Class 6 Languages Practice Sheet: CBSE Class 6 Sanskrit Worksheet Set 01
Review targeted academic worksheets with the CBSE Class 6 Sanskrit Worksheet Set 01. Built according to official educational standards for the 2026-27 term, these downloadable Class 6 Languages resources support effective daily practice and detailed self-evaluation for Sanskrit.
Download Sanskrit Worksheet PDF with Answers
View or download the dedicated CBSE Class 6 Sanskrit Worksheet Set 01 resource below. Engaging with these practice papers under focused study conditions ensures continuous academic progress and mastery of the 2026-27 curriculum for Sanskrit.
व्याकरण
प्रश्न १. उचित-शब्द-रूपैः रिक्तस्थानान् पूरयत - (पूर्णम् लिखत)
(क) लतायै ....................................................................................
(ख) .................................................................................... बालानाम्
Answer: (क) लतायै लताभ्याम् लताभ्यः
(ख) बालकानाम् बालजयोः बालकानाम् (बालक शब्द के षष्ठी विभक्ति रूप: बालकस्य, बालजयोः, बालानाम्)
In simple words: उपयुक्त शब्द रूपों (चतुर्थी और षष्ठी विभक्ति) से रिक्त स्थान भरे गए हैं।
Exam Tip: शब्द-रूपों (जैसे लता और बालक) को विभक्तियों और वचनों के अनुसार याद रखें।
प्रश्न २. उचित-धातु-रूपैः रिक्तस्थानान् पूरयत - (पूर्णम् लिखत)
(क) पठति ....................................................................................
(ख) .................................................................................... गमिष्यावः
Answer: (क) पठति पठतः पठन्ति (लट् लकार, प्रथम पुरुष)
(ख) गमिष्यामि गमिष्यावः गमिष्यामः (लृट् लकार, उत्तम पुरुष)
In simple words: धातुओं के लट् और लृट् लकार के रूपों को वचन और पुरुष के अनुसार पूरा किया गया है।
Exam Tip: धातु रूपों में पुरुष (प्रथम, मध्यम, उत्तम) और वचन (एकवचन, द्विवचन, बहुवचन) का विशेष ध्यान रखें।
प्रश्न ३. अधोलिखितानां शब्दानां वर्णविच्छेदं कुरुत -
१. रजकः २. अश्वः ३. सूचिका
Answer: १. रजकः = र् + अ + ज् + अ + क् + अः
२. अश्वः = अ + श् + व् + अ + ः
३. सूचिका = स् + ऊ + च् + इ + क् + आ
In simple words: शब्दों को उनके मूल वर्णों (स्वर और व्यंजन) में अलग करके लिखा गया है।
Exam Tip: व्यंजन वर्णों के नीचे हलन्त (\(\text{्}\)) लगाना न भूलें।
प्रश्न ४. वर्णसंयोजनं कृत्वा लिखत -
(क) भू् + आ + र् + य् + आ = ....................................................................................
(ख) ह् + अ + र् + इ + ण् + ई = ....................................................................................
Answer: (क) भार्या
(ख) हरिणी
In simple words: अलग-अलग दिए गए वर्णों को आपस में जोड़कर सार्थक शब्द बनाए गए हैं।
Exam Tip: स्वरों की मात्राओं को व्यंजनों के साथ सही प्रकार से जोड़ें।
रुचिरा
प्रश्न ५. निर्देशानुसारम् वाक्यानि रचयत पुनः लिखत -
(क) मेधाः गर्जन्ति। (द्विवचने) ....................................................................................
(ख) छात्रौ हसतैः। (बहुवचने) ....................................................................................
(ग) यूयम् पठथ। (एकवचने) ....................................................................................
Answer: (क) मेधौ गर्जतः
(ख) छात्राः हसन्ति
(ग) त्वम् पठसि
In simple words: वाक्यों को निर्देश के अनुसार वचन बदलकर दोबारा लिखा गया है।
Exam Tip: वचन बदलने के साथ क्रिया और कर्ता दोनों का रूप बदलता है।
प्रश्न ६. कोष्ठात् उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत वाक्यानि पुनः लिखत -
(क) ................................................रक्षसि। (अहम् \ त्वम् )
(ख) ................................................वस्त्राणि। (युष्मान् \ युष्माकम् )
(ग) ................................................भ्रमिष्यामः। (आवाम् \ वयम् )
Answer: (क) त्वम् रक्षसि
(ख) युष्माकम् वस्त्राणि (अथवा युष्मान् पश्यसि आदि संदर्भानुसार; यहाँ 'युष्माकम्' या 'युष्मान्' में उपयुक्त पद)।
(ग) वयम् भ्रमिष्यामः
In simple words: क्रिया के पुरुष और वचन के अनुसार सही सर्वनाम शब्द चुना गया है।
Exam Tip: मध्यम पुरुष एकवचन क्रिया (रक्षसि) के साथ 'त्वम्' और उत्तम पुरुष बहुवचन क्रिया (भ्रमिष्यामः) के साथ 'वयम्' का प्रयोग होता है।
प्रश्न ७. निर्देशानुसारम् वाक्यानि रचयत पुनः लिखत -
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|
| (क) ................................ | आवाम् पत्रम् लिखिष्यावः। | ................................ |
| (ख) पुष्पम् विकसति। | ................................ | ................................ |
Answer: (क) एकवचन: अहम् पत्रम् लिखिष्यामि | बहुवचन: वयम् पत्रम् लिखिष्यामः
(ख) द्विवचन: पुष्पे विकसततः | बहुवचन: पुष्पाणि विकसन्ति
In simple words: दिए गए वाक्य को तीनों वचनों में बदलकर तालिका पूरी की गई है।
Exam Tip: वचन परिवर्तन करते समय कर्ता और क्रिया दोनों के वचनों का ध्यान रखें।
प्रश्न ८. सा, ते, ताः इत्येतभ्यः उचित सर्वनामपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत वाक्यानि पुनः लिखत -
(क) बालिकाः धावन्ति। ................................................ धावन्ति।
(ख) लेखिका लिखति। ................................................ लिखति।
Answer: (क) ताः धावन्ति
(ख) सा लिखति
In simple words: स्त्रीलिंग संज्ञा शब्दों के अनुसार उचित सर्वनाम (सा-एकवचन, ते-द्विवचन, ताः-बहुवचन) का प्रयोग किया गया है।
Exam Tip: 'बालिकाः' बहुवचन है अतः 'ताः' आएगा, और 'लेखिका' एकवचन है अतः 'सा' आएगा।
प्रश्न ९. कोष्ठात् उचितपदप्रयोगेन रिक्तस्थानानि पूरयत -
(क) वृक्षाः ................................................ पिबन्ति। ( पवनम् \ पवनानि )
(ख) बालः ................................................ पत्रम् लिखति। ( कलमनाय \ कलमेन )
Answer: (क) वृक्षाः पवनम् पिबन्ति।
(ख) बालः कलमेन पत्रम् लिखति।
In simple words: वाक्य के अर्थ और कारक के अनुसार सही शब्द चुना गया है (द्वितीया और तृतीया विभक्ति)।
Exam Tip: साधन (करण कारक) के लिए तृतीया विभक्ति (कलमेन) का प्रयोग होता है।
प्रश्न १०. अधोलिखितानां वाक्येषु कर्तृपदानि चिनुत रेखांकितं कुरुत -
(क) वने वने रचयन्ति वृक्षाः|
(ख) रहीमः चष्केन जलं पिबति|
Answer: (क) कर्तृपदम् = वृक्षाः
(ख) कर्तृपदम् = रहीमः
In simple words: वाक्यों में कार्य करने वाले (कर्ता) शब्दों को चुनकर रेखांकित किया गया है।
Exam Tip: वाक्य में 'कौन' प्रश्न करने से जो उत्तर मिलता है, वह कर्तृपद होता है।
प्रश्न ११. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत -
(क) कोच्चितटः केभ्यः ज्ञायते ?
(ख) पयोदर्पणे के स्वप्रतिबिम्बं पश्यन्ति?
Answer: (क) कोच्चितटः नारिकेलफलेभ्यः ज्ञायते।
(ख) पयोदर्पणे वृक्षाः स्वप्रतिबिम्बं पश्यन्ति।
In simple words: पाठ्यपुस्तक के आधार पर इन प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में लिखे गए हैं।
Exam Tip: पूर्ण वाक्य में उत्तर लिखते समय प्रश्नवाचक शब्द को हटाकर उसकी जगह सटीक उत्तर पद रखना चाहिए।
Free study material for Languages
Download Class 6 Languages Sanskrit Practice Worksheets
Practice Exercises for Class 6 Languages Sanskrit
Access structured practice worksheets for Sanskrit aligned with the 2026 CBSE curriculum. These downloadable exercises for Class 6 Languages help students build accuracy and reinforce core concepts for upcoming school tests.
Step-by-Step Solutions and Practice Guidelines
Each worksheet draws directly from authorized standard textbooks to maintain academic accuracy. Evaluating your finished exercises against expert-verified solutions helps master the formal presentation standards expected in school evaluations.
Enhance Speed with Online Practice
Follow up your worksheet practice by attempting the interactive online MCQ tests for Sanskrit to evaluate your execution speed. All printable assignments and revision sheets on our platform are updated for the 2026 session and available free of charge.
FAQs
You can download the latest chapter-wise printable worksheets for Class 6 Languages Sanskrit for free from StudiesToday.com. These have been made as per the latest CBSE curriculum for this academic year.
Yes, Class 6 Languages worksheets for Sanskrit focus on activity-based learning and also competency-style questions. This helps students to apply theoretical knowledge to practical scenarios.
Yes, we have provided solved worksheets for Class 6 Languages Sanskrit to help students verify their answers instantly.
Yes, our Class 6 Languages test sheets are mobile-friendly PDFs and can be printed by teachers for classroom.
For Sanskrit, regular practice with our worksheets will improve question-handling speed and help students understand all technical terms and diagrams.