GSEB Class 10 Gujarati Textbook Solutions Chapter 5 શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ

સ્વાધ્યાય

1. નીચેના પ્રશ્નો સાથે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (V) નિશાની કરો.

Question 1. અમૂલ ડેરીના સ્વપ્રદૃષ્ટા કોણ હતા ?
(a) વર્ગીસ કુરિયન
(b) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
(c) વલ્લભભાઈ પટેલ
(d) એચ. એમ. પટેલ
Answer: (b) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પટેલને અમૂલ ડેરીની સ્થાપના પાછળના મુખ્ય વ્યક્તિ માનવામાં આવે છે.

Exam Tip: યાદ રાખો કે "સ્વપ્રદૃષ્ટા" શબ્દનો અર્થ ભવિષ્ય જોનાર અથવા કલ્પના કરનાર થાય છે, જે અહીં સંસ્થાના સ્થાપક માટે વપરાયો છે.

Question 2. વર્ગીસનો જન્મ કેરાલાના કયા ગામે થયો હતો ?
(a) જાપાન
(b) લંડન
(c) કેલિકટ
(d) આણંદ
Answer: (c) કેલિકટ
In simple words: વર્ગીસ કુરિયનનો જન્મ કેરાલા રાજ્યના કેલિકટ નામના શહેરમાં થયો હતો.

Exam Tip: વ્યક્તિઓના જન્મસ્થળ અને તારીખો જેવાં ચોક્કસ તથ્યો યાદ રાખવાં પરીક્ષામાં મદદરૂપ થાય છે.

Question 3. વર્ગિસ કુરિયને આણંદ નગરને અમૂલ ડેરી દ્વારા શેની ઓળખ અપાવી છે ?
(a) મિલ્ક સિટી
(b) ગ્રીન સિટી
(c) વિદ્યાનગરી
(d) કલા અને સંસ્કૃતિની નગરી
Answer: (a) મિલ્ક સિટી
In simple words: અમૂલ ડેરીની પ્રવૃત્તિઓને કારણે આણંદ શહેરને "મિલ્ક સિટી" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોમાં શહેર અને તેની મુખ્ય ઓળખ વચ્ચેનો સંબંધ સ્પષ્ટ રીતે યાદ રાખો.

2. નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

Question 1. ત્રિભુવનદાસે કુરિયનના આગમન પહેલાં કઈ સંસ્થાની સ્થાપના કરી હતી ?
Answer: ત્રિભુવનદાસે કુરિયનના આવતા પહેલાં 'ખેડા જિલ્લા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડ' નામની એક સંસ્થાની સ્થાપના કરી હતી.
In simple words: કુરિયન આવ્યા તે પહેલાં, ત્રિભુવનદાસે 'ખેડા જિલ્લા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડ' નામની સંસ્થા બનાવી હતી.

Exam Tip: જ્યારે આવા પ્રશ્નો પૂછાય ત્યારે સંસ્થાનું પૂરું નામ અને તેના સ્થાપકનું નામ બંને યાદ રાખો.

Question 2. વર્ગીસ કુરિયનની આત્મકથાનું નામ જણાવો.
Answer: વર્ગીસ કુરિયનની આત્મકથાનું નામ 'મારું સ્વપ્ન' છે.
In simple words: વર્ગીસ કુરિયને પોતાની જીવનગાથા 'મારું સ્વપ્ન' નામે લખી છે.

Exam Tip: પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓની આત્મકથાના નામ ખાસ કરીને યાદ રાખવા જોઈએ.

Question 3. વર્ગીસ કુરિયનની કયા વિશ્વવિદ્યાલયના કુલપતિ તરીકે નિમણૂક થઈ હતી ?
Answer: અલાહાબાદ વિશ્વ વિદ્યાલયના કુલપતિ (ચાન્સેલર) તરીકે વર્ગીસ કુરિયનની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.
In simple words: વર્ગીસ કુરિયનને અલાહાબાદ યુનિવર્સિટીના ચાન્સેલર બનાવવામાં આવ્યા હતા.

Exam Tip: મુખ્ય હોદ્દાઓ અને સંબંધિત સંસ્થાઓ વચ્ચેનો સંબંધ ધ્યાનપૂર્વક યાદ રાખો.

3. નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તર ઉત્તર લખો.

Question 1. વર્ગીસ કુરિયન ત્રિભુવનદાસના કયા ગુણોથી પ્રભાવિત થઈ તેમને ગુરુ માનતા હતા ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલની નિઃસ્વાર્થ સેવા, પરોપકારની લાગણી અને મનની મક્કમતા જેવા ગુણોથી વર્ગીસ તેમને પોતાના ગુરુ અને માર્ગદર્શક માનતા હતા. ત્રિભુવનદાસ પટેલનો પરિચય વધતા વર્ગીસને શ્રી પટેલ સાહેબના ઉત્તમ ગુણોનો ખ્યાલ આવે છે, જેના પરિણામે બંનેની મિત્રતા વધુ ઘનિષ્ઠ બને છે અને સહકારી ક્ષેત્રમાં સારા પરિણામો પ્રાપ્ત થાય છે.
In simple words: વર્ગીસ કુરિયન ત્રિભુવનદાસ પટેલના સેવાભાવી સ્વભાવ, પરોપકાર અને મનની મક્કમતા જેવા ગુણોથી ઘણા પ્રભાવિત થયા હતા. આથી, તેમણે ત્રિભુવનદાસ પટેલને પોતાના ગુરુ તરીકે સ્વીકાર્યા.

Exam Tip: જ્યારે ગુરુ-શિષ્ય સંબંધ વિશે પૂછવામાં આવે ત્યારે ગુરુના મુખ્ય ગુણો અને શિષ્ય પર તેની અસર સ્પષ્ટપણે દર્શાવો.

Question 2. ઇજનેરીનો અભ્યાસ પૂર્ણ થતાં કુરિયનની કઈ કંપનીમાં પસંદગી થઈ હતી ? તે કંપની એમણે શા માટે છોડી દીધી ?
Answer: ઇજનેરીનો અભ્યાસ પૂરો થયા પછી કુરિયનની ઈ.સ. 1944માં 'ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપની' (ટીસ્કો)માં 'એપ્રેન્ટીસ' તરીકે નોકરી માટે પસંદગી થઈ હતી. આ કંપનીમાં હૉન મથાઈ ડાયરેક્ટર હતા, જેઓ વર્ગીસના મામા હતા. આથી, બધા કર્મચારીઓ વર્ગીસને 'અમલદારનો ભાણેજ છે' એવા નામે ઓળખતા હતા. વર્ગીસ કુરિયન પોતાને 'કુરિયન' તરીકે ઓળખાવવા માંગતા હતા, તેથી તેમણે આ નોકરી છોડી દીધી.
In simple words: ઇજનેરીનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી કુરિયનને 1944માં ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપની (TISCO)માં એપ્રેન્ટિસ તરીકે નોકરી મળી. તેમણે આ નોકરી છોડી દીધી કારણ કે તેમના મામા તે કંપનીના ડિરેક્ટર હતા, અને અન્ય કર્મચારીઓ તેમને 'અમલદારના ભાણેજ' તરીકે ઓળખાવતા હતા, જ્યારે તેઓ માત્ર 'કુરિયન' તરીકે ઓળખાવા માંગતા હતા.

Exam Tip: પ્રશ્નના બંને ભાગ-કંપનીનું નામ અને નોકરી છોડવાનું કારણ-સ્પષ્ટપણે સમજાવવા જરૂરી છે.

Question 3. સહકારી ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવવા માટે કુરિયને આપેલો ફાળો પાઠને આધારે વર્ણવો.
Answer: સહકારી ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવવા માટે કુરિયને અનેક પ્રયત્નો કર્યા અને તેના પરિણામે સહકારી ક્ષેત્ર વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધિ પામ્યું. કુરિયને ત્રિભુવનદાસ પટેલ સાથે મળીને કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. ખેડૂતોને પોતાના ઢોરના દૂધ વેચાણ માટે અન્ય વેપારીઓ કે દલાલો પર આધાર ન રાખવો પડે તે માટે સહકારી પદ્ધતિ અપનાવી. કુરિયનના આ સહયોગથી આ પ્રવૃત્તિને ગતિ મળી. ભારતના લગભગ બધાં રાજ્યોને 'ઑપરેશન ફ્લડ' થી જોડ્યા, તેમણે 'નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ' (એન.ડી.ડી.બી.)ની સ્થાપના કરી. ઉપરાંત 'ગુજરાત કૉ-ઑપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન' પણ બનાવ્યું. આમ, અથાક મહેનત અને સંપૂર્ણ નિષ્ઠાથી વર્ષો સુધી સતત માર્ગદર્શક અને પ્રેરણાસ્રોત બની સહકારી ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવી દીધી. 'અમૂલ' ડેરીને વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધિ અપાવી.
In simple words: કુરિયને ત્રિભુવનદાસ પટેલ સાથે મળીને સહકારી ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવી. તેમણે ખેડૂતોને દલાલો પર નિર્ભર રહેવાથી બચાવવા માટે સહકારી પદ્ધતિનો પ્રચાર કર્યો, 'ઓપરેશન ફ્લડ' શરૂ કર્યું, અને 'નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ' (NDDB) જેવી સંસ્થાઓ સ્થાપી. આનાથી 'અમૂલ'ને વિશ્વભરમાં ઓળખ મળી.

Exam Tip: કુરિયનના ફાળાને સમજાવતી વખતે મુખ્ય સંસ્થાઓ, યોજનાઓ અને તેમની સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ કરો.

સ્વાધ્યાય

નીચેના પ્રશ્નો સાથે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ઉત્તર લખો.

Question 1. કયા વારે શાળા સવારની હોય છે ?
(A) રવિવારે
(B) સોમવારે
(C) શુક્રવારે
(D) શનિવારે
Answer: (D) શનિવારે
In simple words: શાળા શનિવારે સવારની પાળીમાં હોય છે.

Exam Tip: આવા સામાન્ય જ્ઞાનના પ્રશ્નો માટે ચોક્કસ માહિતી યાદ રાખો.

Question 2. તળાવ પાસે કયા ભગવાનનું મંદિર આવેલું હતું ?
(A) મહાદેવજીનું
(B) રામજીનું
(C) હનુમાનજીનું
(D) બળિયાદેવજીનું
Answer: (C) હનુમાનજીનું
In simple words: તળાવ નજીક હનુમાનજીનું મંદિર આવેલું હતું.

Exam Tip: સ્થાન અને સંબંધિત વસ્તુઓ અથવા સ્થાનોને યાદ રાખો.

Question 3. બધા મિત્રો ભેગા મળીને શું ઝાપટે છે ?
(A) રેવડી
(B) પેંડા
(C) ગાંઠિયા
(D) સેવ-મમરા
Answer: (A) રેવડી
In simple words: બધા મિત્રો સાથે મળીને રેવડી ખાય છે.

Exam Tip: વાર્તાના પ્રસંગો અને તેમાં સામેલ વસ્તુઓને ધ્યાનપૂર્વક વાંચો.

Question 4. ત્રિભુવનદાસ કોની પાસેથી એક ચોપડી વાંચવા લાવે છે ?
(A) કાકી પાસેથી
(B) કાકીના દીકરા પાસેથી
(C) કાકાના દીકરા પાસેથી
(D) પિતાના મિત્ર પાસેથી
Answer: (C) કાકાના દીકરા પાસેથી
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પોતાના કાકાના દીકરા પાસેથી એક પુસ્તક વાંચવા માટે લાવે છે.

Exam Tip: વાર્તામાં પાત્રો વચ્ચેના સંબંધો અને તેમની પ્રવૃત્તિઓ યાદ રાખો.

Question 5. ત્રિભુવનદાસ કયા વિષય ઉપર નિબંધ લખે છે ?
(A) નાસ્તાથી થતા લાભ
(B) તરવાથી થતા લાભ
(C) સંપ ત્યાં જંપ
(D) સહકાર
Answer: (D) સહકાર
In simple words: ત્રિભુવનદાસ "સહકાર" વિષય પર નિબંધ લખે છે.

Exam Tip: મુખ્ય પાત્રોની પ્રવૃત્તિઓ અને તેમના વિષયોને યાદ રાખો.

Question 6. ત્રિભુવનદાસ કોની હાજરીમાં ‘સહકાર' નિબંધ વાંચે છે ?
(A) સૌ મિત્રોની
(B) સૌ કાકાઓની
(C) સૌ માતાઓની
(D) સૌ સખીઓની
Answer: (A) સૌ મિત્રોની
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પોતાના મિત્રોની હાજરીમાં 'સહકાર' વિશેનો નિબંધ વાંચે છે.

Exam Tip: ઘટનાઓ અને તેમાં સામેલ પાત્રોને યાદ રાખવા જોઈએ.

Question 7. 'ખેડા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડ' સંસ્થાની સ્થાપના કોણે કરી ?
(A) વર્ગીસ કુરિયન
(B) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
(C) મણિભાઈ પટેલ
(D) દેવ વલ્લભભાઈ પટેલ
Answer: (B) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
In simple words: 'ખેડા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડ' ની સ્થાપના ત્રિભુવનદાસ પટેલે કરી હતી.

Exam Tip: સંસ્થાનું નામ અને તેના સ્થાપકનું નામ બરાબર યાદ રાખો.

Question 8. અમૂલ બ્રાન્ડને વિશ્વના નકશા ઉપર પ્રસ્થાપિત કરનાર સ્વપશિલ્પી કોણ હતા ?
(A) જવાહરલાલ નેહરુ
(B) લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી
(C) વર્ગીસ કુરિયન
(D) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
Answer: (C) વર્ગીસ કુરિયન
In simple words: અમૂલ બ્રાન્ડને વિશ્વ સ્તરે પ્રખ્યાત કરનાર મુખ્ય વ્યક્તિ વર્ગીસ કુરિયન હતા.

Exam Tip: વ્યક્તિઓના મુખ્ય યોગદાનને તેમની સિદ્ધિઓ સાથે યાદ રાખો.

Question 9. શ્વેતક્રાંતિના બે પ્રણેતાઓએ કેટલા દાયકાઓ સુધી સાથે કામ કર્યું ?
(A) બે
(B) ચાર
(C) એક
(D) ત્રણ
Answer: (B) ચાર
In simple words: શ્વેતક્રાંતિના બે મુખ્ય નેતાઓએ ચાલીસ વર્ષ સુધી સાથે કામ કર્યું.

Exam Tip: દાયકાઓમાં દર્શાવેલ સમયગાળાને વર્ષોમાં રૂપાંતરિત કરીને યાદ રાખો (એક દાયકો = 10 વર્ષ).

Question 10. કઈ બ્રાન્ડને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધિ મળી ?
(A) સુમૂલ
(B) દૂધસાગર
(C) અમૂલ
(D) બરોડા
Answer: (C) અમૂલ
In simple words: અમૂલ બ્રાન્ડને આખી દુનિયામાં ઓળખ મળી.

Exam Tip: મુખ્ય બ્રાન્ડનું નામ અને તેની વૈશ્વિક ઓળખને યાદ રાખો.

Question 11. ત્રિભુવનદાસે વિદ્યાર્થી જીવન ક્યાં પસાર કર્યું હતું ?
(A) યુનિવર્સિટીમાં
(B) ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં
(C) વેડછી વિદ્યાપીઠમાં
(D) લોકભારતી સણોસરામાં
Answer: (B) ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં
In simple words: ત્રિભુવનદાસે પોતાનો વિદ્યાર્થીકાળ ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં વિતાવ્યો હતો.

Exam Tip: પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓના શિક્ષણ સ્થળો યાદ રાખો.

Question 12. મીઠાનો સત્યાગ્રહ કઈ સાલમાં થયેલો ?
(A) 1920
(B) 1930
(C) 1935
(D) 1919
Answer: (B) 1930
In simple words: મીઠાનો સત્યાગ્રહ 1930માં થયો હતો.

Exam Tip: ઐતિહાસિક ઘટનાઓ અને તેની તારીખોને ચોક્કસપણે યાદ રાખો.

Question 13. ત્રિભુવનદાસ પટેલે કયા સમયગાળા દરમિયાન ખેડૂતો સાથે કામ કર્યું?
(A) 1940-'11
(B) 1941-42
(C) 1939-40
(D) 1942-'43
Answer: (A) 1940-'11
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પટેલે 1940થી 1941ના સમયગાળા દરમિયાન ખેડૂતો સાથે કામ કર્યું.

Exam Tip: પ્રશ્નમાં આપેલા સમયગાળાના વિકલ્પોને ધ્યાનપૂર્વક જુઓ અને ચોક્કસ વર્ષોને ઓળખો.

Question 14. 1940માં કયા જિલ્લાના ખેડૂતો સાથે મળીને સહકારી મંડળીની સ્થાપના થઈ ?
(A) આણંદ
(B) બરોડા
(C) ગોધરા
(D) ખેડા
Answer: (D) ખેડા
In simple words: 1940માં ખેડા જિલ્લાના ખેડૂતો સાથે મળીને સહકારી મંડળીની સ્થાપના થઈ હતી.

Exam Tip: ચોક્કસ ઘટનાઓ સાથે સંકળાયેલા જિલ્લાઓ અથવા સ્થાનોને યાદ રાખો.

Question 15. સહકારી મંડળીની સ્થાપના માટે કોનું માર્ગદર્શન મળ્યું હતું ?
(A) ચીમનભાઈ પટેલ
(B) એચ. એમ. પટેલ
(C) વલ્લભભાઈ પટેલ
(D) ભાઈલાલભાઈ પટેલ
Answer: (C) વલ્લભભાઈ પટેલ
In simple words: સહકારી મંડળીની સ્થાપના માટે વલ્લભભાઈ પટેલનું માર્ગદર્શન મળ્યું હતું.

Exam Tip: મુખ્ય વ્યક્તિઓ અને તેમના યોગદાન અથવા માર્ગદર્શનને યાદ રાખો.

Question 16. કઈ કંપનીથી ખેડૂતો ત્રાસેલા હતા ?
(A) નેલસન
(B) પોલસન
(C) ભેંસલે
(D) આરે
Answer: (B) પોલસન
In simple words: ખેડૂતો પોલસન નામની કંપનીથી પીડાઈ રહ્યા હતા.

Exam Tip: વાર્તામાં દર્શાવેલા સંઘર્ષના કારણો અને તેમાં સામેલ પક્ષોને યાદ રાખો.

Question 17. ખેડા જિલ્લા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડની શરૂઆત કોણે કરી ?
(A) એક ખેડૂતે
(B) બધાએ ભેગા મળીને
(C) ખેડૂત સંઘે
(D) ગામના સરપંચે
Answer: (B) બધાએ ભેગા મળીને
In simple words: ખેડા જિલ્લા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી લિમિટેડની શરૂઆત સૌએ સાથે મળીને કરી હતી.

Exam Tip: સહકારી પ્રવૃત્તિઓની સ્થાપના સામાન્ય રીતે સામૂહિક પ્રયત્નોથી થાય છે, જે આ પ્રશ્નમાં દર્શાવાયું છે.

Question 18. ઈ.સ. 1950થી કોની જુગલબંધી જામી ?
(A) ચીમનભાઈ-હિતેન્દ્રભાઈ
(B) કેશુભાઈ-નરેન્દ્ર મોદી
(C) ત્રિભુવનદાસ-વર્ગીસ કુરિયન
(D) ભાઈલાલભાઈ – માધવસિંહ સોલંકી
Answer: (C) ત્રિભુવનદાસ-વર્ગીસ કુરિયન
In simple words: 1950થી ત્રિભુવનદાસ અને વર્ગીસ કુરિયનની જોડી જામી હતી.

Exam Tip: ઐતિહાસિક જોડાણો અને તેમની તારીખોને યાદ રાખો.

Question 19. સહકારી મંડળીની સ્થાપના અંગેના વિચાર બીજનું વાવેતર કોણે કર્યું હતું ?
(A) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે
(B) લાલબહાદુર શાસ્ત્રીએ
(C) ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે
(D) શ્રીમતી શારદા મુખરજીએ
Answer: (A) સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે
In simple words: સહકારી મંડળી બનાવવાનો પ્રથમ વિચાર સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે આપ્યો હતો.

Exam Tip: કોઈ પણ મોટા કાર્યના પ્રારંભિક વિચાર અથવા પ્રેરણા આપનાર વ્યક્તિને યાદ રાખો.

Question 20. ત્રિભુવનદાસનું અવસાન કઈ તારીખે થયું ?
(A) 2 જૂન, 1933
(B) 3 જૂન, 1994
(C) 3 જૂન, 1995
(D) 1 જૂન, 1990
Answer: (B) 3 જૂન, 1994
In simple words: ત્રિભુવનદાસનું નિધન 3 જૂન, 1994 ના રોજ થયું હતું.

Exam Tip: મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓની જન્મ અને મૃત્યુની તારીખો યાદ રાખો.

Question 21. અવસાન સમયે ત્રિભુવનદાસની ઉમર કેટલી હતી ?
(A) 85 વર્ષ
(B) 90 વર્ષ
(C) 89 વર્ષ
(D) 9 વર્ષ
Answer: (C) 89 વર્ષ
In simple words: જ્યારે ત્રિભુવનદાસનું નિધન થયું, ત્યારે તેમની ઉંમર 89 વર્ષની હતી.

Exam Tip: આવા પ્રશ્નોમાં ઉંમરની ગણતરી જન્મ અને મૃત્યુની તારીખોના આધારે કરી શકાય છે, જો તારીખો યાદ હોય.

Question 22. ત્રિભુવનદાસને કયા દેશનો “રેમન મૅસેસે” એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો ?
(A) નેધરલેન્ડનો
(B) નૉર્વેનો
(C) જાપાનનો
(D) ફિલિપાઇન્સનો
Answer: (D) ફિલિપાઇન્સનો
In simple words: ત્રિભુવનદાસને ફિલિપાઇન્સ દેશનો "રેમન મેગ્સેસે" એવોર્ડ મળ્યો હતો.

Exam Tip: પ્રખ્યાત એવોર્ડ અને તે કયા દેશ દ્વારા આપવામાં આવે છે તે યાદ રાખો.

Question 23. ત્રિભુવનદાસને ભારત સરકાર તરફથી કયો એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો ?
(A) પદ્મશ્રી
(B) પદ્મભૂષણ
(C) પદ્મવિભૂષણ
(D) ભારત રત્ન
Answer: (B) પદ્મભૂષણ
In simple words: ભારત સરકારે ત્રિભુવનદાસને પદ્મભૂષણ એવોર્ડથી સન્માનિત કર્યા હતા.

Exam Tip: ભારત સરકાર દ્વારા અપાતા વિવિધ સન્માનો અને તે કયા વ્યક્તિઓને મળ્યા છે તે યાદ રાખો.

Question 24. ત્રિભુવનદાસને પદ્મભૂષણનો એવોર્ડ કઈ સાલમાં આપવામાં આવ્યો હતો ?
(A) 1962
(B) 1963
(C) 1964
(D) 1965
Answer: (C) 1964
In simple words: ત્રિભુવનદાસને 1964માં પદ્મભૂષણ એવોર્ડ મળ્યો હતો.

Exam Tip: એવોર્ડ અને તે કઈ સાલમાં મળ્યો તેની ચોક્કસ તારીખ યાદ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.

Question 25. ત્રિભુવનદાસે કઈ સાલમાં અમૂલ ડેરીના અધ્યક્ષ સ્થાનેથી સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ લીધી ?
(A) 1970
(B) 1971
(C) 1972
(D) 1969
Answer: (B) 1971
In simple words: ત્રિભુવનદાસે 1971માં અમૂલ ડેરીના અધ્યક્ષ પદ પરથી પોતાની મરજીથી નિવૃત્તિ લીધી.

Exam Tip: મુખ્ય વ્યક્તિઓના કાર્યકાળ અને નિવૃત્તિની તારીખોને યાદ રાખો.

Question 26. ત્રિભુવનદાસને નિવૃત્તિ સમયે કેટલા રૂપિયાની થેલી ભેટ મળી ?
(A) પાંચ લાખ પંચાવન હજાર
(B) છ લાખ સિત્તેર હજાર
(C) સાત લાખ સાંઈઠ હજાર
(D) છ લાખ એંસી હજાર
Answer: (D) છ લાખ એંસી હજાર
In simple words: ત્રિભુવનદાસને નિવૃત્તિ સમયે છ લાખ એંસી હજાર રૂપિયાની ભેટ મળી હતી.

Exam Tip: ચોક્કસ આંકડા અને રકમ યાદ રાખો, કારણ કે તે સીધા પ્રશ્નોમાં પૂછાઈ શકે છે.

Question 27. મંડળીના દરેક સભ્ય કેટલા રૂપિયા થેલીમાં અર્પણ કર્યા હતા ?
(A) પાંચ રૂપિયા
(B) એક-એક રૂપિયો
(C) ત્રણ રૂપિયા
(D) દસ રૂપિયા
Answer: (B) એક-એક રૂપિયો
In simple words: મંડળીના દરેક સભ્યએ થેલીમાં એક-એક રૂપિયો આપ્યો હતો.

Exam Tip: આવા સામુદાયિક યોગદાનના વિગતો યાદ રાખો, જે સહકારી ભાવના દર્શાવે છે.

Question 28. ત્રિભુવનદાસના ધર્મપત્નીનું શું નામ હતું ?
(A) મીરાંબહેન
(B) મણિબહેન
(C) શારદાબહેન
(D) નર્મદાબહેન
Answer: (B) મણિબહેન
In simple words: ત્રિભુવનદાસના પત્નીનું નામ મણિબહેન હતું.

Exam Tip: મુખ્ય પાત્રોના પરિવારના સભ્યોના નામ યાદ રાખો.

Question 29. ત્રિભુવનદાસે કઈ કાર્ય યોજના શરૂ કરી ?
(A) ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન
(B) ત્રિભુવન કૉર્પોરેશન
(C) ત્રિભુવન મંગલમ્
(D) ત્રિભુવન રીસર્ચ સેન્ટર
Answer: (A) ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન
In simple words: ત્રિભુવનદાસે 'ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન' નામની યોજના શરૂ કરી.

Exam Tip: વ્યક્તિઓ દ્વારા શરૂ કરાયેલી મુખ્ય સંસ્થાઓ અથવા યોજનાઓના નામ યાદ રાખો.

Question 30. ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશનનો લાભ કેટલા ગામડાંને મળે છે ?
(A) પાંચસોથી વધુ
(B) છસૌથી વધુ
(C) સાડા પાંચસોથી વધુ
(D) સાતસોથી વધુ
Answer: (B) છસૌથી વધુ
In simple words: ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશનનો ફાયદો છસોથી વધુ ગામડાંને મળે છે.

Exam Tip: સંસ્થાઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સેવાઓની વ્યાપકતા દર્શાવતા આંકડા યાદ રાખો.

Question 31. ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશનમાં કોના હિતની સેવાપાય સર્વે કરી ?
(A) સ્ત્રીઓ અને બાળકોના
(B) યુવાનો અને યુવતીઓના
(C) સ્ત્રીઓ અને પુરુષના
(D) વૃદ્ધાઓ અને વૃદ્ધોના
Answer: (A) સ્ત્રીઓ અને બાળકોના
In simple words: ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશનમાં સ્ત્રીઓ અને બાળકોના કલ્યાણ માટેની સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે.

Exam Tip: સંસ્થાના મુખ્ય લક્ષ્ય જૂથ અને તેમની સેવાઓ યાદ રાખો.

Question 32. પશુચિકિત્સા માટે કયું ફાઉન્ડેશન કામ કરે છે ?
(A) અમૂલ ડેરી
(B) પૉલસન
(C) ઇંદિરા ગાંધી
(D) ત્રિભુવન
Answer: (D) ત્રિભુવન
In simple words: પશુચિકિત્સા માટે 'ત્રિભુવન' ફાઉન્ડેશન કામ કરે છે.

Exam Tip: વિવિધ સંસ્થાઓ અને તેમના કાર્યક્ષેત્રોને યાદ રાખો.

Question 33. શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતા કોણ ગણાય છે ?
(A) મેનકા ગાંધી
(B) નરેન્દ્ર મોદી
(C) વલ્લભભાઈ પટેલ
(D) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
Answer: (D) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પટેલને શ્વેતક્રાંતિના મુખ્ય સ્થાપક માનવામાં આવે છે.

Exam Tip: આવા પાયાના પ્રશ્નોમાં મુખ્ય વ્યક્તિ અને તેમનો મુખ્ય ફાળો યાદ રાખો.

Question 34. સહકારી મંડળીના સ્વપ્તા કોણ મનાય છે ?
(A) કેશુભાઈ પટેલ
(B) નીતિન પટેલ
(C) વિજય રૂપાણી
(D) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
Answer: (D) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પટેલને સહકારી મંડળીના સ્વપ્નદૃષ્ટા માનવામાં આવે છે.

Exam Tip: "સ્વપ્નદૃષ્ટા" શબ્દનો અર્થ અને તેના માટે યોગ્ય વ્યક્તિને યાદ રાખો.

Question 35. ‘વિના સહકાર, નહિ ઉદ્ધાર ની ઉક્તિ કોણે સાર્થક કરી બતાવી ?
(A) ત્રિભુવનદાસ પટેલે
(B) જ્ઞાની ઝેલસિંઘે
(C) આનંદીબેન પટેલે
(D) જયલલિતાએ
Answer: (A) ત્રિભુવનદાસ પટેલે
In simple words: "વિના સહકાર, નહીં ઉદ્ધાર" આ કહેવતને ત્રિભુવનદાસ પટેલે સાચી સાબિત કરી બતાવી.

Exam Tip: પ્રખ્યાત સૂત્રો અને તેમને કોણે સાચા ઠેરવ્યા તે યાદ રાખો.

Question 36. ત્રિભુવનદાસ પટેલે પોતાના સેવાકીય કાર્યોથી કોના હૃદયમાં આદરણીય સ્થાન જમાવ્યું ?
(A) ખેડા જિલ્લાના માણસોમાં
(B) ગુજરાતના ખેડૂતોમાં
(C) ખેડાની સ્ત્રીઓમાં
(D) ભારતના ગરીબ ખેડૂતોમાં
Answer: (B) ગુજરાતના ખેડૂતોમાં
In simple words: ત્રિભુવનદાસ પટેલે પોતાના સેવાભાવી કાર્યોથી ગુજરાતના ખેડૂતોના હૃદયમાં માનભર્યું સ્થાન મેળવ્યું.

Exam Tip: વ્યક્તિઓના કાર્યોની અસર અને તેમને કોણે માન આપ્યું તે યાદ રાખો.

Question 37. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયને કયા વિષયનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો ?
(A) તબીબીનો
(B) ઇજનેરીનો
(C) ડેરી ઉદ્યોગનો
(D) સિરામિ કનો
Answer: (B) ઇજનેરીનો
In simple words: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયને ઇજનેરીના વિષયનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો.

Exam Tip: વ્યક્તિઓની શૈક્ષણિક પૃષ્ઠભૂમિ અને મુખ્ય અભ્યાસ વિષયો યાદ રાખો.

Question 38. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને કઈ સાલમાં નોકરી મળી ?
(A) 1939
(B) 1942
(C) 1944
(D) 1945
Answer: (C) 1944
In simple words: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને 1944માં નોકરી મળી હતી.

Exam Tip: મુખ્ય ઘટનાઓની ચોક્કસ તારીખો યાદ રાખો.

Question 39. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને કઈ કંપનીમાં નોકરી મળી ?
(A) નેલસન
(B) પૉલસન
(C) હુડકો
(D) ટીસ્કો
Answer: (D) ટીસ્કો
In simple words: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને TISCO કંપનીમાં નોકરી મળી હતી.

Exam Tip: વ્યક્તિઓ જ્યાં કાર્ય કરતા હતા તે કંપનીઓ અથવા સંસ્થાઓના નામ યાદ રાખો.

Question 40. ટીકો કંપનીમાં ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનનો હોદો શો હતો ?
(A) મેનેજર
(B) એમ.ડી.
(C) એપ્રેન્ટિસ
(D) જુનિયર ક્લાર્ક
Answer: (C) એપ્રેન્ટિસ
In simple words: TISCO કંપનીમાં ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન એપ્રેન્ટિસના હોદ્દા પર હતા.

Exam Tip: વ્યક્તિઓના કારકિર્દીના પ્રારંભિક હોદ્દાઓ યાદ રાખો.

Question 41. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનના મામાનું શું નામ હતું ?
(A) જ્હૉન કિંગ
(B) હૉન રેવરેડ
(C) હૉન મથાઈ
(D) જ્હૉન બાલા
Answer: (C) હૉન મથાઈ
In simple words: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનના મામાનું નામ હૉન મથાઈ હતું.

Exam Tip: પાત્રોના પારિવારિક સંબંધો અને તેમના નામ યાદ રાખો.

Question 42. હોન મથાઈ ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શું હતા ?
(A) ડાયરેક્ટર
(B) હેડ ક્લાર્ક
(C) ઇજનેર
(D) ઍપ્રેન્ટિસ
Answer: (A) ડાયરેક્ટર
In simple words: હૉન મથાઈ ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ડાયરેક્ટર હતા.

Exam Tip: વ્યક્તિઓના હોદ્દાઓ અને સંબંધિત સંસ્થાઓને યાદ રાખો.

Question 43. ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં લોકો કુરિયનને કયા નામે ઓળખતા હતા?
(A) અમલદારનો ભાણેજ
(B) અમલદારનો ચમચો
(C) તાતાનો ક્લાર્ક
(D) અમલદારનો પુત્ર
Answer: (A) અમલદારનો ભાણેજ
In simple words: ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં લોકો કુરિયનને "અમલદારનો ભાણેજ" તરીકે ઓળખતા હતા.

Exam Tip: પાઠમાં દર્શાવેલા અનૌપચારિક સંબોધનો અથવા ઉપનામો યાદ રાખો.

Question 44. કુરિયનના રહેવા માટે કોણે નોકરી છોડી ?
(A) જ્હોન મથાઈએ
(B) તાતાના ક્લાકે.
(C) કુરિયને
(D) જ્હૉન વર્ગીસે
Answer: (C) કુરિયને
In simple words: કુરિયને પોતાને ફક્ત "કુરિયન" તરીકે ઓળખાવવા માટે નોકરી છોડી.

Exam Tip: પાત્રો દ્વારા લેવાયેલા મુખ્ય નિર્ણયો અને તેના કારણો યાદ રાખો.

Question 45. આણંદનગરને કઈ ડેરી મળી ?
(a) સુમૂલ
(b) અમૂલ
(c) દૂધસાગર
(d) બનાસ
Answer: (b) અમૂલ
In simple words: Anandnagar is known for Amul, which is a very famous dairy company in India. This company brought a lot of growth to the town.

Exam Tip: Remember to associate Anandnagar with the prominent Amul brand, as this is a key factual connection often tested.

Question 46. 'અમૂલ ડેરી' દ્વારા આણંદનગરને કયા સિટીની ઓળખ મળી ?
(a) ફર્સ્ટ ડેરી
(b) મિલ્ક સીટી
(c) સહકારી સીટી
(d) આનંદી સીટી
Answer: (b) મિલ્ક સીટી
In simple words: Amul Dairy gave Anandnagar the special name of 'Milk City' because of its huge contribution to milk production. This name shows its main industry.

Exam Tip: Note how a major industry or product can give a city a unique and widely recognized nickname.

Question 47. વર્ગીસનો જન્મ કયા ખ્રિસ્તી પરિવારમાં થયો હતો ?
(a) કૅથોલિક
(b) સિરિયન
(c) પ્રોટેસ્ટ
(d) ઑલ્ડ
Answer: (b) સિરિયન
In simple words: Verghese Kurien was born into a Syrian Christian family. This specific detail about his family origin is important to recall.

Exam Tip: Biographical details about family background and origins are often included in questions about prominent personalities.

Question 48. વર્ગીસની જન્મ તારીખ કઈ છે ?
(a) 16-1-1921
(b) 26-11-1930
(c) 26-10-1940
(d) 26-09-1937
Answer: (a) 16-1-1921
In simple words: Verghese Kurien's date of birth is January 16, 1921. Remembering this date is a key fact.

Exam Tip: Always pay close attention to exact dates, especially birth dates of historical figures, as they are frequently tested.

Question 49. વર્ગીસનો જન્મ કેરાલાના કયા ગામે થયો હતો ?
(a) મુન્નારે
(b) થેકડી
(c) કેલિકટ
(d) કરવું
Answer: (c) કેલિકટ
In simple words: Verghese Kurien was born in Calicut, a town located in Kerala. This place marks his early life.

Exam Tip: Important geographical locations associated with key figures, such as their birthplace, should always be noted.

Question 50. વર્ગીસના પિતાનું શું નામ હતું ?
(a) રાધવન
(b) નારાયાન
(c) પુથેન પરક્કલ
(d) જ્હૉન પનીરન
Answer: (c) પુથેન પરક્કલ
In simple words: Verghese Kurien's father was named Puthen Parakkal. This is a direct biographical detail.

Exam Tip: Remembering the names of family members, like parents, can provide context to a person's background.

Question 51. પુથેન પરેલ શું કામ કરતા હતા ?
(a) સિવિલ સર્જનનું
(b) ઇજનેરનું
(c) Missing Option
(d) ધર્મ પ્રચારકનું
Answer: (a) સિવિલ સર્જનનું
In simple words: Puthen Parakkal, Verghese Kurien's father, worked as a Civil Surgeon. This shows his professional background.

Exam Tip: The professions of immediate family members can often be a tested detail when discussing a person's upbringing.

Question 52. વર્ગીસના માતાને શેમાં વિશેષ રસ હતો ?
(a) પૈસા કમાવામાં
(b) શિક્ષણ/સંગીતમાં
(c) નૃત્ય/આર્ટ્સમાં
(d) સિલાઈ અને રસોઈમાં
Answer: (b) શિક્ષણ/સંગીતમાં
In simple words: Verghese Kurien's mother was especially interested in education and music. This reveals her personal passions.

Exam Tip: Details about a person's family interests can sometimes hint at influences on their own life or personality.

Question 53. વર્ગીસના માતાને કયું વાઘ વગાડતાં આવડતું હતું ?
(a) ઑર્ગન
(b) હારમોનિયમ
(c) પિયાનો
(d) વીણા
Answer: (c) પિયાનો
In simple words: Verghese Kurien's mother knew how to play the piano. This specific musical talent is an interesting detail.

Exam Tip: Specific hobbies or talents, especially musical ones, can be memorable facts to include in a profile.

Question 54. વર્ગીસને કેટલા ભાઈ-બહેનો હતા ?
(a) બે
(b) પાંચ
(c) ચાર
(d) પાંચ
Answer: (c) ચાર
In simple words: Verghese Kurien had four siblings. This indicates the size of his family.

Exam Tip: Basic family structure, like the number of siblings, is a straightforward factual detail.

Question 55. ચાર ભાઈ-બહેનોમાં વર્ગીસનું સ્થાન કેટલામું હતું ?
(a) પહેલું
(b) બીજું
(c) ત્રીજું
(d) ચોથું
Answer: (c) ત્રીજું
In simple words: Among his four siblings, Verghese Kurien was the third child. This shows his birth order.

Exam Tip: Sequential details, such as birth order among siblings, are precise facts that can be tested.

Question 56. મદ્રાસની કઈ કૉલેજમાં વર્ગીસ ભણ્યા ?
(a) ઍપોલો
(b) લૉયોલા
(c) કૅબ્રીજ
(d) ઝેવિયર્સ
Answer: (b) લૉયોલા
In simple words: Verghese Kurien studied at Loyola College in Madras. This college was a significant part of his education.

Exam Tip: Educational institutions attended by notable figures are key biographical details often questioned.

Question 57. વર્ગીસ લોયોલા કૉલેજમાં કયો વિષય ભણ્યા ?
(a) આર્ટ્સ
(b) ભૌતિકશાસ્ત્ર
(c) રસાયનશાસ્ત્ર
(d) બાયોલોજી
Answer: (b) ભૌતિકશાસ્ત્ર
In simple words: At Loyola College, Verghese Kurien focused on studying Physics. This was his main academic subject.

Exam Tip: Knowing the specific subjects studied by individuals helps understand their academic foundation and intellectual pursuits.

Question 58. વર્ગીસે ભૌતિકશાસ્ત્રમાં કઈ પદવી પ્રાપ્ત કરી ?
(a) એમ.એસ.સી.
(b) બી.એસ.સી.
(c) માસ્ટર
(d) જુનિયર
Answer: (b) બી.એસ.સી.
In simple words: Verghese Kurien earned a B.Sc. degree in Physics. This was his undergraduate qualification.

Exam Tip: Differentiating between various academic degrees and their abbreviations is important for accuracy.

Question 59. ડીની કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરીંગમાંથી વર્ગીસે કઈ પદવી પ્રાપ્ત કરી ?
(a) ડૉક્ટરની
(b) પી.એચ.ડી.ની
(c) ઇજનેરની
(d) (Missing Option)
Answer: (c) ઇજનેરની
In simple words: Verghese Kurien obtained an engineering degree from the College of Engineering. This qualification prepared him for his career.

Exam Tip: Key educational achievements, especially professional degrees, are important milestones in a person's life.

Question 60. કૉલેજમાં પ્રવેશ સમયે વર્ગીસની ઉંમર કેટલા વર્ષની હતી ?
(a) 12 વર્ષ
(b) 14 વર્ષ
(c) 13 વર્ષ
(d) 15 વર્ષ
Answer: (b) 14 વર્ષ
In simple words: When Verghese Kurien started college, he was only 14 years old. This shows his early academic progress.

Exam Tip: Noteworthy age-related facts, like early college entry, often indicate exceptional talent or dedication.

Question 61. વર્ગીસને ધાતુશાસ્ત્ર અને ન્યૂક્લિયર ફિઝિક્સમાં શું થવાની ઇચ્છા હતી ?
(a) અનુસ્નાતક
(b) સ્નાતક
(c) પ્રોફેસર
(d) વૈજ્ઞાનિક
Answer: (a) અનુસ્નાતક
In simple words: Verghese Kurien aspired to pursue postgraduate studies in Metallurgy and Nuclear Physics. This highlights his academic ambitions.

Exam Tip: Understanding a person's initial career or academic aspirations can provide insight into their journey.

Question 62. ઇમ્પિરિયલ ડેરી રિસર્ચ ઇન્સ્ટીટ્યૂટ સંસ્થા ક્યાં ચાલતી હતી ?
(a) મદ્રાસ
(b) વિશાખાપટ્ટનમ્
(c) કોચીન
(d) બેંગ્લોર
Answer: (d) બેંગ્લોર
In simple words: The Imperial Dairy Research Institute was located and operated in Bangalore. This was a key institution for dairy studies.

Exam Tip: The location of significant institutions is an important geographical and historical fact to recall.

Question 63. મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ક્યાં આવેલી છે ?
(a) ન્યૂયોર્કમાં
(b) વૉશિંગ્ટનમાં
(c) ટૅકસાસમાં
(d) અમેરિકામાં
Answer: (d) અમેરિકામાં
In simple words: Michigan State University is situated in America. This is a well-known university there.

Exam Tip: For well-known international universities, knowing their country is generally sufficient unless a more specific location is provided in the text.

Question 64. વર્ગીસ અમેરિકાથી કઈ સાલમાં ભારત પરત આવ્યા ?
(a) 1948
(b) 1947
(c) 1945
(d) 1946
Answer: (a) 1948
In simple words: Verghese Kurien returned to India from America in the year 1948. This marked a new phase in his life.

Exam Tip: Significant dates, such as return from abroad after studies, are important chronological markers.

Question 65. વર્ગીસે અનુસ્નાતકની પદવી કયા ગ્રેડથી પાસ કરી ? :
(a) પ્રથમ વર્ગ
(b) દ્વિતીય વર્ગ
(c) ડિસ્ટિશન
(d) તૃતીય વર્ગ
Answer: (c) ડિસ્ટિશન
In simple words: Verghese Kurien achieved his postgraduate degree with Distinction. This indicates his strong academic performance.

Exam Tip: Academic achievements and grades highlight a person's intelligence and dedication to their studies.

Question 66. તારીખ 13-5-1949ને શુક્રવારે કુરિયને કયા શહેરમાં પ્રથમવાર પગ મૂક્યો ?
(a) ખેડા
(b) નડિયાદ
(c) આણંદ
(d) બરોડા
Answer: (c) આણંદ
In simple words: On May 13, 1949, a Friday, Kurien first arrived in the city of Anand. This was a crucial arrival for the dairy movement.

Exam Tip: Specific dates and the locations of initial arrivals often mark the beginning of significant endeavors.

Question 67. મકાન ભાડે ન મળ્યું; તો ક્યાં રહેવા લાગ્યાં ?
(a) જૂના ગેરેજમાં
(b) જૂની ઓરડીમાં
(c) ડેરીની ઑફિસમાં
(d) ડેરીના વડના ઝાડ નીચે
Answer: (a) જૂના ગેરેજમાં
In simple words: When they couldn't find a house to rent, they started living in an old garage. This shows their humble beginnings.

Exam Tip: Questions about early struggles and resourcefulness can provide insight into a person's character and resilience.

Question 68. વર્ગીસ કોને પોતાના ગુરુ અને માર્ગદર્શક તરીકે સ્વીકાર્યા?
(a) ફાધર વાલેસને
(b) ત્રિભુવનદાસ પટેલને
(c) વલ્લભભાઈ પટેલને
(d) અમૃતા પટેલને
Answer: (b) ત્રિભુવનદાસ પટેલને
In simple words: Verghese Kurien accepted Tribhuvandas Patel as his guru and guide. This mentorship was very important for his work.

Exam Tip: Recognizing key mentorship relationships is vital for understanding the influences on a person's professional and personal development.

Question 69. “પરેશન ફ્લડ’ના શિલ્પી કોણ બન્યા ?
(a) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
(b) ભાઈલાલભાઈ પટેલ
(c) વર્ગીસ કુરિયન
(d) ઇંદિરા ગાંધી
Answer: (c) વર્ગીસ કુરિયન
In simple words: Verghese Kurien became widely known as the architect of 'Operation Flood'. This project revolutionized India's dairy sector.

Exam Tip: Identifying the central figures behind major national movements or projects is a common and important factual recall.

Question 70. કુરિયને કોના દૂધમાંથી ગુણવત્તાયુક્ત દૂધનો પાવડર બનાવ્યો ?
(a) ગાયના
(b) બકરીના
(c) ઊંટના
(d) ભેંસના
Answer: (d) ભેંસના
In simple words: Kurien successfully created high-quality milk powder from buffalo milk. This innovation was a significant technical achievement.

Exam Tip: Specific technical innovations and their unique aspects, such as the source material, are important details to remember.

Question 71. એન.ડી.ડી.બી. સંસ્થાના સ્થાપક અને ચેરમેન તરીકે વર્ગીસે કેટલા વર્ષ સેવા આપી ?
(a) 31
(b) 32
(c) 33
(d) 34
Answer: (c) 33
In simple words: Verghese Kurien served for 33 years as the founder and chairman of the NDDB organization. This shows his long-term commitment.

Exam Tip: The duration of service in key leadership roles indicates the individual's long-term impact and dedication.

Question 72. 33 વર્ષની સેવામાં કુરિયને કેટલા રૂપિયાનો પગાર લીધો ?
(a) 33 હજાર
(b) 50 હજાર
(c) એક રૂપિયો નહિ
(d) પાંચ રૂપિયા
Answer: (c) એક રૂપિયો નહિ
In simple words: For his 33 years of service, Kurien chose not to accept any salary. This highlights his selfless dedication.

Exam Tip: Actions demonstrating selflessness and commitment, such as working without pay, are often highlighted in biographical questions.

Question 73. ગુજરાત સહકારી દૂધ માર્કેટિંગ ફેડરેશનના ચૅરમેન પદે કેટલો માસિક પગાર લીધો ?
(a) દસ હજારે
(b) પાંચ હજાર
(c) સાત હજાર
(d) ચાર હજાર
Answer: (b) પાંચ હજાર
In simple words: As the Chairman of the Gujarat Co-operative Milk Marketing Federation, he received a monthly salary of Rs. five thousand. This was his remuneration.

Exam Tip: Specific financial figures, even for leadership roles, are often part of factual recall for important personalities.

Question 74. '60 વર્ષના થયા પછી કેટલા વર્ષ સુધી વર્ગીસે પગાર લીધા વિના માનદ્ સેવા આપી ?
(a) 23 વર્ષ સુધી
(b) 25 વર્ષ સુધી
(c) 24 વર્ષ સુધી
(d) 10 વર્ષ સુધી
Answer: (c) 24 વર્ષ સુધી
In simple words: After reaching 60 years of age, Verghese Kurien continued to provide honorary service without a salary for another 24 years. This shows his long dedication.

Exam Tip: The duration of honorary service and actions of selfless contribution are important aspects of a public figure's legacy.

Question 75. ઇસ્ટીટ્યૂટ ઑફ રૂરલ માર્કેટિંગ નું ટકે રૂપ શું છે ?
(a) ટેકો
(b) નિરમા
(c) ઇરમાં
(d) (Missing Option)
Answer: (c) ઇરમાં
In simple words: The short form for the Institute of Rural Marketing is IRMA. This is a common acronym.

Exam Tip: Familiarize yourself with common acronyms for important organizations, as they are often tested directly.

Question 76. ભારત સરકારે વર્ગીસને અલાહાબાદ વિશ્વ વિદ્યાલયના શું નિમ્યા ?
(a) પ્રૉફેસર
(b) લૅકચરર
(c) ચાન્સેલર
(d) સલાહકાર
Answer: (c) ચાન્સેલર
In simple words: The Government of India appointed Verghese Kurien as the Chancellor of Allahabad University. This was a high-level academic position.

Exam Tip: High-profile appointments in academic or public institutions indicate significant recognition and influence.

Question 77. વર્ગીસ કુરિયનની આત્મકથાનું શું નામ છે ?
(a) મારું સ્વગ્ન
(b) મારું બાળપણ
(c) મારી સેવા પ્રવૃત્તિ
(d) મારી શ્વેતક્રાંતિ
Answer: (a) મારું સ્વગ્ન
In simple words: Verghese Kurien's autobiography is titled 'My Dream'. This reflects his personal vision.

Exam Tip: Titles of famous works, especially autobiographies, are crucial pieces of information for biographical questions.

Question 78. વર્ષોથી કામ કરતા એક કર્મચારીને વર્ગીસે શું ચાટતો જોયો ?
(a) ધૂળ ચાટતો
(b) આઇસ્ક્રીમ ચાટતો
(c) મલાઈ ચાટતો
(d) મધ ચાટતો
Answer: (c) મલાઈ ચાટતો
In simple words: Verghese Kurien once observed a long-serving employee licking cream. This incident had a notable impact on him.

Exam Tip: Specific narrative details or anecdotes often serve as crucial points in understanding a character's motivations or a story's progression.

Question 79. ‘દરેક કર્મચારીને અડધો લિટર દૂધ પીવા આપવું’ આવો કર્યો ?
(a) ત્રિભુવનદાસ પટેલે
(b) પંડિત નેહરુએ
(c) મણિબેને
(d) વર્ગીસ કુરિયને
Answer: (d) વર્ગીસ કુરિયને
In simple words: Verghese Kurien was the one who suggested that every employee should be given half a liter of milk to drink. This shows his concern for staff welfare.

Exam Tip: Memorable quotes or significant decisions attributed to a leader are important for understanding their management style and philosophy.

Question 80. આર્ટ ફિલ્મોના સર્જક કોણ ગણાય છે ?
(a) સત્યજીત રાય
(b) શ્યામ બેનેગલ
(c) શાંતારામ
(d) રાજ કપૂર
Answer: (b) શ્યામ બેનેગલ
In simple words: Shyam Benegal is considered a prominent creator of art films. He has made significant contributions to this genre.

Exam Tip: General knowledge about famous personalities in the arts and their contributions is frequently tested.

Question 81. આર્ટ ફિલ્મ બનાવવા કેટલા રૂપિયાની જરૂર હતી ?
(a) પાંચેક લાખ
(b) દસેક લાખ
(c) સાતેક લાખ
(d) ચારેક લાખ
Answer: (b) દસેક લાખ
In simple words: The art film required approximately Rs. ten lakhs for its production. This was a significant amount of money.

Exam Tip: Financial figures related to significant projects, especially in creative fields, are noteworthy details.

Question 82. શ્યામ બેનેગલે કઈ આર્ટ ફિલ્મ બનાવી ?
(a) મૃગયા
(b) મંથન
(c) ગાયમાતા
(d) નવરંગ
Answer: (b) મંથન
In simple words: Shyam Benegal directed the art film named 'Manthan'. This film gained considerable recognition.

Exam Tip: Knowing the titles of works created by famous artists is a fundamental aspect of general knowledge.

Question 83. ભારત સરકારે વર્ગીસને કેટલા ઍવોર્ડ આપ્યા છે ?
(a) એક
(b) બે
(c) ત્રણ
(d) ચાર
Answer: (c) ત્રણ
In simple words: The Government of India honored Verghese Kurien with three awards. This signifies significant national recognition.

Exam Tip: The number of national honors received by an important figure reflects their impact and contributions to the country.

Question 84. ફિલિપાઇન્સ સરકારી વર્ગીસને કયો ઍવોર્ડ આપ્યો છે ?
(a) મૅગ્સસે
(b) મિલકમૅન
(c) મિક લીડર
(d) કાઉબૉય
Answer: (a) મૅગ્સસે
In simple words: The Philippine government presented Verghese Kurien with the Magsaysay Award. This is a prestigious international honor.

Exam Tip: International awards received by a person highlight their global recognition and influence, so specific names are important.

Question 85. ડૉ. કુરિયનનો જન્મ દિવસ 26 નવેમ્બર કયા દિવસ તરીકે ઉજવાય છે ?
(a) રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ
(b) રાષ્ટ્રીય ગૌમાતા દિવસ
(c) રાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ
(d) રાષ્ટ્રીય ખેલકુદ દિવસ
Answer: (a) રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ
In simple words: Dr. Kurien's birthday, November 26, is celebrated as National Milk Day. This honors his contributions to the dairy industry.

Exam Tip: Connecting important dates to national observance days is a common way to remember significant events and figures.

Question 86. ભારત અને વિશ્વભરમાંથી કુરિયનને કેટલી માનદ્ પદવીઓ એનાયત થઈ છે ?
(a) 13
(b) 4
(c) 15
(d) 20
Answer: (c) 15
In simple words: Kurien received about 15 honorary degrees from various institutions in India and around the world. This shows his wide recognition.

Exam Tip: The total number of honorary degrees and awards reflects the extensive impact and respect for an individual's work.

Question 87. કુરિયનને કેન્દ્રમાં રાખીને કેટલા પુસ્તકો લખાયા છે ?
(a) એકાવનથી વધુ
(b) ચાલીસથી વધુ
(c) પંચાવનથી વધુ
(d) પચીસથી વધુ
Answer: (a) એકાવનથી વધુ
In simple words: More than fifty-one books have been written that focus on Kurien. This indicates the vast body of literature about him.

Exam Tip: The quantity of published works about a person signifies their enduring influence and importance as a subject of study.

Question 88. વર્ગીસના 84માં જન્મદિવસે ગુગલે પોતાના ‘હોંમપેજને ગુગલને બદલે કયું નામ આપ્યું ?
(a) જુગલ
(b) ડુડલ
(c) દેગલ
(d) મુકુલ
Answer: (b) ડુડલ
In simple words: On Verghese Kurien's 84th birthday, Google changed its homepage logo to a 'Doodle' in his honor. This was a unique way to celebrate him.

Exam Tip: Modern forms of recognition, like Google Doodles, are becoming increasingly relevant in remembering historical figures.

Question 89. કઈ તારીખે ડૉ. વર્ગીસનું અવસાન થયું ?
(a) 8-9-'12
(b) 9-9-'12
(c) 10-9-'12
(d) 9-8-'12
Answer: (b) 9-9-'12
In simple words: Dr. Verghese Kurien passed away on September 9, 2012. This date marks his demise.

Exam Tip: Exact dates of death are important biographical facts and should be remembered accurately.

Question 90. ડૉ. વર્ગીસની અવસાન સમયે કેટલી ઉમર હતી ?
(a) 94 વર્ષની
(b) 93 વર્ષની
(c) 92 વર્ષની
(d) 91 વર્ષની
Answer: (d) 91 વર્ષની
In simple words: Dr. Verghese Kurien was 91 years old when he passed away. This indicates his long life.

Exam Tip: Knowing the age at which a prominent person died helps in understanding the span of their life and contributions.

Question 91. ડૉ. વર્ગીસનું અવસાન કયા શહેરમાં થયું હતું ?
(a) ખેડા
(b) આણંદ
(c) નડિયાદ
(d) (Missing Option)
Answer: (c) નડિયાદ
In simple words: Dr. Verghese Kurien died in the city of Nadiad. This place was significant in his later life.

Exam Tip: The location of a person's death is a key biographical detail that should be noted.

Question 92. વિશ્વના કેટલા દેશોમાં અમૂલના વેચાણ કેન્દ્રો છે ?
(a) પચાસથી વધુ
(b) ચાલીસથી વધુ
(c) એકાવનથી વધુ
(d) પિસ્તાલીસથી વધુ
Answer: (a) પચાસથી વધુ
In simple words: Amul has its sales centers in more than fifty countries globally. This shows its extensive international reach.

Exam Tip: The global presence of a brand like Amul highlights its success and international acceptance.

Question 94. શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ પાઠના આલેખનકર્તા કોણ છે ?
(a) ડો. વર્ગીસ કુરિયન
(b) ત્રિભુવનદાસ પટેલ
(c) રમેશચંદ્ર પંડ્યા
(d) ડૉ. અલકેશ દવે
Answer: (c) રમેશચંદ્ર પંડ્યા
In simple words: Rameshchandra Pandya is the author who wrote the lesson 'Pioneers of the White Revolution'. Knowing the author is a key detail.

Exam Tip: Always remember the authors of lessons or texts, as this is fundamental information in any study material.

નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો:

Question 1. ત્રિભુવનદાસ પટેલના પિતાનું શું નામ હતું ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલના પિતાનું નામ કીશીભાઈ હતું. This name belongs to his father.
In simple words: Tribhuvandas Patel's father was named Kishibhai.

Exam Tip: Direct biographical facts, such as parents' names, are important for understanding an individual's background.

Question 2. ત્રિભુવનદાસ પટેલનો જન્મ કઈ તારીખે થયો હતો ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલનો જન્મ 22 ઓક્ટોબર 1903ના રોજ થયો હતો. This date marks his birth.
In simple words: Tribhuvandas Patel was born on October 22, 1903.

Exam Tip: Precise dates for birth are essential historical facts that must be memorized accurately.

Question 3. ત્રિભુવનદાસ પટેલનો જન્મ કયા શહેરમાં થયો હતો ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલનો જન્મ આણંદ શહેરમાં થયો હતો. This city is his birthplace.
In simple words: Tribhuvandas Patel was born in Anand city.

Exam Tip: Connecting individuals to their places of birth is a fundamental biographical detail.

Question 4. અમૂલ ડેરીના સ્વપ્રદૃષ્ટા કોણ હતા ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલ અમૂલ ડેરીના મુખ્ય સ્વપ્નદૃષ્ટા હતા. He envisioned its creation.
In simple words: Tribhuvandas Patel was the visionary behind Amul Dairy.

Exam Tip: Identifying the founders or visionaries of major institutions is crucial for understanding their origins and development.

Question 5. ત્રિભુવનદાસ પટેલનું વિદ્યાર્થી જીવન ક્યાં પસાર થયું હતું ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલનું વિદ્યાર્થી જીવન ગૂજરાત વિદ્યાપીઠમાં વીત્યું હતું. He studied there.
In simple words: Tribhuvandas Patel spent his student years at Gujarat Vidyapeeth.

Exam Tip: Educational institutions where a person studied are key details in understanding their formative years and influences.

Question 6. ત્રિભુવનદાસ કોના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈને આઝાદીની ચળવળમાં જોડાયા હતા ?
Answer: ગાંધીજી અને સરદાર વલ્લભભાઈના વિચારોથી પ્રભાવિત થઈને તેઓ ભારતની આઝાદીની ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. Their thoughts inspired him.
In simple words: Influenced by the ideas of Gandhiji and Sardar Vallabhbhai, he joined India's independence movement.

Exam Tip: Understanding the key influencers on historical figures helps in comprehending their motivations and actions.

Question 7. સહકારી મંડળીની સ્થાપના અંગેના વિચારબીજનું કોણે વાવેતર કર્યું હતું ?
Answer: સરદાર પટેલે સહકારી મંડળીની સ્થાપના અંગેના વિચારબીજનું વાવેતર કર્યું હતું. He initiated this idea.
In simple words: Sardar Patel sowed the initial idea for setting up co-operative societies.

Exam Tip: Identifying the originators of significant movements or concepts is fundamental for historical understanding.

Question 8. સહકારી મંડળીની સ્થાપના કરના સ્વપ્રદૃષ્ટા કોણ હતા ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલ સહકારી મંડળીની સ્થાપના કરનાર મુખ્ય સ્વપ્નદૃષ્ટા હતા. He was the key visionary.
In simple words: Tribhuvandas Patel was the visionary who started co-operative societies.

Exam Tip: Knowing the visionary behind a movement or institution is crucial when discussing its origins and core principles.

Question 9. ત્રિભુવનદાસ પટેલને નિવૃત્તિ સમયે કેટલા રૂપિયાની થેલી ભેટ મળી ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલને નિવૃત્તિ સમયે છ લાખ એંસી હજાર રૂપિયાની થેલી ભેટ મળી. This was his retirement gift.
In simple words: Tribhuvandas Patel received a gift of Rs. six lakh eighty thousand at his retirement.

Exam Tip: Financial figures, especially those related to significant life events like retirement gifts, can be important details.

Question 10. ત્રિભુવનદાસ પટેલે નિવૃત્તિ સમયે મળેલી થેલીની રકમ કયા કાર્યમાં ઉપયોગમાં લીધી ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલે નિવૃત્તિ સમયે મળેલી થેલીની રકમ 'ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન' નામની યોજનામાં વાપરી. He used it for a special project.
In simple words: Tribhuvandas Patel used the funds received upon retirement for the 'Tribhuvandas Foundation' initiative.

Exam Tip: Understanding how influential figures utilize resources for social welfare highlights their lasting legacy and philanthropic spirit.

Question 11. ત્રિભુવનદાસ પટેલે કઈ ઉક્તિને પોતાની જીવનશૈલી અને કાર્યપ્રણાલીથી સાર્થક કરી બતાવી ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલે ‘વિના સહકાર, નહિ ઉદ્ધાર' – આ સૂત્રને પોતાની જીવનશૈલી અને કામ કરવાની પદ્ધતિ દ્વારા સાચું કરી બતાવ્યું.

Exam Tip: When asked to explain a quote in the context of a person's life, describe how their actions and life choices exemplified the meaning of that quote.

Question 12. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયને કયા વિષયનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયને ઇજનેરી વિષયનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો.

Exam Tip: For specific biographical details, always ensure the subject and field of study are correctly identified.

Question 13. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને કઈ સાલમાં નોકરી મળી ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને 1944માં નોકરી પ્રાપ્ત થઈ.

Exam Tip: Remembering key dates like employment years can help in sequencing historical events related to the individual.

Question 14. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને ક્યાં નોકરી મળી ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને ‘ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપની (ટીસ્કો)’માં નોકરી પ્રાપ્ત થઈ.

Exam Tip: Be precise with company names and their abbreviations if mentioned in the text.

Question 15. ‘ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપની’ (ટીસ્કો)માં ડૉ. કુરિયનનો શો હોદ્દો હતો ?
Answer: ‘ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપની' (ટીસ્ક)માં ડૉ. કુરિયનને એપ્રેન્ટિસ તરીકેનો હોદ્દો મળેલ હતો.

Exam Tip: Distinguish between different roles or positions held by an individual during their career.

Question 16. ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપનીનું ટૂંકું રૂપ શું હતું ?
Answer: ટાટા આયર્ન એન્ડ સ્ટીલ કંપનીનું 'ટીસ્કો' ટૂંકું રૂપ હતું.

Exam Tip: Note acronyms and their full forms, especially for important organizations.

Question 17. ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ડાયરેક્ટર કોણ હતા ?
Answer: ટાટા ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ડાયરેક્ટર હૉન મથાઈ હતા.

Exam Tip: Pay attention to names and their corresponding roles within organizations.

Question 18. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને જ્હૉન મથાઈ સાથે શું સગપણ થતું હતું ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને જ્હોન મથાઈ સાથે મામાનું સગપણ થતું હતું.

Exam Tip: Family relations can be significant biographical details; ensure they are accurately identified.

Question 19. આણંદનગરને “અમૂલ ડેરી” દ્વારા કેવું નામ પ્રાપ્ત થયું ?
Answer: આણંદનગરને ‘અમૂલ ડેરી' દ્વારા 'મિલ્ક સિટી' નામ પ્રાપ્ત થયું.

Exam Tip: Connect specific places with the titles or distinctions they received due to certain organizations or events.

Question 20. વર્ગીસનો જન્મ કયા ખ્રિસ્તી પરિવારમાં થયો હતો ?
Answer: વર્ગીસનો જન્મ સિરિયન ખ્રિસ્તી પરિવારમાં થયો હતો.

Exam Tip: Biographical questions often include details about a person's background, such as their family or religious affiliation.

Question 21. વર્ગીસની જન્મ તારીખ કઈ છે ?
Answer: વર્ગીસની જન્મ તારીખ 26/10/1921 છે.

Exam Tip: Dates of birth are fundamental biographical facts and should be noted precisely.

Question 22. વર્ગીસનો જન્મ કેરાલાના કયા ગામે થયો હતો ?
Answer: વર્ગીસનો જન્મ કેરાલાના કેલિકટ ગામે થયો હતો.

Exam Tip: Origin locations are important for understanding a person's early life context.

Question 23. વર્ગીસના પિતાશ્રીનું શું નામ હતું ?
Answer: વર્ગીસના પિતાશ્રીનું નામ યુથેન પરક્કલ હતું.

Exam Tip: Proper names of family members, especially parents, are key biographical facts.

Question 24. વર્ગીસના પિતાશ્રીનો શો વ્યવસાય હતો ?
Answer: વર્ગીસના પિતાશ્રી સિવિલ સર્જન હતા.

Exam Tip: Understanding the profession of family members can provide context about a person's upbringing.

Question 25. વર્ગીસના માતુશ્રીને કયા વિષયમાં વિશેષ રસ હતો ?
Answer: વર્ગીસના માતુશ્રીને શિક્ષણ અને સંગીતમાં ખાસ રસ હતો.

Exam Tip: Details about parents' interests can often highlight influences on a person's life.

Question 26. વર્ગીસના માતુશ્રી કયું વાદ્ય વગાડતાં ?
Answer: વર્ગીસના માતુશ્રી પિયાનો વગાડતાં હતાં.

Exam Tip: Specific hobbies or talents of family members are important details when provided.

Question 27. વર્ગીસને કેટલા ભાઈ-બહેન હતાં ? એમાં એમનું સ્થાન કેટલામું હતું ?
Answer: વર્ગીસને ચાર ભાઈ-બહેન હતાં. તેમાં તેમનું સ્થાન ત્રીજું હતું.

Exam Tip: When asked for multiple pieces of information in one question, ensure all parts are addressed in the answer.

Question 28. મદ્રાસની કઈ કૉલેજમાંથી તેમણે ભૌતિકશાસ્ત્રમાં બી.એસસી.ની પદવી પ્રાપ્ત કરી ?
Answer: મદ્રાસની લોયોલા કૉલેજમાંથી વર્ગીસે ભૌતિકશાસ્ત્રમાં બી.એસસી.ની પદવી પ્રાપ્ત કરી.

Exam Tip: Specific educational institutions and degrees earned are crucial biographical information.

Question 29. વર્ગીસે કઈ કૉલેજમાંથી ઇજનેરની પદવી પ્રાપ્ત કરી ?
Answer: વર્ગીસે મદ્રાસની ક્વીન્ડી કૉલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગમાંથી ઇજનેરની પદવી પ્રાપ્ત કરી.

Exam Tip: Clarify the specific college and field when discussing academic achievements.

Question 30. કૉલેજમાં પ્રવેશ સમયે વર્ગીસની ઉંમર કેટલી હતી ?
Answer: કૉલેજમાં પ્રવેશ સમયે વર્ગીસની ઉંમર 14 વર્ષની હતી.

Exam Tip: Age at significant life events can sometimes be a key detail worth remembering.

Question 31. વર્ગીસે બેંગ્લોરમાં આઠ માસની તાલીમ કઈ સંસ્થામાં લીધી ?
Answer: વર્ગીસે બેંગ્લોરમાં આઠ માસની તાલીમ 'ઇમ્પિરિયલ ડેરી રિસર્ચ ઇન્વેસ્ટીટટ્યૂટ' નામની સંસ્થામાં લીધી.

Exam Tip: When listing training or internships, state the duration and the name of the institution clearly.

Question 32. વર્ગીસ અનુસ્નાતકની પદવી ધાતુશાસ્ત્ર અને ન્યૂક્લિયર ફિઝિક્સના વિષયમાં પ્રાપ્ત કરી.
Answer: વર્ગીસે અનુસ્નાતકની પદવી ધાતુશાસ્ત્ર અને ન્યૂક્લિયર ફિઝિક્સના વિષયમાં પ્રાપ્ત કરી.

Exam Tip: When mentioning higher education, specify the degree and the exact fields of study.

Question 33. વર્ગીસ અમેરિકાથી ભારત ક્યારે પરત આવ્યા ?
Answer: વર્ગીસ ઈ.સ. 1948માં અમેરિકાથી ભારત પરત આવ્યા.

Exam Tip: Dates of return from foreign studies are significant milestones in a person's biography.

Question 34. વર્ગીસે આણંદમાં કઈ તારીખે પગ મૂક્યો ?
Answer: વર્ગીસે બાદમાં તા. 13/5/1949ને શુક્રવારે આણંદમાં પગ મૂક્યો.

Exam Tip: Specific dates, including the day of the week if mentioned, should be reproduced accurately.

Question 35. વર્ગીસને મકાન ભાડે ન મળતાં ક્યાં રહ્યા ?
Answer: વર્ગીસને મકાન ભાડે ન મળતાં ડેરીની બાજુમાં આવેલું જૂનું ગેરેજ ભાડે રાખી ત્યાં રહેવા લાગ્યા.

Exam Tip: Simple details about initial challenges and solutions can add depth to biographical answers.

Question 36. કુરિયનના આણંદમાં આગમન પહેલાં કઈ સંસ્થા સહકારી હતી ?
Answer: કુરિયનના આણંદમાં આગમન પહેલાં ‘ખેડા ડિસ્ટ્રિકટ મિલ્ક પ્રોડ્યુસર્સ યુનિયન લિમિટેડ' નામની સહકારી સંસ્થા ચાલતી હતી.

Exam Tip: Identify the names of pre-existing organizations relevant to the narrative.

Question 37. કુરિયનની મુલાકાત કોની સાથે થાય છે ?
Answer: કુરિયનની મુલાકાત ત્રિભુવનદાસ પટેલ સાથે થાય છે.

Exam Tip: Important first encounters between key figures should be clearly stated.

Question 38. કુરિયન ત્રિભુવનદાસ પટેલના કયા ગુણોથી પ્રભાવિત થયા ?
Answer: કુરિયન ત્રિભુવનદાસ પટેલના નિઃસ્વાર્થ સેવા, પરોપકારની ભાવના અને મનની મક્કમતાના ગુણોથી પ્રભાવિત થયા.

Exam Tip: When describing influences, list the specific qualities or characteristics that had an impact.

Question 39. કુરિયને ત્રિભુવનદાસને કેવી રીતે સ્વીકાર્યા ?
Answer: કુરિયને ત્રિભુવનદાસને પોતાના ગુરુ અને માર્ગદર્શક તરીકે સ્વીકાર્યા.

Exam Tip: Significant relationships, especially mentorships, are key biographical details.

Question 40. ભારતના ઘણાં બધા રાજ્યોમાં દૂધ એકત્રીકરણની યોજના કયા સ્વરૂપે શરૂ થઈ ?
Answer: ભારતના ઘણાં બધાં રાજ્યમાં દૂધ એકત્રીકરણની યોજના 'ઑપરેશન ફ્લડ' ના નામે શરૂ થઈ.

Exam Tip: Always mention the official name or title of large-scale projects or initiatives.

Question 41. વર્ગીસ કુરિયને ડેરી ક્ષેત્રમાં ભારતને સૌથી વધુ દૂધ ઉત્પાદન કરતા દેશ તરીકે શેમાં સ્થાપિત કર્યો ?
Answer: વર્ગીસ કુરિયને ડેરી ઉદ્યોગમાં ભારતને સૌથી વધુ દૂધ ઉત્પાદન કરતા દેશ તરીકે વિશ્વમાં સ્થાપિત કર્યો.

Exam Tip: Highlight the global impact and recognition achieved by the individual's work.

Question 42. વર્ગીસે કોના દૂધમાંથી ગુણવત્તાયુક્ત પાવડર બનાવ્યો ?
Answer: વર્ગીસે ભેંસના દૂધમાંથી ગુણવત્તાયુક્ત પાવડર બનાવ્યો.

Exam Tip: Specific innovations or processes, like making powder from buffalo milk, should be mentioned.

Question 43. ‘ખેડા જિલ્લા સહકારી દૂધ ઉત્પાદક મંડળી' કયા નામે પ્રખ્યાત થઈ ?
Answer: ‘ખેડા જિલ્લા સહકારી દૂધ ઉત્પાદક મંડળી' હવે ‘અમૂલ' નામે પ્રખ્યાત થઈ.

Exam Tip: When an organization changes its name or becomes known by another, specify both the old and new names.

Question 44. કુરિયને ત્રિભુવનદાસ પટેલ અને અન્ય સંનિષ્ઠ વ્યક્તિઓના સહકારથી કઈ સંસ્થાની સ્થાપના કરી ?
Answer: કુરિયને ત્રિભુવનદાસ પટેલ અને અન્ય સમર્પિત વ્યક્તિઓના સહકારથી ‘નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ' (એન.ડી.ડી.બી.) સંસ્થાની સ્થાપના કરી.

Exam Tip: Mention key collaborators and the full name (and acronym) of any significant organizations founded.

Question 45. કુરિયને ભારતભરમાં આણંદની પ્રતિકૃતિ જેવી દૂધ સહકારી મંડળીઓ અસ્તિત્વમાં આવી. એના માટે આ મંડળીઓના ઉત્પાદનોના માર્કેટિંગ માટે કઈ સંસ્થાની સ્થાપના કરી ?
Answer: કુરિયને ભારતભરમાં આણંદની પ્રતિકૃતિ જેવી દૂધ સહકારી મંડળીઓ અસ્તિત્વમાં આવી. એના માટે આ મંડળીઓના ઉત્પાદનોના માર્કેટિંગ માટે ગુજરાત કૉ-ઑપરેટિવ માર્કેટિંગ ફેડરેશન” નામની સંસ્થાની સ્થાપના કરી.

Exam Tip: Describe the purpose and name of any marketing or support organizations created to expand a movement.

Question 46. એન.ડી.ડી.બી. સંસ્થાના સ્થાપક અને ચેરમેન તરીકે કુરિયને કેટલા વર્ષ સેવાઓ આપી ?
Answer: એન.ડી.ડી.બી. સંસ્થાના સ્થાપક અને ચેરમેન તરીકે કુરિયને 33 વર્ષ સુધી સેવાઓ આપી.

Exam Tip: The duration of service in key leadership roles is a noteworthy detail.

Question 47. એન.ડી.ડી.બી.માં 41 વર્ષ સેવાઓ આપવામાં કુરિયને કેટલો માસિક પગાર લીધો ?
Answer: એન.ડી.ડી.બી.માં 13 વર્ષ સેવા આપવામાં કુરિયને એક પણ રૂપિયો માસિક પગાર પેટે લીધો નથી.

Exam Tip: Instances of selfless service, like working without pay, should be highlighted.

Question 48. 'ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ રૂરલ માર્કેટિંગ’ ઈરમા')ના તેઓ શું હતા ?
Answer: 'ઇન્સ્ટીટયુટ ઑફ રૂરલ માર્કેટિંગ' ('ઈરમા')ના તેઓ ચેરમેન હતા.

Exam Tip: Clearly state the position held within an organization, especially an acronym.

Question 49. વર્ગીસ કેટલા વર્ષ સુધી વિકાસલક્ષી કાર્યક્રમોમાં સક્રિય રહે છે ?
Answer: વર્ગીસ આશરે સત્તાવન (57) વર્ષથીય વધુ સમય સુધી વિકાસલક્ષી કાર્યક્રમોમાં સક્રિય રહે છે.

Exam Tip: Specify the duration of active involvement in development programs or initiatives.

Question 50. ભારત સરકારે વર્ગીસને કઈ સંસ્થાના ચાન્સેલર બનાવ્યા ?
Answer: ભારત સરકારે વર્ગીસને અલાહાબાદ વિશ્વવિધાલયના ચાન્સેલર બનાવ્યા હતા.

Exam Tip: Recognize high-level appointments and the entities responsible for them.

Question 51. એક સમયે કુરિયને પોતાના કર્મચારીને શું ચાટતા જોયો ?
Answer: એક સમયે કુરિયને પોતાના કર્મચારીને મલાઈ ચાટતો જોયો.

Exam Tip: Include anecdotal details that illustrate a character's observations or experiences.

Question 52. કુરિયને મેનેજરને કઈ સૂચના આપી ?
Answer: કુરિયને મેનેજરને સૂચના આપી કે દરેક કર્મચારીને અડધો લિટર દૂધ પીવા આપવું.

Exam Tip: Report direct instructions or decisions made by a key figure, especially those showing leadership.

Question 53. આર્ટ ફિલ્મના સર્જકનું શું નામ છે ?
Answer: આર્ટ ફિલ્મના સર્જકનું નામ શ્યામ બેનેગલ છે.

Exam Tip: Proper names of creators or artists should be accurately identified.

Question 54. આર્ટ ફિલ્મ બનાવવા કેટલા રૂપિયાની જરૂર પડી ?
Answer: આર્ટ ફિલ્મ બનાવવા દસ લાખ રૂપિયાની જરૂર પડી.

Exam Tip: Specific financial figures, like budget requirements, are important details.

Question 55. શ્યામ બેનેગલે કઈ આર્ટ ફિલ્મ બનાવી ?
Answer: શ્યામ બેનેગલે “મંથન” નામની આર્ટ ફિલ્મ બનાવી.

Exam Tip: The titles of creative works associated with a person should be noted precisely.

Question 56. ભારત સરકારે વર્ગીસને કેટલી પદવીઓ આપી ?
Answer: ભારત સરકારે વર્ગીસને ક્રમશઃ ‘પદ્મશ્રી’, 'પદ્મભૂષણ' અને ‘પદ્મવિભૂષણ'ની ત્રણ પદવીઓ આપી.

Exam Tip: List all honors and awards received, especially those from national governments.

Question 57. ડૉ. કુરિયનનો જન્મ દિવસ 26 નવેમ્બર કયા દિવસ તરીકે ઉજવાય છે ?
Answer: ડૉ. કુરિયનનો જન્મદિવસ 26 નવેમ્બર 'રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ' (નેશનલ મિલ્ક ડે) તરીકે ઉજવાય છે.

Exam Tip: Connect important dates to their commemorative names or events.

Question 58. ભારત અને વિશ્વભરમાંથી કુરિયનને કેટલી માનદ્ પદવીઓ એનાયત થઈ છે ?
Answer: ભારત અને વિશ્વભરમાંથી કુરિયનને પંદર જેટલી માનદ્ પદવીઓ એનાયત થયેલ છે.

Exam Tip: Quantify the number of honors received when provided, and specify if they are national or international.

Question 59. કુરિયનને કેન્દ્રમાં રાખીને એ કાવનથી પણ વધુ પુરનકો લખાયાં છે.
Answer: કુરિયનને કેન્દ્રમાં રાખીને પચાસથી પણ વધુ પુસ્તકો લખાયાં છે.

Exam Tip: When discussing a person's impact on literature, state the number of works inspired by them.

Question 60. કુરિયનના 91મા જન્મદિવસે ગુગલે શું કર્યું?
Answer: કુરિયનના 91મા જન્મદિવસે ગુગલે પોતાના ‘હોંમપેજ’ને ગુગલને બદલે ‘ડુડલ' નામથી સ્થાન આપ્યું હતું.

Exam Tip: Relate biographical events to contemporary forms of recognition, such as Google Doodles.

Question 61. વર્ગીસ કુરિયનનું અવસાન કઈ તારીખે અને કેટલા વર્ષે થયું ?
Answer: વર્ગીસ કુરિયનનું અવસાન તારીખ 09/09/2012ના રોજ 91 વર્ષની વયે થયું.

Exam Tip: Exact dates and age at the time of death are vital biographical facts.

Question 62. વર્ગીસનું અવસાન કયા શહેરમાં થયું?
Answer: વર્ગીસનું અવસાન નડિયાદ શહેરમાં થયું.

Exam Tip: The location of a person's passing is an important detail in their life story.

Question 63. ‘અમૂલ ડેરીની વસ્તુઓ વિશ્વના કેટલા દેશોમાં વેચાણ કેન્દ્રોમાંથી વેચાય છે ?
Answer: ‘અમૂલ ડેરીની વસ્તુઓ વિશ્વના 50થી વધુ જેટલા દેશોમાં આવેલા વેચાણ કેન્દ્રોમાંથી વેચાય છે.

Exam Tip: Quantify the global reach of a product or organization when asked for such details.

Question 64. ડૉ. કુરિયને કોના નામને વિશ્વ પ્રસિદ્ધ કર્યા ?
Answer: ડૉ. કુરિયને અમૂલ, આણંદ, ગુજરાત અને ભારતને શ્વેતક્રાંતિના માધ્યમથી વિશ્વભરમાં ગૌરવવંતુ સ્થાન અપાવ્યું.

Exam Tip: Connect an individual's work to the entities (brands, places, or movements) they made globally renowned.

Question 65. 'અમૂલ બ્રાન્ડની કઈ કઈ વસ્તુઓ બને છે ?
Answer: અમૂલ બ્રાન્ડની દૂધ, દહીં, છાશ, ઘી, માખણ, દૂધનો પાવડર, ચીઝ, ચોકલેટ, તેલ, શ્રીખંડ, મીઠાઈઓ અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થો બને છે.

Exam Tip: When listing products, aim for a comprehensive and accurate list based on the provided text.

Question 66. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનમાં કયા કયા સદ્ગુણો જોવા મળે છે ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનમાં વિદ્વત્તા, કર્મઠપણું, નિષ્ઠા, આત્મસૂઝ જેવા સદ્ગુણો જોવા મળે છે.

Exam Tip: When asked to list qualities, provide specific adjectives that describe the individual's character.

Question 67. ડૉ. કુરિયન સૌ કોઈ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત કેવી રીતે બન્યા?
Answer: ડૉ. કુરિયન 'ઑપરેશન ફ્લડ' દ્વારા શ્વેત ક્રાંતિના સર્જક તરીકે સૌ કોઈ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બન્યા.

Exam Tip: Explain the key achievement or role that made the individual an inspiration to others.

Question 68. ‘શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતા' પાઠના લેખક કોણ છે ?
Answer: ‘શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતા' પાઠના લેખક રમેશચંદ્ર ડી. પંડ્યા છે.

Exam Tip: Always identify the author of a specific text when this information is given.

નીચેના પ્રશ્નોના સવિસ્તાર ઉત્તર લખો.

Question 1. ત્રિભુવનદાસ પટેલની નાનપણની પ્રવૃત્તિનો થોડો ખ્યાલ આપો.
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલ નાનપણમાં મિત્રો સાથે હનુમાનજી મંદિરે શનિવારે શાળા છૂટયા બાદ ભેગા થતા. તેઓ ક્યારેક રેવડી ખાતા કે ચવાણું ઝાપટતાં. અઠવાડિયે એકવાર કોઈકે કંઈક લખવું અને વાંચવું. તેમાંથી ત્રિભુવનદાસ પટેલને સહકાર વિશે લખવાનું બન્યું અને નિબંધ વાંચી સૌની પ્રશંસા મેળવી. ત્રિભુવનદાસના 'સહકાર' વિશેના વિચારો સૌને ખૂબ ગમ્યાં. આવી હતી ત્રિભુવનદાસ પટેલની નાનપણની પ્રવૃત્તિઓ.

Exam Tip: When describing childhood activities, include details that hint at their later character or achievements.

Question 2. ત્રિભુવનદાસ પટેલનું ગુજરાત-વિદ્યાપીઠનું વિધાર્થીજીવન કેવું હતું ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલ ગૂજરાત વિદ્યાપીઠમાં અભ્યાસ કરતા. આ વિધાપીઠમાં ગાંધીજી અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના વિચારોથી તેઓ પ્રભાવિત થયા. તેઓ આઝાદીની ચળવળમાં જોડાયા. પરિણામે ઈ.સ. 1930માં મીઠાના સત્યાગ્રહ નિમિત્તે અને ઈ.સ. 1940-41માં સત્યાગ્રહ માટે તેમને જેલવાસ મળેલ. આમ, ત્રિભુવનદાસ પટેલ વિદ્યાર્થી અવસ્થામાં જ સહકાર, સંપ, નીડરતા અને સહનશીલતા જેવા ગુણો મેળવે છે.

Exam Tip: Highlight how educational experiences and mentors shaped the individual's character and ideology.

Question 3. ત્રિભુવનદાસ પટેલના ‘ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન' વિશે ટૂંકમાં જણાવો.
Answer: ઈ.સ. 1971માં અમૂલ ડેરીના અધ્યક્ષ સ્થાનેથી સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ લીધી. નિવૃત્તિ સમયે ખેડૂતોએ છ લાખ એંશી હજાર રૂપિયાની થેલી અર્પણ કરી. ત્રિભુવનદાસે અને પત્ની મણિબેને ગ્રામજનોની સેવા માટે આ બધી રકમ ‘ત્રિભુવન ફાઉન્ડેશન' સંસ્થા બનાવવામાં અર્પણ કરી. આ સંસ્થા આજે પણ સ્ત્રીઓ અને બાળકોના સ્વાસ્થ્ય તેમજ પશુ ચિકિત્સાની સેવાનો લાભ છસૌથી વધુ ગામને આપે છે. ગુજરાતના ખેડૂતો ત્રિભુવનદાસ પટેલના ઋણી છે.

Exam Tip: When describing a foundation, include its origin, purpose, and impact on the community.

Question 4. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનના અભ્યાસ વિશે ટૂંકમાં લખો.
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન અભ્યાસમાં બહુ તેજસ્વી હતા. માત્ર ચૌદ વર્ષની ઉંમરે કૉલેજમાં પ્રવેશ મેળવનાર તેઓ વર્ગમાં સૌથી નાની વયના વિદ્યાર્થી હતા. એટલે હંમેશાં એકલા જ બધો સંઘર્ષ કરવાનો આવ્યો. તેથી તેઓ સ્વાવલંબી બન્યા. 1944માં ઇજનેર બન્યાં. મદ્રાસની લોયોલા કૉલેજમાંથી ભૌતિકશાસ્ત્રમાં બી.એસસી. કર્યું. ‘ક્વીન્ડી કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગ’, મદ્રાસમાંથી ઇજનેરની પદવી લીધી. ‘ઇમ્પિરિયલ ડેરી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ' – બેંગ્લોરમાં ડેરી વિષય ભણવાનું થયું. ધાતુશાસ્ત્ર અને ન્યૂક્લિયર ફિઝિક્સના વિષયોમાં ડિસ્ટીંકશન સાથે અનુસ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી. આમ, ડૉ. વર્ગીસ કુરિયને અભ્યાસમાં નિષ્ઠા અને શ્રદ્ધાથી ઉચ્ચ પદવી પ્રાપ્ત કરી પોતાની પ્રતિભા બતાવી.

Exam Tip: Provide a structured overview of academic achievements, including institutions, degrees, and specialized fields of study.

Question 5. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન પર બધા કર્મચારીઓ કેમ વિશ્વાસ મૂકતાં ?
Answer: ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન ડેરીના કોઈ પણ વિભાગમાં આંટા મારતા. એક વખત એક કર્મચારીને મલાઈ ચાટતો જોયો. ખૂબ દુઃખી થયા, કર્મચારીને કંઈ ન કહ્યું. બીજે દિવસે ડેરીના મેનેજરને કહ્યું કે, “આજથી ડેરીના દરેક કર્મચારીને 500 ગ્રામ દૂધ રોજ પીવા આપવું.' તેથી બધાં કર્મચારીઓ ખૂબ રાજી થયાં અને એમના પર વિશ્વાસ મૂકવાં લાગ્યાં. બીજા પ્રસંગે “મંથન” આર્ટ ફિલ્મ માટે દરેક કર્મચારીએ એક એક રૂપિયો દાનમાં આપીને ડૉ. કુરિયન પર પોતાની શ્રદ્ધા બતાવી. આ રીતે, ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન પર દરેક ડેરીના કર્મચારી વિશ્વાસ મૂકે છે, એવા નિષ્ઠાવાન, પ્રામાણિક અને સ્નેહી હતા, આપણા વર્ગીસ.

Exam Tip: Explain how an individual's actions and decisions, especially those showing empathy and fairness, built trust among their subordinates.

Question 6. ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનને મળેલ પદવીઓનો ટૂંકમાં ઉલ્લેખ કરો.
Answer: ડૉ. વર્ગીસને ભારત અને વિશ્વભરમાંથી લગભગ 15 જેટલી પદવીઓ મળેલ હતી. ભારત સરકારે પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ, પદ્મવિભૂષણ પદવીઓ આપી. રેમન મેગ્નેસે ઍવોર્ડ, કૃષિરત્ન, વર્લ્ડ ફૂડ પ્રાઈઝ, મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટી, અમેરિકા તરફથી નામાંકિત ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી એવોર્ડ, વર્લ્ડ ડેરી એક્સ્પો દ્વારા ઇન્ટરનેશનલ પર્સન ઓફ ધ યર એવોર્ડ, જેવી પદવીઓ મળેલ હતી.

Exam Tip: When listing awards, categorize them (e.g., national, international, academic) and include both official names and any specific recognition.

નીચેના પ્રશ્નો પર ટૂંકનોંધ લખો.

Question 1. ત્રિભુવનદાસ પટેલની સહકારની ભાવના કેવી હતી ?
Answer: ત્રિભુવનદાસ પટેલમાં નાનપણથી જ સહકારની ભાવના બહુ તેજ હતી. બાલમિત્રો સાથે સંપીને નાસ્તો કરે છે અને સહકાર' વિશે નિબંધ લખીને બાલમિત્રોને સંભળાવે છે. ખેડા જિલ્લા અને આણંદમાં સહકારથી ખેડૂતોને દૂધમંડળી સ્થાપવા સમજાવે છે. પોતે નિષ્ઠાપૂર્વક અને મનને મક્કમ કરીને સહકારી ડેરી – અમૂલ ડેરીની સ્થાપના કરે છે. 91 વર્ષની વય સુધી ત્રિભુવનદાસ પટેલ વિવિધ સહકારી ક્ષેત્રોમાં એકાધિક હોદ્દાઓ ઉપર કાર્યરત રહ્યા છે. આમ, ત્રિભુવનદાસ પટેલ સહકારી ક્ષેત્રમાં અગ્રણી રહ્યા અને વર્ગીસ કુરિયનના સાથ-સહકારથી આણંદને અને અમૂલ ડેરીને વિશ્વ પ્રસિદ્ધિ અપાવી.

Exam Tip: When describing a person's core values, trace their development from childhood through their major achievements and their impact.

Question 2. વર્ગીસ કુરિયનનું અમૂલ ડેરીના વિકાસમાં કેવું યોગદાન રહ્યું ?
Answer: વર્ગીસ કુરિયને અમૂલ ડેરીના વિકાસમાં ખૂબ મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું છે. વર્ગીસ કુરિયને ડેરી એન્જિનિયરિંગ' નો આઠ માસનો કોર્સ કરેલ હતો. આથી એમને ડેરી ઉદ્યોગ અને તેની પ્રવૃત્તિ વિશે અને સિદ્ધાંતો વિશે સારી જાણકારી હતી. આણંદમાં રહીને કંઈક કરવાની ઇચ્છાથી ખેડૂતોના લાભ માટે ડેરી ઉદ્યોગમાં દૂધ જમા કરાવવાની વાત શરૂ કરી. ખેડૂતોના સાથ સહકારથી 'અમૂલ ડેરીની સ્થાપના કરી. તેમના પ્રયાસથી ‘ઑપરેશન ફ્લડ’ સંસ્થા બનાવી. ભેંસના દૂધનો પાવડર બનાવ્યો, ગુજરાતમાં આણંદ મડેલ પ્રસિદ્ધ કર્યું. 'ગુજરાત કો-ઓપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન’ની સ્થાપના કરી. 33 વર્ષ સુધી વિના પગારે સહકારી ડેરીમાં કામ કર્યું. ‘ઈરમાના ચેરમેન રહ્યા. સત્તાવન વર્ષ સુધી ડેરી ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા રહ્યા. આમ, વર્ગીસ કુરિયને પોતાના ધ્યેય, નિષ્ઠા, ખંત અને સમર્પણથી ગુજરાતમાં અમૂલ ડેરી ઉદ્યોગને વિશ્વ પ્રસિદ્ધિ અપાવી.

Exam Tip: Detail an individual's contributions by outlining their specific roles, innovations, and the long-term impact on the organization they led.

Question 3. ‘શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતા' પાઠના શીર્ષકની ચર્ચા કરો.
Answer: ‘શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ' પાઠનું શીર્ષક યથાર્થ છે અને બે મહાન વ્યક્તિના સાથ સહકારથી ગુજરાતમાં શ્વેતક્રાંતિ શરૂ થઈ એમ નિઃસંકોચ કહી શકાય તેમ છે. ત્રિભુવનદાસ પટેલ અને વર્ગીસ કુરિયનના અથાગ પ્રયત્ન અને ખંત તથા ગુજરાતના ખેડૂતોના હિતને માટે બંને મહાનુભાવોએ સાથે મળીને સહકારી ક્ષેત્રમાં અમૂલ ડેરીની સ્થાપના કરી વિશ્વ પ્રસિદ્ધિ મેળવી. પરદેશી કંપની પોલસન દૂધ વેચાતું લે-ભાવ ઓછો આપે, પોતે વધારે ભાવ લઈ મુંબઈ વેચે – એના કરતાં ભાવ આપીને ગુજરાતના દૂધ ઉત્પાદકોને રાજી કર્યો. વર્ગીસ કુરિયન અને ત્રિભુવનદાસ પટેલે આ માટે અનેક સહકારી દૂધ મંડળીઓ સ્થાપી. 'અમુલ ડેરી'ની સ્થાપના કરી. અનેક દૂધના ઉત્પાદનો શરૂ કર્યા, પરિણામે ગુજરાતમાં શ્વેત ક્રાંતિ – દૂધની ક્રાંતિ થઈ. આ માટે આ બંને મહાનુભાવોને વંદન છે. આ પાઠનું શીર્ષક આ રીતે યથાર્થ અને યોગ્ય જ છે.

Exam Tip: When discussing a title's appropriateness, explain how the content of the text supports and justifies the chosen title, citing key figures and events.

નીચેના પ્રશ્નોના સૂચના મુજબ ઉત્તર લખો.

નીચેના શબ્દોનાં સમાનાર્થી શબ્દો આપો.
• ઋષિ – દેવાધર
• પ્રતિકૃતિ – નકલ
• પારિતોષિક – ઇનામ, પુરસ્કાર
• તાલીમ – કેળવણી
• હોદ્દો – સ્થાન
• ખુમારી – ખુમારી
• સ્વપ્રદૃષ્ટા – સ્વપ્ન જોનાર
• ચરિતાર્થ – સફળ, કૃતાર્થ
• સમગ્ર – સઘળું, તમામ
• દલાલ – વેપારમાં પૈસા લઈને કામ કરનાર
• માનદ્ સેવા – વેતન વિના કામ કરવું

Exam Tip: For vocabulary questions, provide clear and concise synonyms that accurately capture the meaning of the original word.

નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખો.
• સ્વાર્થ \( \times \) પરમાર્થ
• સહકાર \( \times \) અસહકાર
• અશક્ય \( \times \) શક્ય
• ન્યાય \( \times \) અન્યાય
• સ્વાવલંબી \( \times \) પરાવલંબી
• ઉદ્ધારક \( \times \) સંહારક
• સક્રિય \( \times \) નિષ્ક્રિય
• પ્રસિદ્ધિ \( \times \) બદનામી
• આવક \( \times \) જાવક
• સાર્થક \( \times \) નિરર્થક
• માન્ય \( \times \) અમાન્ય
• યશ \( \times \) અપયશ
• પ્રકૃતિ \( \times \) વિકૃતિ

Exam Tip: Provide direct antonyms for each word, ensuring they are clear and opposite in meaning.

નીચે આપેલા રૂઢિપ્રયોગના અર્થ આપી, વાક્યપ્રયોગ કરો.
સોપાનો સર કરવાં – અર્થ: સિદ્ધિ હાંસલ કરવી.
વા. પ્ર. – ખુશાલીએ સર્વિસમાં સોપાનો સર કર્યા છે.

પાયાના પથ્થર થવું – અર્થ: શરૂઆતના કાર્યમાં વિશેષ યોગદાન આપવું.
વા. પ્ર. – રાજસ્થાન હિન્દી હાઈસ્કૂલ ચલાવવામાં શ્રી શર્મા સાહેબ પાયાના પથ્થર બન્યાં હતાં.

વિકાસ હરણફાળે વિકસવો – અર્થ: ખૂબ ઝડપથી પ્રગતિ થવી.
વા. પ્ર. – નરેન્દ્ર મોદીના વડાપ્રધાન પદે ભારતે વિકાસમાં હરણફાળ ભરી છે.

છાંયડો આપવો – અર્થ: શાંતિ આપવી, સુખ આપવું.
વા. પ્ર. – માતા-પિતા પોતાના બાળકને છાંયડો આપે છે.

રસ્તો કાઢવો – અર્થ: ઉપાય શોધવો.
વા. પ્ર. – રાહુલે મુશ્કેલીમાંથી રસ્તો કાઢ્યો.

વિના સહકાર, નહિ ઉદ્ધાર – સમજૂતી: એકબીજાના સાથ-સહકારથી આપણે પ્રગતિ કરી શકીએ છીએ.

અપના હાથ જગન્નાથ – સમજૂતી: પોતાનું કામ પોતાની જાતે કરવું કે જેથી તે સંતોષકારક અને સારું બને.

જ્યાં પંચ ત્યાં પરમેશ્વર – સમજૂતી: એકતામાં પ્રભુતાનો વાસ છે.

Exam Tip: For idioms, provide both a clear meaning and a relevant sentence demonstrating correct usage. For proverbs, offer a concise explanation of their message.

નીચેના વાક્યોમાં યોગ્ય વિરામચિહનો મૂકો.

Question 1. હવે હું અહીં કુરિયન નથી રહ્યો હું માત્ર ઉપરી અમલદારનો ભાણેજ જ રહ્યો છું, જે મને મંજૂર નથી.
Answer: ‘હવે હું અહીં કુરિયન નથી રહ્યો; હું માત્ર ઉપરી અમલદારનો ભાણેજ જ રહ્યો છું, જે મને મંજૂર નથી.’

Exam Tip: Pay attention to direct speech, clauses, and sentence boundaries when inserting punctuation marks.

Question 2. મારું સ્વપ્ન વર્ગીસની આત્મકથા છે.
Answer: “મારું સ્વપ્ન’ વર્ગીસની આત્મકથા છે.

Exam Tip: Titles of books or works should be enclosed in quotation marks.

Question 3. દરેક કર્મચારીને અડધો લિટર દૂધ પીવા આપવું એમ વર્ગીસે મેનેજરને કહ્યું.
Answer: 'દરેક કર્મચારીને અડધો લિટર દૂધ પીવા આપવું', એમ વર્ગીસ મેનેજરને કહ્યું.

Exam Tip: Ensure that direct quotes are correctly punctuated and attributed.

નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી લખો :
• સનીવાર – શનિવાર
• નીમીતે – નિમિત્તે
• મંદીર – મંદિર
• મુંબઈ – મુંબઈ
• વીંશય – વિષય
• વીકાશ – વિકાસ
• ફીલીપાઈન્સ – ફિલિપાઈન્સ
• લીમીટેડ – લિમિટેડ
• પ્રવૃત્તિ – પ્રવૃત્તિ
• ગાંધિજી – ગાંધીજી
• પત્નિ – પત્ની

Exam Tip: Practice common Gujarati spellings to avoid errors.

નીચેના શબ્દોની સંધિ છોડીને લખો :
• વ્યતિરેક – વિ + અતિરેક
• અત્યંત – અતિ + અંત
• પૃથ્વી – પૃથુ + ઈ

Exam Tip: When splitting a Sandhi, ensure that both parts form meaningful words or prefixes/suffixes.

શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ Summary in Gujarati

શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ કાવ્ય-પરિચય:

લેખક પરિચય / પાઠનો સારાંશ: અમૂલ ડેરીના સ્થાપક ત્રિભુવનદાસ પટેલ એક સ્વપ્નદૃષ્ટા હતા, જ્યારે આણંદ અને આખા ગુજરાતને અમૂલ બ્રાન્ડ દ્વારા વિશ્વમાં ઓળખાવનાર ડો. વર્ગીસ કુરિયન એક મહાન શિલ્પી હતા. શ્વેતક્રાંતિના આ બંને નેતાઓએ ચાર દાયકાઓ સુધી સાથે મળીને કામ કર્યું, દૂધ અને તેની બનાવટોના ક્ષેત્રમાં સહકાર અને ભાગીદારી વિકસાવી. આ પ્રયાસથી માત્ર ગુજરાત જ નહીં, પરંતુ ભારતના કરોડો ખેડૂતોને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવવામાં મદદ મળી. ખાસ કરીને, મહિલાઓને એકજૂથ કરીને તેમણે અમૂલનો પાયો મજબૂત બનાવ્યો. દૂધનું ઉત્પાદન અને વેચાણ માટેની સહકારી વ્યવસ્થા ત્રિભુવનદાસ પટેલે સ્થાપી, જ્યારે ડૉ. કુરિયને તેને અમલમાં મૂકીને દેશ માટે એક ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું. ત્રિભુવનદાસ અને ડૉ. કુરિયનની પ્રતિભાના ઘણા ગુણો, જેમ કે કામ કરવાની કુશળતા, સંગઠિત કરવાની ક્ષમતા, સેવા કરવાની ભાવના અને સંવેદનશીલતા, કેટલાક યાદગાર પ્રસંગો દ્વારા જોવા મળે છે. આ બંને મહાનુભાવોનું જીવન દરેક માટે પ્રેરણાસ્વરૂપ છે.

શ્વેતક્રાંતિના પ્રણેતાઓ શબ્દાર્થ:

1. ઝાપટવું - કપડાં પછાડીને સાફ કરવું અથવા ઝડપથી ખાવું

4. અમૂલ - જેનું મૂલ્ય આંકી ન શકાય તેવું, દૂધની એક જાણીતી ડેરીનું નામ

5. સ્વપ્રદૃષ્ટા - સપના જોનાર, ભવિષ્યની યોજના કરનાર વ્યક્તિ

6. સમગ્ર - આખું, બધું જ

7. ઉદ્ધારક - સારી પરિસ્થિતિ બનાવનાર, મદદ કરનાર, મુક્તિ આપનાર

8. ઋણી - જેના પર દેવું હોય, ઉપકાર માનનાર

9. પ્રભાવિત - કોઈની અસર હેઠળ આવેલું

10. સત્યાગ્રહ - સત્યનો આગ્રહ રાખવો, શાંતિપૂર્ણ રીતે લડાતું યુદ્ધ, તેના માટે કરેલો કાયદાનો ભંગ

11. જુગલબંધી - સારી રીતે મળીને કામ કરવું, એકબીજાને સાથ આપવો

12. એકાધિક - એક કરતાં વધુ

13. પારિતોષિક - ભેટ, બક્ષિસ

14. હોદો - જગ્યા, પદ

15. દલાલ - ધંધામાં પૈસા લઈને કામ કરનાર વ્યક્તિ

16. લોકાદર - લોકો દ્વારા મળેલું સન્માન, માન્યતા

17. ચરિતાર્થ - સાર્થક, કામિયાબ

18. સંગઠન - એકસાથે કામ કરતું લોકોનું જૂથ

19. ચિરંજીવ - લાંબુ જીવન ધરાવતું, પ્રતિકૃતિ - કોઈ વસ્તુની સમાન નકલ

20. પ્રતિસાદ - આપવામાં આવેલો જવાબ કે પ્રતિક્રિયા

21. શ્વેતક્રાંતિ - શ્વેત ક્રાંતિ, દૂધ ઉત્પાદનમાં મોટો વધારો

22. ઉક્તિ - વચન, કહેવત

23. અડગ - મક્કમ, ન ડગે તેવું

24. કાર્યપ્રણાલી - કાર્ય કરવાની પદ્ધતિ

25. તાલીમ - પ્રશિક્ષણ, શિક્ષણ

26. સ્વાવલંબી - પોતાના પર જ નિર્ભર રહેનારું, આત્મનિર્ભર

27. ખુદારી - આત્મગૌરવ, સ્વાભિમાન

28. શિષ્યવૃત્તિ - વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ માટે અપાતી નાણાકીય સહાય

29. માનદ્ સેવા - પગાર લીધા વગર કાર્ય કરવું