GSEB Class 9 Gujarati Vyakaran વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો Solutions

GSEB Std 9 Gujarati Vyakaran Virudharthi Shabd

Std 9 Gujarati Vyakaran Virudharthi Shabd Questions and Answers

Question 1. વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો કોને કહેવાય?
Answer: વિરુદ્ધ અર્થ ધરાવતા શબ્દોને 'વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો' કહેવાય છે.
In simple words: Words that hold opposite meanings are known as 'antonyms' or 'opposite words'.

Exam Tip: Understanding the basic definition of antonyms is key to correctly identifying and using them in language, enhancing vocabulary skills.

Question 2. વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો શા માટે જાણવા જોઈએ?
Answer: વાક્યને વધુ સચોટ રીતે રજૂ કરવા, વિધેયમાંથી નિષેધ કે નિષેધમાંથી વિધેયવાક્યમાં ફેરવવા માટે વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો જાણવા જોઈએ.
In simple words: It is necessary to know antonyms to express sentences more precisely, and to convert positive statements into negative ones, or vice versa.

Exam Tip: Knowing antonyms is valuable for precise communication and for transforming sentence structures effectively, showing a strong grasp of grammar.

સ્વાધ્યાય

Question. સાચો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ શોધીને લખોઃ

Question 1. આશા
(a) ઉષા
(b) નિરાશા
(c) વિરહ
Answer: (b) નિરાશા
In simple words: The word 'આશા' means hope. Its correct opposite word, 'નિરાશા', means despair or hopelessness.

Exam Tip: When selecting an antonym, carefully consider the core meaning of the given word and choose the option that expresses the direct opposite sentiment.

Question 2. કીર્તિ
(a) અપકીતિ
(b) સુકીર્તિ
(c) ખ્યાતિ
Answer: (a) અપકીતિ
In simple words: 'કીર્તિ' means fame or good reputation. Its opposite, 'અપકીતિ', refers to ill-repute or disgrace.

Exam Tip: Pay attention to prefixes like 'અપ-' which often indicate the opposite or negation of a word's meaning in Gujarati.

Question 3. નૂતન
(a) વિશિષ્ટ
(b) પ્રાચીન
(c) નવીન
Answer: (b) પ્રાચીન
In simple words: 'નૂતન' means new or modern. The word 'પ્રાચીન' is its opposite, meaning ancient or old.

Exam Tip: For words related to time or age, identify if the options convey an opposing chronological sense to find the correct antonym.

Question 4. ઉત્તમ
(a) અધમ
(b) શ્રેષ્ઠ
(c) નીચ
Answer: (a) અધમ
In simple words: 'ઉત્તમ' means excellent or best. Its antonym, 'અધમ', means inferior or worst.

Exam Tip: When dealing with words that describe quality or rank, seek the option that represents the lowest or poorest quality as the antonym.

Question 5. જય
(a) વિજય
(b) પરાજય
(c) જયજય
Answer: (b) પરાજય
In simple words: 'જય' signifies victory. The opposite word, 'પરાજય', means defeat.

Exam Tip: Distinguish between synonyms and antonyms; 'વિજય' is a synonym for 'જય', while 'પરાજય' is the true opposite.

Question 6. લાભ
(a) ઘેરલાભ
(b) ગેરલાભ
(c) શુભ
Answer: (b) ગેરલાભ
In simple words: 'લાભ' means profit or benefit. Its correct opposite, 'ગેરલાભ', means loss or disadvantage.

Exam Tip: Be careful with similar-sounding words; 'ગેરલાભ' (disadvantage) is distinct from 'ઘેરલાભ' (which is not a standard word), making it the accurate antonym for 'લાભ'.

Question 7. શિખર
(a) તળેટી
(b) સફળતા
(c) શ્રેષ્ઠ
Answer: (a) તળેટી
In simple words: 'શિખર' refers to a peak or summit. The word 'તળેટી' is its opposite, meaning a foothill or the base of a mountain.

Exam Tip: For geographical or positional terms, look for the word that denotes the absolute opposite position (e.g., top vs. bottom, peak vs. base).

Question 8. પાપ
(a) અપાપ
(b) પુણ્ય
(c) શાપ
Answer: (b) પુણ્ય
In simple words: 'પાપ' means sin or wrongdoing. Its opposite, 'પુણ્ય', stands for virtue or good deeds.

Exam Tip: When finding antonyms for moral or ethical terms, consider the action or consequence that is directly contrary to the original word's meaning.

Question 9. સ્પષ્ટ
(a) અસ્પષ્ટ
(b) ચોખ્ખું
(c) ઝાંખું
Answer: (a) અસ્પષ્ટ
In simple words: 'સ્પષ્ટ' means clear or distinct. Its antonym, 'અસ્પષ્ટ', means unclear or vague.

Exam Tip: The prefix 'અ-' often indicates negation or the opposite meaning in Gujarati, which is a helpful clue for identifying antonyms.

Question 10. ઉન્નતિ
(a) છોકરી
(b) અવનતિ
(c) સુમતિ
Answer: (b) અવનતિ
In simple words: 'ઉન્નતિ' means progress or advancement. Its opposite, 'અવનતિ', means decline or deterioration.

Exam Tip: For words describing direction or development, look for an antonym that implies the reverse movement or a negative change.

Question 11. વિવેક
(a) અવિવેક
(b) ઉદાર
(c) કપટ
Answer: (a) અવિવેક
In simple words: 'વિવેક' signifies politeness or discretion. Its antonym, 'અવિવેક', denotes impoliteness or indiscretion.

Exam Tip: Recognize that many antonyms are formed by adding negative prefixes to the original word, as seen with 'વિવેક' and 'અવિવેક'.

Question 12. ભરતી
(a) નોકરી
(b) ઓટ
(c) ખોટ
Answer: (b) ઓટ
In simple words: 'ભરતી' refers to high tide. Its opposite, 'ઓટ', means low tide or ebb.

Exam Tip: For words with specific scientific or natural phenomena meanings, choose the option that describes the exact opposing state or event.

Question 13. ખરીદ
(a) વેચાણ
(b) સોંઘું
(c) ઉપજ
Answer: (a) વેચાણ
In simple words: 'ખરીદ' means purchase or buying. The opposite word, 'વેચાણ', means sale or selling.

Exam Tip: When dealing with commercial terms, identify the two opposing actions or states, such as buying versus selling, to find the correct antonym.

Question 14. ભોળું
(a) કપટી
(b) કાળું
(c) વિશિષ્ટ
Answer: (a) કપટી
In simple words: 'ભોળું' means innocent or naive. Its opposite, 'કપટી', describes someone deceitful or cunning.

Exam Tip: For words describing character traits, consider the moral or behavioral opposite to accurately select the antonym.

Question 15. પારકું
(a) પોતાનું
(b) પરાયું
(c) મિલકત
Answer: (a) પોતાનું
In simple words: 'પારકું' refers to something belonging to others or being alien. Its opposite, 'પોતાનું', means one's own.

Exam Tip: Understand the nuance between synonyms and antonyms; 'પરાયું' is a synonym for 'પારકું', while 'પોતાનું' is the accurate opposite, referring to ownership.

Std 9 Gujarati Vyakaran Virudharthi Shabd Notes

નીચે કેટલાક વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો આપ્યા છે, તેનો અભ્યાસ કરો:

કેટલાંક વિરુદ્ધાર્થી વિશેષણોઃ

• અઘરું – સહેલું
• અઢળક – અલ્પ, થોડું
• અબોલ – બોલકું
• અમીર – ગરીબ
• ઉછીનું – રોકડું
• ઉત્તમ – અધમ
• ઉદ્યમી – આળસુ
• હલકું – ભારે
• કડવું – મીઠું
• કાચું – પાકું
• ખરું – ખોટું
• દૂર, આવું – પાસે, નજીક
• નાનું – મોટું
• નિશ્ચિત – અનિશ્ચિત
• નૂતન – પ્રાચીન, પુરાણું
• પરિણીત – અપરિણીત
• પહેલું – છેલ્લું
• પારકું – પોતાનું
• ભદ્ર – અભદ્ર
• ભોળું – કપટી
• મંગલ – અમંગલ
• મજબૂત – તકલાદી
• મૂંગું – વાચાળ
• મૂર્ખ – ડાહ્યું
• યોગ્ય – અયોગ્ય
• વધારે – ઓછું
• વિધવા – સધવા
• સફળ – નિષ્ફળ
• સરળ – કઠિન
• સુખદ – દુઃખદ
• સ્પષ્ટ – અસ્પષ્ટ
• મોંઘું – સોંઘું – સસ્તુ
• ઊનું – ઉષ્ણ – ગરમ – શીળું – શીતળ – ઠંડું

કેટલીક વિરુદ્ધાર્થી સંજ્ઞા

• અંધકાર – પ્રકાશ
• આકર્ષણ – અપાકર્ષણ
• આકાશ – પાતાળ
• આશા – નિરાશા
• ઉત્સાહ – નિરુત્સાહ
• ઉદય – અસ્ત
• ઉદ્યમ – આળસ
• ઉન્નતિ – અવનતિ
• કાળજી – નિષ્કાળજી, બેદરકારી
• કીર્તિ – અપકીર્તિ
• ખરીદ – વેચાણ
• ગમો – અણગમો
• જય – પરાજય
• દેવ – દાનવ
• ધ્યાન – બેધ્યાન
• નફો – નુકસાન, ખોટ
• પાપ – પુણ્ય
• પ્રગતિ – અવગતિ
• ભરતી – ઓટ
• ભીતર – બહાર
• મિલન – વિરહ
• રાગ – દ્વેષ
• લાભ – ગેરલાભ
• વક્તા – શ્રોતા
• વખાણ – નિંદા
• વિવેક – અવિવેક
• શાપ – આશીર્વાદ
• શિખર – તળેટી
• સગવડ – અગવડ
• સર્જન – વિસર્જન
• સુગંધ – દુર્ગંધ
• સ્મિત – રુદન
• સ્મૃતિ – વિસ્મૃતિ
• સ્વદેશ – પરદેશ
• હાજરી – ગેરહાજરી
• હિત – અહિત

કેટલાંક વિરુદ્ધાર્થી ક્રિયાપદોઃ

• આવવું – જવું
• ખીલવું – કરમાવું
• પ્રગટાવવું – બુઝાવવું
• સળગાવવું – ઓલવવું, ઠારવું
• ઊગવું – આથમવું
• ફૂલવું – સંકોચાવું