GSEB Class 8 Gujarati Textbook Solutions Chapter 14 સાકરનો શોધનારો

સાકરનો શોધનારો અભ્યાસ

Question 1. નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી આપેલા [ ] માં દર્શાવો: અંજન ઉપર નિખિલરાય પોતાનો ગુસ્સો કેવી રીતે ઠાલવે છે?
(ક) દોડાવીને
(ખ) થપ્પડ મારીને
(ગ) દંડ કરીને
(ઘ) ચાબુકથી ફટકારીને
Answer: (ખ) થપ્પડ મારીને
In simple words: નિખિલરાય અંજન ઉપર થપ્પડ મારીને પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કરે છે.

Exam Tip: MCQs often test recall of specific actions or events. Remember key character interactions to answer correctly.

Question 2. ભાસ્કરરાય એમની પેટીમાં શું લાવ્યા હતા?
(ક) પુસ્તકો
(ખ) કપડાં
(ગ) મીઠાઇ
(ઘ) રમકડાં
Answer: (ઘ) રમકડાં
In simple words: ભાસ્કરરાય પોતાની પેટીમાં રમકડાં લાવ્યા હતા.

Exam Tip: Pay attention to descriptive details about characters and their belongings, as these often appear in questions.

Question 3. અંજન સાકર શામાંથી શોધતો હતો?
(ક) પેટીમાંથી
(ખ) રેતમાંથી
(ગ) કોલસામાંથી
(ઘ) શેરડીમાંથી
Answer: (ગ) કોલસામાંથી
In simple words: અંજન કોલસામાંથી સાકર શોધી રહ્યો હતો.

Exam Tip: Understanding the unique activities and curiosities of characters helps in recalling specific plot points.

2. નીચેના દરેક પ્રશ્નનો એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. અંજનથી શાહીનો ખડિયો કઈ રીતે ઢોળાઈ ગયો?
Answer: ટેબલ પર હાથ અડકતાં અંજનથી લાલ શાહીનો ખડિયો ઢળી ગયો.
In simple words: અંજને ટેબલ પર હાથ અડક્યો અને લાલ શાહીનો ખડિયો ઢોળાઈ ગયો.

Exam Tip: Focus on direct causes and effects mentioned in the text for short answer questions.

Question 2. નિખિલરાયને અંજન ટેબલના ખાનામાંથી કઈ-કઈ વસ્તુઓ સોંપે છે?
Answer: અંજન ટેબલના ખાનામાંથી પૈડું, સળિયા, ભમરડો અને જાળ કાઢીને નિખિલરાયને આપે છે.
In simple words: અંજન તેના પિતાને ટેબલ ડ્રોઅરમાંથી પૈડું, સળિયા, ભમરડો અને જાળ આપે છે.

Exam Tip: List all items precisely as mentioned in the source to ensure full marks.

Question 3. અંજન માંદગી માટે કોને દોષિત ગણે છે?
Answer: અંજન પોતાની માંદગી માટે પોતાના નસીબને દોષિત માને છે.
In simple words: અંજન તેની બીમારી માટે પોતાના ભાગ્યને દોષ આપે છે.

Exam Tip: Identify the character's perspective on events, especially when it involves self-blame or fate.

3. આ વાક્ય કયા પ્રસંગે કોણ કોને કહે છે, તે જણાવો:

Question 1. પણ ભાઈ દવા પીધા વિના તે કંઈ ચાલે?
Answer: અંજનનો દવા પીવાનો સમય થયો છે, પણ અંજન દવા પીવાની ના પાડે છે. તે કહે છે કે તેને દવા કડવી લાગે છે અને દવા પીધા પછી તેની આંખે અંધારા આવે છે. આ સાંભળીને કિન્નરી અંજનને ઉપરનું વાક્ય કહે છે.
In simple words: અંજન દવા પીવાનો ઇનકાર કરે છે કારણ કે તે કડવી લાગે છે. આ સાંભળીને, કિન્નરી અંજનને પૂછે છે કે દવા પીધા વગર કેવી રીતે ચાલશે.

Exam Tip: When explaining dialogues, always mention who is speaking, to whom, and the specific context or situation.

Question 2. બાળકોનું ભવિષ્ય એમની માતાઓ જ રગદોળે છે.
Answer: નિખિલરાયને અંજનની ફરિયાદો અને નકામી પ્રવૃત્તિઓથી ગુસ્સો આવે છે. તેઓ અંજનને ધમકાવે છે. એ સમયે કિન્નરી આવીને કહે છે કે અંજનને મા બોલાવે છે ત્યારે નિખિલરાય અંજનને ઉપરનું વાક્ય કહે છે.
In simple words: નિખિલરાય અંજનની ફરિયાદો અને બિનજરૂરી પ્રવૃત્તિઓથી ગુસ્સે થાય છે. જ્યારે કિન્નરી કહે છે કે માતા અંજનને બોલાવે છે, ત્યારે નિખિલરાય ઉપરોક્ત વાક્ય કહે છે.

Exam Tip: Identify the speaker's emotional state and the trigger for their statement. This helps in understanding character motivations.

Question 3. પણ પીળા રંગનું શું થશે?
Answer: લાલ શાહીમાં વાદળી રંગ ભેળવવાથી જાંબુડો રંગ થાય છે કે નહિ તેની ખાતરી કરવા અંજને બ્લૉટિંગના લાલ ડાઘામાં વાદળી શાહી ભેળવી. તેનાથી જાંબુડો રંગ બન્યો. તે સમયે તેને વિચાર આવ્યો કે પીળા રંગનું શું થશે?
In simple words: અંજન લાલ અને વાદળી શાહી ભેળવીને જાંબુડો રંગ બને છે કે નહીં તે ચકાસી રહ્યો હતો. જ્યારે જાંબુડો રંગ બન્યો, ત્યારે તેને વિચાર આવ્યો કે પીળા રંગનું શું થશે.

Exam Tip: Trace the sequence of thoughts or actions for a character to fully explain their statements.

4. નીચેની ખાલી જગ્યાઓ પૂરો:

Question 1. અંજને લાલ રંગમાં વાદળી રંગ મેળવતાં ______ રંગ મળ્યો.
Answer: (1) જાંબુડો
In simple words: લાલ અને વાદળી રંગ ભેળવવાથી જાંબુડો રંગ બન્યો.

Exam Tip: Recall specific scientific facts or observations mentioned in the story.

Question 2. કિન્નરી અંજનને ______ પૂછવા આવી હતી.
Answer: (2) ગણિતનો એક દાખલો
In simple words: કિન્નરી અંજનને ગણિતનો એક દાખલો પૂછવા આવી હતી.

Exam Tip: When an answer is missing, infer the most logical and contextually appropriate information from the narrative.

Question 3. અંજન કિન્નરીને ______ .ને મદદ કરવાનું કહે છે.
Answer: (3) મા
In simple words: અંજન કિન્નરીને માતાને મદદ કરવા કહે છે.

Exam Tip: Pay attention to the relationships between characters and how they interact or ask for help.

Question 4. ભાસ્કરકાકા બાળકો માટે ______ લાવ્યા હતા.
Answer: (4) રમકડાં
In simple words: ભાસ્કરકાકા બાળકો માટે રમકડાં લાવ્યા હતા.

Exam Tip: Remember specific gifts or items brought by supporting characters.

Question 5. અંજન કોલસામાંથી ______ શોધવા માગે છે.
Answer: (5) સાકર
In simple words: અંજન કોલસામાંથી સાકર શોધવા માગતો હતો.

Exam Tip: The title of the chapter often hints at a central theme or character's action.

સાકરનો શોધનારો સ્વાધ્યાય

1. પાઠના આધારે પ્રશ્નોના જવાબ લખો:

Question 1. અંજન કઈ રીતે રંગ મેળવવાની મથામણ કરે છે?
Answer: ‘લાલ રંગમાં વાદળી રંગ ભેળવીએ એટલે જાંબુડો રંગ થાય. પીળામાં લાલ ભેળવીએ એટલે નારંગી રંગ થાય. વાદળીમાં લીલો ભેળવીએ એટલે...' અંજન આ રીતે રંગ મેળવવાની કોશિશ કરે છે. તે આ બધું યાદ રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પણ એમાં તે સફળ થતો નથી.
In simple words: અંજન વિવિધ રંગોને ભેળવીને નવા રંગો બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. તે લાલ-વાદળીથી જાંબુડો, પીળા-લાલથી નારંગી, અને વાદળી-લીલાથી બીજા રંગો બનાવવાની મહેનત કરે છે, પણ યાદ રાખવામાં ફાવતો નથી.

Exam Tip: Describe the character's process or method fully, using direct quotes if helpful, and then summarize their outcome.

Question 2. અંજન કિન્નરી પર ખિજાયા પછી કઈ લાગણી અનુભવે છે?
Answer: અંજન કિન્નરી પર ગુસ્સે થયા પછી બહેનને દુઃખી કર્યાની લાગણી અનુભવે છે.
In simple words: અંજન કિન્નરી પર ગુસ્સો કર્યા પછી પોતાની બહેનને દુઃખ પહોંચાડ્યું હોવાનો અનુભવ કરે છે.

Exam Tip: Focus on the emotional consequences of characters' actions, as these reveal their inner thoughts and personality.

Question 3. નિખિલરાયને અંજનની કેવી પ્રવૃત્તિઓ ગમતી નથી?
Answer: અંજન એક દિવસ બારીના કાચ તોડે છે તો બીજા દિવસે બાટલી તોડે છે. આજે શાહી ઢોળી અને કપડાં બગાડ્યાં અને આખા ઘરમાં ડાઘા પાડ્યા. નિખિલરાયને અંજનની આ બધી પ્રવૃત્તિઓ પસંદ નથી.
In simple words: અંજન બારીના કાચ તોડે છે, બોટલ તોડે છે, શાહી ઢોળીને કપડાં અને ઘર બગાડે છે. નિખિલરાયને તેની આવી બધી પ્રવૃત્તિઓ ગમતી નથી.

Exam Tip: Provide specific examples of the disapproved actions to support your answer about what a character dislikes.

Question 4. અંજન કેવી વ્યથા અનુભવે છે.?
Answer: અંજનને તેના પિતા મનગમતું કામ કરતાં સતત ટોકતા રહે છે અને વઢે છે. તેઓ અંજન પાસેથી પૈડું, ભમરડો, લખોટા જેવાં રમવાનાં સાધનો લઈ લે છે. આથી તેનો આનંદ મરી જાય છે. પિતાની બીકથી તે માંદો પડી જાય છે.
અંજન માને છે કે તેણે તડકામાં ખૂબ કૂદાકૂદ કરી એટલે તેને તાવ આવ્યો. તેની મા માને છે કે તેના પિતા ગુસ્સે ન થયા હોત તો તે માંદો ન પડત, તેની બહેન કિન્નરીને એમ લાગે છે કે ભાઈ તેના વાંકે માંદો પડ્યો છે, પણ અંજન માને કે બહેનને દોષિત ગણતો નથી. તે તો પોતાના નસીબનો જ વાંક કાઢે છે.
In simple words: અંજન તેના પિતા દ્વારા સતત ઠપકો અને મનપસંદ પ્રવૃત્તિઓ ન કરવા દેવાથી દુઃખી છે. તેના રમકડાં પણ લઈ લેવામાં આવે છે. આથી તે બીમાર પડે છે અને પોતાનું ભાગ્ય દોષિત માને છે, ભલે માતાપિતા અને બહેન અલગ કારણો માને.

Exam Tip: For complex questions, detail all aspects of the character's suffering and the varying perspectives of other characters on the situation.

Question 5. ભાસ્કરરાયનો અંજન વિશે શો અભિપ્રાય હતો?
Answer: અંજન વિશે ભાસ્કરરાયનો અભિપ્રાય હતો કે અંજનમાં બુદ્ધિ અને શક્તિ છે એટલે તેને રૂંધી ન નખાય, તેને સાચા માર્ગે વાળવા દેવો જોઈએ. જ્યાં તેનું વ્યક્તિત્વ દબાય નહિ, પણ વિકસે ત્યાં તેને જવા દેવો જોઈએ. તે કોલસામાંથી સાકર શોધનારો કોઈ દિવસ જગતને નવો પ્રકાશ આપશે.
In simple words: ભાસ્કરરાય માનતા હતા કે અંજન બુદ્ધિશાળી અને સક્ષમ છે, તેથી તેને રોકવો ન જોઈએ. તેને સાચી દિશા આપવી જોઈએ જેથી તેનું વ્યક્તિત્વ વિકાસ પામે. તેઓ માનતા હતા કે અંજન ભવિષ્યમાં દુનિયાને નવી દિશા આપશે.

Exam Tip: Highlight how different characters perceive the protagonist, especially contrasting viewpoints, to show a deeper understanding of the story.

2. આપેલા શીર્ષકને ધ્યાનમાં રાખી વાર્તાલેખન કરો.

શીર્ષક: સંપ ત્યાં જંપ.
Answer: એક હાથી હતો, પહાડ જેવો ખૂબ મોટો હાથી. તેને પીપળાનાં પાન બહુ ભાવે છે. એક દિવસ તે પીપળાના ઝાડ પાસે આવ્યો ત્યારે એક ડાળ પર કીડીઓની હાર જઈ રહી હતી. હાથીભાઈ તો મોટાં અને કુમળાં પાન ખાવામાં વ્યસ્ત થઈ ગયા.
કીડીઓએ તેમને વિનંતી કરી, “હાથીભાઈ, બે મિનિટ ઊભા રહો. અમે ડાળ પરથી નીચે ઊતરી જઈએ પછી તમે શાંતિથી પાન ખાજો." પણ હાથીભાઈએ ઘમંડથી કહ્યું, “તમે મને રોકનાર કોણ?" એમ કહીને હાથીએ તેની સૂંઢથી ડાળી તોડી નાખી.
કીડીઓ હાથીથી બચવા ઝાડ પરથી કૂદવા લાગી. તેમાં કેટલીક બચી ગઈ હતી. કેટલીક વૃદ્ધ હતી. હાથીએ તો કોઈની પરવા ન કરી. હાથીએ મોટી ડાળ કડડ કરતી તોડી. કીડીઓ ભાગંભાગ કરીને કૂદવા લાગી.
તેમાં કેટલીકને વાગ્યું, કેટલીક અથડાઈ. કેટલીક નીચે પટકાઈ. કેટલીક તો મરી ગઈ. હાથી તો પેટ ભરીને પાન ખાતો ખાતો તળાવ તરફ ગયો.
કીડીઓએ હાથીભાઈને બરાબર પાઠ ભણાવવાનો વિચાર કર્યો. હાથીભાઈ પીપળાનાં પાન ખાઈને તળાવડીમાં દાખલ થયા અને પાણીમાં છબછબિયાં કરવા લાગ્યા. હાથીભાઈ તો ખુશ થઈ ગયા. પાણી પીને હાથી તળાવડીમાંથી બહાર નીકળીને જાંબુના એક ઝાડ નીચે છાયામાં સૂઈ ગયો.
હાથી ઘસઘસાટ સૂઈ રહ્યો હતો. એવામાં એક, બે, દસ, સો, હજાર જેટલા કીડીઓ ગાતા – ગાતાં આવ્યા અને “હાથીડા રે હાથીડા,
“વેર લેવા આવ્યા છીએ; ચટક ચટકા લાવ્યા છીએ.” એમ ગાતા – ગાતાં થોડીવારમાં કીડીઓ આવીને હાથીના શરીરના જુદા જુદા ભાગો પર ગોઠવાઈ ગયા. એક, બે, ત્રણ એમ અવાજ કરતાં જ કીડીઓ તે હાથીને ડંખ મારવા લાગ્યા. હાથી જાગી ગયો.
હાથી કૂદતો જાય, પૂંછડી ઉલાળતો જાય, કાન ફફડાવતો જાય અને ઉંહકારા કરતો જાય, પણ કીડીઓ સાંભળે જ નહિ. તેઓ તો ડંખ ઉપર ડંખ અને ચટક ચટકા મારતા જ જાય.
હાથીભાઈએ કીડીઓની માફી માગી. “હવે કદી આવી ભૂલ નહિ કરું” તેની ખાતરી આપી ત્યારે બધા કીડીઓ હાથીભાઈના શરીર પરથી નીચે ઉતર્યા.
હાથી તળાવડી તરફ દોડ્યો, પણ હાથીએ તળાવડીમાં માછલીઓને પણ હેરાન કરી હતી એટલે બધી માછલીઓ તેના કાનમાં ગુદગુદી કરવા લાગી. હાથી તો કૂદાકૂદ કરે, પણ માછલીઓ હાથીને છોડે નહિ.
હાથીએ માછલીઓની પણ માફી માગી ત્યારે માછલીઓ દૂર જતી રહી.
આમ, કીડીઓએ અને માછલીઓએ સંપથી હાથીને બરાબર પાઠ ભણાવ્યો.
In simple words: એક મોટા હાથીને પીપળાના પાન બહુ ગમતા. એકવાર તે ઝાડ પરથી કીડીઓને ધક્કો મારીને પાન ખાવા લાગ્યો. ગુસ્સે થયેલી કીડીઓએ તેને પાઠ ભણાવવાનું વિચાર્યું. જ્યારે હાથી સૂઈ રહ્યો હતો, ત્યારે કીડીઓએ તેને ડંખ માર્યા. હાથીએ માફી માગી. પછી તે તળાવ પાસે ગયો, જ્યાં માછલીઓએ પણ તેને પરેશાન કર્યો કારણ કે તેણે તેમને પણ હેરાન કરી હતી. હાથીએ માછલીઓની પણ માફી માગી. આ રીતે, કીડીઓ અને માછલીઓએ સાથે મળીને હાથીને એકતાનો પાઠ શીખવ્યો.

Exam Tip: When writing a story, ensure a clear beginning, middle, and end, with a moral if applicable. Use descriptive language and varied sentence structures.

Question 3. તમે વાંચેલાં પુસ્તકો પૈકી તમને કયું પુસ્તક ગમ્યું અને શા માટે તે લખો.
Answer: મેં વાંચેલાં પુસ્તકો પૈકી મને તારક મહેતાનું "દુનિયાને ઊંધાં ચશ્માં" પુસ્તક ગમ્યું, કારણ કે તેમાં દરેક પ્રસંગમાંથી સતત હાસ્ય ઉત્પન્ન થાય છે. તે વાંચીને મારું મન હળવું અને પ્રફુલ્લિત થઈ જાય છે.
In simple words: મને તારક મહેતાનું "દુનિયાને ઊંધાં ચશ્માં" પુસ્તક ખૂબ ગમ્યું. કારણ કે તે વાંચીને મને ખૂબ હસવું આવે છે અને મારું મન ખુશ થઈ જાય છે.

Exam Tip: When expressing personal preferences, clearly state your choice and provide specific reasons or examples to support it.

સાકરનો શોધનારો પ્રવૃત્તિ

Question 1. જૂથમાં ચર્ચા કરો:
(i) તમને આ નાટકનું કયું પાત્ર ગમ્યું? શા માટે?
(ii) તમે અંજનની જગ્યાએ હોત, તો શું કરત?
(iii) ‘મને શું થવું ગમે?’ વિષય પર પાંચ વાક્યો બોલો
Answer:
(i) મને ભાસ્કરરાયનું પાત્ર ગમ્યું, કારણ કે ભાસ્કરરાય બાળમાનસના જાણકાર છે. તેઓ બાળકોના વિકાસને અવરોધવામાં માનતા નથી. તેઓ ભણતરની સાથે બાળકની બુદ્ધિ, શક્તિ અને તેના કૌશલ્યને વિકસાવવામાં તેમજ તેમને સાચા માર્ગે વાળવામાં માને છે. તેઓ બાળકના કૌશલ્યને વિકસવાની તક આપવામાં માને છે. તેઓ માને છે કે આવાં બાળકો જ જગતને નવો પ્રકાશ આપી શકે છે. તેઓ અંજનના પિતા નિખિલરાયને સાચો રસ્તો બતાવે છે. અંજન તથા કિન્નરીને તેમનું હસતું – કિલ્લોલ કરતું બાળપણ પાછું અપાવવામાં તેઓ સફળ થાય છે.
(ii) જો હું અંજનની જગ્યાએ હોત, તો હું પણ અંજનની જેમ નિરાશ થઈ જાત. જીવનમાંથી રસ ઊડી જાત. હું માંદો પડયો હોત તો એ માટે અંજનની જેમ હું મારા નસીબને નહિ, પણ મારા પિતાને જ દોષિત ગણત.
(iii) મને ક્રિકેટર થવું ગમે. ક્રિકેટ એવી રમત છે જે ખેલદિલીની ભાવના જગાડે છે. ક્રિકેટના મેદાનમાં ચોગ્ગા અને છગ્ગા મારીને મારે પ્રેક્ષકોનાં દિલ જીતવાં છે. મને મહેન્દ્રસિંહ ધોની જેવા કેપ્ટન બનવાની ઇચ્છા છે. મારે સચિનની જેમ ક્રિકેટજગતમાં નામ કમાવું છે.
In simple words:
(i) મને ભાસ્કરરાયનું પાત્ર ગમ્યું કારણ કે તેઓ બાળકોને સમજે છે અને તેમનો વિકાસ ઈચ્છે છે, તેમને ભણતર સાથે તેમના કૌશલ્યને પણ મહત્વ આપે છે.
(ii) જો હું અંજનની જગ્યાએ હોત, તો હું પણ ઉદાસ થઈ જાત અને જીવનમાંથી રસ ગુમાવી બેસત. હું બીમાર પડત તો પિતાને જ દોષ આપત, ભાગ્યને નહીં.
(iii) મને ક્રિકેટર બનવું ગમે છે. હું ચોગ્ગા-છગ્ગા મારીને દર્શકોના દિલ જીતવા માંગુ છું. હું ધોની જેવો કેપ્ટન બનીને સચિનની જેમ ક્રિકેટમાં નામ કમાવવા માંગુ છું.

Exam Tip: For multi-part questions, ensure each part is addressed clearly and distinctly. For opinion-based parts, provide well-reasoned explanations.

Question 2. નાટકની વર્ગખંડમાં રજૂઆત કરાવવી.

Exam Tip: Activities like role-playing help in better understanding the plot and character emotions. It is a good way to reinforce learning.

સાકરનો શોધનારો પ્રશ્નોત્તર

1. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો:

Question 1. શું નિખિલરાયનું અંજન પ્રત્યેનું વર્તન યોગ્ય છે? – પાઠના આધારે લખો.
Answer: નિખિલરાય હંમેશાં અંજનને ટોકતા રહે છે. તેઓ તેને તેની મનગમતી પ્રવૃત્તિ કરવા દેતા નથી. તેઓ તેની જિજ્ઞાસા દબાવી દે છે. અંજનનાં આંગળાં અને કપડાં પર શાહીના ડાઘ જોઈને નિખિલરાય અંજનને થપ્પડ મારે છે અને કહે છે, “કેમ? કોઈ રંગારાને ત્યાં નોકરી લેવી છે કે શું?”
આથી ડરને લીધે તેને તાવ આવી જાય છે. પિતા તેને રમવા દેતા નથી. તેની પાસેથી તેનાં રમકડાં લઈ લે છે. તેની માને પણ અપમાનિત કરે છે. અંજન ફક્ત ભણે અને બીજું કાંઈ જ ન કરે એવું તેઓ ઇચ્છે છે. બાળક સાથે આવું વર્તન કરવાથી બાળકનો વિકાસ અટકી જાય છે.
તે હંમેશાં ભયભીત રહે છે. આમ, નિખિલરાયનું અંજન પ્રત્યેનું વર્તન બિલકુલ યોગ્ય નથી.
In simple words: નિખિલરાય અંજનને હંમેશાં ઠપકો આપે છે અને તેની મનપસંદ પ્રવૃત્તિઓ રોકે છે. શાહીના ડાઘ જોઈને તેને થપ્પડ મારે છે અને તેનું અપમાન કરે છે. તેઓ ઈચ્છે છે કે અંજન ફક્ત ભણે. આવા વર્તનથી અંજન ડરી જાય છે અને તેનો વિકાસ રૂંધાય છે. તેથી, નિખિલરાયનું વર્તન યોગ્ય નથી.

Exam Tip: Analyze character behavior by citing specific examples from the text and explain the impact of their actions on other characters. Conclude with a clear judgment based on the narrative.

2. નીચેના પ્રશ્નોના ત્રણ – ચાર વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. અંજન કઈ વાતથી હેરાન થઈ જાય છે?
Answer: અંજન કોઈ પણ વિષયને ગોખીને યાદ કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પણ એમાં તે ફાવતો નથી. એક વિષય પાકો કરે છે ત્યાં બીજો વિષય મગજમાંથી નીકળી જાય છે. તેને ગોખણપટ્ટીવાળા ભણતર પર ચીડ ચડે છે. દરેક વિષય ગોખવામાં એટલો બધો સમય વીતી જાય છે કે રમવા માટે સમય જ મળતો નથી. આથી તે હેરાન થઈ જાય છે.
In simple words: અંજનને ગોખીને ભણવું ગમતું નથી કારણ કે તે એક વિષય યાદ કરે ત્યાં બીજો ભૂલી જાય છે. ગોખણપટ્ટીમાં એટલો સમય જાય છે કે તેને રમવા માટે સમય મળતો નથી, જેનાથી તે ખૂબ પરેશાન થાય છે.

Exam Tip: Explain the character's internal conflict and its consequences in detail, using multiple sentences as required for longer answers.

Question 2. નિખિલરાય અંજનને વાંચવા માટે શી ચેતવણી આપે છે? શા માટે?
Answer: અંજનને બે રંગોની મેળવણીથી જાંબુડો રંગ થાય છે કે નહિ તેની ખાતરી કરવી હતી. નિખિલરાયને તેની આ પ્રવૃત્તિ પસંદ નહોતી. તેઓ માને છે કે આ તો રંગારાનું કામ છે. આથી તેઓ અંજનને વાંચવા બેસાડે છે અને ચેતવણી આપે છે કે દસ વાગ્યા પહેલાં તેણે ખુરશીમાંથી ઊઠવું નહિ. જો તે આડોઅવળો થશે તો તેઓ તેના પગ કાપી નાખશે.
In simple words: અંજન રંગો ભેળવીને પ્રયોગ કરી રહ્યો હતો, જે નિખિલરાયને પસંદ નહોતું. તેઓ તેને રંગારાનું કામ માનતા હતા. તેથી, નિખિલરાય અંજનને દસ વાગ્યા સુધી ખુરશી પરથી ન ઊઠવાની ચેતવણી આપે છે અને જો તે ન માને તો પગ કાપી નાખવાની ધમકી આપે છે.

Exam Tip: Clearly state the warning and its specific conditions, then explain the underlying reasons for the character's actions.

Question 3. અંજનના શિક્ષકે નિખિલરાયને અંજન વિશે શી ફરિયાદ કરી હતી?
Answer: અંજનના શિક્ષકે નિખિલરાયને અંજન વિશે ફરિયાદ કરી હતી કે અંજન પહેલા નંબરનો ઠોઠ વિદ્યાર્થી છે. તેનું મન ક્લાસમાં ભટકતું હોય છે. તે ફાવે ત્યારે સૂઈ જાય છે અને સૂતો ન હોય ત્યારે દરેક બાંકડા પર પોતાનું નામ લખીને બાંકડા બગાડે છે.
In simple words: અંજનના શિક્ષકે નિખિલરાયને ફરિયાદ કરી હતી કે અંજન ભણવામાં નબળો છે. તેનું ધ્યાન ક્લાસમાં રહેતું નથી. તે ઘણીવાર ક્લાસમાં સૂઈ જાય છે અને જાગતો હોય ત્યારે બેન્ચ પર પોતાનું નામ લખીને બગાડે છે.

Exam Tip: List all specific complaints or observations made by one character about another, as these often highlight key aspects of their behavior or reputation.

Question 4. નિખિલરાયે અંજન પ્રત્યે કડક વલણ અપનાવવાનું શા માટે નક્કી કર્યું?
Answer: અંજનનું ભણવામાં કે વાંચવામાં ધ્યાન નહોતું. શાળાના શિક્ષકની પણ ફરિયાદ હતી કે અંજન ભણવામાં પહેલા નંબરનો ઠોઠ છે. તે કોઈ ને કોઈ તોફાન કરતો રહે છે. નિખિલરાય માને છે કે અંજનની બહેન કિન્નરી અને મા તેનું ઉપરાણું લઈને તેને બગાડે છે. આથી નિખિલરાયે અંજન પ્રત્યે કડક વલણ અપનાવવાનું નક્કી કર્યું.
In simple words: નિખિલરાયે અંજન પ્રત્યે કડક બનવાનું નક્કી કર્યું કારણ કે અંજન ભણવામાં ધ્યાન આપતો નહોતો. તેના શિક્ષકે પણ ફરિયાદ કરી હતી કે તે નબળો વિદ્યાર્થી છે અને હંમેશાં તોફાન કરતો રહે છે. નિખિલરાયને લાગતું હતું કે અંજનની માતા અને બહેન કિન્નરી તેને બચાવીને બગાડે છે.

Exam Tip: Connect the character's decisions to multiple contributing factors, such as observed behavior, external feedback, and personal beliefs.

Question 5. નિખિલરાયે ભણવા બાબતે અંજનને કડક શબ્દોમાં શું કહ્યું?
Answer: નિખિલરાયે અંજનને ભણવા બાબતે કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે જો તેને તોફાન કરવાં હોય તો તે તેના મોસાળ પાછો ચાલ્યો જાય. અહીં રહેવું હોય તો ભણવામાં ધ્યાન આપવું પડશે. જો તે મસ્તી કરશે તો મારા હાથનો માર ખાવો પડશે. આટલું કહીને નિખિલરાયે અંજન પાસેથી પૈડું, ભમરડો, લખોટા વગેરે રમવાનાં સાધનો લઈ લીધાં અને સાઇકલ પર બેસવાની પણ મનાઈ કરી દીધી.
In simple words: નિખિલરાયે અંજનને કડકપણે કહ્યું કે જો તેને તોફાન કરવાં હોય તો તેના મામાના ઘરે પાછો જાય. અહીં રહેવું હોય તો ભણવા પર ધ્યાન આપવું પડશે, નહીંતર તેને માર પડશે. આ પછી, તેમણે અંજન પાસેથી બધા રમકડાં લઈ લીધા અને તેને સાયકલ ચલાવવાની પણ મનાઈ ફરમાવી.

Exam Tip: Quote or accurately paraphrase direct dialogue and summarize the immediate actions taken by the speaker to reinforce their message.

Question 5. ભણતર અંગેના ભાસ્કરરાયના વિચારો જણાવો.
Answer: ભણતર અંગે ભાસ્કરરાયના વિચારો આ પ્રમાણે છે: પાઠ્યપુસ્તકો ફક્ત મોઢે કરવાથી કોઈની ગરીબાઈ દૂર થતી નથી. ગોખણપટ્ટી કરીને પાસ થનારા કેટલાય લોકો ગામમાં બેકાર ફરે છે.
રાજા રામ તેના વર્ગમાં હંમેશાં પહેલા પાંચમાં રહેતો હતો, પણ તે ફક્ત પાંત્રીસ રૂપિયાની નોકરી કરે છે! અને પેલો છેલ્લે બાંકડે પડી રહેતો રામલાલ લોખંડના ધંધામાં કેટલું કમાયો! તેમાંથી તેણે બંગલો બંધાવ્યો છે.
In simple words: ભાસ્કરરાય માનતા હતા કે માત્ર પુસ્તકો ગોખીને ગરીબી દૂર થતી નથી, કારણ કે ઘણા ગોખણપટ્ટી કરીને પાસ થનારા લોકો બેકાર છે. તેમણે ઉદાહરણ આપ્યું કે રાજા રામ જે વર્ગમાં ટોપ કરતો હતો તે ઓછી કમાણી કરતો હતો, જ્યારે રામલાલ જે ભણવામાં નબળો હતો, તેણે લોખંડના ધંધામાં ખૂબ પૈસા કમાઈને બંગલો બનાવ્યો.

Exam Tip: When asked for a character's views, present their main arguments and support them with any examples or anecdotes they use in the text.

3. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર બે વાક્યોમાં લખો

Question 1. કંકાસથી કંટાળી ગયેલો અંજન શું વિચારે છે?
Answer: ઝઘડાથી કંટાળી ગયેલો અંજન વિચારે છે કે તે હસતો નથી એટલે તેની મા રડ્યા કરે છે! તે બોલતો નથી એટલે તેની બહેન ગમગીન બને છે ! પણ તે શું કરે? તેનો આનંદ મરી ગયો છે! જાણે શરીરમાંથી ચેતના જ જતી રહી!
In simple words: અંજન ઝઘડાઓથી કંટાળીને વિચારે છે કે તેના ન હસવાથી માતા રડે છે અને ન બોલવાથી બહેન દુઃખી થાય છે. તે અનુભવે છે કે તેનો આનંદ મરી ગયો છે અને શરીરમાંથી બધી શક્તિ જતી રહી છે.

Exam Tip: Describe the character's internal monologue and emotional state, focusing on how external conflicts affect their inner thoughts.

Question 2. શું સાંભળીને અંજનનો ચહેરો ઊતરી જાય છે? શા માટે?
Answer: ‘ભાસ્કરકાકા તેમની પેટીમાં એટલાં રમકડાં લઈને આવ્યા છે કે રાતદિવસ રમ્યા જ કરીએ!' કિન્નરીના આ શબ્દો સાંભળીને અંજનનો ચહેરો ઉદાસ થઈ જાય છે; કારણ કે તેના પિતાએ તેને રમવાની મનાઈ કરી છે.
In simple words: કિન્નરીની વાત સાંભળીને અંજનનો ચહેરો ઉદાસ થઈ જાય છે કે ભાસ્કરકાકા ઘણા રમકડાં લાવ્યા છે અને તેઓ દિવસ-રાત રમી શકે છે. આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે તેના પિતાએ તેને રમવાની મનાઈ કરી છે.

Exam Tip: Link a character's emotional reaction to the specific information they receive and their personal circumstances.

4. નીચેના પ્રશ્નોના એક – એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. વાદળી શાહીનો ખડિયો બ્લૉટિંગ પેપર ઉપર ઊંધો વાળવા જતાં શું થાય છે?
Answer: વાદળી શાહીનો ખડિયો બ્લૉટિંગ પેપર ઉપર ઊંધો વાળવા જતાં અંજનના હાથ અને કપડાં ખરાબ થઈ જાય છે.
In simple words: વાદળી શાહીનો ખડિયો બ્લૉટિંગ પેપર પર ઢોળતા અંજનના હાથ અને કપડાં ગંદા થઈ જાય છે.

Exam Tip: State the direct physical consequences of the action as described in the story.

Question 2. નિખિલરાયનો મિજાજ ક્યારે બગડે છે?
Answer: અંજનનાં આંગળાં અને કપડાં પર શાહીના ડાઘ જોઈને નિખિલરાયનો ગુસ્સો બગડે છે.
In simple words: નિખિલરાય ત્યારે ગુસ્સે થાય છે જ્યારે તેઓ અંજનના આંગળાં અને કપડાં પર શાહીના ડાઘ જુએ છે.

Exam Tip: Identify the specific trigger for a character's negative emotion.

Question 3. અંજનને કઈ વાતની ખાતરી કરવી હતી?
Answer: અંજનને લાલ રંગમાં વાદળી રંગ ભેળવીએ તો જાંબુડો રંગ થાય કે નહિ તેની ખાતરી કરવી હતી.
In simple words: અંજનને ખાતરી કરવી હતી કે લાલ અને વાદળી રંગ ભેળવવાથી જાંબુડો રંગ બને છે કે નહીં.

Exam Tip: Focus on the character's intellectual curiosity or specific experimental goals.

Question 4. અંજનની માંદગી વિશે તેની મા શું માનતી હતી?
Answer: અંજનની માંદગી વિશે તેની મા માનતી હતી કે અંજનને તેના પિતા બહુ ઠપકો આપ્યો એટલે અંજન માંદો પડ્યો હતો.
In simple words: અંજનની માતા માનતી હતી કે અંજનના પિતાએ તેને વધુ પડતો ઠપકો આપ્યો તેથી તે બીમાર પડ્યો.

Exam Tip: Distinguish between different characters' opinions about the same event or situation.

Question 5. અંજન માંદો પડ્યો એમાં કિન્નરીને પોતાનો વાંક કેમ લાગે છે?
Answer: અંજન માંદો પડ્યો એમાં કિન્નરીને પોતાનો વાંક લાગે છે; કારણ કે કિન્નરીએ અંજનને હેરાન ન કર્યો હોત તો તેના પિતાને કંઈ ખબર પડત નહિ અને તે અંજનને ઠપકો આપત નહિ.
In simple words: કિન્નરીને લાગે છે કે અંજનની માંદગીમાં તેનો વાંક છે. જો તેણે અંજનને હેરાન ન કર્યો હોત, તો તેના પિતાને કંઈ ખબર ન પડત અને અંજનને ઠપકો મળત નહીં.

Exam Tip: Understand the concept of indirect responsibility or guilt felt by characters, especially in familial relationships.

Question 6. અંજન આનંદમાં આવી કિન્નરીને કેમ બાઝી પડે છે?
Answer: ભાસ્કરરાય નિખિલરાયને કહેવાના છે કે તેઓ અંજનને અને કિન્નરીને ઠપકો ન આપે, પણ રમવા દે. કિન્નરીના આ શબ્દો સાંભળી અંજન આનંદમાં આવી જાય છે અને તે કિન્નરીને ભેટી પડે છે.
In simple words: કિન્નરી કહે છે કે ભાસ્કરરાય નિખિલરાયને કહેશે કે તેમને ઠપકો ન આપે અને રમવા દે. આ સાંભળીને અંજન ખુશ થઈને કિન્નરીને ભેટી પડે છે.

Exam Tip: Connect character's emotional outbursts (like joy or sadness) to specific pieces of information or events that trigger them.

Question 7. અંજનને કોલસામાંથી શું શોધવું હતું?
Answer: અંજનને કોલસામાંથી સાકર શોધવી હતી.
In simple words: અંજન કોલસામાંથી ખાંડ શોધવા માગતો હતો.

Exam Tip: Recall the symbolic or literal goals of the main character, especially if they are central to the story's theme.

5. નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

Question 1. પીળા રંગમાં લાલ રંગ મેળવીએ તો કયો રંગ બને?
(A) ભુખરો
(B) નારંગી
(C) બ્લૉઝો
(D) મજન્ટા
Answer: (B) નારંગી
In simple words: પીળા અને લાલ રંગને ભેળવવાથી નારંગી રંગ બને છે.

Exam Tip: Remember specific color combinations and their results as described in the text or general knowledge.

Question 2. બ્લૉટિંગ પેપર વડે ડાઘ સાફ કરવા જતાં અંજનના ક્યા અવયવ ખરડાય છે?
(A) આંગળાં
(B) ચહેરો
(C) હાથ
(D) પગ
Answer: (A) આંગળાં
In simple words: ડાઘ સાફ કરવા જતાં અંજનના આંગળાં ગંદા થાય છે.

Exam Tip: Focus on the most precise answer among the given options, even if other options are partially true.

Question 3. વાદળી શાહીનો ખડિયો બ્લૉટિંગ પેપર ઉપર ઊંધો વાળવા જતાં શું ખરડાય છે?
(A) પુસ્તક
(B) દીવાલ
(C) હાથ અને કપડાં
(D) જાજમ
Answer: (C) હાથ અને કપડાં
In simple words: વાદળી શાહી ઢોળવાથી અંજનના હાથ અને કપડાં ગંદા થાય છે.

Exam Tip: Identify all affected items or body parts when an incident occurs, as comprehensive answers score better.

Question 4. અંજનને તાવ આવવાનું કારણ ભાસ્કરરાય શું માને છે?
(A) તડકામાં ખૂબ કૂદાકૂદ કરવી
(B) પિતાની બીક
(C) કિન્નરીનો વાંક
(D) નસીબનો વાંક
Answer: (B) પિતાની બીક
In simple words: ભાસ્કરરાય માને છે કે અંજનના પિતાની બીકને કારણે તેને તાવ આવ્યો છે.

Exam Tip: Attribute specific opinions or beliefs to the correct character to avoid confusion.

7. નીચેના વિધાનો ખરાં છે કે ખોટાં તે જણાવો?

Question 1. હું તો ગધ્ધા જેવો છું કે મને કંઈ યાદ નથી રહેતું, મારે શું ગોખું?
Answer: 1. ખોટું
In simple words: આ વિધાન ખોટું છે. અંજન આવું અનુભવે છે, પણ તે ગધ્ધા જેવો નથી.

Exam Tip: Differentiate between a character's self-perception or emotional expression and objective reality when answering true/false questions.

Question 2. તે તદ્દન રેઢિયાળ છોકરો થઈ ગયો છે !
Answer: 2. ખરું
In simple words: આ વિધાન ખરું છે, કારણ કે તે કોઈ નિયંત્રણ વિનાનો છોકરો બની ગયો હતો.

Exam Tip: Base your true/false answers on the overall depiction of the character's behavior in the story.

Question 3. અંજન પૈડું અને સળિયા, ભમરડો અને જાળ નિખિલરાયને સોંપે છે.
Answer: 3. ખરું
In simple words: આ વિધાન ખરું છે, અંજને તેના રમકડાં નિખિલરાયને આપ્યા.

Exam Tip: Recall specific actions and their direct objects as they occur in the plot.

Question 4. બાળકોનાં ભવિષ્ય એમનાં દાદા – દાદી જ રગદોળે છે.
Answer: 4. ખોટું
In simple words: આ વિધાન ખોટું છે. નિખિલરાયે કહ્યું કે બાળકોનું ભવિષ્ય તેમની માતાઓ રગદોળે છે.

Exam Tip: Correctly identify the speaker of a statement and the specific group they are referring to, as misattribution can change the truth value.

Question 5. દાક્તરસાહેબ, અઠવાડિયામાં તો છોકરો લાશ થઈ ગયો.
Answer: 5. ખરું
In simple words: આ વિધાન ખરું છે, તે અંજનની ગંભીર માંદગીની સ્થિતિ દર્શાવે છે.

Exam Tip: Recognize figurative language or exaggerations used by characters to express the severity of a situation.

Question 6. ભાસ્કરરાય એમની પેટીમાં નવાં કપડાં લાવ્યાં છે!
Answer: 6. ખોટું
In simple words: આ વિધાન ખોટું છે. ભાસ્કરરાય તેમની પેટીમાં રમકડાં લાવ્યા હતા.

Exam Tip: Confirm specific details about characters and their belongings to avoid common factual errors.

Question 7. અંજનનું જીવન જ્યાં હણાય નહિ, પણ પ્રફુલ્લે ત્યાં તેને જવા દો.
Answer: 7. ખરું
In simple words: આ વિધાન ખરું છે, આ ભાસ્કરરાયનો અંજનના ભવિષ્ય માટેનો સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ દર્શાવે છે.

Exam Tip: Identify philosophical or guiding statements made by characters that reflect their core beliefs about upbringing or life.

સાકરનો શોધનારો વ્યાકરણ

1. નીચે આપેલા શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખો:

Question 1. મહેનત
Answer: પ્રયત્ન
In simple words: મહેનત એટલે કોઈ કામ કરવા માટે પ્રયત્ન કરવો.

Exam Tip: Provide a direct and common synonym that maintains the original meaning.

Question 2. જાજમ
Answer: શેતરંજી
In simple words: જાજમ એટલે જમીન પર પાથરવાનું કાપડ.

Exam Tip: Offer a well-known equivalent for the given word.

Question 3. ઢીલોઢસ
Answer: નરમ
In simple words: ઢીલોઢસ એટલે નરમ અથવા ઢીલું.

Exam Tip: Choose a simple, direct synonym that captures the primary meaning.

Question 4. રાવ
Answer: ફરિયાદ
In simple words: રાવ એટલે કોઈ બાબત વિશે ફરિયાદ કરવી.

Exam Tip: Provide the most common synonym used in everyday language.

Question 5. હુન્નર
Answer: કસબ
In simple words: હુન્નર એટલે કોઈ ખાસ કલા અથવા કારીગરી.

Exam Tip: Offer a synonym that reflects the skill or craft implied by the word.

Question 6. અડપલું
Answer: અટકચાળું
In simple words: અડપલું એટલે તોફાની કે અયોગ્ય ચેષ્ટા.

Exam Tip: Choose a synonym that captures the mischievous or playful nature of the word.

Question 7. ક્લેશ
Answer: સંતાપ, કંકાસ
In simple words: ક્લેશ એટલે દુઃખ, ચિંતા અથવા ઘરનો ઝઘડો.

Exam Tip: Provide all relevant synonyms if the word has multiple related meanings.

Question 8. અવતાર
Answer: જન્મ
In simple words: અવતાર એટલે જન્મ લેવો.

Exam Tip: Select the most direct and simple synonym.

Question 9. ગમગીન
Answer: ઉદાસ
In simple words: ગમગીન એટલે દુઃખી કે ઉદાસ.

Exam Tip: Choose a clear synonym for emotional states.

Question 10. હેરાન
Answer: પરેશાન
In simple words: હેરાન એટલે કોઈને પરેશાન કરવું.

Exam Tip: Provide a common and easily understood synonym.

2. નીચે આપેલા શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખો:

Question 1. મેલું
Answer: સ્વચ્છ
In simple words: મેલુંનું વિરુદ્ધાર્થી સ્વચ્છ છે.

Exam Tip: Always provide the opposite meaning clearly.

Question 2. ગરીબાઈ
Answer: શ્રીમંતાઈ
In simple words: ગરીબાઈનું વિરુદ્ધાર્થી શ્રીમંતાઈ છે.

Exam Tip: Offer the most direct antonym.

Question 3. કડક
Answer: નરમ
In simple words: કડકનું વિરુદ્ધાર્થી નરમ છે.

Exam Tip: Provide the most common opposite.

Question 4. સુંવાળું
Answer: ખરબચડ
In simple words: સુંવાળુંનું વિરુદ્ધાર્થી ખરબચડ છે.

Exam Tip: Focus on the tactile opposite of the word.

Question 5. માંદું
Answer: સાજુ
In simple words: માંદુંનું વિરુદ્ધાર્થી સાજુ છે.

Exam Tip: Provide the antonym related to health status.

Question 6. શક્તિ
Answer: અશક્તિ
In simple words: શક્તિનું વિરુદ્ધાર્થી અશક્તિ છે.

Exam Tip: Often, the antonym is formed by adding a negative prefix.

Question 7. અજવાળું
Answer: અંધારું
In simple words: અજવાળુંનું વિરુદ્ધાર્થી અંધારું છે.

Exam Tip: Provide the direct opposite for light and darkness.

Question 8. મીઠો
Answer: કડવો
In simple words: મીઠોનું વિરુદ્ધાર્થી કડવો છે.

Exam Tip: Provide the antonym related to taste.

Question 9. અભિમાન
Answer: નિરભિમાન
In simple words: અભિમાનનું વિરુદ્ધાર્થી નિરભિમાન છે.

Exam Tip: Recognize antonyms formed by changing or adding prefixes.

Question 10. કાળું
Answer: ધોળું
In simple words: કાળુંનું વિરુદ્ધાર્થી ધોળું છે.

Exam Tip: Provide the direct color opposite.

3. નીચે આપેલા શબ્દોની જોડણી સુધારીને લખો:

Question 1. અભિઆસ
Answer: અભ્યાસ
In simple words: સાચી જોડણી અભ્યાસ છે.

Exam Tip: Practice common words to recognize and correct spelling errors.

Question 2. નીખીલરાય
Answer: નિખિલરાય
In simple words: સાચી જોડણી નિખિલરાય છે.

Exam Tip: Pay close attention to the use of 'ી' (long i) and 'િ' (short i) in Gujarati spellings.

Question 3. પૂરસી
Answer: ખુરશી
In simple words: સાચી જોડણી ખુરશી છે.

Exam Tip: Be aware of possible OCR errors and correct them to the most contextually appropriate word with correct spelling.

Question 4. કીનરી
Answer: કિન્નરી
In simple words: સાચી જોડણી કિન્નરી છે.

Exam Tip: Ensure proper use of double consonants and 'િ' (short i) in names.

Question 5. સુરેનદનાથ
Answer: સુરેન્દ્રનાથ
In simple words: સાચી જોડણી સુરેન્દ્રનાથ છે.

Exam Tip: Correct compound letter formations and vowel marks in proper nouns.

Question 6. વેકુઠ
Answer: વૈકુંઠ
In simple words: સાચી જોડણી વૈકુંઠ છે.

Exam Tip: Pay attention to vowel forms and nasalization for correct spellings.

Question 7. શુસોભીત
Answer: સુશોભિત
In simple words: સાચી જોડણી સુશોભિત છે.

Exam Tip: Correct initial vowel sounds and consonant conjugations.

Question 8. ખુસમીજાજ
Answer: ખુશમિજાજ
In simple words: સાચી જોડણી ખુશમિજાજ છે.

Exam Tip: Ensure correct consonant clusters and vowel placements.

Question 9. બુધિ
Answer: બુદ્ધિ
In simple words: સાચી જોડણી બુદ્ધિ છે.

Exam Tip: Focus on the correct representation of conjunct consonants.

Question 10. ઊજાગરા
Answer: ઉજાગરા
In simple words: સાચી જોડણી ઉજાગરા છે.

Exam Tip: Correct initial vowel forms and general spellings.

4. નીચે આપેલા શબ્દોના સમાસ ઓળખાવો:

Question 1. અભ્યાસખંડ
Answer: અભ્યાસ માટેનો ખંડ – તત્પુરુષ
In simple words: અભ્યાસખંડ એટલે અભ્યાસ માટેનો ખંડ, જે તત્પુરુષ સમાસનો પ્રકાર છે.

Exam Tip: Identify the relationship between the parts of the compound word to determine the type of Samas (compound).

Question 2. ભાઈબહેન
Answer: ભાઈ અને બહેન – દ્વંદ્વ
In simple words: ભાઈબહેન એટલે ભાઈ અને બહેન, જે દ્વંદ્વ સમાસનો પ્રકાર છે.

Exam Tip: Dwandwa Samas involves two or more words of equal importance joined by 'and'.

Question 3. વીજળીપંખો
Answer: વીજળીથી ચાલતો પંખો – મધ્યમપદલોપી
In simple words: વીજળીપંખો એટલે વીજળીથી ચાલતો પંખો, જે મધ્યમપદલોપી સમાસનો પ્રકાર છે.

Exam Tip: Madhyamapadalopi Samas omits the middle connecting words in a compound.

Question 4. ઉલ્લાસભય
Answer: ઉલ્લાસથી ભર્યો – તત્પુરુષ
In simple words: ઉલ્લાસભય એટલે ઉલ્લાસથી ભર્યો, જે તત્પુરુષ સમાસનો પ્રકાર છે.

Exam Tip: Tatpurush Samas is characterized by a relationship where the second part is qualified by the first, often involving case endings.

5. નીચે આપેલા શબ્દોને શબ્દકોશના ક્રમમાં ગોઠવો

Question 1. નિખિલરાય, છૂટાંછવાયાં, મિજાજ, વાદળી, અંજન, બારી, કિન્નરી
Answer: અંજન, કિન્નરી, છૂટાંછવાયાં, નિખિલરાય, બારી, મિજાજ, વાદળી
In simple words: શબ્દોને ગુજરાતી મૂળાક્ષરોના ક્રમ પ્રમાણે ગોઠવવાથી અંજન, કિન્નરી, છૂટાંછવાયાં, નિખિલરાય, બારી, મિજાજ, વાદળી ક્રમ મળે છે.

Exam Tip: Arrange words alphabetically based on the Gujarati alphabet, paying attention to vowels, consonants, and compound letters.

6. નીચે આપેલા શબ્દોમાંથી દ્વિરુક્ત અને રવાનુકારી શબ્દો શોધીને લખો:
1. ખાલીખમ
2. બરાબર
3. માવતર
4. કકળાટ
5. તાકીતાકીને
6. નિયમસર
7. કડકો
8. ઢીલોઢસ
9. છાનામાના
Answer:
દ્વિરુક્ત શબ્દો:
1. ખાલીખમ
2. બરાબર
3. તાકીતાકીને
4. ઢીલોઢસ
5. છાનામાના
રવાનુકારી શબ્દો:
1. કકળાટ
2. કડકો
In simple words: દ્વિરુક્ત શબ્દો એક જ શબ્દના પુનરાવર્તનથી બને છે, જ્યારે રવાનુકારી શબ્દો અવાજનું અનુકરણ કરતા હોય છે.

Exam Tip: Understand the definitions of Dvirukt (reduplication) and Ravanukari (onomatopoeic) words to categorize them correctly.

7. નીચેના રૂઢિપ્રયોગોનો અર્થ આપી તેમનો વાક્યમાં પ્રયોગ કરો:

Question 1. ગાલ લાલ કરવા – તમાચો મારવો
વાક્ય: દીકરાને મોડી રાતે દારૂના નશામાં આવેલો જોઈને પિતાએ એના ગાલ લાલ કરી નાખ્યા.
Answer:
(1) ગાલ લાલ કરવા – તમાચો મારવો
વાક્ય: દીકરાને મોડી રાતે દારૂના નશામાં આવેલો જોઈને પિતાએ તેના ગાલ લાલ કરી નાખ્યા.
In simple words: 'ગાલ લાલ કરવા' એટલે કોઈને તમાચો મારવો. ઉદાહરણ તરીકે, પિતાએ દારૂ પીધેલા દીકરાને તમાચો માર્યો.

Exam Tip: Clearly state the meaning of the idiom and then provide a relevant sentence demonstrating its correct usage.

Question 2. મિજાજ બગડવો – ગુસ્સે થવું
વાક્ય: વાસંતીએ લેસન કર્યું નહોતું તેથી શિક્ષકનો મિજાજ બગડ્યો.
Answer:
(2) મિજાજ બગડવો – ગુસ્સે થવું
વાક્ય: વાસંતીએ લેસન કર્યું નહોતું તેથી શિક્ષકનો મિજાજ બગડ્યો.
In simple words: 'મિજાજ બગડવો' એટલે ગુસ્સે થવું. વાસંતીએ ગૃહકાર્ય ન કર્યું તેથી શિક્ષક ગુસ્સે થયા.

Exam Tip: Ensure the example sentence logically follows from the meaning of the idiom.

Question 3. ઉપરાણું તાણવું – તરફદારી કરવી, પક્ષ લેવો
વાક્ય: દીકરો ખોટાં કામ કરીને આવે ત્યારે મા – બાપે એનું ઉપરાણું તાણવું ન જોઈએ.
Answer:
(3) ઉપરાણું તાણવું – તરફદારી કરવી, પક્ષ લેવો
વાક્ય: દીકરો ખોટાં કામ કરીને આવે ત્યારે માતા-પિતાએ તેનું ઉપરાણું તાણવું ન જોઈએ.
In simple words: 'ઉપરાણું તાણવું' એટલે કોઈનો પક્ષ લેવો. ખોટા કામો કરનાર દીકરાનો માતા-પિતાએ પક્ષ ન લેવો જોઈએ.

Exam Tip: The example sentence should illustrate the idiom's meaning in a practical, real-world context.

Question 4. માથે મોત ભમવું – મરણનો ભય હોવો
વાક્ય: અશોકને દેશમાં જવાની ના પાડી, પણ એને માથે મોત ભમતું હશે એટલે ધરતીકંપ થતાં એ જમીનમાં દટાઈ ગયો.
Answer:
(4) માથે મોત ભમવું – મરણનો ભય હોવો
વાક્ય: અશોકને દેશમાં જવાની ના પાડી, પણ તેને માથે મોત ભમતું હશે એટલે ધરતીકંપ થતાં તે જમીનમાં દટાઈ ગયો.
In simple words: 'માથે મોત ભમવું' એટલે મૃત્યુનો ભય હોવો. અશોકને દેશમાં જવાની ના પાડી હોવા છતાં, ધરતીકંપમાં તે જમીનમાં દટાઈ ગયો, જાણે તેના પર મૃત્યુ ફરતું હોય.

Exam Tip: Use the example sentence to clearly show the feeling of impending danger or death as expressed by the idiom.

Question 7. (5) મોંમાં આંગળા નાખીને બોલાવવું - પરાણે બોલાવવું
Answer: મોંમાં આંગળા નાખીને બોલાવવું એટલે કોઈને મજબૂરીથી બોલાવવું.
વાક્ય : કેટલાક લોકો એટલા શાંત હોય છે કે તેમના મોંમાં આંગળા નાખીને બોલાવો તો પણ તેઓ બોલતા નથી.
In simple words: To make someone speak by force. Some people are so silent that even if you force them to speak, they won't.

Exam Tip: When defining idioms, always provide a clear meaning and an illustrative sentence to score full marks.

Question 7. (6) વહારે ધાવું - મદદે આવવું
Answer: વહારે ધાવવું એટલે મદદ કરવા પહોંચી જવું.
વાક્ય : રેલવે દુર્ઘટના થતાં આસપાસના લોકો ઘાયલોની મદદ કરવા પહોંચી ગયા.
In simple words: To rush to help. When a train accident occurred, nearby people rushed to help the injured.

Exam Tip: Ensure your example sentence clearly demonstrates the idiom's meaning in a practical context.

Question 7. (7) આંખો કાઢવી - બીક બતાવવી
Answer: આંખો કાઢવી એટલે ડરાવવું કે ધમકાવવું.
વાક્યઃ પોલીસે ગુનેગારને ડરાવ્યો એટલે ગુનેગારે પોતાનો અપરાધ સ્વીકારી લીધો.
In simple words: To threaten or intimidate. The police scared the criminal, so the criminal confessed his crime.

Exam Tip: Focus on the emotional impact and intent behind the action when explaining idioms.

Question 7. (8) મગજ ચસકી ન જવું - મગજ ખસી ન જવું, ગાંડપણ ન આવવું
Answer: મગજ ચસકી ન જવું એટલે પાગલ ન થઈ જવું કે બુદ્ધિ ભ્રષ્ટ ન થવી.
વાક્ય : વિમલેશભાઈના સારા સંસ્કારોને કારણે સુખ અને સમૃદ્ધિમાં પણ તેમના સંતાનો પાગલ નહોતાં થયાં.
In simple words: Not to lose one's mind or sanity. Due to Vimleshbhai's good values, his children did not lose their minds even amidst wealth and prosperity.

Exam Tip: Pay attention to negative idioms; the meaning often implies preventing a negative outcome.

Question 7. (9) મોંમાં મગ ભરવા - ચૂપ રહેવું
Answer: મોંમાં મગ ભરવા એટલે શાંત રહેવું કે કોઈ જવાબ ન આપવો.
વાક્ય : નિલેશને તેના પિતાએ તેની પરીક્ષાના પરિણામ વિશે પૂછ્યું, પણ તે શાંતિથી બેસી રહ્યો.
In simple words: To remain silent. Nilesh's father asked him about his exam results, but he remained quiet.

Exam Tip: This idiom describes purposeful silence. Make sure your example reflects this.

Question 7. (10) કકળાટ કરવો - રડારોળ કરવી, (અહીં) કંકાસ કે કજિયો કરવો
Answer: કકળાટ કરવો એટલે ખૂબ બુમો પાડવી, રડવું કે ઝઘડો કરવો.
વાક્ય : સુજ્ઞાબહેનના પાડોશીઓ આખો દિવસ વારંવાર ઝઘડો કરતા રહે છે.
In simple words: To make a lot of noise or quarrel. Sugnaben's neighbors keep fighting loudly all day.

Exam Tip: When an idiom has multiple meanings (like commotion and quarrel), include all relevant definitions.

Question 7. (11) ચહેરો પીળો પડી જવો - ફિક્કો થઈ જવો
Answer: ચહેરો પીળો પડી જવો એટલે ચહેરા પર નિસ્તેજતા દેખાવી કે ડરથી ચહેરો ઊતરી જવો.
વાક્ય : પરીક્ષામાં ચોરી કરતા પકડાયેલા મહેન્દ્રનો ચહેરો નિસ્તેજ બની ગયો.
In simple words: To turn pale due to fear or weakness. Mahendra's face turned pale when caught cheating in the exam.

Exam Tip: This idiom signifies a change in facial expression due to emotion (fear, shock, illness).

Question 7. (12) આંખે અંધારા આવવાં - ચક્કર આવવાં
Answer: આંખે અંધારા આવવાં એટલે ચક્કર આવવાં કે બેહોશી જેવું લાગવું.
વાક્ય: મુકેશ ખૂબ દોડાદોડી કરીને થાકી ગયો હતો કે તેને ચક્કર આવી ગયા.
In simple words: To feel dizzy or faint. Mukesh was so tired from running that he felt dizzy.

Exam Tip: Connect this idiom to physical symptoms like dizziness or disorientation.

Question 7. (13) લાશ થઈ જવું - ખૂબ નબળા થઈ જવું
Answer: લાશ થઈ જવું એટલે અતિશય નબળા પડી જવું કે નિર્જીવ જેવા લાગવું.
વાક્ય : કેન્સરના ગંભીર રોગને લીધે કમલાનું શરીર ખૂબ નબળું પડી ગયું હતું.
In simple words: To become very weak, like a corpse. Kamala's body became very weak due to serious cancer.

Exam Tip: This idiom is used to describe extreme weakness or emaciation.

Question 7. (14) મામલો બગડવો - પરિસ્થિતિ ખરાબ થવી
Answer: મામલો બગડવો એટલે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર જવી કે મુશ્કેલ બનવી.
વાક્ય : બે જૂથ વચ્ચે એક નાની વાતમાં પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર ગઈ અને સૌ લડવા લાગ્યા.
In simple words: For a situation to worsen or get out of control. A small argument between two groups escalated, and everyone started fighting.

Exam Tip: Focus on the escalation of a situation from bad to worse when explaining this idiom.

Question 7. (15) આનંદ મરી જવો - નિરુત્સાહી થઈ જવું
Answer: આનંદ મરી જવો એટલે ઉત્સાહ વગરના થઈ જવું કે નિરાશ થઈ જવું.
વાક્ય : અચાનક લગ્નમંડપમાં જ દહેજની બાબતે બોલાચાલી થતાં બધાનો લગ્નનો ઉત્સાહ મરી ગયો.
In simple words: To lose joy or enthusiasm. Suddenly, due to an argument about dowry at the wedding venue, everyone's wedding joy died down.

Exam Tip: This idiom conveys a complete loss of joy or spirit in a particular event or situation.

Question 7. (16) ચહેરો ઊતરી જવો - મોઢા ઉપર ઉદાસીનો ભાવ દેખાવો
Answer: ચહેરો ઊતરી જવો એટલે ચહેરા પર દુઃખ કે નિરાશાનો ભાવ પ્રગટ થવો.
વાક્ય : સાસરેથી આવેલી દીકરીનો ચહેરો ઉદાસ જોઈને મા ચિંતામાં પડી ગઈ.
In simple words: For sadness or disappointment to show on one's face. Seeing her daughter's sad face upon returning from her in-laws, the mother became worried.

Exam Tip: This idiom describes a visible sign of distress or unhappiness on the face.

Question 7. (17) આંખ આડા કાન કરવા - વાત ધ્યાનમાં ન લેવી
Answer: આંખ આડા કાન કરવા એટલે કોઈ વાત પર ધ્યાન ન આપવું કે અવગણના કરવી.
વાક્ય : શિક્ષક વર્ગમાં સલાહ આપે ત્યારે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ તે વાત પર ધ્યાન આપતા નથી.
In simple words: To ignore something deliberately. When the teacher gives advice in class, some students do not pay attention to it.

Exam Tip: This idiom implies a conscious decision to disregard advice or information.

Question 7. (18) દળદર ફિટવું - ગરીબાઈ દૂર થવી
Answer: દળદર ફિટવું એટલે ગરીબી સમાપ્ત થવી કે આર્થિક સ્થિતિ સુધરવી.
વાક્ય : ખૂબ મહેનત કરીએ, ઈમાનદારી અને લગનથી વ્યવસાય કરીએ તો જ ગરીબી દૂર થાય છે.
In simple words: For poverty to be removed. If we work hard, honestly, and with dedication, then only will poverty be eliminated.

Exam Tip: This idiom describes the alleviation of poverty or financial hardship.

Question 7. (19) આડું જોઈ જવું - અણગમો દેખાડવો
Answer: આડું જોઈ જવું એટલે નાપસંદગી કે અસંમતિ દર્શાવવી.
વાક્ય : પિતાએ પરિમલને ઑફિસે આવીને કામ પર લાગી જવા કહ્યું તો તેણે નાપસંદગી દર્શાવી.
In simple words: To show displeasure or disinterest. When the father asked Parimal to come to the office and start working, he showed his dislike.

Exam Tip: This idiom refers to expressing disagreement or disapproval through non-verbal cues.

Question 7. (20) કાને અથડાવું - શબ્દો સંભળાવા
Answer: કાને અથડાવું એટલે શબ્દો સંભળાવવા કે કોઈ વાત કાન પર પડવી.
વાક્ય : બે શિક્ષકો પ્રિન્સિપાલની ટીકા કરતા હતા તે શબ્દો તેમના કાને સંભળાયા.
In simple words: For words to be heard (often unexpectedly). The words of two teachers criticizing the principal were overheard by him.

Exam Tip: This idiom implies that something was heard, possibly unintentionally, as it "hit" one's ears.

9. નીચે આપેલા પ્રત્યેક શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ લખો:

Question 9. બરુની કલમ
Answer: મિત્તો
In simple words: The writing tool made from a reed is called a pen.

Exam Tip: Remember common Gujarati synonyms to answer such vocabulary questions accurately.

Question 9. શાહી ચૂસનારો કાગળ
Answer: બ્લૉટિંગ
In simple words: A special paper that absorbs ink is called blotting paper.

Exam Tip: Learn specific terms for everyday objects or materials, as they are frequently tested.

Question 9. ભણવામાં ઢ
Answer: ઠોઠ
In simple words: Someone who is very slow or weak in studies is called dull.

Exam Tip: Understand descriptive terms for personal traits, especially in educational contexts.

Question 9. ખાટલાની ચોખટ
Answer: ઈસ
In simple words: The wooden frame or base of a traditional cot is called a cot frame.

Exam Tip: Focus on understanding specific traditional object names and their components.

Question 9. ભગવાન વિષ્ણુનો લોક
Answer: વૈકુંઠ
In simple words: The heavenly abode or realm of Lord Vishnu is known as Vaikuntha.

Exam Tip: Familiarize yourself with religious and mythological terms common in literature.

Question 9. મોટાં પુસ્તકો
Answer: થોથાં
In simple words: Large, thick books, often old or worn out, are referred to as tomes.

Exam Tip: Learn common terms used to describe books and other reading materials.

10. નીચે આપેલાં વાક્યોમાંથી સાદું, સંયુક્ત અને સંકુલ વાક્ય અલગ તારવો:

Question 10. (1) એક પાકું કરું છું ત્યાં બીજું મગજમાંથી ખાલીખમ થઈ જાય છે!
Answer: સંયુક્ત વાક્ય
In simple words: This is a compound sentence because it combines two independent clauses with a conjunction.

Exam Tip: Identify conjunctions like 'ત્યાં' (there) that join two complete ideas to recognize a compound sentence.

Question 10. (2) મને એમ કે બાળકને કોણ ક્લેશ કરાવે?
Answer: સાદું વાક્ય
In simple words: This is a simple sentence because it expresses a single complete thought without multiple clauses.

Exam Tip: A simple sentence contains one independent clause and no subordinate clauses.

Question 10. (3) માંદલો અંજન પથારીમાં પડ્યો છે.
Answer: સાદું વાક્ય
In simple words: This is a simple sentence, as it presents a single main action without additional connected clauses.

Exam Tip: Look for a single subject-verb pair to identify simple sentences.

Question 10. (4) તારે તોફાન કરવું હોય તો તારે મોસાળ પાછો ચાલ્યો જા.
Answer: સંકુલ વાક્ય
In simple words: This is a complex sentence, as it includes a dependent clause (if you want to make mischief) and an independent clause (go back to your maternal uncle's house).

Exam Tip: Identify a main clause and at least one subordinate clause to recognize a complex sentence.

Question 10. (5) બાકી મામલો બગડી બેસે પછી તો અમારે સુધારવો કેમ?
Answer: સંયુક્ત વાક્ય
In simple words: This is a compound sentence, joining two complete thoughts that could stand alone.

Exam Tip: Sentences connected by coordinating conjunctions like 'બાકી' (otherwise) are often compound sentences.

Question 10. (6) હું અહીં આવી ત્યારે તેઓ માને એમ જ કહેતા હતા.
Answer: સંકુલ વાક્ય
In simple words: This is a complex sentence because it contains a main clause and a time-related subordinate clause (when I came here).

Exam Tip: Subordinate clauses introduced by words like 'ત્યારે' (when) indicate complex sentences.

સાકરનો શોધનારો પ્રવૃત્તિઓ

જૂથમાં ચર્ચા કરો:

Question 1. તમે અંજનની જગ્યાએ હોત, તો શું કરત?
Answer: જો હું અંજનની જગ્યાએ હોત, તો હું પણ અંજનની જેમ નિરાશ થઈ જાત. જીવનમાંથી રસ ઓછો થઈ જાત. જો હું માંદો પડ્યો હોત તો એ માટે અંજનની જેમ હું મારા ભાગ્યને નહિ, પણ મારા પિતાને જ દોષી ગણત.
In simple words: If I were Anjan, I would also be disappointed and lose interest in life. If I got sick, I would blame my father, not my fate, just like Anjan.

Exam Tip: When answering hypothetical questions, clearly state your actions and reasons, drawing parallels with the character's situation.

Question 2. “મને શું થવું ગમે?” વિષય પર પાંચ વાક્યો બોલો.
Answer:

• ક્રિકેટ એવી એક રમત છે જે રમતવીરતાની ભાવના પેદા કરે છે.
• ક્રિકેટના મેદાનમાં ચોગ્ગા અને છગ્ગા ફટકારીને મારે દર્શકોના દિલ જીતવાં છે.
• મને મહેન્દ્રસિંહ ધોની જેવા સુકાની બનવાની ઈચ્છા થાય છે.
• મારે સચિનની જેમ ક્રિકેટની દુનિયામાં નામના મેળવવી છે.

Exam Tip: When expressing personal preferences, use clear and descriptive language, providing specific examples to illustrate your point.

સાકરનો શોધનારો Summary in Gujarati

સાકરનો શોધનારો પાઠપરિચય

યશવંત સવાઈલાલ પંડ્યા [જન્મ ઈ. સ. 1905, મૃત્યુ: ઈ. સ. 1955]

‘સાકરનો શોધનારો' એકાંકીમાં લેખકે અંજનના પાત્ર દ્વારા બાળમાનસનું આલેખન કર્યું છે. ત્રણ દશ્યોમાં વહેંચાયેલા એકાંકીમાં અંજનનો બાળવિકાસ તેના પિતા નિખિલરાય જ રુંધે છે.

પુત્રના પ્રયોગોને ન સમજી શકનાર પિતા નિખિલરાયનું કડક વર્તન, તેની માતાનો પુત્ર પ્રત્યેનો વાત્સલ્યભાવ, ભાઈબહેનનો નિર્મળ અને નિખાલસ પ્રેમ તેમજ કાકા ભાસ્કરરાયની બાળમનોવૃત્તિને સમજવાની ક્ષમતા વગેરેને લેખકે આ એકાંકીમાં સુંદર રીતે પ્રસ્તુત કર્યા છે.

ભાષાસજ્જતા

જોડણી

શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષા લખવા માટે શબ્દોની સાચી જોડણી તેમજ યોગ્ય સ્થાને અનુસ્વારનો ઉપયોગ કરતા આવડવું જોઈએ. જો એની સમજ ન હોય અને ખોટી જોડણી કરી હોય તો અર્થ બદલાઈ જાય છે. હ્રસ્વ ‘ઇ’ની જગ્યાએ દીર્ઘ 'ઈ' લખીએ તોપણ અર્થ બદલાઈ જાય છે.

દા. ત.,

• દિન - દિવસ,
• દિન - ગરીબ.
• પાણી - જળ,
• પાણિ - હાથ.
• ચિર - લાંબું,
• ચીર - વસ્ત્ર.

વિરામચિહ્નો યોગ્ય જગ્યાએ ન મુકાય તોપણ અર્થ બદલાઈ જાય છે.

દા. ત.,

• કોઈએ ચોરી કરવી નહિ, કરનારને જેલમાં પૂરી દેવામાં આવશે.
• કોઈએ ચોરી કરવી, નહિ કરનારને જેલમાં પૂરી દેવામાં આવશે.

અનુસ્વારનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ ન થાય તો પણ અર્થ બદલાઈ જાય છે.

દા. ત.,

• તમારે મારી ચિંતા કરવી નહિ.
• હું તમારી ચિંતા કરું છું.

સાકરનો શોધનારો શબ્દાર્થ

Question. જાજમ - શેતરંજી.
Answer: જાજમ એટલે શેતરંજી.
In simple words: A 'jajam' is a carpet or a floor covering.

Exam Tip: Remember common Gujarati synonyms to answer vocabulary questions accurately.

Question. રખડતી - (અહીં) વેરવિખેર.
Answer: રખડતી એટલે (અહીં) વેરવિખેર કે અવ્યવસ્થિત.
In simple words: 'Rakhadti' here means scattered or disorganized.

Exam Tip: Pay attention to context-specific meanings, indicated by phrases like '(અહીં)'.

Question. મેલાં - ગંદા.
Answer: મેલાં એટલે ગંદા કે અસ્વચ્છ.
In simple words: 'Mela' means dirty or unclean.

Exam Tip: Knowing basic descriptive adjectives is crucial for vocabulary sections.

Question. કિત્તો - બરુની કલમ.
Answer: કિત્તો એટલે બરુની કલમ.
In simple words: A 'kitto' is a pen made from a reed.

Exam Tip: Learn specific terms for traditional writing tools.

Question. છૂટું છવાયું - વેરણછેરણ.
Answer: છૂટું છવાયું એટલે વેરણછેરણ કે અસ્તવ્યસ્ત.
In simple words: 'Chhutu chhavayu' means scattered or dispersed.

Exam Tip: Understand synonyms for common descriptions of arrangement or disorder.

Question. સંભારવું - યાદ કરવું.
Answer: સંભારવું એટલે યાદ કરવું કે સ્મરણ કરવું.
In simple words: 'Sambharvu' means to remember or recall.

Exam Tip: Focus on verbs related to cognitive actions like remembering.

Question. ગોખવું - મોઢે કરવા માટે વારંવાર.
Answer: ગોખવું એટલે મોઢે કરવા માટે વારંવાર રટણ કરવું કે પુનરાવર્તન કરવું.
In simple words: 'Gokhvu' means to memorize by repetitive recitation.

Exam Tip: Understand the nuance of 'gokhvu' as rote learning, not just general memorization.

Question. નિરાશ - હતાશ. ઢળવું ઢોળાઈ જવું.
Answer: નિરાશ એટલે હતાશ કે ઉદાસ. ઢળવું એટલે ઢોળાઈ જવું.
In simple words: 'Nirash' means disappointed. 'Dhalvu' means to spill.

Exam Tip: When multiple words are provided, explain each clearly.

Question. બ્લૉટિંગ - શાહી ચૂસનારો એક કાગળ.
Answer: બ્લૉટિંગ એટલે શાહી ચૂસનારો એક કાગળ.
In simple words: 'Blotting' refers to a type of paper that absorbs ink.

Exam Tip: Know the specific function of objects, especially in scientific or practical contexts.

Question. દહાડો - દિવસ.
Answer: દહાડો એટલે દિવસ.
In simple words: 'Dahado' means day.

Exam Tip: Simple synonyms for common time units are fundamental vocabulary.

Question. સારી પેઠે - સારી રીતે.
Answer: સારી પેઠે એટલે સારી રીતે કે યોગ્ય પ્રકારે.
In simple words: 'Sari pethe' means well or properly.

Exam Tip: Understand adverbs that describe the manner of an action.

Question. ખરડાવું - ખરાબ થવું, ગંદું થવું.
Answer: ખરડાવું એટલે ખરાબ થવું કે ગંદું થવું.
In simple words: 'Khardavu' means to get dirty or spoiled.

Exam Tip: Focus on verbs that describe changes in state, like becoming dirty.

Question. લગીર - જરા, થોડું.
Answer: લગીર એટલે જરા કે થોડું.
In simple words: 'Lagir' means a little bit or slightly.

Exam Tip: Learn adjectives or adverbs that indicate small quantities or degrees.

Question. હાશ - શાંતિ, રાહત.
Answer: હાશ એટલે શાંતિ કે રાહત અનુભવવી.
In simple words: 'Haash' expresses a feeling of relief or peace.

Exam Tip: Understand interjections that convey emotions like relief.

Question. ધમપછાડા - તોફાન, મસ્તી.
Answer: ધમપછાડા એટલે તોફાન કે મસ્તી.
In simple words: 'Dhampachhada' refers to mischief or playful ruckus.

Exam Tip: Focus on synonyms for unruly or playful behavior.

Question. પજવવું - હેરાન કરવું.
Answer: પજવવું એટલે હેરાન કરવું કે તંગ કરવું.
In simple words: 'Pajavvu' means to annoy or harass.

Exam Tip: Learn verbs that describe causing trouble or irritation.

Question. ગધ્ધા - ગધેડો.
Answer: ગધ્ધા એટલે ગધેડો.
In simple words: 'Gaddha' means a donkey.

Exam Tip: Simple animal names and their common synonyms are basic vocabulary.

Question. ફરિયાદ - રાવ.
Answer: ફરિયાદ એટલે રાવ કે દુઃખ રજૂ કરવું.
In simple words: 'Fariyad' means a complaint or grievance.

Exam Tip: Understand words related to expressing dissatisfaction or problems.

Question. દી - દિવસ.
Answer: દી એટલે દિવસ.
In simple words: 'Di' means day.

Exam Tip: Be aware of shorter or archaic forms of common words.

Question. થપ્પડ - તમાચો, લાફો.
Answer: થપ્પડ એટલે તમાચો કે લાફો.
In simple words: 'Thappad' means a slap or a smack.

Exam Tip: Learn synonyms for physical actions or their results.

Question. ઢીલોઢસ - નરમ.
Answer: ઢીલોઢસ એટલે નરમ કે ઢીલું.
In simple words: 'Dhilo-dhas' means soft or loose.

Exam Tip: Understand adjectives describing texture or firmness.

Question. હુન્નર - કારીગરી, કસબ.
Answer: હુન્નર એટલે કારીગરી કે કસબ.
In simple words: 'Hunnar' means craftsmanship or skill.

Exam Tip: Focus on terms related to skills, trades, and artistry.

Question. મેળવણી - મિશ્રણ.
Answer: મેળવણી એટલે મિશ્રણ કે ભેળવણી.
In simple words: 'Melavni' means a mixture or blend.

Exam Tip: Learn terms related to combining different elements.

Question. હાલવું - (અહીં) આધાપાછા થવું.
Answer: હાલવું એટલે (અહીં) આધાપાછા થવું કે હલનચલન કરવું.
In simple words: 'Halvu' here means to move back and forth or to stir.

Exam Tip: Be mindful of context-specific meanings for common verbs.

Question. વાઢી નાખવું - કાપી નાખવું.
Answer: વાઢી નાખવું એટલે કાપી નાખવું.
In simple words: 'Vadhi nakhvu' means to cut off completely.

Exam Tip: Understand verbs that denote severance or removal.

Question. રેઢિયાળ - ધણી વિનાનું, નિયંત્રણ વિનાનું, (અહીં) નકામું.
Answer: રેઢિયાળ એટલે ધણી વિનાનું, નિયંત્રણ વગરનું, (અહીં) નકામું કે બેકાબૂ.
In simple words: 'Redhiyal' means ownerless, uncontrolled, or useless in this context.

Exam Tip: Pay attention to words describing lack of control or ownership.

Question. ઠોઠ - ભણવામાં નબળો.
Answer: ઠોઠ એટલે ભણવામાં નબળો કે મંદબુદ્ધિનો.
In simple words: 'Thoth' means weak or poor in studies.

Exam Tip: Understand terms used to describe academic performance.

Question. ક્લેશ - સંતાપ, કંકાસ.
Answer: ક્લેશ એટલે સંતાપ કે કંકાસ.
In simple words: 'Klesh' means sorrow or conflict.

Exam Tip: Learn synonyms for emotional states and interpersonal conflicts.

Question. માવતરપણું - વડીલપણું.
Answer: માવતરપણું એટલે વડીલપણું કે વાલીપણાનો ભાવ.
In simple words: 'Mavtarpanu' refers to the quality of being a parent or guardian.

Exam Tip: Focus on terms describing familial roles and responsibilities.

Question. ઠપકો - ધમકી.
Answer: ઠપકો એટલે ધમકી કે ચેતવણી.
In simple words: 'Thapko' means a scolding or a reprimand.

Exam Tip: Understand words related to reprimand or warning.

Question. અડપલું - અટકચાળું.
Answer: અડપલું એટલે અટકચાળું કે તોફાન.
In simple words: 'Adapalu' means mischief or naughtiness.

Exam Tip: Learn synonyms for playful or mischievous behavior.

Question. ભા - ભાઈ.
Answer: ભા એટલે ભાઈ.
In simple words: 'Bha' is a short form for brother.

Exam Tip: Be aware of common abbreviations or informal terms.

Question. ખોડવું - લગાડવું.
Answer: ખોડવું એટલે લગાડવું કે દાખલ કરવું.
In simple words: 'Khodvu' means to insert or attach.

Exam Tip: Understand verbs related to placement or attachment.

Question. અવતાર - જન્મ.
Answer: અવતાર એટલે જન્મ કે દેહ ધારણ કરવો.
In simple words: 'Avtar' means birth or incarnation.

Exam Tip: Learn terms related to life, birth, and existence.

Question. લગી - સુધી.
Answer: લગી એટલે સુધી.
In simple words: 'Lagi' means until or up to.

Exam Tip: Focus on prepositions and their equivalents.

Question. સોડ - પડખું.
Answer: સોડ એટલે પડખું કે બાજુ.
In simple words: 'Sod' means side or flank.

Exam Tip: Learn nouns referring to body parts or positions.

Question. રગદોળવું - બગાડવું.
Answer: રગદોળવું એટલે બગાડવું કે ગંદું કરવું.
In simple words: 'Ragdolvu' means to spoil or defile.

Exam Tip: Understand verbs related to damage or contamination.

Question. માંદલો - બીમાર.
Answer: માંદલો એટલે બીમાર કે રોગી.
In simple words: 'Mandalo' means sick or unwell.

Exam Tip: Learn adjectives describing health conditions.

Question. હણાવું - (અહીં) ફિક્કુ પડી જવું, ઝાંખું થઈ જવું.
Answer: હણાવું એટલે (અહીં) ફિક્કુ પડી જવું કે ઝાંખું થઈ જવું.
In simple words: 'Hanavu' here means to fade or lose luster.

Exam Tip: Contextual meanings are important for verbs with multiple interpretations.

Question. પડખે - બાજુમાં,
Answer: પડખે એટલે બાજુમાં કે નજીકમાં.
In simple words: 'Padkhe' means next to or nearby.

Exam Tip: Focus on prepositions and adverbs of location.

Question. ઈસ - ખાટલાનું ચોકઠું.
Answer: ઈસ એટલે ખાટલાનું ચોકઠું કે ફ્રેમ.
In simple words: 'Is' refers to the frame of a cot.

Exam Tip: Learn terms for components of traditional furniture.

Question. સુંવાળું - કોમળ.
Answer: સુંવાળું એટલે કોમળ કે મુલાયમ.
In simple words: 'Sunvalu' means soft or tender.

Exam Tip: Understand adjectives that describe physical textures.

Question. તાકીતાકીને - ટગરટગર.
Answer: તાકીતાકીને એટલે ટગરટગર કે એકીટશે.
In simple words: 'Taki-takine' means staring intently or fixedly.

Exam Tip: Focus on adverbs that describe the manner of looking.

Question. ધખવું - વઢવું, ગુસ્સે થવું.
Answer: ધખવું એટલે વઢવું કે ગુસ્સે થવું.
In simple words: 'Dhakhvu' means to scold or get angry.

Exam Tip: Learn verbs related to expressing anger or reprimand.

Question. ઉમંગ - ઉત્સાહ.
Answer: ઉમંગ એટલે ઉત્સાહ.
In simple words: 'Umang' means enthusiasm or zeal.

Exam Tip: Focus on synonyms for positive emotions.

Question. ચેતન - ચેતના.
Answer: ચેતન એટલે ચેતના કે સજીવતા.
In simple words: 'Chetan' means consciousness or vitality.

Exam Tip: Learn terms related to life force or awareness.

Question. પરોવાવું - (અહીં) વ્યસ્ત રહેવું.
Answer: પરોવાવું એટલે (અહીં) વ્યસ્ત રહેવું કે કાર્યમાં લીન રહેવું.
In simple words: 'Parovavu' here means to be busy or engrossed in an activity.

Exam Tip: Understand contextual meanings for verbs describing states of being busy.

Question. ઈષ્ટ - ઈષ્ટ.
Answer: ઈષ્ટ એટલે ઈચ્છેલું કે પ્રિય.
In simple words: 'Isht' means desired or beloved.

Exam Tip: Learn adjectives describing preference or desirability.

Question. વૈકુંઠ - ભગવાન વિષ્ણુનો લોક, સ્વર્ગ.
Answer: વૈકુંઠ એટલે ભગવાન વિષ્ણુનો લોક કે સ્વર્ગ.
In simple words: 'Vaikunth' is the celestial abode of Lord Vishnu or heaven.

Exam Tip: Familiarize yourself with religious and mythological terms.

Question. ગમગીન - ઉદાસ.
Answer: ગમગીન એટલે ઉદાસ કે શોકાતુર.
In simple words: 'Gamgeen' means sad or gloomy.

Exam Tip: Focus on synonyms for negative emotional states.

Question. છાનામાના - ચૂપચાપ.
Answer: છાનામાના એટલે ચૂપચાપ કે ગુપ્ત રીતે.
In simple words: 'Chhana-mana' means silently or secretly.

Exam Tip: Understand adverbs describing discrete or clandestine actions.

Question. બંધી - મનાઈ.
Answer: બંધી એટલે મનાઈ કે પ્રતિબંધ.
In simple words: 'Bandhi' means a prohibition or restriction.

Exam Tip: Learn terms related to rules and restrictions.

Question. ઉલ્લાસભર્યો - આનંદિત.
Answer: ઉલ્લાસભર્યો એટલે આનંદિત કે પ્રસન્ન.
In simple words: 'Ullasbharyo' means joyful or cheerful.

Exam Tip: Focus on adjectives describing positive emotional states.

Question. બાઝી પડવું - ભેટવું.
Answer: બાઝી પડવું એટલે ભેટવું કે આલિંગન કરવું.
In simple words: 'Bazi padvu' means to embrace or hug tightly.

Exam Tip: Learn verbs related to physical expressions of affection.

Question. નજરે પડવું - દેખાવું.
Answer: નજરે પડવું એટલે દેખાવું કે દૃષ્ટિગોચર થવું.
In simple words: 'Najare padvu' means to appear or become visible.

Exam Tip: Understand verbs related to visibility or perception.

Question. અધ્ધર - ઉભડક, ટેકા વગર.
Answer: અધ્ધર એટલે ઉભડક કે ટેકા વગર.
In simple words: 'Addhar' means unsupported or hanging in the air.

Exam Tip: Focus on adjectives describing states of suspension or lack of support.

Question. મિજાજ - મનની સ્થિતિ.
Answer: મિજાજ એટલે મનની સ્થિતિ કે સ્વભાવ.
In simple words: 'Mijaj' refers to one's mood or state of mind.

Exam Tip: Learn terms related to psychological states or temperament.

Question. ખુશમિજાજ - ખૂબ જ પ્રસન્ન.
Answer: ખુશમિજાજ એટલે ખૂબ જ પ્રસન્ન કે આનંદી.
In simple words: 'Khushmijaj' means very cheerful or in a good mood.

Exam Tip: Focus on adjectives describing a joyful and pleasant disposition.

Question. બહાનું - ખોટું કારણ, નિમિત્ત.
Answer: બહાનું એટલે ખોટું કારણ કે નિમિત્ત.
In simple words: 'Bahanu' means an excuse or a false reason.

Exam Tip: Understand terms related to justifications or pretexts.

Question. દોષ - વાંક.
Answer: દોષ એટલે વાંક કે ખામી.
In simple words: 'Dosh' means a fault or a defect.

Exam Tip: Learn synonyms for errors, faults, or blame.

Question. લક્ષણ - ગુણ, (અહીં) સ્વભાવ.
Answer: લક્ષણ એટલે ગુણ, (અહીં) સ્વભાવ કે નિશાની.
In simple words: 'Lakshan' means a characteristic, quality, or symptom.

Exam Tip: Understand terms describing inherent traits or identifying marks.

Question. થોથું - મોટું પુસ્તક.
Answer: થોથું એટલે મોટું પુસ્તક કે જૂનું પુસ્તક.
In simple words: 'Thothu' means a large or old book.

Exam Tip: Learn descriptive terms for books, especially those that are bulky or dated.

Question. દળદર - દારિદ્ર ગરીબી.
Answer: દળદર એટલે દારિદ્ર કે ગરીબી.
In simple words: 'Daldar' refers to poverty or destitution.

Exam Tip: Focus on synonyms for economic hardship.

Question. જડવું - મળવું.
Answer: જડવું એટલે મળવું કે પ્રાપ્ત થવું.
In simple words: 'Jadvu' means to find or obtain.

Exam Tip: Understand verbs related to discovery or acquisition.

Question. ચોટુ - બજાર.
Answer: ચોટુ એટલે બજાર.
In simple words: 'Chotu' means a market.

Exam Tip: Learn common nouns for public places or commercial areas.

Question. રૂપરડી - રૂપિયો.
Answer: રૂપરડી એટલે રૂપિયો.
In simple words: 'Rupardi' means a rupee.

Exam Tip: Understand informal or colloquial terms for currency.

Question. આંખ આગળ - નજર સામે.
Answer: આંખ આગળ એટલે નજર સામે કે પ્રત્યક્ષ.
In simple words: 'Ankh aagal' means right before one's eyes.

Exam Tip: Focus on phrases indicating direct visibility or presence.

Question. રૂંધવું - અટકાવવું, અવરોધવું.
Answer: રૂંધવું એટલે અટકાવવું કે અવરોધવું.
In simple words: 'Rundhvu' means to obstruct or hinder.

Exam Tip: Learn verbs related to prevention or suppression.

Question. વળવા દેવું - જવા દેવું.
Answer: વળવા દેવું એટલે જવા દેવું કે આગળ વધવા દેવું.
In simple words: 'Valva devu' means to let go or allow to proceed.

Exam Tip: Understand phrases indicating permission or allowing passage.

Question. હણાવું - બગડવું.
Answer: હણાવું એટલે બગડવું કે નુકસાન થવું.
In simple words: 'Hanavu' means to be spoiled or damaged.

Exam Tip: Focus on verbs that describe becoming damaged or inferior.

Question. પ્રફુલ્લવું - વિકસવું.
Answer: પ્રફુલ્લવું એટલે વિકસવું કે ખીલવું.
In simple words: 'Praphullavu' means to flourish or blossom.

Exam Tip: Learn verbs related to growth, development, or flourishing.

Question. જગ - જગત, વિશ્વ.
Answer: જગ એટલે જગત કે વિશ્વ.
In simple words: 'Jag' means the world or universe.

Exam Tip: Understand synonyms for global or universal terms.

Question. અજવાળું - પ્રકાશ.
Answer: અજવાળું એટલે પ્રકાશ કે રોશની.
In simple words: 'Ajvalu' means light or brightness.

Exam Tip: Learn synonyms for light or illumination.

Question. લથડી - તરત.
Answer: લથડી એટલે તરત કે ઝડપથી.
In simple words: 'Lathadi' means immediately or quickly.

Exam Tip: Understand adverbs of time, especially those indicating quickness.

Question. કિલકિલાટ - હર્ષનો અવાજ, શોરબકોર.
Answer: કિલકિલાટ એટલે હર્ષનો અવાજ કે શોરબકોર.
In simple words: 'Kilkilat' means a joyful sound or commotion.

Exam Tip: Focus on terms describing sounds, especially those associated with emotions.

રૂઢિપ્રયોગ

Question. ખાલીખમ થઈ જવું - ભુલાઈ જવું
Answer: ખાલીખમ થઈ જવું એટલે સંપૂર્ણપણે ભુલાઈ જવું.
In simple words: To be completely forgotten.

Exam Tip: This idiom signifies something becoming entirely absent from memory.

Question. નામ જ ન લેવું - લેવા - દેવા ન રાખવી, (અહીં) વાત જ ન કરવી.
Answer: નામ જ ન લેવું એટલે કોઈ બાબત સાથે સંબંધ ન રાખવો, (અહીં) વાત જ ન કરવી.
In simple words: To not mention or not to be involved with something.

Exam Tip: This idiom implies a complete detachment or refusal to acknowledge something.

Question. ગાલ લાલ કરવા - તમાચો મારવો.
Answer: ગાલ લાલ કરવા એટલે તમાચો મારવો કે થપ્પડ મારવી.
In simple words: To slap someone.

Exam Tip: This idiom describes the act of slapping, causing the cheeks to redden.

Question. મિજાજ બગડવો - ગુસ્સે થવું.
Answer: મિજાજ બગડવો એટલે ગુસ્સે થવું કે ક્રોધિત થવું.
In simple words: To get angry or lose temper.

Exam Tip: This idiom describes a shift in mood towards anger or irritation.

Question. મન ભીંતોમાં ભમવું - ધ્યાન ન હોવું, મન કોઈ જગ્યાએ સ્થિર ન હોવું.
Answer: મન ભીંતોમાં ભમવું એટલે ધ્યાન ન હોવું, મન કોઈ એક જગ્યાએ સ્થિર ન હોવું.
In simple words: To be distracted or unable to focus.

Exam Tip: This idiom describes a state of mental wandering or lack of concentration.

Question. ઉપરાણું તાણવું - તરફદારી કરવી, પક્ષ લેવો.
Answer: ઉપરાણું તાણવું એટલે તરફદારી કરવી કે પક્ષ લેવો.
In simple words: To side with someone or defend them.

Exam Tip: This idiom refers to supporting or advocating for someone, often in an argument.

Question. માથે મોત ભમવું - મરણનો ભય હોવો.
Answer: માથે મોત ભમવું એટલે મરણનો ભય હોવો.
In simple words: To be in mortal danger.

Exam Tip: This idiom signifies being in a life-threatening situation.

Question. મોંમાં આંગળા નાખીને બોલાવવું - પરાણે બોલાવવું.
Answer: મોંમાં આંગળા નાખીને બોલાવવું એટલે પરાણે બોલાવવું કે મજબૂરીથી બોલાવવું.
In simple words: To force someone to speak.

Exam Tip: This idiom implies coercing someone to utter words against their will.

Question. વહારે ધાવું - મદદે આવવું.
Answer: વહારે ધાવું એટલે મદદે આવવું કે મદદ કરવી.
In simple words: To come to help or assist.

Exam Tip: This idiom describes rushing to someone's aid.

Question. આંખો કાઢવી - બીક બતાવવી.
Answer: આંખો કાઢવી એટલે બીક બતાવવી કે ધમકાવવું.
In simple words: To scare or threaten.

Exam Tip: This idiom refers to intimidating someone with an angry stare.

Question. મગજ ચસકી ન જવું - મગજ ખસી ન જવું, ગાંડપણ ન આવવું.
Answer: મગજ ચસકી ન જવું એટલે મગજ ખસી ન જવું કે ગાંડપણ ન આવવું.
In simple words: To not lose one's mind or sanity.

Exam Tip: This idiom implies maintaining mental stability despite difficulties.

Question. મોંમાં મગ ભરવા - મૂંગા રહેવું.
Answer: મોંમાં મગ ભરવા એટલે મૂંગા રહેવું કે ચૂપ રહેવું.
In simple words: To remain silent.

Exam Tip: This idiom describes a state of unresponsiveness or refusal to speak.

Question. કકળાટ કરવો - રડારોળ કરવી, (અહીં) કંકાસ કે કજિયો કરવો.
Answer: કકળાટ કરવો એટલે રડારોળ કરવી, (અહીં) કંકાસ કે કજિયો કરવો.
In simple words: To make a lot of noise, quarrel, or argue.

Exam Tip: This idiom covers both loud commotion and disputes.

Question. આંખમાંથી આંસુ ખરવાં - રડવું.
Answer: આંખમાંથી આંસુ ખરવાં એટલે રડવું કે રુદન કરવું.
In simple words: To shed tears or cry.

Exam Tip: This idiom visually describes the act of weeping.

Question. ચહેરો પીળો પડી જવો - ચહેરો ફિક્કો થઈ જવો. તેજ હણાવું તેજ ઓછું થવું.
Answer: ચહેરો પીળો પડી જવો એટલે ચહેરો ફિક્કો થઈ જવો. તેજ હણાવું એટલે તેજ ઓછું થવું.
In simple words: One's face turning pale, and one's glow diminishing.

Exam Tip: This combines two related expressions, describing loss of color and vibrancy.

Question. આંખે અંધારાં આવવાં - ચક્કર આવવાં. લાશ થઈ જવું - ખૂબ નબળા થઈ જવું.
Answer: આંખે અંધારાં આવવાં એટલે ચક્કર આવવાં. લાશ થઈ જવું એટલે ખૂબ નબળા થઈ જવું.
In simple words: To feel dizzy, and to become very weak.

Exam Tip: This combines two idioms related to physical weakness and disorientation.

Question. મામલો બગડવો - પરિસ્થિતિ ખરાબ થવી.
Answer: મામલો બગડવો એટલે પરિસ્થિતિ ખરાબ થવી.
In simple words: For the situation to worsen.

Exam Tip: This idiom describes a situation deteriorating or becoming problematic.

Question. નાડ તપાસવી - રોગીની નાડ જોઈને તેના રોગની માહિતી મેળવવી.
Answer: નાડ તપાસવી એટલે રોગીની નાડ જોઈને તેના રોગની માહિતી મેળવવી.
In simple words: To check a patient's pulse to diagnose their illness.

Exam Tip: This idiom refers to a medical diagnostic technique.

Question. આનંદ મરી જવો - નિરુત્સાહી થઈ જવું.
Answer: આનંદ મરી જવો એટલે નિરુત્સાહી થઈ જવું.
In simple words: To lose enthusiasm or joy.

Exam Tip: This idiom indicates a complete loss of cheerfulness or spirit.

Question. જીવન જતું રહેવું - જીવનમાંથી રસ ઊડી જવો.
Answer: જીવન જતું રહેવું એટલે જીવનમાંથી રસ ઊડી જવો.
In simple words: To lose interest in life.

Exam Tip: This idiom describes a state of apathy or disengagement from life.

Question. ચહેરો ઊતરી જવો - મોઢા ઉપર ઉદાસીનો ભાવ દેખાવો.
Answer: ચહેરો ઊતરી જવો એટલે મોઢા ઉપર ઉદાસીનો ભાવ દેખાવો.
In simple words: For sadness or disappointment to show on one's face.

Exam Tip: This idiom describes a visible manifestation of unhappiness.

Question. સમા કરવું - બરાબર કરવું.
Answer: સમા કરવું એટલે બરાબર કરવું.
In simple words: To make something equal or correct.

Exam Tip: This idiom implies bringing things to an even or correct state.

Question. આંખ આડા કાન કરવા - કોઈ બાબત પર ધ્યાન ન આપવું.
Answer: આંખ આડા કાન કરવા એટલે કોઈ બાબત પર ધ્યાન ન આપવું.
In simple words: To ignore something.

Exam Tip: This idiom suggests a deliberate act of choosing not to listen or pay attention.

Question. દળદર ફિટવું - ગરીબાઈ દૂર થવી.
Answer: દળદર ફિટવું એટલે ગરીબાઈ દૂર થવી.
In simple words: To get rid of poverty.

Exam Tip: This idiom refers to the alleviation of financial hardship.

Question. આડું જોઈ જવું - અણગમો બતાવવો.
Answer: આડું જોઈ જવું એટલે અણગમો બતાવવો.
In simple words: To show displeasure.

Exam Tip: This idiom describes expressing disapproval through one's gaze or posture.

Question. કાને અથડાવું - શબ્દો સંભળાવા.
Answer: કાને અથડાવું એટલે શબ્દો સંભળાવા.
In simple words: For words to be heard (often accidentally).

Exam Tip: This idiom implies that words were heard, possibly by chance or unexpectedly.