थानानि पूरयत्
1. ............श्रेष्ठः अस्ति? (1. महादेवः 2. महादेवम् 3. महादेवाय)
2. ............कदा उत्तिष्ठसि? (1. त्वम् 2. तव 3. त्वया)
3. ............नाम किम्? (1. त्वम् 2. तव 3. त्वया)
4. अहं प्रतिदिनं ............ पिबामि? (1. दुग्धः 2. दुग्ध 3. दुग्धम्)
5. लवः............ पुत्रः आसीत्। (1. रामेण 2. रामस्य 3. रामाय)
Answer: 1. महादेवः 2. त्वम् 3. तव 4. दुग्धम् 5. रामस्य
In simple words: Pick the word form that fits the sentence.

Exam Tip: Ask who or what is doing the action to choose the right form.

Question 12. प्रश्न.12:– उचितं संख्यावाचकं षब्देन रिक्त स्थानानि पूरयत?
1. सप्तम्याम् कक्षायाम्..........25 छात्राः सन्ति।
2. तेषु............15 बालिकाः सन्ति।
3. षिक्षकानाम् संख्या.............23 सन्ति।
4. मम परिवारे .....6 सदस्याः सन्ति।
Answer: 1. पञ्चविंशतिः 2. पञ्चदश 3. त्रयोविंशतिः 4. षट्
In simple words: Write the number word in Sanskrit that matches the given number.

Exam Tip: Remember the number words for 1 to 10 first.

Question 13. प्रश्न.13:– मंजुषायां प्रदत्तैः उचितः षब्दैः रिक्त स्थानानि पूरयत (नीचैः, च, धिक्, अपि)
1. राम लक्ष्मण............वने अभ्रमताम्।
2. ............भग्यम्।
3. पथिकः वृक्षस्य...........सुप्तवान्।
4. अहम् ............ गीतं गायामि।
Answer: 1. च 2. धिक् 3. अपि 4. नीचैः
In simple words: Choose the small word from the box that fits the sentence.

Exam Tip: Read the whole sentence aloud to hear which word fits.

Question 10. प्रश्न.10:– रेखांकित पदेषु सन्धिं विच्छेदं वा कृत्वा लिखत– (पृष्ठ 2 पर दिया गया सन्धि-प्रश्न पहले ही सम्मिलित है)

Exam Tip: Revise sandhi rules before you start.

Question 16. प्रश्न. 16:–अधोलिखितेषु वाक्येषु रेखांकित पदेषु प्रत्ययं संयोज्य अथवा पृथक् कृत्वा लिखत –
1. राम विद्यालयात् आ+गम्+ल्यप्–............भोजनं करोति।
2. अहम् पठित्वा – ........+........ लिखति।
3. सः वि+लिख+ल्यप्–..........पठति।
4. देवः प्रसन्नः भू+क्त्वा–.............. वरं ददाति।
5. मोहनः विद्यालयं गम्+क्त्वा– ..............गुरुं प्रणमति।
Answer: 1. आगम्य 2. पठ्+त्वा 3. विलिख्य 4. भूत्वा 5. गत्वा
In simple words: Add the ending that means after doing an action, or split it back.

Exam Tip: ल्यप् and क्त्वा both mean after doing something.

Question 17. प्रश्न.17:– उचित क्रियापदं चित्वा रिक्त स्थानानि पूरयत।
1. अहं प्रतिदिनं चायं न ............। (पिबामि / पिबावः / पिबामः)
2. त्वं पुस्तकं ............। (पठसि / पठथः / पठथ)
3. सः ............। (लिखसि / लिखामि / लिखति)
4. ते जलं ............। (पिबति / पिबतः / पिबन्ति)
5. सीता वनं ............। (गच्छति / गच्छसि / गच्छामि)
Answer: 1. पिबामि 2. पठसि 3. लिखति 4. पिबन्ति 5. गच्छति
In simple words: Pick the verb ending that matches the person and number of the subject.

Exam Tip: Match अहम् with म, त्वम् with सि, and सः with ति.

Question 18. प्रश्न.18:– रेखांकितपदेषु उपसर्गं पृथक् कृत्वा लिखन्तु।
1. सः एकाकी विचरति।
2. बालाः अनुधावन्ति।
3. अहम् आगच्छामि।
4. खगाः उत्पतन्ति।
Answer: 1. वि 2. अनु 3. आ 4. उत्
In simple words: An upsarga is a small word placed before a verb to change its meaning.

Exam Tip: Upsargas come just before the verb root.