GSEB Class 9 Gujarati Textbook Solutions Chapter 7 નવસર્જનની વાટે

નવસર્જનની વાટે સ્વાધ્યાય

1. પ્રશ્નની નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાયો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (4) નિશાની કરી:

Question 1. નવસર્જનની વાટે વિહરતા લોકો માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન બંધબેસતું છે?
(A) પ્રગતિમાં માનતા નથી.
(B) તે હંમેશાં સૂતા રહે છે.
(C) પ્રગતિના પંથના પ્રવાસી છે.
(D) તે બેસી રહેનારા છે.
Answer: (C) પ્રગતિના પંથના પ્રવાસી છે.
In simple words: People who are on the path of new creation are travelers on the road to progress, always moving forward.

Exam Tip: Pay close attention to keywords like 'નવસર્જન' (new creation) and 'પ્રગતિ' (progress) to choose the most fitting description.

Question 2. ધરતીને કવિએ કેવી કહી છે?
(A) બેહૂદી
(B) કાળી
(C) કદરૂપી
(D) રંગીન
Answer: (D) રંગીન
In simple words: The poet describes the Earth as colorful and vibrant, full of life and beauty.

Exam Tip: Remember the poem's positive outlook; adjectives used for nature often reflect this hopeful tone.

Question 3. નવસર્જનની વાટે વિહરનાર વ્યક્તિના હૃદયમાં શું જોવા મળે છે?
(A) આશા
(B) ઉલ્લાસ
(C) નિરાશા
(D) ઉપરનાં A અને B બંને.
Answer: (D) ઉપરનાં A અને B બંને.
In simple words: People moving on the path of new creation feel both hope and great joy in their hearts.

Exam Tip: When options include "Both A and B," always check if both individual options are correct before selecting it as the answer.

Question 4. નવસર્જનની વાટે ચાલનારને નીચેનામાંથી કઈ બાબત લાગુ પડતી નથી ?
(A) જૂઠી કીર્તિના ભૂતને ભગાડવાની
(B) અજબ આશાનાં સ્વગ્ન સજાવવાની
(C) પૃથ્વી ઉપર નર્ક ઉતારવાની
(D) મોહમાયાના ફંદને ફગાવવાની
Answer: (C) પૃથ્વી ઉપર નર્ક ઉતારવાની
In simple words: Those who seek new creation want to bring good to the world, not create hell on Earth.

Exam Tip: Identify the core theme of the poem; actions aligning with a positive, progressive theme are likely what the traveler *does*, while contradictory actions are what they *do not* do.

2. બે-ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. કવિ પૃથ્વી ઉપર સ્વર્ગ કઈ રીતે ઉતારવા માગે છે?
Answer: કવિ નવા યુગના પ્રવાસી છે. તેઓ અનોખી આશાના સપના જોઇને પૃથ્વી પર સ્વર્ગ લાવવા માંગે છે. તેઓ ઉત્તમ કાર્યો કરીને ધરતીને સ્વર્ગ જેવી સુંદર બનાવવા ઈચ્છે છે.
In simple words: The poet wants to make Earth like heaven by having strong hopes and doing excellent deeds.

Exam Tip: When asked how someone "wants to bring heaven on Earth," focus on their actions and aspirations as described in the text.

3. નીચેના પ્રશ્નનો છ-સાત વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. નૂતન યુગના પ્રવાસી કેવા હોય?
Answer: નવા યુગના યાત્રીઓ નવા સર્જનના માર્ગે ભ્રમણ કરતા હોય છે. તેઓ વિકાસના પંથે આગળ વધે છે. તેમના મનમાં આશા અને ઉત્સાહ ભરેલા હોય છે, અને તેમને આળસ કે નિરાશા સ્પર્શતી નથી. તેઓ મોહમાયાના ફાંદામાં ફસાતા નથી તેમજ ખોટી કીર્તિની લાલચ રાખતા નથી. તેઓ શ્રેષ્ઠ કામો કરીને ધરતીને સ્વર્ગ જેવી રમણીય બનાવવાનું સ્વપ્ન સેવતા હોય છે.
In simple words: Travelers of the new era move on paths of new creation and progress. They are full of hope and joy, avoiding laziness, despair, worldly attachments, and false fame. They dream of making Earth a beautiful heaven through their good deeds.

Exam Tip: For descriptive questions, list all the key characteristics and actions of the subject as mentioned in the poem, ensuring to cover both positive and negative aspects (what they are and what they avoid).

નવસર્જનની વાટે પ્રગ્નોત્તર

પ્રશ્ન 1. નીચેના પ્રશ્નોના બે – ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. નૂતન યુગના પ્રવાસી કઈ વાટે વિહરે છે? તેમનાં હૃદયમાં શું ભર્યું છે?
Answer: નવા યુગના યાત્રીઓ નવા સર્જનના માર્ગે ફરે છે. તેમના હૃદયમાં આશા અને ઉલ્લાસ ભરેલા છે.
In simple words: Travelers of the new era roam on the path of new creation, and their hearts are filled with hope and happiness.

Exam Tip: Directly answer both parts of the question, using precise terms from the text to ensure accuracy.

Question 3. નૂતન યુગના પ્રવાસી શું હટાવશે? શું મિટાવશે?
Answer: નવા યુગના યાત્રીઓ ઊંઘ, આળસ અને નિરાશા દૂર કરશે. તેઓ મિથ્યા વેરઝેર પણ નાશ કરશે.
In simple words: The new era's travelers will get rid of sleep, laziness, and sadness, and also remove pointless rivalries.

Exam Tip: Clearly state what is being removed and what is being erased, distinguishing between the two actions.

Question 4. નૂતન યુગના પ્રવાસી શું ફગાવશે? શું ભગાડશે?
Answer: નવા યુગના યાત્રીઓ મોહમાયાની જાળને ત્યાગ કરશે. તેઓ ખોટી કીર્તિના ભૂતને પણ દૂર કરશે.
In simple words: The new era's travelers will throw away the trap of worldly attachments and banish the ghost of false fame.

Exam Tip: Differentiate between what is 'thrown away' (ફગાવશે) and what is 'driven away' (ભગાડશે), aligning with the specific objects in the poem.

પ્રશ્ન 2. નીચેના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. “નવસર્જનની વાટે' કાવ્યના કવિ શું મિટાવવાનું કહે છે?
Answer: 'નવસર્જનની વાટે' કાવ્યના કવિ મિથ્યા વેરઝેર નાશ કરવાનું કહે છે.
In simple words: The poet of 'Navsarjan ni Vaate' asks us to erase pointless animosities.

Exam Tip: For one-sentence answers, be concise and directly address the question using key terms from the text.

Question 2. નવસર્જનની વાટે કાવ્યના કવિના મતે આ પૃથ્વી સુંદર કેવી રીતે બનશે?
Answer: 'નવસર્જનની વાટે' કાવ્યના કવિના વિચાર મુજબ આ પૃથ્વી શ્રેષ્ઠ કામોથી સુંદર બનશે.
In simple words: According to the poet of 'Navsarjan ni Vaate', this Earth will become beautiful through excellent deeds.

Exam Tip: When attributing a statement to the poet, use phrases like "કવિના મતે" (according to the poet) or "કવિના વિચાર મુજબ" (as per the poet's opinion).

Question 3. નવસર્જનની વાટે વિહરતા લોકો કઈ જાળને ફગાવશે?
Answer: નવા સર્જનના માર્ગે ફરતા લોકો મોહમાયાની જાળને ત્યાગ કરશે.
In simple words: People who are on the path of new creation will throw away the trap of worldly attachments.

Exam Tip: Be specific about the 'net' (જાળ) that is being discarded, ensuring it matches the poem's context.

Question 4. નવયુગના પ્રવાસી પૃથ્વી પર શું ઉતારશે?
Answer: નવા યુગના યાત્રીઓ પૃથ્વી પર સ્વર્ગ લાવશે.
In simple words: The travelers of the new age will bring heaven onto Earth.

Exam Tip: Use the exact object mentioned in the poem ('સ્વર્ગ' - heaven) as the answer.

નવસર્જનની વાટે વ્યાકરણ (Vyakaran)

પ્રશ્ન 1. સાચો સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો:

Question 1. વાટ
(અ) પંથ
(બ) વાડ
Answer: (અ) પંથ
In simple words: 'વાટ' means a path or way, and 'પંથ' is its synonym.

Exam Tip: Understand that synonyms are words with similar meanings. Choose the option that best fits the primary meaning.

Question 2. આળસ
(અ) સ્ફૂર્તિ
(બ) લાલચ
(ક) સુસ્તી
Answer: (ક) સુસ્તી
In simple words: 'આળસ' (laziness) is synonymous with 'સુસ્તી' (lethargy).

Exam Tip: Consider the core meaning of the word. 'સ્ફૂર્તિ' (vitality) is an antonym, and 'લાલચ' (greed) is unrelated.

Question 3. કીર્તિ
(અ) ખ્યાતિ
(બ) આરતી
(ક) ભરતી
Answer: (અ) ખ્યાતિ
In simple words: 'કીર્તિ' (fame) has the same meaning as 'ખ્યાતિ' (reputation).

Exam Tip: Look for words that express recognition or renown. 'આરતી' (worship) and 'ભરતી' (tide) are different concepts.

Question 4. ધરા
(અ) ઘાસ
(બ) ધરતી
(ક) ધારા
Answer: (બ) ધરતી
In simple words: 'ધરા' (earth/land) is a synonym for 'ધરતી' (Earth).

Exam Tip: Identify words that refer to the planet or ground. 'ઘાસ' (grass) and 'ધારા' (stream) are distinct.

Question 5. ફંદ
(અ) જાળ
(બ) ફાંદ
(ક) મંદ
Answer: (અ) જાળ
In simple words: 'ફંદ' (trap) means the same as 'જાળ' (net).

Exam Tip: Consider words that imply a snare or entanglement. 'ફાંદ' (gap/split) and 'મંદ' (slow) are not synonyms.

2. સાચો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ શોધીને લખો:

Question 1. કીર્તિ
(અ) ખ્યાતિ
(બ) અપકીર્તિ
(ક) કલંક
Answer: (બ) અપકીર્તિ
In simple words: The opposite of 'કીર્તિ' (fame) is 'અપકીર્તિ' (infamy).

Exam Tip: Antonyms express the opposite meaning. 'ખ્યાતિ' (fame) is a synonym, and 'કલંક' (stigma) is a related but not direct antonym.

Question 2. પ્રગતિ
(અ) અધોગતિ
(બ) નિષ્ફળતા
(ક) અવગતિ
Answer: (અ) અધોગતિ
In simple words: 'પ્રગતિ' (progress) is the opposite of 'અધોગતિ' (decline).

Exam Tip: Focus on words indicating forward movement versus backward movement or decline. 'નિષ્ફળતા' (failure) is a result, not an antonym of progress itself.

Question 3. સર્જન
(અ) અસર્જન
(બ) સંહાર
(ક) કુસર્જન
Answer: (બ) સંહાર
In simple words: The opposite of 'સર્જન' (creation) is 'સંહાર' (destruction).

Exam Tip: Antonyms usually represent direct opposition of action or state. 'અસર્જન' (non-creation) is not the same as destruction.

Question 4. આશા
(અ) ઉત્સાહ
(બ) હતોત્સાહ
(ક) નિરાશા
Answer: (ક) નિરાશા
In simple words: 'આશા' (hope) is the opposite of 'નિરાશા' (despair).

Exam Tip: Identify the emotion that is directly contrary to hope. 'ઉત્સાહ' (enthusiasm) is related but not an antonym, and 'હતોત્સાહ' (discouraged) is a state, not the opposite of hope.

Question 5. નૂતન
(અ) અર્વાચીન
(બ) પ્રાચીન
(ક) જૂના
Answer: (બ) પ્રાચીન
In simple words: 'નૂતન' (new) is the opposite of 'પ્રાચીન' (ancient).

Exam Tip: Look for words indicating age. 'અર્વાચીન' (modern) is a synonym for new, while 'જૂના' (old) is a general term, but 'પ્રાચીન' is a more direct antonym for 'નૂતન'.

3. આપેલા શબ્દોમાંથી સાચી જોડણી શોધીને લખો:

Question 1.
(અ) નવસર્જન
(બ) નવર્સજન
(ક) નવશર્જન
Answer: (અ) નવસર્જન
In simple words: The correct spelling among the options for 'new creation' is 'નવસર્જન'.

Exam Tip: Pay attention to the correct placement of the 'ર્' sound and the overall structure of compound words.

Question 2.
(અ) કિર્તિ
(બ) કિર્તી
(ક) કીર્તિ
Answer: (ક) કીર્તિ
In simple words: The correct spelling for 'fame' is 'કીર્તિ'.

Exam Tip: Focus on the length of the vowel sound (long 'ઈ' versus short 'ઇ') and the correct position of 'ર્' before 'તિ'.

Question 3.
(અ) મિથ્થા
(બ) પ્રગતી
(ક) સ્વપન
Answer: (અ) મિથ્થા
In simple words: The correct spelling for 'false' or 'myth' is 'મિથ્થા'.

Exam Tip: Be careful with consonant clusters and double letters as they appear in the correct spelling.

Question 4.
(અ) આળસ
(બ) નુતન
(ક) આસા
Answer: (અ) આળસ
In simple words: Among the given words, 'આળસ' (laziness) is correctly spelled.

Exam Tip: When evaluating spellings, look for the standard form of each word; often, a common word will have one common correct spelling.

4. નીચેના શબ્દોને શબ્દકોશના ક્રમમાં ગોઠવોઃ

Question 1. પ્રગતિ, આશા, પંથ, કીર્તિ, ધરા, સ્વગ્ન
Answer: આશા, કીર્તિ, ધરા, પંથ, પ્રગતિ, સ્વગ્ન
In simple words: To arrange words alphabetically in Gujarati, sort them based on their initial letter, then by the second letter if the first is the same, and so on. Vowels usually come before consonants.

Exam Tip: Remember the specific order of the Gujarati alphabet and pay attention to half-letters (જોડાક્ષર) and matras when sorting.

5. લિંગ શબ્દ ઓળખાવોઃ

Question 1. પુંલ્લિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(અ) વાટ
(બ) પ્રવાસી
(ક) વેર
Answer: (બ) પ્રવાસી
In simple words: 'પ્રવાસી' (traveler) is a masculine word.

Exam Tip: To identify gender in Gujarati, try using adjectives like 'કેવો' (masculine), 'કેવી' (feminine), or 'કેવું' (neuter) with the word; 'કેવો પ્રવાસી' indicates masculine.

Question 2. સ્ત્રીલિંગ શબ્દ ઓળખાવો.
(અ) આળસ
(બ) ઉર
(ક) સામયિક
Answer: (અ) આળસ
In simple words: 'આળસ' (laziness) is a feminine word.

Exam Tip: Test the word with 'કેવી' (how - feminine) to confirm its gender; for example, 'કેવી આળસ' sounds correct, indicating feminine gender.

6. અનુગ શોધોઃ

Question 1. અમે મોહમાયાની જાળને ફગાવીશું.
Answer: ને
In simple words: In Gujarati grammar, an 'અનુગ' is a postposition (like a preposition but placed after the noun). In this sentence, 'ને' is the postposition.

Exam Tip: An અનુગ is a small word attached to a noun or pronoun, indicating its grammatical relation to other words in the sentence. It often functions like a case marker.

Question 2. અમે નૂતન યુગના પ્રવાસી છીએ.
Answer: ના
In simple words: In the sentence, 'ના' acts as a postposition, showing a relationship between 'યુગ' (era) and 'પ્રવાસી' (travelers).

Exam Tip: Look for particles or suffixes that directly follow a noun and indicate a possessive or relational function; these are typically અનુગ.

7. નામયોગી શોધોઃ

Question 1. અમે પૃથ્વી પર સ્વર્ગ ઉતારીશું.
Answer: પર
In simple words: 'નામયોગી' is a postposition that connects a noun with the rest of the sentence. Here, 'પર' (on) links 'પૃથ્વી' (Earth) with the action.

Exam Tip: 'નામયોગી' often denotes location, direction, or relationship. It's similar to prepositions in English but placed after the noun.

નવસર્જનની વાટે Summary in Gujarati

નવસર્જનની વાટે (કાવ્ય) કાવ્ય – પરિચય

Question 1. Summarize the poem 'Navsarjan ni Vaate'.
Answer: આ કાવ્યમાં ધરતી પર કંઈક નવું રચવાનો ઉત્સાહ દર્શાવ્યો છે. મનુષ્ય નવા યુગનો યાત્રી છે. વ્યક્તિએ ખોટી કીર્તિનો મોહ અને આળસ છોડીને આત્મવિશ્વાસ સાથે શ્રેષ્ઠ કામ કરવું જોઈએ. આ ધરતી ઉત્તમ કામોથી જ સુંદર બનશે.
In simple words: This poem shows the excitement of creating new things on Earth. Humans are travelers of the new era. One should give up the desire for false fame and laziness, and confidently do their best work. The Earth will only become beautiful through the best actions.

Exam Tip: A good summary captures the main theme and key messages of the poem concisely, including the poet's central idea about human effort and impact.

Question 2. Explain the core message of the poem's opening lines.
Answer: અમે નવા સર્જનના માર્ગે ફરતા વિકાસના પંથના યાત્રીઓ છીએ. અમે હૃદયમાં આશા, ઉલ્લાસ ભરીને ભ્રમણ કરતા નવા યુગના યાત્રીઓ છીએ.
In simple words: We are travelers on the progressive way, moving along the path of new creation. We are the travelers of the new era, wandering with hope and enthusiasm in our hearts.

Exam Tip: When explaining specific lines, identify the key metaphors and directly interpret their meaning within the poem's context.

Question 3. What negative aspects will the new era's travelers remove?
Answer: અમે ઊંઘ, આળસ અને નિરાશાને દૂર કરીશું. અમે મિથ્યા વેરઝેરને પણ નાશ કરીશું. અમે ભમતા જંગલના રહેવાસી છીએ. અમે નવા યુગના યાત્રીઓ છીએ.
In simple words: We will remove sleep, idleness, and disappointment. We will also give up wrong jealousy. We are the wandering inhabitants of the forest. We are the travelers of the new era.

Exam Tip: List the negative traits or actions that are explicitly stated as being removed or overcome by the travelers.

Question 4. What challenges will the new era's travelers overcome?
Answer: અમે મોહમાયાની જાળને ત્યાગ કરીશું. અમે ખોટી કીર્તિના ભૂતને દૂર કરીશું. અમે અનોખી આશાના સપના સજાવીશું. અમે પૃથ્વી પર સ્વર્ગ ઉતારીશું. હવે કોઈ ઉદાસ રહેશે નહીં. અમે રંગીન સુંદર ધરતીના રહેવાસી છીએ. અમે નવા યુગના યાત્રીઓ છીએ.
In simple words: We will throw away the net of bewitchment and remove the belief in false reputation. We will decorate our dreams with wonderful expectations and bring heaven to Earth. No one should be disappointed now. We are the inhabitants of the beautiful, colorful world, and we are the travelers of the new era.

Exam Tip: Group the obstacles (moh-maya, false fame) and the positive outcomes (hope, heaven on Earth) to show a complete picture of the travelers' mission.

નવસર્જનની વાટે શબ્દાર્થ (Meanings)

• નવસર્જન – નવીન સર્જન કરવું તે; new creation.
• વાટ – રસ્તો; path.
• વિહરવું – ફરવું; to walk.
• પંથ – રસ્તો; path, way.
• ઉર – હૃદય; heart.
• આશા – અપેક્ષા; expectation.
• ઉલ્લાસ – ઉત્સાહ; enthusiasm.
• ભમવું – ફરવું; to wander, to walk.
• નૂતન યુગ – નવો યુગ; new era, new age.
• પ્રવાસી – મુસાફર; traveller.
• નીદ – ઊંઘ; sleep.
• આળસ – સુસ્તી; idleness.
• નિરાશા – નાઉમેદ; disappointment.
• વેરઝેર – દ્વેષ; jealousy.
• મિથ્યા – જૂઠાં, નકામાં; wrong.
• વિચરતા – ભમતા; wandering.
• વગડ – જંગલ; forest, jungle.
• મોહમાયા – આસક્તિ; fascination, bewitchment.
• ફગાવવું – ફેંકી દેવું; to throw away.
• ફંદ – જાળ; net.
• જૂઠી – ખોટી; wrong, false.
• કીર્તિ – ખ્યાતિ; fame, reputation.
• અજબ – અદ્ભુત; wonderful.
• સ્વપ્ન – સમણું; dream.
• સજાવવું – શણગારવું; to decorate.
• સ્વર્ગ – દેવોનો લોક; heaven.
• ધરા – ધરતી, પૃથ્વી; earth.