GSEB Class 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 8 છત્રી (First Language)

છત્રી સ્વાધ્યાય

 

1. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરા (A) ની નિશાની કરો :

 

Question 1. દુકાનદારે સ્મિત કર્યું, મેં પણ સામું સ્મિત કર્યું કારણ કે..
A. લેખક છત્રી ખોઈને ફરી છત્રી લેવા આવ્યા હતા.
B. દુકાનદાર લેખકને હસાવવા ઇચ્છતો હતો.
C. દુકાનદાર બધા સામે સ્મિત કર્યા કરતો હતો.
D. લેખકની ચતુરાઇ જોઈ હસતો હતો.
Answer: A. લેખક છત્રી ખોઈને ફરી છત્રી લેવા આવ્યા હતા.
In simple words: The shopkeeper smiled because the author had come back to buy another umbrella after losing the previous one.

Exam Tip: When answering questions about character reactions, always connect the action (smiling) to the specific reason provided in the text.

 

Question 2. લેખકે છત્રી લેવા રાજકોટ જવાની વાતમાં મક્કમ રહ્યા કારણ કે...
A. લેખક પાસે પૈસા ન હતા.
B. લેખકને રાજકોટ જવું ગમતું હતું.
C. તે બીજાની પ્રમાણિક્તાની કદર કરવા ઇચ્છતા હતા.
D. છત્રી હવે વેચાતી મળતી ન હતી.
Answer: C. તે બીજાની પ્રામાણિકતાની કદર કરવા ઇચ્છતા હતા.
In simple words: The writer insisted on going to Rajkot to get his umbrella back because he wanted to value the honesty of the person who returned it.

Exam Tip: Pay attention to the underlying motives or principles guiding a character's actions, as these often reveal deeper themes.

 

2. નીચેના પ્રશ્નોનો એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો :

 

Question 1. દુકાનદારે લેખકને કઈ સલાહ આપી?
Answer: દુકાનદારે છત્રીના લેખકને જણાવ્યું કે તેમની પાસે એવી ટકાઉ છત્રી નથી, તેથી છત્રીને સાચવવા માટેનો ઉપાય લેખકે પોતે જ શોધવો પડશે.
In simple words: The shopkeeper advised the author to find his own way to keep the umbrella safe since they didn't have a specific sturdy umbrella.

Exam Tip: For single-sentence answers, identify the main action or advice given and state it directly and concisely.

 

Question 2. પોતાના કુંવરને કાંટો ન વાગે એ માટે રાજાએ શું કર્યું?
Answer: પોતાના કુંવરને કાંટો ન વાગે તે માટે રાજાએ આખા રાજ્યની ધરતીને ચામડાથી મઢી દેવાનો હુકમ કર્યો.
In simple words: To protect his prince from thorns, the king ordered the entire land of his kingdom to be covered with leather.

Exam Tip: Ensure your answer directly addresses the "what" of the question, providing the specific action taken by the character.

 

3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યોમાં કારણો આપો :

 

Question 1. રાજકોટ છત્રી લેવા જવાની વાતમાં લેખકે મક્કમ રહ્યા કારણ કે...
Answer: રાજકોટ સુધી છત્રી લેવા જવામાં ઘણો ખર્ચ થતો હતો. બધાનું માનવું હતું કે આટલા પૈસા ખર્ચીને ત્યાં જવું વ્યવહારુ નથી, બલ્કે મૂર્ખામીભર્યું છે. તેમ છતાં લેખક રાજકોટ છત્રી લેવા જવા માટે દૃઢ રહ્યા, કારણ કે તેમના માટે તે પૈસાનો પ્રશ્ન નહોતો. તેમને બીજાની છત્રી પરત કરવાની સજ્જનની ભાવના અને પ્રામાણિકતાની કદર કરવી જોઈતી હતી, એવો તેમનો પાકો મત હતો.
In simple words: Going to Rajkot for an umbrella was costly, and everyone thought it was foolish. But the author stayed firm because it wasn't about money for him. He wanted to respect the honesty and good nature of the person who had returned the umbrella.

Exam Tip: When providing reasons, clearly state the external circumstances and then delve into the character's internal motivations or principles.

 

Question 2. રાજકોટ છત્રી લેવા જવાની વાત સૌને મૂર્ખાઈભરી લાગતી હતી કારણ કે...
Answer: અમદાવાદથી છેક રાજકોટ જવાના બસનું ભાડું ઓછામાં ઓછું બસો-પચાસ રૂપિયા થતું હતું. ઉપરાંત રિક્ષાભાડું, ચા-પાણી-નાસ્તા વગેરેનો વધારાનો ખર્ચ ઉમેરીએ તો કુલ ત્રણસોથી સાડા ત્રણસો રૂપિયા થઈ જશે. આથી રાજકોટ છત્રી લેવા જવાની વાત બધાને મૂર્ખામીભરી લાગતી હતી.
In simple words: Going to Rajkot from Ahmedabad would cost at least Rs. 250 for bus fare. Adding auto rickshaw fare, tea, snacks, and other expenses would make it Rs. 300 to Rs. 350. So, everyone considered the trip to Rajkot just for an umbrella as foolish.

Exam Tip: Support your reasoning with specific details and figures from the text to make your answer strong and clear.

 

4. નીચેના પ્રશ્નોના સાત-આઠ લીટીમાં જવાબ આપો :

 

Question 1. છત્રી ન ખોવાય એ માટે લેખકને કેવી – કેવી સલાહો મળી હતી?
Answer: છત્રી ન ખોવાય તે માટે લેખકને આ પ્રકારની સલાહો મળી હતી:
1. લેખકે ગળામાં માળાની જેમ મોટી દોરી રાખવી. તે દોરી સાથે છત્રીને બાંધી દેવી, અને છત્રી ખુલી શકે તેટલી મોટી દોરી રાખવી. વરસાદમાં ભીની થયેલી છત્રીથી શર્ટ ભીનું ન થાય તે માટે ઉપરના ભાગને ઓછાડ વીંટી રાખવો.
2. લેખકે છત્રી સાચવવા માટે પોતાની સાથે રહે એવો પગારદાર માણસ રાખવો. કેટલાક લોકો બહાર જવાનું હોય તેટલા સમય પૂરતો ડ્રાઇવર રાખે છે તેમ તેઓ આવો બે-ત્રણ કલાક પૂરતો પગારદાર માણસ રાખી શકે.
3. તેમણે ચાતુર્માસ દરમિયાન ઘરે જ રહેવું, એકટાણાં કરવાં અને પ્રભુભજન કર્યા કરવું. આથી છત્રી ખરીદવી જ ન પડે. એટલે છત્રી ખોવાવાનો પ્રશ્ન જ ન રહે.
4. તેમણે છત્રી ઉપર પોતાનું નામ, સરનામું લખાવવું. જેથી કોઈને મળે તો પોસ્ટકાર્ડ લખીને તેમને જાણ કરી શકે.
In simple words: People gave the author many tips to avoid losing his umbrella. Some suggested tying it to a long string around his neck, or hiring someone to carry it. Others said he should stay home during the monsoon or write his name and address on it so it could be returned if found.

Exam Tip: When listing advice or suggestions, present them in clear, numbered points and ensure each point is distinct and directly related to the question.

 

Question 2. અમદાવાદ – રાજકોટની મુસાફરી દરમિયાન ખોવાયેલી છત્રીની કથા પાઠના આધારે લખો.
Answer: અમદાવાદથી રાજકોટની મુસાફરી કરતી વખતે લેખક પોતાની છત્રી ભૂલી ગયા હતા. છત્રી પર તેમનું નામ-સરનામું લખેલું હતું. તે છત્રી રાજકોટ પહોંચી ગઈ હતી. ત્યાંથી છત્રી અંગે પત્ર આવ્યો, ત્યારે લેખકને ખબર પડી કે છત્રી ખોવાઈ ગઈ છે. લેખકે પત્ર લખીને તે સજ્જનનો આભાર માન્યો અને તેમની છત્રી પોતાની પાસે ન હોવાની દિલગીરી પણ વ્યક્ત કરી અને પોતાની છત્રી મેળવી લેવા યોગ્ય કરવાનું વચન આપ્યું. હવે સવાલ એ હતો કે એક છત્રી લેવા છેક રાજકોટ સુધી જવું? તેમાં રાજકોટ જવા-આવવાના બસના ભાડાં અને રિક્ષાના ભાડાં તથા ચા-પાણી-નાસ્તો વગેરેના મળીને ત્રણસો-સાડા ત્રણસો રૂપિયા થઈ જાય. પરંતુ છત્રી પરત કરવા, પત્ર લખનારની ભાવના અને તેની પ્રામાણિકતાની કદર કરવાના વિચારથી લેખક રાજકોટ ગયા. છત્રી મેળવી અને તે સજ્જનનો આભાર માન્યો. પાછા ફરતી બસમાં અમદાવાદ પાછા આવ્યા, પણ અમદાવાદ ઊતરતી વખતે પોતાની જૂની આદત પ્રમાણે બસમાં છત્રી ભૂલી ગયા! ઘરે ગયા પછી બધાએ પૂછ્યું ત્યારે જ યાદ આવ્યું. તેઓ તરત બસની ઓફિસે ગયા, પણ કોઈએ તેમની છત્રી જમા કરાવી નહોતી. આમ કરવા જતાં રિક્ષાભાડાના જવા-આવવાના બીજા એંશી રૂપિયા થયા. આમ, “તાંબિયાની ડોશી ને ઢીંગલો માથે મુંડામણ' એ કહેવત જેવું થયું.
In simple words: The author forgot his umbrella with his name and address on it during a trip from Ahmedabad to Rajkot. He received a letter from Rajkot about it and promised to retrieve it, valuing the finder's honesty despite the high cost of travel. He went to Rajkot, got the umbrella, thanked the person, but then forgot it again on the bus back to Ahmedabad. A trip to the bus office also didn't help, and he ended up spending more money, proving the saying "penny wise, pound foolish."

Exam Tip: Narrate the events in chronological order, clearly detailing the author's journey, the reasons for his decisions, and the ironic outcome.

 

Std 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 8 છત્રી Important Questions and Answers

છત્રી પ્રસ્નોત્તર

 

1. નીચેના પ્રશ્નોના દસ – બાર વાક્યોમાં મુદ્દાસર ઉત્તર લખો:

 

Question 1. ‘છત્રી’ નિબંધમાંથી હાસ્યરસ રજૂ કરતાં પ્રસંગો આપો.
Answer: ‘છત્રી’ નિબંધમાંથી હાસ્યરસ ઉત્પન્ન કરતા કેટલાક પ્રસંગો આપણે જોઈએ:
1. લેખકે દુકાનદારને પૂછ્યું કે “તમારી છત્રી ટકાઉ હશે જ, પણ તમારી છત્રી મારી પાસે ટકતી નથી. ખોવાય જ નહિ એવી છત્રી તમે રાખો છો?" આવા વિચિત્ર પ્રશ્નોને હળવાશથી મૂકીને વાચકને લેખક હસાવતા કરી દે છે.
2. ‘દુકાનેથી લઈને ઘર સુધી પહોંચતાં સુધીમાં પણ છત્રી ખોઈ નાખવાના વિક્રમો મેં એકથી વધુ વાર નોંધાવ્યા છે!’ - જાણે કોઈ મોટું પરાક્રમ કર્યું હોય તે રીતે જણાવીને એમાંથી પણ લેખક ખોવાઈ જવાની વાતને હસી કાઢે છે.
3. છત્રી ખોવાય નહિ તે માટે લોકોએ આપેલી સલાહો પણ રમૂજનાં જ ઉદાહરણો છે.
4. છત્રી પર નામ, વિગતવાર સરનામું, ટેલિફોન નંબર લખાવવાની વાત તો રમૂજ પ્રેરતી હતી, પણ એથીયે વિશેષ છત્રી પર પોતાનો આખો બાયોડેટા લખાવવાના વિચાર પર તેમને સંયમ રાખવો પડ્યો, તેમાં પણ હળવો વિનોદ છે.
5. એ પછી ખોવાયેલી છત્રી લેવા અમદાવાદથી છેક રાજકોટ જવું. તે માટે ખાસ્સો ખર્ચ કરવો અને અંતે ભૂલકણા સ્વભાવને કારણે મેળવેલી છત્રી ફરી બસમાં ભૂલી જવી ત્યારે પેલી કહેવત યાદ આવે છે: “તાંબિયાની ડોશી ને ઢીંગલો માથે મુંડામણ.’ આ સર્વે પ્રસંગોની રજૂઆતમાં ન કોઈના પર દોષારોપણ કે ન ખોવાયાનો અફસોસ કે ગમ. વાત સાદીસીધી પણ તેને હળવાશથી રજૂ કરીને તેમાંથી હાસ્ય નિષ્પન્ન કરવાની અદ્ભુત કળા લેખકમાં છે તેનો પરિચય આ નિબંધ કરાવે છે.
In simple words: The essay "Chhatri" brings humor through several events. The author's strange question to the shopkeeper about an "unlosable" umbrella, his boastful mention of breaking records for losing umbrellas, and the funny advice he gets (like writing his whole biodata on it) are all amusing. The biggest laugh comes when he travels to Rajkot to retrieve a lost umbrella only to lose it again on the way back, highlighting his forgetful nature without blame or sorrow.

Exam Tip: When analyzing humor, pinpoint specific phrases or situations that create a lighthearted or ironic effect. Ensure you cover multiple examples from the text.

 

2. નીચેના પ્રશ્નોના ત્રણ – ચાર વાક્યોમાં ઉત્તર લખોઃ

 

Question 1. લેખક અને દુકાનદાર વચ્ચે છત્રી અંગે થયેલી વાતચીતનો સાર જણાવો.
Answer: લેખક અને દુકાનદાર વચ્ચેની વાતચીતમાં, દુકાનદારે લેખકને કહ્યું કે તેમની દુકાનમાં વેચાતી છત્રીઓ ખૂબ મજબૂત હોય છે અને એક વર્ષમાં તૂટી જતી નથી. લેખકને છત્રીની મજબૂતી પર કોઈ શંકા નહોતી, પરંતુ તેમને એવી છત્રી જોઈતી હતી જે ખોવાય નહિ. દુકાનદારે જણાવ્યું કે કદાચ કોઈ એવી છત્રી ન રાખતું હોય જે ક્યારેય ન ખોવાય, તેથી છત્રી સાચવવાનો ઉપાય લેખકે પોતે જ શોધવો પડશે.
In simple words: The shopkeeper told the author that their umbrellas were sturdy. The author wasn't worried about durability but wanted an umbrella that wouldn't get lost. The shopkeeper then said that finding an "unlosable" umbrella was impossible, and the author needed to find his own way to keep it safe.

Exam Tip: Summarize the key points of the conversation concisely, highlighting the main concern of each person involved.

 

Question 2. રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની વાર્તાનું તાત્પર્ય જણાવો.
Answer: રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની વાર્તાનું તાત્પર્ય એ છે કે, રાજાએ પોતાના કુંવરને કાંટો ન વાગે તે માટે આખા રાજ્યની ધરતીને ચામડાથી ઢાંકી દેવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આખા જગતને ચામડાથી ઢાંકી દેવું અશક્ય છે તેમ સમજીને, રાજ્યના એક વ્યક્તિને એક સારો ઉપાય સૂઝ્યો. તેણે રાજાના કુંવર માટે ચામડાના બૂટ બનાવી આપ્યા, જેથી કુંવરને ધરતી પર ચાલતાં કાંટો ન વાગે. આ વાર્તાનો અર્થ એ છે કે જગતને સુધારવાના ખોટા પ્રયત્નો છોડીને પોતાની જાતને સુધારવી જોઈએ.
In simple words: Rabindranath Tagore's story teaches that instead of trying to change the whole world, we should focus on changing ourselves. The king wanted to cover the entire earth with leather to protect his prince's feet, but a wise man simply made shoes for the prince, solving the problem in a practical way.

Exam Tip: When asked for the moral or significance of a story, first state the core message, then briefly explain how the story's events illustrate that message.

 

Question 3. લેખકે છત્રી ખોવાઈ ન જાય એ માટે કઈ સલાહ અમલમાં મૂકી? કઈ રીતે?
Answer: લેખકે છત્રી ખોવાઈ ન જાય તે માટે છત્રી પર પોતાનું નામ-સરનામું લખાવવાની સલાહ અમલમાં મૂકી. આ માટે તેમણે પોતાની નવી છત્રી પર પોતાનું આખું નામ, વિગતવાર સરનામું, અને ટેલિફોન નંબર વગેરે બધું જ લખાવ્યું. વરસાદના પાણીથી તે ભૂંસાઈ ન જાય તે માટે આ વિગતો પાકા રંગથી લખાવી.
In simple words: To avoid losing his umbrella, the author followed the advice of writing his name and address on it. He got his full name, detailed address, and phone number written on his new umbrella in permanent ink so that rain wouldn't wash it off.

Exam Tip: Clearly state the advice implemented and then provide the specific steps taken to put that advice into practice, as requested by "કઈ રીતે?".

 

3. નીચેના દરેક પ્રશ્નનો એક વાક્યમાં ઉત્તર લખોઃ

 

Question 1. મોસમનો પહેલો વરસાદ પડ્યો ત્યારે લેખક ક્યાં ગયા?
Answer: મોસમનો પહેલો વરસાદ પડ્યો ત્યારે લેખક છત્રી લેવા જાણીતા સ્ટોરમાં ગયા.
In simple words: When the first rain of the season fell, the author went to a well-known store to buy an umbrella.

Exam Tip: For direct questions, state the location clearly and concisely.

 

Question 2. લેખક જાણીતા સ્ટોરમાં છત્રી લેવા શા માટે ગયા?
Answer: લેખક જાણીતા સ્ટોરમાં છત્રી લેવા ગયા, કારણ કે વરસાદમાં છત્રીની જરૂર હતી.
In simple words: The author went to a famous store to get an umbrella because he needed one during the rainy season.

Exam Tip: Explain the simple and immediate reason for the action.

 

Question 3. લેખકે સ્ટોરમાં માલિક પાસે કેવી છત્રીની માગણી કરી?
Answer: લેખકે સ્ટોરમાં માલિક પાસે નાની અને સુંદર છત્રીની માગણી કરી.
In simple words: The author asked the shop owner for a small and elegant umbrella.

Exam Tip: Describe the specific characteristics of the item requested by the character.

 

Question 4. લેખકને કેવી છત્રી ગમી?
Answer: લેખકને શ્યામલ શ્યામા છત્રી ગમી.
In simple words: The author liked the dark-colored umbrella.

Exam Tip: Identify the specific item that caught the character's interest.

 

Question 5. દુકાનદારે કરેલું કયું સંબોધન લેખકને ગમ્યું?
Answer: દુકાનદારે "સાહેબ" તરીકે કરેલું સંબોધન લેખકને ગમ્યું.
In simple words: The author liked being addressed as "Sir" by the shopkeeper.

Exam Tip: Specify the exact word or phrase that was appreciated by the character.

 

Question 6. કોઈ ગ્રાહક ઉધાર છત્રી ખરીદી ગયો હશે અને મારા જેવો લાગતો હશે એ વિચારે લેખકને શું લાગ્યું?
Answer: કોઈ ગ્રાહક ઉધાર છત્રી ખરીદી ગયો હશે અને મારા જેવો લાગતો હશે એ વિચારે લેખક ગભરાયા.
In simple words: The author became nervous thinking that some customer might have bought an umbrella on credit and looked like him.

Exam Tip: Describe the character's emotional reaction to a particular thought or situation.

 

Question 7. દુકાનદારે પોતાની દુકાનની છત્રી વિશે લેખકને શું કહ્યું?
Answer: દુકાનદારે પોતાની દુકાનની છત્રી ટકાઉ છે એમ લેખકને કહ્યું.
In simple words: The shopkeeper informed the author that their umbrellas were durable.

Exam Tip: State the key information conveyed by one character to another.

 

Question 8. છત્રી ટકતી નથી, એનું લેખક કયું કારણ જણાવે છે?
Answer: છત્રી ખોવાઈ જાય છે તે કારણે તે ટકતી નથી, એમ લેખક જણાવે છે.
In simple words: The author states that umbrellas don't last long because they often get lost.

Exam Tip: Clearly identify the reason given by the character for a particular problem.

 

Question 9. એક માણસે રાજાના કુંવર માટે શું કરી આપ્યું હતું?
Answer: એક માણસે રાજાના કુંવર માટે ચામડાના બૂટ સીવી આપ્યા હતા.
In simple words: A man made leather boots for the king's prince.

Exam Tip: Provide the specific action performed by the individual in the story.

 

Question 11. જગતને સુધારવાના મિથ્યા પ્રયત્નો છોડી, જાતને સુધારવાનો ઉપદેશ કોની વાર્તા દ્વારા મળે છે?
Answer: જગતને સુધારવાના ખોટા પ્રયત્નો છોડી, પોતાની જાતને સુધારવાનો ઉપદેશ કવિવર ટાગોરની વાર્તા દ્વારા મળે છે.
In simple words: The lesson to stop trying to fix the world and instead improve oneself comes from the story by poet Tagore.

Exam Tip: Identify the source of the philosophical or moral lesson mentioned in the question.

 

Question 12. કવિવર રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે રાજાના કુંવરની વાર્તામાં શો ઉપદેશ આપ્યો છે?
Answer: કવિવર રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે રાજાના કુંવરની વાર્તામાં જગતને સુધારવાના ખોટા પ્રયત્નો છોડી, પોતાની જાતને સુધારવાનો ઉપદેશ આપ્યો છે.
In simple words: In the story of the king's prince, Rabindranath Tagore teaches that we should stop attempting to change the world and instead focus on improving ourselves.

Exam Tip: State the central teaching or moral message derived from the story.

 

Question 13. દુકાનદાર લેખકને છત્રી શોધવાના ફાંફાં મારવાનું છોડીને, શું કરવા સમજાવી રહ્યા હતા?
Answer: દુકાનદાર લેખકને છત્રી શોધવાના ખોટા પ્રયત્નો છોડીને, છત્રી ખોવાય જ નહિ એવો ઉપાય શોધવા સમજાવી રહ્યા હતા.
In simple words: The shopkeeper was trying to convince the author to stop searching for lost umbrellas and instead find a way to prevent them from getting lost in the first place.

Exam Tip: Focus on the core message of the advice given by one character to another.

 

Question 14. જ્ઞાન અને તેના આચરણ અંગે ‘છત્રી’ નિબંધના લેખક શું માને છે?
Answer: જ્ઞાન અને તેના આચરણ અંગે "છત્રી" નિબંધના લેખક આમ માને છે: "જ્ઞાન મળવાથી માત્ર કશું વળતું નથી અને મળેલા જ્ઞાનને આચરણમાં મૂકવાનું એટલું સરળ નથી."
In simple words: Regarding knowledge and its application, the author of the essay 'Chhatri' believes that merely gaining knowledge isn't enough, and putting that knowledge into practice is not at all easy.

Exam Tip: When quoting a character's belief, ensure the quote is exact and then briefly paraphrase the meaning if necessary.

 

Question 15. લેખકે કઈ બાબતમાં એકથી વધુ વાર વિક્રમ નોંધાવ્યા છે?
Answer: લેખકે છત્રી ખોઈ નાખવાની બાબતમાં એકથી વધુ વાર વિક્રમો નોંધાવ્યા છે.
In simple words: The author has set records multiple times in the matter of losing umbrellas.

Exam Tip: State the specific activity or situation in which the character achieved a "record."

 

Question 16. છત્રી ન ખોવાય એ માટે મળેલી સલાહોમાંથી કઈ સલાહ પાઠને લાગુ પડતી નથી?
Answer: છત્રી ન ખોવાય તે માટે મળેલી સલાહોમાંથી આ સલાહ પાઠને લાગુ પડતી નથી: 'પત્નીને યાદ અપાવવાનું કહી રાખો.'
In simple words: Among the tips given to prevent losing the umbrella, the advice 'ask your wife to remind you' is not applicable to the lesson.

Exam Tip: Identify the specific piece of advice that is explicitly stated or implied as irrelevant to the context of the story.

 

Question 17. ‘છત્રી’ પાઠના લેખકનો કયો ઉપાય કારગત નીવડ્યો?
Answer: ‘છત્રી’ પાઠના લેખકનો છત્રી પર નામ-સરનામું લખાવવાનો ઉપાય સફળ નીવડ્યો.
In simple words: The author's method of writing his name and address on the umbrella proved effective in the story 'Chhatri'.

Exam Tip: State the successful solution adopted by the character in the narrative.

 

Question 18. લેખકનો છત્રી પર શું લખાવવાનો વિચાર હતો?
Answer: લેખકનો વિચાર પોતાનો આખો બાયોડેટા છત્રી પર લખાવવાનો હતો.
In simple words: The author's idea was to have his entire biodata written on the umbrella.

Exam Tip: Specify the exact detail or extensive information the character considered adding.

 

Question 19. નવી છત્રી ઉપર લખેલું નામ-સરનામું વરસાદના પાણીથી ભૂંસાઈ ન જાય એ માટે લેખકે શું કર્યું?
Answer: નવી છત્રી ઉપર લખેલું નામ-સરનામું વરસાદના પાણીથી ભૂંસાઈ ન જાય તે માટે લેખકે પાકા રંગથી લખાવ્યું.
In simple words: To prevent the name and address written on the new umbrella from washing off in the rain, the author had it written with permanent ink.

Exam Tip: Explain the practical measure taken by the character to ensure the permanence of the information.

 

Question 20. ભૂલથી લેખકની છત્રી લઈ ગયાનો એકરાર કરતો પત્ર કયા શહેરથી લેખક ઉપર આવ્યો?
Answer: ભૂલથી લેખકની છત્રી લઈ ગયાનો એકરાર કરતો પત્ર રાજકોટથી લેખક ઉપર આવ્યો.
In simple words: The letter admitting to mistakenly taking the author's umbrella came to the author from Rajkot.

Exam Tip: Clearly state the city from which the letter was sent to the author.

 

Question 21. છત્રી લેવા જવાની બાબતમાં લેખકનો શો દઢ મત હતો?
Answer: છત્રી લેવા જવાની બાબતમાં રશિયા જવું પડે તોપણ જવું જોઈએ એવો લેખકનો દૃઢ મત હતો.
In simple words: The author strongly believed that he should go to get the umbrella, even if it meant traveling as far as Russia.

Exam Tip: Identify and state the strong conviction or determination of the character regarding the action.

 

Question 22. ‘છત્રી’ પાઠ રતિલાલ બોરીસાગરના ક્યા સંગ્રહમાંથી લીધો છે?
Answer: "છત્રી" પાઠ રતિલાલ બોરીસાગરના “ૐ હાસ્યમ્' સંગ્રહમાંથી લીધો છે.
In simple words: The lesson 'Chhatri' is taken from Ratilal Borisagar's collection named "Om Hasyam".

Exam Tip: Remember to include the full title of the collection, including any special characters or symbols, if specified.

 

Question 23. છત્રી પાછી મેળવી, રાજકોટથી વળતી બસમાં પાછા ફરતાં, લેખક ક્યાં છત્રી ભૂલી ગયા?
Answer: છત્રી પાછી મેળવી, રાજકોટથી પાછા ફરતી બસમાં, લેખક અમદાવાદ ઊતરતી વખતે બસમાં છત્રી ભૂલી ગયા.
In simple words: After getting his umbrella back, on the return bus from Rajkot, the author forgot the umbrella in the bus when he got off in Ahmedabad.

Exam Tip: Specify the exact location and situation where the character forgot the item again.

 

4. પ્રશ્નની નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરા (V) ની નિશાની કરોઃ

 

Question 1. છત્રી ન ખોવાય એ માટે મળેલી સલાહોમાંથી કઈ સલાહ પાઠને લાગુ પડતી નથી?
A. છત્રી સાચવવા પગારદાર માણસ રાખવો.
B. ચાતુર્માસ કરો, એકટાણાં કરો, ઘેર રહો.
C. છત્રી ઉપર નામ-સરનામું લખાવો.
D. પત્નીને યાદ અપાવવાનું કહી રાખો.
Answer: D. પત્નીને યાદ અપાવવાનું કહી રાખો.
In simple words: Among the various tips for not losing an umbrella, the suggestion to ask your wife to remind you is not relevant to the lesson.

Exam Tip: Identify the advice that is clearly outside the scope or context of the narrative's themes and events.

 

Question 2. અથવા છત્રી ખરીદવી જ ન પડે તે માટે દુકાનદારે કઈ સલાહ આપી?
A. ચાતુર્માસમાં ઘરે જ રહેવું.
B. એકટાણાં કરવાં.
C. પ્રભુ ભજન કરવું.
D. A, B, C ત્રણેય સાચાં
Answer: D. A, B, C ત્રણેય સાચાં
In simple words: To avoid buying an umbrella, the shopkeeper's advice included staying home during the monsoon, eating only one meal a day, and praying to God. All three options were suggested.

Exam Tip: When given multiple options that are all correct, choose the option that encompasses all valid answers.

 

5. નીચે આપેલાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડોઃ

 

Question 1. નીચે આપેલાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડો:
"અ" (પાત્ર)
1. લેખક
2. દુકાનદાર
"બ" (ઉક્તિ)
a. દુકાનદારે સ્મિત કર્યું.
b. 'પણ તમારી છત્રી મારી પાસે ટકતી નથી.'
c. '... અમારી છત્રી બહુ ટકાઉ હોય છે.”
Answer:

In simple words: Match the character on the left with the correct statement they made on the right.

Exam Tip: For matching questions, read each item carefully and identify the most direct and accurate pairing based on the text. Always present the answer clearly in a table format.

 

માગ્યા પ્રમાણે ઉત્તર લખોઃ

આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરીને ઉત્તર લખો:

 

છત્રી વ્યાકરણ Vyakaran

 

1. નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો:

 

Question 1. નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો:
(1) પૉષ્ટકાર્ડ – (પોસ્ટકાર્ડ, પોસ્ટકાર્ડ, પોષ્ટકાર્ડ)
(2) શ્રધ્ધા – (ઋત્વા, શ્રદ્ધા, શ્રદ્ધા)
(3) પરીસ્થીતિ – (પરિસ્થિતી, પરિસ્થિતિ, પરીસ્થીતી)
(4) રવિન્દ્ર – (રવીન્દ્ર રવીન્દ્ર રવિન્દ્ર)
(5) દીલગિરિ – (દિલગીરી, દિલગિરિ, દિલગીરિ)
(6) ચાર્તુમાસ – (ચાતુર્માસ, ચાર્તુમાસ, ચાતુરમાસ)
(7) નાજૂક – (નાઝુક, નાજુક, નાજૂક)
(8) દ્વારા – (દ્વારા, ધ્વારા, ધ્વારા)
(9) રુબરુ – (રૂબરુ, રૂબરૂ, રુબરૂ)
(10) મુખઈભર્યુ – (મૂર્ખાઇભર્યું, મૂર્ખાઇભર્યું, મુખાઈભર્યું)
(11) કાર્ગત – (કારગત, કારગ્રત, કાગ્રત)
(12) રીક્ષાભાડું – (રિક્ષાભાંડુ, રિક્ષાભાડું, રીક્ષાભાડું)
Answer:
(1) પોસ્ટકાર્ડ
(2) શ્રદ્ધા
(3) પરિસ્થિતિ
(4) રવીન્દ્ર
(5) દિલગીરી
(6) ચાતુર્માસ
(7) નાજુક
(8) દ્વારા
(9) રૂબરૂ
(10) મૂર્ખાઇભર્યું
(11) કારગત
(12) રિક્ષાભાડું
In simple words: Choose the correct spelling for each given word from the options provided.

Exam Tip: For spelling corrections, practice common Gujarati words. Pay attention to short and long vowels, and consonant clusters, as they are frequent sources of errors.

 

2. નીચેના શબ્દોની સાચી સંધિ જોડોઃ

 

Question 1. નીચેના શબ્દોની સાચી સંધિ જોડોઃ
(1) રવિ + ઇન્દ્ર = (રવીન્દ્ર, રવિન્દ્ર, રવીન્દ્ર)
(2) ચાતુ + માસ = (ચાર્તુમાસ, ચાતુર્માસ, ચતુરમાસ)
(3) સત્ + જ = (સજ્જન, સજજન, સંજન)
(4) ઉપ + આ = (ઊપાય, ઉપાય, ઉપય)
(5) શ્રત્ + ધ = (શ્રધ્ધા, શ્રદ્ધા, ઋત્વા)
(6) વિ+ અવતાર = (વ્યવહાર, વ્યાવહાર, વિવહાર)
Answer:
(1) રવીન્દ્ર
(2) ચાતુર્માસ
(3) સજ્જન
(4) ઉપાય
(5) શ્રદ્ધા
(6) વ્યવહાર
In simple words: Combine the given parts of words correctly to form a single, grammatically proper word.

Exam Tip: Understand the rules of Gujarati sandhi (conjunction). Practice with examples to correctly combine different word parts, paying attention to vowel and consonant changes.

 

3. નીચેના શબ્દોના સમાસ ઓળખાવોઃ

 

Question 1. નીચેના શબ્દોના સમાસ ઓળખાવોઃ
(1) ચાતુર્માસ – (દ્વિગુ, તપુરુષ, દ્વન્ડ)
(2) પ્રભુભજન – (૮ન્દ્ર, તત્પરુષ, કર્મધારય)
(3) મૂર્ખાઈભર્યું – (મધ્યમપદલોપી, બહુવ્રીહિ, ઉપપદ)
(4) જીવનશેલી – (બહુવ્રીહિ, તપુરુષ, મધ્યમપદલોપી)
(5) ઋણમુક્ત – (મધ્યમપદલોપી, કર્મધારય, તપુરુષ)
(6) ક્ષમાયાચના – (તપુરુષ, કન્દ, બહુવ્રીહિ)
(7) રિક્ષાભાડું – (દ્વન્દ્ર, તપુરુષ, ઉપપદ)
(8) નામ-સરનામું – (કર્મધારય, દ્વન્દ્ર, તપુરુષ)
Answer:
(1) દ્વિગુ
(2) તત્પુરુષ
(3) ઉપપદ
(4) મધ્યમપદલોપી
(5) તત્પુરુષ
(6) તત્પુરુષ
(7) તત્પુરુષ
(8) દ્વન્દ્ર
In simple words: Identify the type of compound word (Samas) for each given term.

Exam Tip: Familiarize yourself with different types of Samas (compound words) in Gujarati grammar. Understand their structures and meanings to correctly categorize them.

 

4. નીચેના શબ્દોમાં કયો પ્રત્યય રહેલો છે, તે લખો: (પરપ્રત્યય, પૂર્વપ્રત્યય, એક પણ પ્રત્યય નહિ)

 

Question 1. નીચેના શબ્દોમાં કયો પ્રત્યય રહેલો છે, તે લખો: (પરપ્રત્યય, પૂર્વપ્રત્યય, એક પણ પ્રત્યય નહિ)
(1) દુકાનદાર
(2) પરિસ્થિતિ
(3) જગત
(4) શ્યામલ
(5) એકટાણું
(6) સજ્જન
Answer:
(1) પરપ્રત્યય
(2) પૂર્વપ્રત્યય
(3) પરપ્રત્યય
(4) પરપ્રત્યય
(5) એક પણ પ્રત્યય નહિ
(6) પૂર્વપ્રત્યય
In simple words: For each word, state if it has a prefix (પૂર્વપ્રત્યય), a suffix (પરપ્રત્યય), or no affix at all.

Exam Tip: To identify prefixes (પૂર્વપ્રત્યય) and suffixes (પરપ્રત્યય), find the root word and see if the added part comes before or after it. If nothing is added, state "no affix."

 

5. નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખોઃ

 

Question 1. નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખોઃ
(1) ગ્રાહક = (ઘરાક, વેપારી, દલાલ)
(2) ક્ષમા = (વીરત્વ, માફી, દાન)
(3) એકરાર = (કબૂલાત, સત્ય, સાચુકલાપણું)
(4) આચરણ = (પગ, રસપાન, વર્તન)
(5) શ્યામલ = (કાળું, લીલું, ચાર રસ્તા)
(6) કાંટો = (દુશ્મન, વિઘ્ન, શૂળ)
(7) મિથ્યા = (ફોગટ, મથવું, માન)
(8) ઓછાડ = (ધુમ્મસ, ચાદર, ઓઢાડવું)
(9) કારગત = (સફળ, ક્રિયાકર્મ, વિધિ)
(10) સૂઝ = (સમજ, સોજો, વિચાર)
Answer:
(1) ઘરાક
(2) માફી
(3) કબૂલાત
(4) વર્તન
(5) કાળું
(6) શૂળ
(7) ફોગટ
(8) ચાદર
(9) સફળ
(10) સમજ
In simple words: Write one synonym (word with similar meaning) for each of the given words.

Exam Tip: When providing synonyms, choose the most common and appropriate equivalent from the given options or from your knowledge, ensuring it fits the context.

 

6. નીચેની સંજ્ઞાઓનો પ્રકાર લખો:

 

Question 1. નીચેની સંજ્ઞાઓનો પ્રકાર લખો:
(1) છત્રી – (જાતિવાચક, વ્યક્તિવાચક, સમૂહવાચક)
(2) ઉપદેશ – (વ્યક્તિવાચક, ક્રિયાવાચક, ભાવવાચક)
(3) ચા-પાણી – (સમૂહવાચક, દ્રવ્યવાચક, જાતિવાચક)
(4) રશિયા – (દ્રવ્યવાચક, વ્યક્તિવાચક, જાતિવાચક)
(5) ભૂલ – (જાતિવાચક, ભાવવાચક, સમૂહવાચક)
(6) માણસ – (વ્યક્તિવાચક, જાતિવાચક, સમૂહવાચક)
(7) દિવસ – (ભાવવાચક, જાતિવાચક, વ્યક્તિવાચક)
(8) શ્રદ્ધા – (વ્યક્તિવાચક, દ્રવ્યવાચક, ભાવવાચક)
(10) લોકો – (સમૂહવાચક, વ્યક્તિવાચક, જાતિવાચક)
Answer:
(1) જાતિવાચક
(2) ભાવવાચક
(3) દ્રવ્યવાચક
(4) વ્યક્તિવાચક
(5) ભાવવાચક
(6) જાતિવાચક
(7) ભાવવાચક
(8) ભાવવાચક
(9) વ્યક્તિવાચક
(10) સમૂહવાચક
In simple words: Identify the specific type of noun (e.g., common, proper, abstract, collective) for each given word.

Exam Tip: Review the definitions of different noun types (જાતિવાચક, વ્યક્તિવાચક, ભાવવાચક, સમૂહવાચક, દ્રવ્યવાચક) to accurately classify each word.

 

7. નીચેનાં વાક્યોમાંના અલંકારોનો પ્રકાર લખોઃ

 

Question 1. નીચેનાં વાક્યોમાંના અલંકારોનો પ્રકાર લખોઃ
(1) એક શ્યામલ શ્યામા છત્રી મને ગમી. – (શ્વેષ, સજીવારોપણ, રૂપક)
(2) તમે ગળામાં માળાની જેમ મોટી દોરી રાખો.
(3) રાતે સીમમાં તડકાએ રાતવાસો કર્યો હોય ! – (શ્વેષ, અનન્વય, સજીવારોપણ)
(4) પ્રિયાનું મુખ તો ચંદ્ર કરતાંય સુંદર છે. – (અનન્વય, વ્યતિરેક, અનુપ્રાસ)
(5) છત્રી એટલી બધી ચંચળ બની જાય છે કે મારી વ્યાકુળ શેરી અને સહેજે વાર લાગતી નથી. – (શ્વેષ, ઉપમા, સજીવારોપણ)
Answer:
(1) શ્વેષ
(2) ઉપમા
(3) સજીવારોપણ
(4) વ્યતિરેક
(5) સજીવારોપણ
In simple words: Name the figure of speech (Alankar) used in each of the provided sentences.

Exam Tip: Understand the characteristics of different figures of speech (e.g., Upama for comparison, Sajiivropan for personification, Shlesh for double meaning) to correctly identify them in sentences.

 

નીચેના પ્રશ્નોના માગ્યા પ્રમાણે ઉત્તર લખો:

 

8. નીચેના રૂઢિપ્રયોગોના અર્થ લખોઃ

 

Question 1. નીચેના રૂઢિપ્રયોગોના અર્થ લખોઃ
(1) ફાંફાં મારવાં – વ્યર્થ પ્રયત્ન કરવા
(2) કારગત નીવડવું – સફળ થવું
(3) કદર કરવી – મહત્ત્વ સમજવું
(4) ત્યાગ કરવો – છોડી દેવું
(5) કશું ન વળવું – કોઈ ફાયદો ન થવો
Answer:
(1) ફાંફાં મારવાં – વ્યર્થ પ્રયત્ન કરવા
(2) કારગત નીવડવું – સફળ થવું
(3) કદર કરવી – મહત્ત્વ સમજવું
(4) ત્યાગ કરવો – છોડી દેવું
(5) કશું ન વળવું – કોઈ ફાયદો ન થવો
In simple words: Write down the meaning of each idiom given.

Exam Tip: For idioms, always provide the figurative meaning, not the literal translation of the words. Understand the context in which the idiom is typically used.

 

Question 9. નીચેના શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ લખોઃ
(1) ભીના વાળવાળી રૂપાળી સ્ત્રી – શ્યામા
(2) ચોમાસાની ઋતુના ચાર માસ – ચાતુર્માસ
(3) ઢાંકવા તેમજ ઓઢવા માટે વપરાતું વસ્ત્ર – ઓછાડ
(4) અડગ રહેવું તે – મક્કમ
Answer:
(1) શ્યામા
(2) ચાતુર્માસ
(3) ઓછાડ
(4) મક્કમ
In simple words: This question asks you to find a single word that correctly describes a given phrase or group of words. It's like finding a shorter way to say something specific.

Exam Tip: Understanding the context and common vocabulary is key for 'one-word substitution' questions. Practice such exercises to build your word bank.

 

Question 10. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ લખોઃ
(1) ઉધાર
(2) ટકાઉ
(3) સહેલું
(4) જ્ઞાન
(5) ભીની
(6) પ્રશ્ન
(7) નવી
(8) ઘટતું
(9) સજ્જન
(10) નકામો
(11) વ્યવહાર
(12) પ્રામાણિકતા
(13) મૂર્ખાઈ
(14) ઉપાય
Answer:
(1) ઉધાર X જમા
(2) ટકાઉ X તકલાદી
(3) સહેલું X અઘરું
(4) જ્ઞાન X અજ્ઞાન
(5) ભીની X સૂકી
(6) પ્રશ્ન X ઉત્તર
(7) નવી X જૂની
(8) ઘટતું X અણઘટતું
(9) સજ્જન X દુર્જન
(10) નકામો X કામનો
(11) વ્યવહારુ X અવ્યવહારુ
(12) પ્રામાણિકતા X અપ્રામાણિકતા
(13) મૂર્ખાઈ X શાણપણ
(14) ઉપાય X નિરુપાય
In simple words: For each word given, you need to provide a word that means the complete opposite. This shows your understanding of different meanings.

Exam Tip: Pay close attention to prefixes and suffixes, as they often indicate the opposite meaning of a word. Review common antonym pairs.

 

Question 11. નીચેના શબ્દોના અર્થ આપોઃ :
(1) પહેલા – પહેલા
(2) સાલ – શાલ
(3) શરત – સુરત
(4) સૂજ – સૂઝ
(5) આખુ – આખું
Answer:
(1) પહેલા – પ્રથમ
(2) સાલ – વર્ષ પહેલાં – પૂર્વે
શાલ – ઓઢવાનું વસ્ત્ર
(3) શરત – હોડ
(4) સૂજ – સોજો સરત – ધ્યાન
સૂઝ – સમજ
(5) આખું – બધું
આખુ – ઉંદર
In simple words: This task requires you to give the meaning or definition for each word. Sometimes a word can have more than one meaning, depending on how it is used.

Exam Tip: When a word has multiple meanings, try to provide the most common ones or those relevant to the chapter's context. Always look for homonyms and their distinct definitions.

 

Question 12. નીચેના તળપદા શબ્દોનાં શિષ્ટ રૂપ આપો? :
(1) ઓછાડ
(2) એકરાર
(3) ન વળવું
Answer:
(1) ચાદર
(2) કબૂલાત
(3) ફાયદો ન થવો
In simple words: You need to change words that are commonly used in local dialects or informal speech into their more formal or standard Gujarati equivalents. This helps to show a good range of vocabulary.

Exam Tip: Familiarize yourself with common colloquial terms and their standard counterparts. This improves comprehension and writing skills.

 

Question 13. નીચેના વાક્યોમાંથી વિશેષણ શોધીને તેનો પ્રકાર લખો
(1) (મું) નાની નાજુક છત્રી બતાવવા કહ્યું.
(2) તમારી છત્રી ટકાઉ હશે જ.
(3) પછીની પાંચ મિનિટમાં હું ભૂલી ગયો.
(4) આમાં પૈસાનો પ્રશ્ન નહોતો.
(5) વિચાર તો આખો બાયોડેટા લખાવવાનો હતો.
(6) તમે બે – ત્રણ કલાક પૂરતો પગારદાર માણસ રાખી શકો.
Answer:
(1) નાની - પ્રમાણવાચક નાજુક - ગુણવાચક
(2) ટકાઉ - ગુણવાચક
(3) પાંચ - સંખ્યાવાચક
(4) પૈસાનો - સંબંધવાચક
(5) આખો - પ્રમાણવાચક
(6) બે - ત્રણ - સંખ્યાવાચક
In simple words: In each sentence, find the word that describes a noun (a person, place, or thing), and then state what kind of description it is, like size, quality, or quantity.

Exam Tip: To identify adjectives, look for words that answer questions like "What kind?", "Which one?", or "How many?" about a noun. Then classify them by their specific type.

 

Question 14. નીચેનાં વાક્યોમાંથી ક્રિયાવિશેષણ શોધીને તેનો પ્રકાર લખોઃ
(1) એની પહેલાંની સાથે પણ છત્રી લેવા આવેલો.
(2) છત્રી પર નામ - સરનામું લખવાનો ઉપાય ખરેખર કારગત નીવડ્યો.
(3) પત્રલેખકની શ્રદ્ધા ચોક્કસ વધુ પડતી હતી.
(4) અમદાવાદ ઊતરતી વખતે બસમાં છત્રી ભૂલી ગયો.
(5) ઉપરના જેવી ઘણી સલાહો મને મળી.
(6) દુકાનદાર ક્યારના મારી સામે ધારીધારીને જોઈ રહ્યા છે.
Answer:
(1) પહેલાંની સાથે - સમયવાચક
(2) ખરેખર - અભિગમવાચક
(3) ચોક્કસ - અભિગમવાચક
(4) બસમાં - સ્થાનવાચક
(5) ઘણી - માત્રાસૂચક
(6) સામે - સ્થાનવાચક
In simple words: Your task is to find the word that describes how, when, where, or to what extent an action (verb) is done in each sentence. Then, you state what kind of description that word gives.

Exam Tip: Adverbs modify verbs, adjectives, or other adverbs. To find them, ask "How?", "When?", "Where?", "Why?", or "To what extent?" about the verb in the sentence.

 

Question 15. નીચેના શબ્દોના ધ્વનિઘટકો છૂટા પાડોઃ
(1) પ્રયત્નો
(2) સાનિધ્ય
(3) ક્ષમા
(4) છત્રી
(5) સ્મિત
Answer:
(1) પ્રયત્નો – \( પ્ + ર્ + અ + ય્ + અ + ત્ + ન્ + ઓ \)
(2) સાન્નિધ્ય – \( સ્ + આ + ન્ + ન્ + ઇ + ધ્ + ય્ + અ \)
(3) ક્ષમા – \( ક્ + ષ્ + અ + મ્ + આ \)
(4) છત્રી – \( છ્ + અ + ત્ + ર્ + ઈ \)
(5) સ્મિત – \( સ્ + મ્ + ઇ + ત્ + અ \)
In simple words: This question asks you to break down each given word into its basic sound components or phonemes. It shows how words are built from individual sounds.

Exam Tip: When splitting words into phonemes, remember to separate consonants and vowels. Pay special attention to conjunct consonants (like 'ક્ષ', 'ત્ર', 'જ્ઞ') as they represent combinations of sounds.

 

Question 16. નીચેનાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડો:

प्रश्न 1.

Answer:
1. કર્તરિરચના – એવી છત્રી અમે નથી રાખતા.
2. કર્મણિરચના – છત્રીના સ્ટોરમાં જઈ મારાથી છત્રી મગાઈ.
In simple words: This question requires you to connect the character with the correct statement they made. You match who said what from the story.

Exam Tip: To get full marks, recall key dialogues and attribute them correctly to the characters in the text. This tests your understanding of character roles.

प्रश्न 2.

Answer:
1. કર્તરિરચના – મેં છત્રી ખોઈ નાખી.
2. કર્મણિરચના – મારાથી પણ સ્મિત કરાયું.
In simple words: This question asks you to match grammatical structures, specifically identifying active (કર્તરિરચના) and passive (કર્મણિરચના) voice sentences.

Exam Tip: Understand the difference between active (subject performs action) and passive (subject receives action) voice to correctly identify these sentence types.

प्रश्न 3.

Answer:
1. ભાવેરચના – મારાથી ના નથી પાડી શકાતી.
2. પ્રેરકરચના – છત્રી ઉપર તમારું નામ – સરનામું લખાવડાવો.
In simple words: For this question, you need to match sentences with their grammatical structures, differentiating between sentences that express a state of being (ભાવેરચના) and those that show a causative action (પ્રેરકરચના).

Exam Tip: Bhavavachana often involves an inability or capacity, while Prerakrachana indicates that someone is causing another to perform an action. Look for these key indicators.

 

Question 17. નીચેનાં વાક્યોની પ્રેરક વાક્યરચના બનાવોઃ
(1) છત્રી ખોઈ નાખવાના વિક્રમો મેં એકથી વધુ વાર નોંધ્યા છે
(2) ... ટેલિફોન નંબર વગેરે બધું જ મેં લખ્યું.
(3) ઘરે ગયા પછી સીએ પૂછ્યું.
Answer:
(1) છત્રી ખોઈ નાખવાના વિક્રમો મેં એકથી વધુ વાર નોંધાવ્યા.
(2) ... ટેલિફોન નંબર વગેરે બધું જ (મું) લખાવડાવ્યું.
(3) ઘરે ગયા પછી સીએ પુછાવ્યું.
In simple words: You need to transform the given sentences into a causative structure. This means changing the sentence so that the subject causes someone else to perform the action.

Exam Tip: To convert a sentence to causative, identify the original action and then introduce a new subject that makes someone else perform that action. Often involves changing the verb form.