GSEB Class 6 Maths Solutions Chapter 10 માપન Exercise 10.2

Gujarat Board Textbook Solutions Class 6 Maths Chapter 10 માપન Ex 10.2

Question 1. નીચેની આકૃતિઓનાં ક્ષેત્રફળ આવરિત ચોરસની ગણતરી કરીને મેળવોઃ
Answer:
(a) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 9
ક્ષેત્રફળ = \( (9 \times 1) \) ચો એકમ = 9 ચો એકમ
In simple words: The figure shows 9 complete squares. So, its total area is 9 square units.
(b) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 5
ક્ષેત્રફળ = \( (5 \times 1) \) ચો એકમ = 5 ચો એકમ
In simple words: This figure contains 5 whole squares. Therefore, its overall area is 5 square units.
(c) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 2
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 4
ક્ષેત્રફળ = \( (2 \times 1 + 4 \times \frac{1}{2}) \) ચો એકમ
= \( (2 + 2) \) ચો એકમ = 4 ચો એકમ
In simple words: The figure includes 2 full squares and 4 half squares. We calculate the area by adding \( 2 \times 1 \) and \( 4 \times 0.5 \), which gives us 4 square units.
(d) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 8
ક્ષેત્રફળ = \( (8 \times 1) \) ચો એકમ = 8 ચો એકમ
In simple words: This figure consists of 8 full squares. Hence, its overall area is 8 square units.
(e) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 10
ક્ષેત્રફળ = \( (10 \times 1) \) ચો એકમ = 10 ચો એકમ
In simple words: The figure contains 10 whole squares. So, its total area is 10 square units.
(f) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 2
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 4
ક્ષેત્રફળ = \( (2 \times 1 + 4 \times \frac{1}{2}) \) ચો એકમ
= \( (2 + 2) \) ચો એકમ = 4 ચો એકમ
In simple words: The figure has 2 complete squares and 4 half squares. We find the area by adding \( 2 \times 1 \) and \( 4 \times 0.5 \), resulting in 4 square units.
(g) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 4
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 4
ક્ષેત્રફળ = \( (4 \times 1 + 4 \times \frac{1}{2}) \) ચો એકમ
= \( (4 + 2) \) ચો એકમ = 6 ચો એકમ
In simple words: The figure includes 4 full squares and 4 half squares. The area is calculated by adding \( 4 \times 1 \) and \( 4 \times 0.5 \), which gives a total of 6 square units.
(i) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 9
ક્ષેત્રફળ = \( (9 \times 1) \) ચો એકમ = 9 ચો એકમ
In simple words: This figure shows 9 complete squares. Therefore, its total area is 9 square units.
(j) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 2
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 4
ક્ષેત્રફળ = \( (2 \times 1 + 4 \times \frac{1}{2}) \) ચો એકમ
= \( (2 + 2) \) ચો એકમ = 4 ચો એકમ
In simple words: The figure contains 2 whole squares and 4 half squares. We determine the area by adding \( 2 \times 1 \) and \( 4 \times 0.5 \), resulting in 4 square units.
(k) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 4
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 2
ક્ષેત્રફળ = \( (4 \times 1 + 2 \times \frac{1}{2}) \) ચો એકમ
= \( (4 + 1) \) ચો એકમ = 5 ચો એકમ
In simple words: The figure includes 4 full squares and 2 half squares. The area is calculated by summing \( 4 \times 1 \) and \( 2 \times 0.5 \), which yields 5 square units.
(l) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 3
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 4
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી વધારે ચોરસની સંખ્યા = 3
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી ઓછા ચોરસની સંખ્યા = 1
ક્ષેત્રફળ = \( (3 \times 1) + (4 \times \frac{1}{2}) + (3 \times 1) + (1 \times 0) \) ચો એકમ
= \( (3 + 2 + 3 + 0) \) ચો એકમ = 8 ચો એકમ
In simple words: For this figure, count 3 full squares, 4 half squares, 3 squares that are more than half (count as 1 each), and 1 square that is less than half (count as 0). Adding these gives a total area of 8 square units.
(m) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 7
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 0
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી વધારે ચોરસની સંખ્યા = 7
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી ઓછા ચોરસની સંખ્યા = 4
ક્ષેત્રફળ = \( (7 \times 1 + 0 \times \frac{1}{2} + 7 \times 1 + 4 \times 0) \) ચો એકમ
= \( (7 + 0 + 7 + 0) \) ચો એકમ = 14 ચો એકમ
In simple words: The figure has 7 full squares and 7 squares more than half, with no half or less-than-half squares that count towards area. This gives a total area of 14 square units.
(n) આકૃતિમાં સમાયેલા આખા ચોરસની સંખ્યા = 9
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધા ચોરસની સંખ્યા = 0
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી વધારે ચોરસની સંખ્યા = 9
આકૃતિમાં સમાયેલા અડધાથી ઓછા ચોરસની સંખ્યા = 6
ક્ષેત્રફળ = \( (9 \times 1 + 0 \times \frac{1}{2} + 9 \times 1 + 6 \times 0) \) ચો એકમ
= \( (9 + 0 + 9 + 0) \) ચો એકમ = 18 ચો એકમ
In simple words: For this figure, count 9 full squares and 9 squares that are more than half, while ignoring any less-than-half or half squares. The total calculated area is 18 square units.

Exam Tip: When counting squares for area, always remember to count full squares as 1 unit, half squares as \( \frac{1}{2} \) unit, squares more than half as 1 unit, and squares less than half as 0 units. Be careful to apply these rules consistently for each part of the figure.