GSEB Class 5 Gujarati Textbook પુનરાવર્તન 3 Solutions

Std 5 Gujarati Textbook Solutions પુનરાવર્તન 3

 

1. નીચેના દરેક પ્રશ્નનો ઉત્તર એક-એક વાક્યમાં લખો:

 

Question 1. ‘વાલો કેસરિયો’ શાનો વેપારી હતો?
Answer: ‘વાલો કેસરિયો’ ઘોડાની લે-વેચ કરનાર વેપારી હતો.
In simple words: વાલો કેસરિયો ઘોડા ખરીદતો અને વેચતો હતો.

Exam Tip: For character-based questions, accurately state the character's profession or role as given in the story.

 

Question 2. વાલો કેસરિયો કેવા સ્વભાવનો માણસ હતો?
Answer: વાલો કેસરિયો ઉદાર અને પરગજુ સ્વભાવનો માણસ હતો.
In simple words: વાલો કેસરિયો એક દયાળુ અને મદદગાર વ્યક્તિ હતો.

Exam Tip: When asked about a character's nature, describe their key personality traits clearly and concisely.

 

Question 3. શિક્ષક લિંકનને કર્યું કામ સોંપે છે?
Answer: શિક્ષક લિંકનને પોતાને ત્યાં બાગકામ કરવાનું તેમજ છોડવાઓને પાણી પાવાનું કામ સોંપે છે.
In simple words: શિક્ષકે લિંકનને તેમના બગીચામાં કામ કરવા અને છોડને પાણી આપવાનું કામ આપ્યું.

Exam Tip: Clearly state the tasks assigned, focusing on the main actions performed by the character.

 

Question 4. હિડોળો ક્યાં બાંધેલો છે?
Answer: હિડોળો આંબાની ડાળે, સોનાની સાંકળ અને રૂપાનાં કડાં વડે બાંધેલો છે.
In simple words: હિડોળો આંબાની શાખા પર સોનાની સાંકળો અને ચાંદીના કડાંથી બાંધેલો છે.

Exam Tip: When describing the location of an object, include details about what it's attached to and any specific materials mentioned.

 

2. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર લખો :

 

Question 1. ‘ગરણી' ગામ વિશે પાંચ વાક્યો લખો.
Answer: ગરણી ગામ કરણુકી નદીને કાંઠે આવેલું છે. ગરણી ગામ નાનું ખોબા જેવડું છે. એની સુંદરતા તરત જ ધ્યાનમાં આવે તેવી છે. ગામમાં ઘણા ઢોર છે. એમાં રહેતા લોકો સમૃદ્ધ અને ખુશ છે.
In simple words: ગરણી ગામ કરણુકી નદી કિનારે છે, એક નાનકડું પણ સુંદર ગામ છે. ત્યાં ઘણા પશુઓ છે અને લોકો સુખી છે.

Exam Tip: When asked for descriptive paragraphs, include details about location, size, key features, and the lifestyle of its inhabitants.

 

Question 2. ‘ભૂલની સજા' પાઠના આધારે અબ્રાહમ લિંકન વિશે ચાર વાક્યો લખો.
Answer: અબ્રાહમ ગરીબ પણ પ્રામાણિક અને હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતા. તેમના સાહેબે વાંચવા આપેલું પુસ્તક પલળવાથી બગડી જાય છે. શિક્ષક સામે તેઓ પોતાની ભૂલ સ્વીકારે છે. શિક્ષક સાથેના તેમના સંવાદમાં અબ્રાહમની સત્યનિષ્ઠા, પ્રામાણિક્તા તેમજ ખેલદિલી જેવા જીવનમૂલ્યો જોવા મળે છે.
In simple words: અબ્રાહમ લિંકન એક ગરીબ, સાચો અને હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતા. તેમણે શિક્ષકનું પલળી ગયેલું પુસ્તક ખરાબ થતાં પોતાની ભૂલ સ્વીકારી. તેમના ગુણો જેવા કે સત્યનિષ્ઠા, પ્રામાણિક્તા અને સ્પોર્ટસમેનશિપ તેમના વ્યવહારમાં દેખાય છે.

Exam Tip: Focus on character traits and a key incident that highlights those traits when summarizing a character from a story.

 

Question 3. કોઈ પણ ત્રણ લોકગીતની બે-બે પંક્તિઓ લખો
Answer:
(i) ઝૂલણ મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર !
હાલોને જોવા જઈયે, મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર !
(ii) સાસરિયે જાવું રે, મહિયરિયે મહાલી રહ્યાં ... વાદલડી.
(iii) તમે એક વાર મારવાડ જાજો રે હો મારવાડા !
તમે મારવાડની મેંદી લાવજો રે હો મારવાડા !
In simple words: લોકગીતો એ પરંપરાગત ગીતો છે જે સંસ્કૃતિ અને લાગણીઓ દર્શાવે છે. અહીં ત્રણ અલગ-અલગ લોકગીતોની બે-બે પંક્તિઓ આપેલી છે.

Exam Tip: When asked to cite examples, make sure to pick distinct examples and provide the requested number of lines for each.

 

Question 4. ‘ચરણોમાં’ કવિતાના આધારે સવારનું વર્ણન કરો.
Answer: પૂર્વના આકાશમાં સવારના રંગો છવાઈ ગયા છે. પંખીઓ કલરવ કરતાં ઊડી રહ્યાં છે. સૂર્યપ્રકાશ પથરાતાં પહાડ, નદી અને મેદાન સ્પષ્ટ દેખાય છે. લીલોતરીમાંથી આવતા પવન સાથે ધરતીની સુગંધ ભળી છે. ઘાસ પર પથરાયેલા ઝાકળમાં સૂર્યનાં કિરણો ચમકી રહ્યાં છે. આખી સૃષ્ટિ ઉત્સાહથી ભરેલી લાગે છે.
In simple words: સવાર થતાં પૂર્વ દિશામાં રંગો ફેલાય છે, પક્ષીઓ ગીત ગાય છે. સૂર્યપ્રકાશમાં પહાડો, નદીઓ અને ખેતરો દેખાય છે. પવન સાથે ધરતીની મહેક ભળી છે અને ઝાકળમાં સૂર્યનાં કિરણો ચમકે છે, જેનાથી આખી દુનિયા ખુશ લાગે છે.

Exam Tip: In descriptive answers, use vivid language to portray sensory details like sights, sounds, and smells to create a complete picture.

 

3. નીચેની પંક્તિનો અર્થ તમારા શબ્દોમાં લખો:

 

Question 1. ઉગમણે આભમાં રેલાયા રંગ, ચરણોમાં ચાલવાનો ઊછળે ઉમંગ.
Answer: સૂર્ય ઊગતાં પૂર્વ દિશાના આકાશમાં રંગો ફેલાય છે અને મારા ચરણોમાં ચાલવાનો ઉત્સાહ ઊછળી રહ્યો છે.
In simple words: સવારના સમયે આકાશમાં સૂર્યના રંગો ફેલાય છે અને મારા મનમાં ચાલવાનો ઉત્સાહ ભરાઈ આવે છે.

Exam Tip: When explaining a poetic line, first state the literal meaning and then the implied feeling or emotion it conveys.

 

4. નીચેના શબ્દોને સ્થાને ‘હિંડોળો' કાવ્યમાં વપરાયેલા શબ્દો શોધીને લખો:

 

Question 1.
1. સુણી – માંડવી
2. ચાંદી – રુપા
3. રુદ્રાક્ષની નાની માળા – બેરખો
4. પાયજામો – સુરવાલ
5. ફેંટો – મોળિયું
6. પગરખું – મોજડી
Answer:
1. સુણી – માંડવી
2. ચાંદી – રુપા
3. રુદ્રાક્ષની નાની માળા – બેરખો
4. પાયજામો – સુરવાલ
5. ફેંટો – મોળિયું
6. પગરખું – મોજડી
In simple words: આ પ્રશ્નમાં આપેલા શબ્દો માટે 'હિંડોળો' કાવ્યમાં ઉપયોગ થયેલા સમાનાર્થી શબ્દો શોધીને લખવામાં આવ્યા છે.

Exam Tip: To score well on vocabulary questions, always ensure you provide the exact synonym used in the specific text mentioned.

 

5. નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખોઃ

 

Question 1.
1. પંખી : વિહંગ
2. જણસ : દાગીનો
3. ધરપત : ધીરજ
4. પરિશ્રમ : મહેનત
5. હિંડોળો : હીંચકો
Answer:
1. પંખી : વિહંગ
2. જણસ : દાગીનો
3. ધરપત : ધીરજ
4. પરિશ્રમ : મહેનત
5. હિંડોળો : હીંચકો
In simple words: અહીં આપેલા શબ્દોના અર્થ સરખા હોય તેવા બીજા શબ્દો લખવામાં આવ્યા છે.

Exam Tip: For synonyms, choose words that have a very similar meaning and can be interchanged in most contexts.

 

6. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખો :

 

Question 1.
1. ઉગમણું × આથમણું
2. બાંધવું × છોડવું
3. અભિમાન × નિરભિમાન
4. નફરત × પ્રેમ
5. લગોલગ × છેટું, દૂર
Answer:
1. ઉગમણું × આથમણું
2. બાંધવું × છોડવું
3. અભિમાન × નિરભિમાન
4. નફરત × પ્રેમ
5. લગોલગ × છેટું, દૂર
In simple words: અહીં દરેક શબ્દનો વિરોધી અર્થ ધરાવતો શબ્દ લખવામાં આવ્યો છે.

Exam Tip: For antonyms, always provide a word that means the exact opposite of the given word.

 

7. નીચેની સાચી જોડણી યાદ રાખો:

 

Question 1. નીચેની સાચી જોડણી યાદ રાખો: પ્રીત, સ્તુતિ, વિદ્યાર્થી, પરિસ્થિતિ, પ્રતીક
Answer:
• પ્રીત
• સ્તુતિ
• વિદ્યાર્થી
• પરિસ્થિતિ
• પ્રતીક
In simple words: અહીં ગુજરાતી ભાષાના કેટલાક શબ્દોની સાચી જોડણી આપવામાં આવી છે, જે યાદ રાખવી જરૂરી છે.

Exam Tip: Pay close attention to the use of 'i' and 'ee' sounds (હ્રસ્વ ઇ / દીર્ઘ ઈ) and 'u' and 'oo' sounds (હ્રસ્વ ઉ / દીર્ઘ ઊ) in Gujarati spelling.

 

8. એકવચન અને બહુવચન બંને માટે એકસરખા જ વપરાતા હોય તેવા પાંચ-પાંચ શબ્દો વિચારીને લખો. ઉદાહરણ: પોપટ (એ.વ.) – પોપટ (બ.વ.)

 

Question 1. એકવચન અને બહુવચન બંને માટે એકસરખા જ વપરાતા હોય તેવા પાંચ-પાંચ શબ્દો વિચારીને લખો. ઉદાહરણ: પોપટ (એ.વ.) – પોપટ (બ.વ.)
Answer:
• ઝાડ
• પંખી
• ફૂલ
• કમળ
• વૃક્ષ
In simple words: આ શબ્દો એક જ વસ્તુ માટે કે ઘણી બધી વસ્તુઓ માટે સરખી રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે, તેમનું રૂપ બદલાતું નથી.

Exam Tip: Think of common nouns that do not change form when referring to multiple items, often including names of trees, birds, or inanimate objects.

 

9. નીચેની આકૃતિમાં ચાર અક્ષરવાળા શબ્દો મૂકો, જે દરેકના પહેલા બે અક્ષર ‘તર' હોય અને જેનો અર્થ નીચેનાં વાક્યો મુજબ હોયઃ

 

Question 1.
1. એક ફળનું નામ
2. તીરનો ભાથો –
3. ધર્મવિધિમાં વપરાતી તાંબાની તાસક
4. તરવામાં કુશળ
5. યુક્તિ-પ્રયુક્તિ
6. પ્રપંચ-કાવતરાં –
7. એક અટક
8. શાકભાજી-ભાજીપાલો –
9. પક્ષ-તરફદારી –
10. વાવવાનું એક ઓજાર –
11. ભાષાંતર –
12. બારણા નીચેનો ભાગ -
Answer:

1. એક ફળનું નામ – તરબૂચ
2. તીરનો ભાથો – તરકસ
3. ધર્મવિધિમાં વપરાતી તાંબાની તાસક – તરભાણું
4. તરવામાં કુશળ – તરવૈયો
5. યુક્તિ-પ્રયુક્તિ – તરકીબ
6. પ્રપંચ-કાવતરાં – તરકટ
7. એક અટક – તરવાડી
8. શાકભાજી-ભાજીપાલો – તરકારી
9. પક્ષ-તરફદારી – તરફેણ
10. વાવવાનું એક ઓજાર – તરોપ
11. ભાષાંતર – તરજુમો
12. બારણા નીચેનો ભાગ – તરવટ
In simple words: આ કોયડામાં, દરેક વર્ણન માટે 'તર' થી શરૂ થતો અને ચાર અક્ષરનો શબ્દ શોધીને ભરવાનો છે.

Exam Tip: For word puzzles, carefully read each definition and think of words that fit the given letter pattern and theme (e.g., starting with 'તર').

 

10. ‘ગઈકાલની દિનચર્યા' તમારી રોજનીશી લખો.

 

Question 1. 'ગઈકાલની દિનચર્યા' તમારી રોજનીશી લખો. તારીખ : ............
Answer: તારીખ : 10/01/2014
ગઈકાલે સવારે હું છ વાગ્યે જાગ્યો હતો. દાંત-મોં સાફ કર્યા, નાહ્યા પછી નાસ્તો કર્યો. દસ વાગ્યા સુધી વાંચ્યું. અગિયાર વાગ્યે નિશાળે ગયો. ગુજરાતી, ગણિત, સૌની આસપાસ (પર્યાવરણ) વિષયો ભણ્યો. છ વાગ્યે શાળામાંથી છૂટ્યો. ઘરે આવીને હાથપગ ધોયા. રમવા ગયો. રમીને ઘેર પાછો આવ્યો. વાળુ કર્યું. ઘરકામ કર્યું. દસેક વાગ્યા સુધી ટીવી જોયું. પછી પ્રાર્થના કરીને સૂઈ ગયો.
In simple words: ગઈકાલની મારી દિનચર્યામાં સવારે જાગવાથી લઈને રાત્રે સુવા સુધીની બધી ક્રિયાઓ ક્રમબદ્ધ રીતે લખેલી છે, જેમ કે શાળાએ જવું, ભણવું, રમવું અને ઘરકામ કરવું.

Exam Tip: When writing a diary entry, include specific times and a chronological sequence of daily activities, focusing on key events and personal feelings.