GSEB Class 9 Gujarati Vyakaran શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ Solutions

GSEB Std 9 Gujarati Vyakaran Shabd Samuh Mate Shabd

Std 9 Gujarati Vyakaran Shabd Samuh Mate Ek Shabd Questions and Answers

When the meaning referred to by a group of words or a phrase is expressed by a single word, it makes the meaning much clearer and easier to understand.

Some such word groups for one word are given below, study them:

• જે સ્થિર બુદ્ધિ ધરાવે છે તે જ્ઞાની – સ્થિતપ્રજ્ઞ (One who has a stable intellect – Sthitpragya)
• વસ્તુનિર્દેશવાળો નાટકનો પ્રારંભનો શ્વોક – નાન્દી (The initial verse of a play that indicates the subject – Nandi)
• અરસપરસ કરેલી ચર્ચાવિચારણા – મસલત (Mutual discussion or deliberation – Maslat)
• નાટકની ભજવણી માટેનું સ્થાન – રંગમંચ (Place for staging a play – Rangmanch)
• સાચવી રાખવા સોંપેલી થાપણ – અમાનત (Deposit entrusted for safekeeping – Amanat)
• ફાડ્યા વિનાનું લાંબું લૂગડાનું થાન – તાકો (A long roll of cloth without tears – Tako)
• ત્રણ ફૂટ જેટલું માપ – વાર (A measure of about three feet – Vaar)
• પાણી ભરવાનું સાંકડા મોંનું વાસણ – ગાગર (A narrow-mouthed vessel for filling water – Gagar)
• સાંકડો પગરસ્તો – કેડી (Narrow footpath – Kedi)
• ગાય, ભેંસ આદિ પ્રાણીને હાંક્યાં કરાતો અવાજ – ડચકારો (Sound made to drive cattle, buffaloes etc. – Dachkaro)
• શુભપ્રસંગે ભેટની વહેંચણી – લહાણી (Distribution of gifts on auspicious occasions – Lahaani)
• ખોટી રીતે પડાવી લેવું – ઉચાપતા (To wrongfully usurp or embezzle – Uchapat)
• પંખીઓને દાણા નાખવાની ઊંચી જગ્યા – ચબૂતરો (High platform for feeding birds – Chabootro)
• પશુપક્ષીઓ નિર્ભય રીતે ફરી શકે તેવો આરક્ષિત વિસ્તાર – અભયારણ્ય (A protected area where animals and birds can roam fearlessly – Abhayaranya)
• ઇચ્છા અનુસાર આપનાર વૃક્ષ – કલ્પવૃક્ષ (A tree that grants wishes – Kalpavruksh)
• કન્યા પોતે વર પસંદ કરે તે – સ્વયંવર (When a bride chooses her groom herself – Swayamvar)
• કોઈને પહોંચાડવા માટે સોંપાયેલી વસ્તુ, ભેટસોગાતની ચીજ – સંપેતરું (An item or gift entrusted to be delivered to someone – Sampetru)
• ખપ કરતાં ઓછો ખર્ચ કરનાર – કંજૂસ (One who spends less than needed – Kanjoos)
• ખપ કરતાં વધારે ખર્ચ કરનાર – ઉડાઉ (One who spends more than needed – Udaau)
• જરૂરી ખર્ચ જ કરવું – થવા દેવું તે – કરકસર (To spend only what is necessary – Karkasar)
• જેના સ્પર્શથી લોખંડ સોનું બની જાય તેવો મણિ – પારસમણિ (A gem whose touch turns iron into gold – Parasmani)
• જ્યાં પૃથ્વી અને આકાશ અડે છે તેવી કલ્પિત રેખા – ક્ષિતિજ (An imaginary line where the earth and sky appear to meet – Kshitij)
• ટચલી આંગળી પાસેની આંગળી – અનામિકા (The finger next to the little finger – Anamika)
• નિરાધાર બાળકોને રહેવાનું સ્થળ – અનાથાશ્રમ (A place for destitute children to live – Anathashram)
• પથ્થર ઉપર કોતરેલો લેખ – શિલાલેખ (An inscription carved on stone – Shilalekh)
• પહેલાંના સમયમાં થઈ ગયેલું – પુરોગામી (That which happened in earlier times – Purogami)
• પોતાના હાથે લખાયેલું પોતાનું જીવનવૃત્તાંત – આત્મકથા (One's own life story written by oneself – Atmakatha)
• યુદ્ધમાં પ્રાણ અર્પણ કરનાર – શહીદ (One who sacrifices life in war – Shaheed)
• લેખકે ધારણ કરેલું બીજું નામ – ઉપનામ, તખલ્લુસ (Another name adopted by a writer – Upnaam, Takhallus)
• સમુદ્રમાંથી ડૂબકી મારી મોતી કાઢનાર – મરજીવો (One who dives into the sea to extract pearls – Marjivo)
• સોંપેલા કામમાં ઓછું કરવાની વૃત્તિવાળું – કામચોર (One who has a tendency to do less work than assigned – Kamchor)
• હવાઈ કિલ્લા બાંધનાર – શેખચલ્લી (One who builds castles in the air – Shekhchalli)

શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ સ્વાધ્યાય

પ્રશ્ન. શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ આપો :

Question 1. અરસપરસ કરેલી ચર્ચાવિચારણા
(a) મંત્રણા
(b) મસલત
(c) નિંદા
Answer: (b) મસલત
In simple words: When people have a discussion or talk with each other to make a decision, it is called 'maslat'. This means a shared conversation or careful deliberation.

Exam Tip: Understand the nuance between similar words. 'મસલત' implies a detailed discussion, while 'મંત્રણા' might be a more formal consultation. Choosing the most precise term is key.

Question 2. ઇચ્છા અનુસાર આપનાર વૃક્ષ
(a) વટવૃક્ષ
(b) કલ્પવૃક્ષ
(c) જાદુઈ વૃક્ષ
Answer: (b) કલ્પવૃક્ષ
In simple words: A 'Kalpavruksh' is a magical tree that is believed to give you whatever you wish for. It grants all your desires as per your will.

Exam Tip: Recognize mythical or legendary terms. 'કલ્પવૃક્ષ' is a well-known concept in Indian mythology, distinct from ordinary or 'magic' trees.

Question 3. જેના સ્પર્શથી લોખંડ સોનું બની જાય તેવો મણિ
(a) પારસમણિ
(b) ભાગ્યમણિ
(c) સૂરજમણિ
Answer: (a) પારસમણિ
In simple words: A 'Parasmani' is a legendary gem or stone that is believed to turn iron into gold just by touching it. It is a mythical item with transforming power.

Exam Tip: Be familiar with common literary or folkloric references. 'પારસમણિ' (Philosopher's Stone) is a classic example of such a transforming object.

Question 4. પહેલાંના સમયમાં થઈ ગયેલું
(a) અનુગામી
(b) પુરોગામી
(c) અર્વાચીન
Answer: (b) પુરોગામી
In simple words: 'Purogami' refers to something or someone that existed or happened in earlier times, or a predecessor. It means belonging to a past era.

Exam Tip: Pay attention to prefixes and their meanings. 'પુરો-' (puro-) usually indicates 'before' or 'past', helping to identify the correct word.

Question 5. સોંપેલા કામમાં ઓછું કરવાની વૃત્તિવાળું
(a) ડહાપણ
(b) લાચારી
(c) કામચોર
Answer: (c) કામચોર
In simple words: A 'Kamchor' is a person who has a tendency to do less work than what they are assigned or expected to do. This refers to someone who avoids work or is lazy in their duties.

Exam Tip: Focus on the behavioral aspect described in the word group. 'કામચોર' directly translates to 'work-stealer' or 'shirker', accurately describing the behavior.