GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1

Get the most accurate GSEB Solutions for Class 8 Mathematics Chapter 15 આલેખનો પરિચય here. Updated for the 2026-27 academic session, these solutions are based on the latest GSEB textbooks for Class 8 Mathematics. Our expert-created answers for Class 8 Mathematics are available for free download in PDF format.

Detailed Chapter 15 આલેખનો પરિચય GSEB Solutions for Class 8 Mathematics

For Class 8 students, solving GSEB textbook questions is the most effective way to build a strong conceptual foundation. Our Class 8 Mathematics solutions follow a detailed, step-by-step approach to ensure you understand the logic behind every answer. Practicing these Chapter 15 આલેખનો પરિચય solutions will improve your exam performance.

Class 8 Mathematics Chapter 15 આલેખનો પરિચય GSEB Solutions PDF

 

Question 1. નીચે આપેલા આલેખ હૉસ્પિટલમાં એક દર્દીનું દર કલાકે લીધેલ તાપમાન દર્શાવે છે. તેના પરથી નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: તાપમાન (°C) 39 38 37 36 35 34 સમય 9 a.m. 10 a.m. 11 a.m. 12 noon 1 p.m. 2 p.m. 3 p.m.
Answer:(a) બપોરે 1 વાગ્યે દર્દીના શરીરનું તાપમાન 36.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હતું.
In simple words: બપોરે 1 વાગ્યે, દર્દીના શરીરનું તાપમાન 36.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હતું.
(b) દર્દીના શરીરનું તાપમાન 38.5°C બપોરે 12 વાગ્યે નોંધાયું હતું.
In simple words: દર્દીનું તાપમાન 38.5°C બપોરે 12 વાગ્યે પહોંચ્યું હતું.
(c) દર્દીનું તાપમાન બપોરના 1 વાગ્યે (pm) અને બપોરના 2 વાગ્યે (pm) એકસરખું રહ્યું હતું. આ બંને સમયગાળા દરમિયાન તાપમાન 36.5°C નોંધાયું હતું.
In simple words: દર્દીનું તાપમાન બપોરે 1 વાગ્યે અને 2 વાગ્યે સમાન હતું, જે 36.5°C હતું.
(d) બપોરના 1:30 વાગ્યે દર્દીનું તાપમાન 36.5°C હતું. આપણે જાણીએ છીએ કે 1 વાગ્યે તાપમાન 36.5°C હતું અને 2 વાગ્યે પણ તે 36.5°C હતું. આથી, 1:30 વાગ્યે તાપમાન વધતું ન હોવાથી તે સમાન રહેશે.
In simple words: બપોરે 1:30 વાગ્યે દર્દીનું તાપમાન 36.5°C હતું, કારણ કે 1 વાગ્યાથી 2 વાગ્યા સુધી તાપમાન સમાન રહ્યું હતું.
(e) દર્દીનું તાપમાન સવારે 9 થી 10 વાગ્યા (am), સવારે 10 થી 11 વાગ્યા (am) અને બપોરે 2 થી 3 વાગ્યા (pm) ના સમયગાળામાં વધતું દેખાતું હતું.
In simple words: તાપમાન સવારે 9-10, 10-11, અને બપોરે 2-3 વાગ્યાના સમયમાં વધતું હતું.

Exam Tip: આલેખોનું અર્થઘટન કરતી વખતે, ડેટાને સમજવા માટે બંને અક્ષો (તેઓ શું રજૂ કરે છે અને તેમના એકમો) હંમેશા તપાસો.

 

Question 2. નીચે આપેલા રેખીય આલેખમાં એક ઉત્પાદક કંપનીએ જુદા જુદા વર્ષમાં કરેલા વેચાણ દર્શાવેલ છે. તે પરથી નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ લખો: વેચાણ (કરોડ Rs. માં) 12 10 8 6 4 2 વર્ષ 2002 2003 2004 2005 2006
Answer:(a) (i) વર્ષ 2002માં કંપનીનું વેચાણ Rs. 4 કરોડ થયું હતું. (ii) વર્ષ 2006માં કંપનીનું વેચાણ Rs. 8 કરોડ થયું હતું.
In simple words: વર્ષ 2002માં Rs. 4 કરોડ અને વર્ષ 2006માં Rs. 8 કરોડનું વેચાણ થયું હતું.
(b) (i) વર્ષ 2003માં કંપનીનું વેચાણ Rs. 7 કરોડ થયું હતું. (ii) વર્ષ 2005માં કંપનીનું વેચાણ Rs. 10 કરોડ થયું હતું.
In simple words: વર્ષ 2003માં Rs. 7 કરોડ અને વર્ષ 2005માં Rs. 10 કરોડનું વેચાણ થયું હતું.
(c) વર્ષ 2002 અને વર્ષ 2006ના વેચાણ વચ્ચેનો તફાવત (Rs. 8 કરોડ) - (Rs. 4 કરોડ) = Rs. 4 કરોડ હતો.
In simple words: વર્ષ 2002 અને 2006ના વેચાણ વચ્ચે Rs. 4 કરોડનો તફાવત જોવા મળ્યો.
(d) કયા વર્ષોના વેચાણ વચ્ચેનો તફાવત મહત્તમ હતો?
Answer: વર્ષ 2004 અને વર્ષ 2005ના સમયગાળામાં વેચાણનો તફાવત સૌથી વધુ હતો.
In simple words: સૌથી મોટો વેચાણ તફાવત વર્ષ 2004 અને 2005 વચ્ચે જોવા મળ્યો.

Exam Tip: ચોક્કસ વર્ષો માટે લાઇન ગ્રાફ વાંચતી વખતે, X-અક્ષ પર વર્ષ શોધો અને પછી મૂલ્ય શોધવા માટે લાઇન સુધી ઊભી અને પછી Y-અક્ષ પર આડી રીતે ટ્રેસ કરો.

 

Question 3. વનસ્પતિશાસ્ત્રના એક પ્રયોગમાં બે છોડ A અને B ને પ્રયોગશાળાની સમાન પરિસ્થિતિમાં ઉછેરવામાં આવ્યા. તેમની ઊંચાઈને અઠવાડિયાના અંતે માપવામાં આવતી હતી. આમ, ત્રણ અઠવાડિયાં સુધી પ્રયોગ કરવામાં આવેલો. પ્રયોગના પરિણામને આલેખમાં દર્શાવેલ છેઃ ઊંચાઈ (સેમીમાં) 14 12 10 8 6 4 2 અઠવાડિયા પ્રારંભ 1 2 3 છોડ A છોડ B
Answer:(a) (i) 2 અઠવાડિયાં પછી છોડ Aની ઊંચાઈ 7 સેમી હતી. (ii) 3 અઠવાડિયાં પછી છોડ Aની ઊંચાઈ 9 સેમી હતી.
In simple words: 2 અઠવાડિયાં પછી છોડ Aની ઊંચાઈ 7 સેમી અને 3 અઠવાડિયાં પછી 9 સેમી હતી.
(b) (i) 2 અઠવાડિયાં પછી છોડ Bની ઊંચાઈ 7 સેમી હતી. (ii) 3 અઠવાડિયાં પછી છોડ Bની ઊંચાઈ 10 સેમી હતી.
In simple words: 2 અઠવાડિયાં પછી છોડ Bની ઊંચાઈ 7 સેમી અને 3 અઠવાડિયાં પછી 10 સેમી હતી.
(c) ત્રીજા અઠવાડિયા દરમિયાન છોડ Aની વધેલી ઊંચાઈ = \( (9 \text{ સેમી} - 7 \text{ સેમી}) = 2 \text{ સેમી} \) હતી.
In simple words: ત્રીજા અઠવાડિયામાં છોડ Aની ઊંચાઈ 2 સેમી વધી.
(d) બીજા અઠવાડિયાના અંતથી ત્રીજા અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં છોડ Bની ઊંચાઈમાં વધારો \( (10 \text{ સેમી} - 7 \text{ સેમી}) = 3 \text{ સેમી} \) થયો.
In simple words: છોડ Bની ઊંચાઈ બીજા અને ત્રીજા અઠવાડિયા વચ્ચે 3 સેમી વધી.
(e) છોડ Aની ઊંચાઈમાં વધારો નીચે મુજબ હતો: પહેલા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (2 \text{ સેમી} - 0 \text{ સેમી}) = 2 \text{ સેમી} \). બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (7 \text{ સેમી} - 2 \text{ સેમી}) = 5 \text{ સેમી} \). ત્રીજા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (9 \text{ સેમી} - 7 \text{ સેમી}) = 2 \text{ સેમી} \). આમ, બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન છોડ Aની ઊંચાઈ સૌથી વધુ વધી હતી.
In simple words: બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન છોડ Aની ઊંચાઈ સૌથી વધુ (5 સેમી) વધી હતી.
(f) છોડ Bની ઊંચાઈમાં વધારો નીચે મુજબ જોવા મળ્યો: પહેલા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (1 \text{ સેમી} - 0 \text{ સેમી}) = 1 \text{ સેમી} \). બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (7 \text{ સેમી} - 1 \text{ સેમી}) = 6 \text{ સેમી} \). ત્રીજા અઠવાડિયા દરમિયાન: \( (10 \text{ સેમી} - 7 \text{ સેમી}) = 3 \text{ સેમી} \). આમ, પહેલા અઠવાડિયા દરમિયાન છોડ Bની ઊંચાઈ સૌથી ઓછી વધી હતી.
In simple words: પહેલા અઠવાડિયા દરમિયાન છોડ Bની ઊંચાઈ સૌથી ઓછી (1 સેમી) વધી હતી.
(g) હા, બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન બંને છોડની ઊંચાઈ સરખી હતી. આલેખ મુજબ, બીજા અઠવાડિયામાં છોડ Aની ઊંચાઈ 7 સેમી અને છોડ Bની ઊંચાઈ પણ 7 સેમી હતી.
In simple words: હા, બીજા અઠવાડિયામાં બંને છોડની ઊંચાઈ 7 સેમી હતી.

Exam Tip: સમય સાથેના ફેરફારોની તુલના કરતી વખતે, દરેક અંતરાલ માટે પ્રારંભિક અને અંતિમ મૂલ્યો વચ્ચેના તફાવતની ગણતરી કરો.

 

Question 4. નીચે આપેલા આલેખમાં કોઈ એક સપ્તાહના દરેક દિવસ માટે પૂર્વાનુમાન કરેલ તાપમાન અને વાસ્તવિક તાપમાન દર્શાવેલ છેઃ તાપમાન (°C) 35 30 25 20 15 10 5 દિવસો સોમ મંગળ બુધ ગુરુ શુક્ર શિન રવિ ----- પૂર્વાનુમાન — વાસ્તવિક
Answer:(a) મંગળવારે, શુક્રવારે અને રવિવારે પૂર્વાનુમાન કરેલ તાપમાન અને વાસ્તવિક તાપમાન એકસરખા હતાં.
In simple words: મંગળવાર, શુક્રવાર અને રવિવારે પૂર્વાનુમાન અને વાસ્તવિક તાપમાન સમાન હતાં.
(b) આખા અઠવાડિયા દરમિયાન પૂર્વાનુમાન કરેલ સૌથી વધુ તાપમાન 35°C નોંધાયું હતું.
In simple words: સપ્તાહનું મહત્તમ પૂર્વાનુમાન તાપમાન 35°C હતું.
(c) આખા અઠવાડિયા દરમિયાન સૌથી ઓછું વાસ્તવિક તાપમાન 15°C હતું.
In simple words: સપ્તાહનું લઘુતમ વાસ્તવિક તાપમાન 15°C હતું.
(d) ગુરુવારે વાસ્તવિક તાપમાન અને પૂર્વાનુમાન કરેલ તાપમાન વચ્ચેનો તફાવત સૌથી વધુ હતો. તફાવત નીચે મુજબ ગણવામાં આવ્યો હતો: સોમવારે: \( 17.5^\circ\text{C} - 15^\circ\text{C} = 2.5^\circ\text{C} \). મંગળવારે: \( 20^\circ\text{C} - 20^\circ\text{C} = 0^\circ\text{C} \). બુધવારે: \( 30^\circ\text{C} - 25^\circ\text{C} = 5^\circ\text{C} \). ગુરુવારે: \( 22.5^\circ\text{C} - 15^\circ\text{C} = 7.5^\circ\text{C} \). શુક્રવારે: \( 15^\circ\text{C} - 15^\circ\text{C} = 0^\circ\text{C} \). શનિવારે: \( 30^\circ\text{C} - 25^\circ\text{C} = 5^\circ\text{C} \). રવિવારે: \( 35^\circ\text{C} - 35^\circ\text{C} = 0^\circ\text{C} \).
In simple words: ગુરુવારે પૂર્વાનુમાન અને વાસ્તવિક તાપમાન વચ્ચેનો તફાવત 7.5°C સાથે સૌથી વધુ હતો.

Exam Tip: બહુવિધ રેખાઓવાળા ગ્રાફમાં, કઈ રેખા કયા ડેટા સેટને રજૂ કરે છે તે યોગ્ય રીતે ઓળખવા માટે લીજેન્ડ (legend) પર ધ્યાન આપો.

 

Question 5. નીચેના કોષ્ટકના આધારે રખિક આલેખ દોરો:

વર્ષ2003200420052006
દિવસોની સંખ્યા810512

Answer:(a) જુદાં જુદાં વર્ષોમાં પર્વતીય શહેરમાં કેટલા દિવસો માટે હિમવર્ષા થઈ તે દર્શાવતો રેખિક આલેખ તૈયાર કરવા માટે, સૌપ્રથમ આલેખપત્ર પર X-અક્ષ અને Y-અક્ષ દોરવામાં આવે છે. X-અક્ષ પર વર્ષો અને Y-અક્ષ પર હિમવર્ષાના દિવસોની સંખ્યા દર્શાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, (2003, 8), (2004, 10), (2005, 5) અને (2006, 12) બિંદુઓ અંકિત કરી તેમને જોડવામાં આવે છે. દિવસો 12 10 8 6 4 2 વર્ષ 2003 2004 2005 2006 In simple words: હિમવર્ષાના દિવસો દર્શાવવા માટે, X-અક્ષ પર વર્ષો અને Y-અક્ષ પર દિવસો મૂકી, આપેલા બિંદુઓ (2003, 8), (2004, 10), (2005, 5), અને (2006, 12) જોડીને આલેખ બનાવો.
(b)
વર્ષ20032004200520062007
પુરુષોની સંખ્યા1212.51313.213.5
સ્ત્રીઓની સંખ્યા11.311.91313.612.8
Answer: આલેખપત્ર પર X-અક્ષ અને Y-અક્ષ દોરી, X-અક્ષ પર ક્રમિક વર્ષો દર્શાવો અને Y-અક્ષ પર વસ્તીની સંખ્યા દર્શાવતા અંકો મૂકો. પુરુષો માટે (2003, 12), (2004, 12.5), (2005, 13), (2006, 13.2), અને (2007, 13.5) બિંદુઓ અંકિત કરીને તેમને જોડો. તેવી જ રીતે, સ્ત્રીઓ માટે (2003, 11.3), (2004, 11.9), (2005, 13), (2006, 13.6), અને (2007, 12.8) બિંદુઓ અંકિત કરી તેમને પણ જોડો. વસ્તી (હજારમાં) 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 વર્ષ 2003 2004 2005 2006 2007 પુરુષો સ્ત્રીઓIn simple words: આલેખ દોરવા માટે, X-અક્ષ પર વર્ષ અને Y-અક્ષ પર વસ્તી દર્શાવો. પુરુષોના બિંદુઓ (2003, 12), (2004, 12.5), (2005, 13), (2006, 13.2), (2007, 13.5) ને જોડો. સ્ત્રીઓના બિંદુઓ (2003, 11.3), (2004, 11.9), (2005, 13), (2006, 13.6), (2007, 12.8) ને પણ જોડો.

Exam Tip: ગ્રાફ દોરતી વખતે, ખાતરી કરો કે અક્ષો એકમો સાથે યોગ્ય રીતે લેબલ થયેલ છે અને બિંદુઓને જોડતા પહેલા બરાબર પ્લોટ કરવામાં આવ્યા છે.

 

Question 6. એક ટપાલી કોઈ નગરથી તે જ નગરના એક ઉપનગરમાં એક વેપારીને પાર્સલ પહોંચાડવા સાઈકલ લઈને જાય છે. જુદા જુદા સમયે નગરથી તેનું અંતર નીચેના આલેખમાં દર્શાવેલ છે? અંતર (કિમીમાં) 22 20 18 16 14 12 10 8 6 4 સમય 8 કલાકે 9 કલાકે 10 કલાકે 11 કલાકે 12 વાગે
Answer:(a) X-અક્ષ પર સમય દર્શાવવા માટે 4 એકમ = 1 કલાકનું પ્રમાણમાપ લેવામાં આવ્યું છે.
In simple words: X-અક્ષ પર, 4 એકમ 1 કલાક બરાબર છે.
(b) ટપાલીએ આ મુસાફરી પૂર્ણ કરવા માટે લીધેલ કુલ સમય આ પ્રમાણે ગણી શકાય: સવારે \( 8:00 \) થી \( 10:00 \) કલાક સુધી \( 2 \) કલાક અને બપોરે \( 10:30 \) થી \( 12:00 \) કલાક સુધી \( 1\frac{1}{2} \) કલાક. તેથી, કુલ સમય \( 2 \text{ કલાક} + 1\frac{1}{2} \text{ કલાક} = 3\frac{1}{2} \text{ કલાક} \) હતો.
In simple words: ટપાલીએ મુસાફરી માટે કુલ \( 3\frac{1}{2} \) કલાકનો સમય લીધો હતો, જેમાં \( 8:00 \) થી \( 10:00 \) વાગ્યા અને \( 10:30 \) થી \( 12:00 \) વાગ્યાનો સમય શામેલ છે.
(c) નગરથી વેપારીનું સ્થળ 22 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.
In simple words: વેપારીનું સ્થળ નગરથી 22 કિમી દૂર છે.
(d) હા, ટપાલી તેના માર્ગમાં સવારે 10:00 વાગ્યાથી 10:30 વાગ્યા સુધી થોભ્યો હતો. આલેખમાં, આ સમયગાળા દરમિયાન મુસાફરી રેખા સીધી દેખાય છે, જે દર્શાવે છે કે અંતરમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
In simple words: હા, ટપાલી સવારે 10:00 થી 10:30 વાગ્યા સુધી થોભ્યો હતો, કારણ કે આલેખમાં અંતર બદલાયું ન હતું.
(e) ટપાલીએ સવારે 8:00 વાગ્યાથી 9:00 વાગ્યાના સમયગાળા દરમિયાન સૌથી ઝડપી સવારી કરી હતી.
In simple words: સવારે 8:00 થી 9:00 વાગ્યા સુધી ટપાલીએ સૌથી ઝડપી સવારી કરી.

Exam Tip: અંતર-સમયના ગ્રાફ પરની આડી રેખા દર્શાવે છે કે અંતરમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી, જે સૂચવે છે કે વસ્તુ સ્થિર છે.

 

Question 7. નીચે આપેલા આલેખોમાંથી કયા આલેખો સમય અને તાપમાન માટે શક્ય (સંભવ) છે. તમારો જવાબ સમજાવો.
(i) સમય→ તાપમાન→
(ii) સમય→ તાપમાન→
(iii) સમય→ તાપમાન→
(iv) સમય→ તાપમાન→
Answer: ઉપર આપેલા ચાર આલેખોનું અવલોકન કરતા, જણાય છે કે આલેખ (iii) એ સમય અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવી શકતો નથી. તેનું કારણ એ છે કે આ આલેખ એક જ ચોક્કસ સમયે અનેક જુદાં જુદાં તાપમાન બતાવે છે, જે વ્યવહારમાં શક્ય નથી. તેથી, આલેખ (iii) સમય-તાપમાનનો આલેખ નથી.
In simple words: આલેખ (iii) સમય-તાપમાનનો આલેખ ન હોઈ શકે, કારણ કે એક જ સમયે જુદાં જુદાં તાપમાન શક્ય નથી.

Exam Tip: સમય-શ્રેણીના આલેખોમાં, સમય હંમેશા X-અક્ષ પર હોય છે. એક ઊભી રેખાનો અર્થ છે કે એક જ ક્ષણે અનેક મૂલ્યો બને છે, જે તાપમાન જેવા સતત ચલો માટે સામાન્ય રીતે શક્ય નથી.

Free study material for Mathematics

GSEB Solutions Class 8 Mathematics Chapter 15 આલેખનો પરિચય

Students can now access the GSEB Solutions for Chapter 15 આલેખનો પરિચય prepared by teachers on our website. These solutions cover all questions in exercise in your Class 8 Mathematics textbook. Each answer is updated based on the current academic session as per the latest GSEB syllabus.

Detailed Explanations for Chapter 15 આલેખનો પરિચય

Our expert teachers have provided step-by-step explanations for all the difficult questions in the Class 8 Mathematics chapter. Along with the final answers, we have also explained the concept behind it to help you build stronger understanding of each topic. This will be really helpful for Class 8 students who want to understand both theoretical and practical questions. By studying these GSEB Questions and Answers your basic concepts will improve a lot.

Benefits of using Mathematics Class 8 Solved Papers

Using our Mathematics solutions regularly students will be able to improve their logical thinking and problem-solving speed. These Class 8 solutions are a guide for self-study and homework assistance. Along with the chapter-wise solutions, you should also refer to our Revision Notes and Sample Papers for Chapter 15 આલેખનો પરિચય to get a complete preparation experience.

FAQs

Where can I find the latest GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 for the 2026-27 session?

The complete and updated GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 is available for free on StudiesToday.com. These solutions for Class 8 Mathematics are as per latest GSEB curriculum.

Are the Mathematics GSEB solutions for Class 8 updated for the new 50% competency-based exam pattern?

Yes, our experts have revised the GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 as per 2026 exam pattern. All textbook exercises have been solved and have added explanation about how the Mathematics concepts are applied in case-study and assertion-reasoning questions.

How do these Class 8 GSEB solutions help in scoring 90% plus marks?

Toppers recommend using GSEB language because GSEB marking schemes are strictly based on textbook definitions. Our GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 will help students to get full marks in the theory paper.

Do you offer GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 in multiple languages like Hindi and English?

Yes, we provide bilingual support for Class 8 Mathematics. You can access GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 in both English and Hindi medium.

Is it possible to download the Mathematics GSEB solutions for Class 8 as a PDF?

Yes, you can download the entire GSEB Class 8 Maths Solutions Chapter 15 આલેખનો પરિચય Exercise 15.1 in printable PDF format for offline study on any device.