GSEB Class 8 Gujarati Textbook પુનરાવર્તન 4 Solutions

Question 1. નીચેની ચર્ચા વાંચી તેના આધારે નીચે આપેલ પ્રશ્નોના જવાબ લખો :

પાવન : અલ્યા યુવરાજ ! ચાલ, શાળાએ નથી આવવું ?
યુવરાજ : ના પાવન. મારું લેસન બાકી છે.
પાવન : મારું પણ બાકી છે, તે છતાં હું તો જાઉં છું.
યુવરાજ : આપણા બંનેના સર અલગ છે દોસ્ત. એમના સ્વભાવ પણ જુદા-જુદા છે.

Question 1. યુવરાજનું ગૃહકાર્ય કેમ બાકી રહી ગયું હશે ?
Answer: યુવરાજ રમવા ગયો હશે, તેથી તેનું ગૃહકાર્ય અધૂરું રહી ગયું હશે.
In simple words: Yuvraj's homework was incomplete likely because he went to play instead of studying.

Exam Tip: When a question asks "why", make sure your answer directly explains the cause or reason for the situation mentioned.

Question 2. પાવનના શિક્ષક તેની સાથે કેવો વ્યવહાર કરશે ?
Answer: પાવનના શિક્ષક તેને પ્રેમથી સમજાવશે અને ભવિષ્યમાં તેનું લેસન બાકી ન રહે તેનું ધ્યાન રાખવા કહેશે. તેઓ તેને સારા વર્તન માટે પ્રોત્સાહિત કરશે.
In simple words: Pawan's teachers will speak to him kindly and advise him to be careful about completing his homework in the future.

Exam Tip: Consider the positive impact of encouragement and clear expectations from teachers when answering questions about their behavior.

Question 3. યુવરાજના શિક્ષકનો સ્વભાવ કેવો હશે ?
Answer: યુવરાજના શિક્ષક સ્વભાવે કડક હશે. જો કોઈ પણ વિદ્યાર્થી ગૃહકાર્ય કર્યા વિના આવે તો તેઓ તેને વર્ગની બહાર કાઢી મૂકતા હશે અને તેમનાં માતાપિતાને ફરિયાદ કરતા હશે. તેમનો સ્વભાવ નિયમોનું પાલન કરાવવાનો હશે.
In simple words: Yuvraj's teacher is likely strict. They might make students who don't finish homework stand outside class and inform their parents about it.

Exam Tip: When describing a character's nature, use specific actions or reactions from the text to support your description.

Question 4. તમારું ગૃહકાર્ય બાકી રહી જાય, ત્યારે તમે શું કરો છો ?
Answer: જો મારું ગૃહકાર્ય બાકી રહી જાય, ત્યારે હું સૌથી પહેલાં શિક્ષકની માફી માગું છું અને ફરીથી ગૃહકાર્ય અધૂરું ન રહે તેની શિક્ષકને ખાતરી આપું છું. હું મારી ભૂલ સ્વીકારીશ અને તેને સુધારવાનો પ્રયત્ન કરીશ.
In simple words: If my homework is incomplete, I would first apologize to my teacher and then promise them that it won't happen again.

Exam Tip: For personal response questions, ensure your answer reflects responsibility and a willingness to improve, aligning with expected student behavior.

Question 5. ગૃહકાર્ય પૂરું ન કરનાર વિદ્યાર્થી સાથે તમારા શિક્ષક કેવો વ્યવહાર કરે છે ?
Answer: ગૃહકાર્ય પૂરું ન કરનાર વિદ્યાર્થીને મારા શિક્ષક એક વાર માફ કરી દે છે, પણ ફરી વાર ગૃહકાર્ય કરીને ન આવે તો તેને તે જ ગૃહકાર્ય બે વાર કરવાની શિક્ષા કરે છે. જો વિદ્યાર્થી તેમ ન કરે તો તેમનાં માતાપિતાને ફરિયાદ કરે છે. આ રીતે, તેઓ શિસ્ત જાળવે છે.
In simple words: My teachers forgive students who miss homework once, but if it happens again, they make them do it twice and might tell their parents.

Exam Tip: Describe the disciplinary process clearly, including both initial leniency and subsequent consequences, to provide a complete answer.

2. નીચે આપેલ સમાચાર વાંચી તેના પર આધારિત પાંચ પ્રશ્નો બનાવો :

મોટેરા સ્ટેડિયમમાં સહવાગનો સપાટો :
સદી ફટકારી કાંગારુઓને પછાડ્યા.

Question 1. મૅચ કયા સ્ટેડિયમમાં રમાઈ હતી?
Answer: મૅચ મોટેરા સ્ટેડિયમમાં રમાઈ હતી.
In simple words: The match took place at Motera Stadium.

Exam Tip: When creating questions from a passage, identify key facts like names, places, and events directly mentioned.

Question 2. આ સ્ટેડિયમ કયા શહેરમાં આવેલું છે?
Answer: સમાચારમાં સ્ટેડિયમનું શહેર સ્પષ્ટ રીતે જણાવેલું નથી.
In simple words: The city where the stadium is located is not mentioned in the news.

Exam Tip: If a detail is not present in the provided text, it's acceptable to state that the information is not given, rather than making assumptions.

Question 3. આ મૅચ કોની કોની વચ્ચે રમાઈ હતી?
Answer: આ મૅચ સહવાગ અને કાંગારુઓની ટીમ વચ્ચે રમાઈ હતી. સહવાગ ભારતનો ખેલાડી હોવાથી, આ મૅચ ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે રમાઈ હશે.
In simple words: The match was between Sehwag's team (implied as India) and the Kangaroos (Australia).

Exam Tip: Use context clues to infer details not directly stated, like associating "Kangaroos" with the Australian team in cricket news.

Question 4. મૅચમાં કોણે સદી ફટકારી?
Answer: મૅચમાં સહવાગે સદી ફટકારી હતી. તેણે એકલા હાથે રન બનાવ્યા હતા.
In simple words: Sehwag scored a century in the match.

Exam Tip: Focus on identifying the main subject of an action when forming questions about who performed it.

Question 5. મૅચમાં કઈ ટીમની જીત થઈ?
Answer: સમાચાર અનુસાર, સહવાગે સદી ફટકારીને "કાંગારુઓને પછાડ્યા", જેનો અર્થ એ થાય કે સહવાગની ટીમ (ભારત) જીતી હતી. આમ, ભારતની ટીમ વિજયી બની હતી.
In simple words: Sehwag's team, likely India, won the match by beating the Kangaroos.

Exam Tip: Phrases like "પછાડ્યા" (defeated) directly indicate the outcome of a competition, allowing you to identify the winning team.

3. નીચેનાં સુવાક્યોનો વિચારવિસ્તાર કરો :

Question 1. ‘ઈશ્વરઅલ્લા ચાહે ગુરુ, ચાહે કહો શ્રી રામ માલિક સબકા એક હૈ, અલગ-અલગ હૈ નામ.”
Answer: આ સુવાક્યમાં સર્વધર્મસમભાવની વાત કરવામાં આવી છે. વિશ્વમાં હિંદુ ધર્મ, જૈન ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ, ખ્રિસ્તી ધર્મ, ઇસ્લામ ધર્મ, પારસી ધર્મ વગેરે ઘણા ધર્મો છે. તે બધા ધર્મોના ઈષ્ટદેવ પણ અલગ-અલગ નામે ઓળખાય છે. દરેક ધર્મના અનુયાયીઓ પોતાના ઈષ્ટદેવને સર્વોપરી માને છે અને તેની ભક્તિ કરે છે. સૌને એમ લાગે છે કે મારા જ ઈષ્ટદેવ મોટા અને મારો જ ધર્મ મહાન છે; પણ હકીકતમાં આવું નથી. આ તો સૌ સૌની શ્રદ્ધાનો વિષય છે. કવિ નરસિંહ મહેતાએ કહ્યું છે: "ઘાટ ઘડિયા પછી નામરૂપ જુજવાં, અંતે તો હેમનું હેમ હોયે.” સોનામાંથી અલગ-અલગ ઘાટ ઘડાવી તેને અલગ-અલગ નામ આપીએ છીએ, પણ અંતે તેમાં તો સોનું જ હોય છે. આમ, સોનાનો માલિક એક છે. માત્ર તે જુદા જુદા નામથી ઓળખાય છે. આ સુવાક્ય ધાર્મિક એકતાનો સંદેશ આપે છે.
In simple words: This saying talks about respecting all religions. It says that no matter what name we use—God, Allah, Guru, or Shri Ram—the owner of everything is one, only the names are different. Just like gold can be made into many different shapes but is still gold, God is one despite having many names.

Exam Tip: When elaborating on a proverb, first explain its core meaning, then provide examples or analogies (like the gold example) to clarify and strengthen your point.

4. નીચેની બાબતો અંગે તમારા વિચારો વર્ગ સમક્ષ રજૂ કરો :

Question 1. દેવાંગની એક પેન તમને ખૂબ ગમે છે. એક દિવસ શાળામાં તેની પેન ખોવાઈ જાય છે. તે પેન તમને જડે છે. હવે તમે શું કરશો ?
Answer: દેવાંગની પેન મને ખૂબ જ ગમે છે, પણ તેની ખોવાઈ ગયેલી પેન મને જડે તો હું તરત તેને પાછી આપી દઈશ, કેમ કે કોઈની ખોવાયેલી વસ્તુ આપણને મળે અને આપણે તેને આપણી પાસે રાખીએ તો તે યોગ્ય ન કહેવાય. આપણી ફરજ છે કે જે વસ્તુ જેની હોય તેને પાછી આપવી જોઈએ. આ પ્રામાણિકતાનો ગુણ દર્શાવે છે.
In simple words: Even though I really like Devang's pen, if I find his lost pen, I will immediately return it to him. It's not right to keep someone else's lost item; we should always give it back to the rightful owner.

Exam Tip: For ethical dilemmas, always choose the option that demonstrates honesty, integrity, and consideration for others, and clearly explain your reasoning.

Question 2. પતંગની દોરીથી ઘાયલ થયેલું કબૂતર તમારી સામે તરફડી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં તમે શું કરશો?
Answer: પતંગની દોરીથી ઘાયલ થયેલા કબૂતરને હું મારી સામે તરફડતું જોઈ શકીશ નહિ. હું તેને તરત જ મારા હાથમાં લઈ તેના પગમાં કે ગળામાં વીંટળાયેલી દોરીને કાઢવા માટે પ્રયત્ન કરીશ અને જો તેમાં સફળ નહિ થાઉં તો હું તેને તરત પશુ દવાખાને ડૉક્ટર પાસે લઈ જઈશ. તેની પ્રેમથી સારવાર કરાવીશ. પ્રાણીઓ પ્રત્યે દયા દર્શાવવી આપણી નૈતિક ફરજ છે.
In simple words: I cannot watch a pigeon injured by kite string suffer. I would immediately try to remove the string from its legs or neck. If I can't, I will take it to a vet for loving care.

Exam Tip: When describing actions in an emergency, prioritize immediate aid followed by professional help, showing compassion and practical problem-solving.

5. નીચેના ઉદાહરણમાં જણાવ્યા મુજબ સામાસિક વાક્ય બનાવો :
ઉદાહરણ : મારે પણ દાળ અને ભાત જ ખાવાં છે.
મારે પણ દાળ-ભાત જ ખાવાં છે.

Question 1. કાબરી ડાંસ જેવી ભૂખી હતી.
Answer: કાબરી ભૂખી-ડાંસ હતી. આ વાક્યમાં "ભૂખી-ડાંસ" એક સામાસિક પદ છે.
In simple words: Kabari was hunger-thirsty. This combines two ideas into one word.

Exam Tip: To create a compound sentence, look for two related words that can be joined with a hyphen to form a single descriptive term, often indicating a dual state or characteristic.

Question 2. માતા અને પિતાની સેવા કરવી એ સંતાનનો ધર્મ છે.
Answer: માતાપિતાની સેવા કરવી એ સંતાનનો ધર્મ છે. "માતાપિતા" શબ્દ માતા અને પિતાનો સમાવેશ કરે છે.
In simple words: Serving parents is a child's duty. The word 'parents' includes both mother and father.

Exam Tip: Many common relationships or pairings can be expressed as compound words, simplifying the sentence structure while retaining the full meaning.

Question 3. હું તો હરિનું મુખ જોઈ ફૂલી રે.
Answer: હું તો હરિમુખ જોઈ ફૂલી રે. અહીં "હરિમુખ" એટલે હરિનું મુખ.
In simple words: I was overjoyed seeing Hari's face. 'Harimukh' combines 'Hari' and 'face'.

Exam Tip: Compound words can merge a noun with another noun or adjective to create a concise, expressive term, often found in poetic language.

6. નીચેની કાવ્યપંક્તિ પૂર્ણ કરો :

Question 1. વસેલા ધંધાર્થે ..................................................... જલી ઉપર ગુણ કરે, એ તો વેવારો વહ
Answer: વસેલા ધંધાર્થે
જલી ઉપર ગુણ કરે, એ તો વેવારો વહ
અવગુણ ઉપર ગુણ કરે, ખરી ખત્રિયાં વટ્ટ
In simple words: Fill in the missing lines of the poem, continuing the theme of doing good deeds even to those who do bad.

Exam Tip: When completing a poem, pay attention to rhyme, rhythm, and the underlying message or moral of the stanza to ensure the added lines fit seamlessly.

Question 2. તાંબાના તરભાણે .................................................... સુખ આવશે અમારે સરનામે.
Answer: તાંબાના તરભાણે કંકુ લીધું
ને એમાં આચમની પાણીની ઢોળી
જમણા તે હાથ તણી આંગળીએ હેત દઈ
હળવે હળવેથી રહી ધોળી
સ્નેહ તણા સાથિયા જ્યાં આંખે અંજાયા
સુખ આવશે અમારે સરનામે.
In simple words: Complete the poetic lines describing a ritual of offering, where love and devotion lead to happiness.

Exam Tip: For poetic completion, understand the narrative or imagery being created in the existing lines and extend it with lines that maintain the emotional tone and linguistic style.

7. નીચેનો ગદ્યાશ વાંચીને તેનો સાર લખી યોગ્ય શીર્ષક આપો :

બરાબર આ જ વખતે આખાયે દેશમાં ગાંધીજીના નેતૃત્વ હેઠળ આઝાદીનો જંગ શરૂ થયો. ચૂનીલાલને એ જંગમાં ઝુકાવવાની ઇચ્છા થઈ; પરંતુ એમનું મન ભારે મથામણ અનુભવવા લાગ્યું. એક બાજુ ભણીગણીને કુટુંબને ઉપયોગી થવાનું હતું; તો બીજી બાજુ દેશ માટે બલિદાન આપવાની વાત હતી. શું કરવું ? ચૂનીલાલ ઘણું વલોવાયા ને છેવટે એમણે ત્યાગનો અને દેશસેવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો. દેશસેવા કરતાં-કરતાં કુટુંબને થાય તેટલી મદદ જરૂર કરી; પરંતુ દેશસેવાનો જુસ્સો મંદ પડવા ન દીધો.

Question. નીચેનો ગદ્યાશ વાંચીને તેનો સાર લખી યોગ્ય શીર્ષક આપો :
Answer: ગાંધીજીના નેતૃત્વ હેઠળ દેશમાં સ્વતંત્રતાની લડાઈ ચાલી રહી હતી. ચૂનીલાલને તેમાં જોડાવાની ઈચ્છા હતી, પરંતુ કુટુંબની જવાબદારી અને દેશસેવા વચ્ચે તેમનું મન દ્વિધામાં હતું. અંતે, તેમણે ત્યાગ અને દેશસેવાનો રસ્તો પસંદ કર્યો. તેમણે કુટુંબને પણ શક્ય તેટલી મદદ કરી, પણ દેશસેવાનો ઉત્સાહ ક્યારેય ઓછો થવા દીધો નહિ. આ દર્શાવે છે કે તેમણે પોતાની ફરજો વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન બનાવ્યું હતું.
શીર્ષક: સાચો માર્ગ અથવા દેશભક્તિ
In simple words: During India's freedom struggle, Chunilal was torn between family duty and serving the nation. He eventually chose sacrifice and national service, helping his family when possible without losing his patriotic spirit. The best title would be 'True Path' or 'Patriotism'.

Exam Tip: When summarizing a passage, identify the main character, their central conflict, the resolution, and the key message. The title should be short, precise, and reflective of the core theme.

8. બાળકોને ‘મારી ડાયરી′ બનાવવા કહીને તેમાં 7 દિવસની રોજનીશી લખવા કહેવું અને આ રોજનીશીનું વર્ગમાં વાંચન કરાવવું.

9. (અ) નીચે સમાસોનાં નામ લખો :

Question. (અ) નીચે સમાસોનાં નામ લખો :
(1) માથાબૂડ
(2) શિષ્યવૃત્તિ
(3) ઈશ્વરપ્રાપ્તિ
(4) સેવાપૂજા
(5) પવનવેગે
Answer:
(1) માથાબૂડ – ઉપપદ
(2) શિષ્યવૃત્તિ – મધ્યમપદલોપી
(3) ઈશ્વરપ્રાપ્તિ – તત્પુરુષ
(4) સેવાપૂજા – દ્વન્દ્વ
(5) પવનવેગે – કર્મધારય
In simple words: This question asks you to identify the type of compound word (Samas) for each given term. Each answer provides the specific type, like Upapad, Madhyampad lopi, Tatpurush, Dvandva, or Karmadharaya.

Exam Tip: Understanding the structure and meaning of each type of compound word (Samas) is crucial. Practice breaking down compound words to identify their constituent parts and the relationship between them.

Question. (બ) નીચેના શબ્દોની સંધિ છૂટી પાડો :
(1) સત્યાગ્રહ
(2) મહાત્મા
(3) વાતાવરણ
(4) મિષ્ટાન
(5) ભાષાંતર
Answer:
(1) સત્યાગ્રહ: The term 'સત્યાગ્રહ' divides into 'સત્ય' (truth) + 'આગ્રહ' (insistence).
(2) મહાત્મા: The word 'મહાત્મા' splits down into 'મહા' (great) + 'આત્મા' (soul).
(3) વાતાવરણ: This word 'વાતાવરણ' separates into 'વાત' (air or wind) + 'આવરણ' (covering).
(4) મિષ્ટાન: The sweet item 'મિષ્ટાન' breaks into 'મિષ્ટ' (sweet) + 'અન્ન' (food or grain).
(5) ભાષાંતર: The process 'ભાષાંતર' divides into 'ભાષા' (language) + 'અંતર' (difference or another).
In simple words: For each word, separate it into its original two parts, showing how they combine to form the full word.

Exam Tip: When performing Sandhi Viched, identify the joining sounds and vowels to correctly separate the word into its base components, ensuring each part is a meaningful word.

Question. (ક) તમે સાંભળેલી કહેવતોની યાદી બનાવો. (ગમે તે પાંચ)
Answer:
• બોલે તેના બોર વેચાય.
• પાડાને વાંકે પખાલીને ડામ.
• પારકી આશ સદા નિરાશ.
• ભાગ્યશાળીને ભૂત રળે.
• અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ.
In simple words: List five common proverbs or sayings that you know.

Exam Tip: When listing proverbs, ensure they are commonly recognized and correctly phrased. You can add a brief explanation if context is needed, though usually just the proverb is enough.