UP Board Solutions Class 11 Hindi Chapter Dhatu rup prakarane

Get the most accurate UP Board Solutions for Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane here. Updated for the 2026 27 academic session, these solutions are based on the latest UP Board textbooks for Class 11 Hindi. Our expert-created answers for Class 11 Hindi are available for free download in PDF format.

Detailed Dhatu rup Dhatu rup prakarane UP Board Solutions for Class 11 Hindi

For Class 11 students, solving UP Board textbook questions is the most effective way to build a strong conceptual foundation. Our Class 11 Hindi solutions follow a detailed, step-by-step approach to ensure you understand the logic behind every answer. Practicing these Dhatu rup Dhatu rup prakarane solutions will improve your exam performance.

Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane UP Board Solutions PDF

पाठ्यक्रम में निर्धारित धातु-रूप निम्नवत् हैं

(1) परस्मैपदी धातु 'स्था' (ठहरना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषतिष्ठतितिष्ठतःतिष्ठन्ति
मध्यम पुरुषतिष्ठसितिष्ठथःतिष्ठथ
उत्तम पुरुषतिष्ठामितिष्ठावःतिष्ठामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषस्थास्यतिस्थास्यतःस्थास्यन्ति
मध्यम पुरुषस्थास्यसिस्थास्यथःस्थास्यथ
उत्तम पुरुषस्थास्यामिस्थास्यावःस्थास्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअतिष्ठत्अतिष्ठताम्अतिष्ठन्
मध्यम पुरुषअतिष्ठःअतिष्ठतम्अतिष्ठत
उत्तम पुरुषअतिष्ठम्अतिष्ठावअतिष्ठाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषतिष्ठतुतिष्ठताम्तिष्ठन्तु
मध्यम पुरुषतिष्ठतिष्ठतम्तिष्ठत
उत्तम पुरुषतिष्ठानितिष्ठावतिष्ठाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषतिष्ठेत्तिष्ठेताम्तिष्ठेयुः
मध्यम पुरुषतिष्ठे:तिष्ठेतम्तिष्ठेत
उत्तम पुरुषतिष्ठेयम्तिष्ठेवतिष्ठेम

(2) परस्मैपदी 'पा' (पीना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपिबतिपिबतःपिबन्ति
मध्यम पुरुषपिबसिपिबथःपिबथ
उत्तम पुरुषपिबामिपिबावःपिबामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपास्यतिपास्यतःपास्यन्ति
मध्यम पुरुषपास्यसिपास्यथःपास्यथ
उत्तम पुरुषपास्यामिपास्यावःपास्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअपिबत्अपिबताम्अपिबन्
मध्यम पुरुषअपिबःअपिबतम्अपिबत
उत्तम पुरुषअपिबम्अपिबावअपिबाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपिबतुपिब्रताम्पिबन्तु
मध्यम पुरुषपिबपिबतम्पिबत
उत्तम पुरुषपिबानिपिबाकपिबाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपिबेत्पिबेताम्पिबेयुः
मध्यम पुरुषपिबेःपिबेतम्पिबेत
उत्तम पुरुषपिबेयम्पिबेवपिबेम

(3) नी (ले जाना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषनयतिनयतःनयन्ति
मध्यम पुरुषनयसिनयथःनयथ
उत्तम पुरुषनयामिनयावःनयामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषनेष्यतिनेष्यतःनेष्यन्ति
मध्यम पुरुषनेष्यसिनेष्यथःनेष्यथ
उत्तम पुरुषनेष्यामिनेष्यावःनेष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअनयत्अनयताम्अनयन्
मध्यम पुरुषअनयःअनयतम्अनयत
उत्तम पुरुषअनयम्अनयावअनयाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषनयतु, नयतात्नयताम्नयन्तु
मध्यम पुरुषनय, नयतात्नयतम्नयत
उत्तम पुरुषनयानिनयावनयाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषनयेत्नयेताम्नयेयुः
मध्यम पुरुषनयेःनयेतम्नयेत
उत्तम पुरुषनयेयम्नयेवनयेम

(4) कृ (करना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषकरोतिकुरुतःकुर्वन्ति
मध्यम पुरुषकरोषिकुरुथःकुरुथ
उत्तम पुरुषकरोमिकुर्वःकुर्मः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषकरिष्यतिकरिष्यतःकरिष्यन्ति
मध्यम पुरुषकरिष्यसिकरिष्यथःकरिष्यथ
उत्तम पुरुषकरिष्यामिकरिष्यावःकरिष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअकरोत्अकुरुताम्अकुर्वन्
मध्यम पुरुषअकरोःअकुरुतम्अकुरुत
उत्तम पुरुषअकरवम्अकुर्वअकुर्म

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषकरोतु, कुरुतात्कुरुताम्कुर्वन्तु
मध्यम पुरुषकुरु, कुरुतात्कुरुतम्कुरुत
उत्तम पुरुषकरवाणिकरवावकरवाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषकुर्यात्कुर्याताम्कुर्युः
मध्यम पुरुषकुर्याःकुर्यातम्कुर्यात
उत्तम पुरुषकुर्याम्कुर्यावकुर्याम

दें-नीचे दिये जा रहे धातु रूप पाठयक्रम में निर्धारित नहीं है, परन्तु अनुवाद में सहायक होने के कारण यहाँ दिये जा रहे हैं।

(5) चुर (चुराना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषचोरयतिचोरयतःचोरयन्ति
मध्यम पुरुषचोरयसिचोरयथःचोरयथ
उत्तम पुरुषचोरयामिचोरयावःचोरयामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषचोरयिष्यतिचोरयिष्यतःचोरयिष्यन्ति
मध्यम पुरुषचोरयिष्यसिचोरयिष्यथःचोरयिष्यथ
उत्तम पुरुषचोरयिष्यामिचोरयिष्यावःचोरयिष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअचोरयत्अचोरयताम्अचोरयन्
मध्यम पुरुषअचोरयःअचोरयतम्अचोरयत
उत्तम पुरुषअचोरयम्अचोरयावअचोरयाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषचोरयतु, चोरयतात्चोरयताम्चोरयन्तु
मध्यम पुरुषचोरय, चोरयतात्चोरयतम्चोरयत
उत्तम पुरुषचोरयानिचोरयावचोरयाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषचोरयेत्चोरयेताम्चोरयेयुः
मध्यम पुरुषचोरयेःचोरयेतम्चोरयेत
उत्तम पुरुषचोरयेयम्चोरयेवचोरयेम

(6) दा (देना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषददातिदत्तःददति
मध्यम पुरुषददासिदत्थःदत्थ
उत्तम पुरुषददामिदद्वःदद्मः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदास्यतिदास्यतःदास्यन्ति
मध्यम पुरुषदास्यसिदास्यथःदास्यथ
उत्तम पुरुषदास्यामिदास्यावःदास्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअददात्अदत्ताम्अददुः
मध्यम पुरुषअददा:अदत्तम्अदत्त
उत्तम पुरुषअददाम्अदद्वअदद्म

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषददातु, दत्तात्दत्ताम्ददतु
मध्यम पुरुषदेहि, दत्तात्दत्तम्दत्त
उत्तम पुरुषददानिददावददाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदद्यात्दद्याताम्दद्युः
मध्यम पुरुषदद्या:दद्यातम्दद्यात
उत्तम पुरुषदद्याम्दद्यावदद्याम

(7) गम् (जाना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषगच्छतिगच्छतःगच्छन्ति
मध्यम-पुरुषगच्छसिगच्छथःगच्छथ
उत्तम पुरुषगच्छामिगच्छावःगच्छामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषगमिष्यतिगमिष्यतःगमिष्यन्ति
मध्यम पुरुषगमिष्यसिगमिष्यथःगमिष्यथ
उत्तम पुरुषगमिष्यामिगमिष्यावःगमिष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअगच्छत्अगच्छताम्अगच्छन्
मध्यम पुरुषअगच्छःअगच्छतम्अगच्छत
उत्तम पुरुषअगच्छम्अगच्छावअगच्छाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषगच्छतुगच्छताम्गच्छन्तु
मध्यम पुरुषगच्छगच्छतम्गच्छत
उत्तम पुरुषगच्छानिगच्छावगच्छाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषगच्छेत्गच्छेताम्गच्छेयुः
मध्यम पुरुषगच्छेःगच्छेतम्गच्छेत
उत्तम पुरुषगच्छेयम्गच्छेवगच्छेम

(8) भू (होना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषभवतिभवतःभवन्ति
मध्यम पुरुषभवसिभवथःभवथ
उत्तम पुरुषभवामिभवावःभवामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषभविष्यतिभविष्यतःभविष्यन्ति
मध्यम पुरुषभविष्यसिभविष्यथःभविष्यथ
उत्तम पुरुषभविष्यामिभविष्यावःभविष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअभवत्अभवताम्अभवन्
मध्यम पुरुषअभवःअभवतम्अभवत
उत्तम पुरुषअभवम्अभवावअभवाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषभवतुभवताम्भवन्तु
मध्यम पुरुषभवभवतम्भवत
उत्तम पुरुषभवानिभवावभवाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषभवेत्भवेताम्भवेयुः
मध्यम पुरुषभवेःभवेतम्भवेत
उत्तम पुरुषभवेयम्भवेवभवेम

(9) पेच् (पकाना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपचतिपचतःपचन्ति
मध्यम पुरुषपचसिपचथःपचथ
उत्तम पुरुषपचामिपचावःपचामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपक्ष्यतिपक्ष्यतःपक्ष्यन्ति
मध्यम पुरुषपक्ष्यसिपक्ष्यथःपक्ष्यथ
उत्तम पुरुषपक्ष्यामिपक्ष्यावःपक्ष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअपचत्अपचताम्अपचन्
मध्यम पुरुषअपचःअपचतम्अपचत
उत्तम पुरुषअपचम्अपचावअपचाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपचतु, पचतात्पचताम्पचन्तु
मध्यम पुरुषपच, पचतात्पचतम्पचत
उत्तम पुरुषपचानिपचावपचाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपचेत्पचेताम्पचेयुः
मध्यम पुरुषपचेःपचेतम्पचेत
उत्तम पुरुषपचेयम्पचेवपचेम

(10) हस् (हँसना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषहसतिहसतःहसन्ति
मध्यम पुरुषहससिहसथःहसथ
उत्तम पुरुषहसामिहसावःहसामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषहसिष्यतिहसिष्यतःहसिष्यन्ति
मध्यम पुरुषहसिष्यसिहसिष्यथःहसिष्यथ
उत्तम पुरुषहसिष्यामिहसिष्यावःहसिष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअहसत्अहसताम्अहसन्
मध्यम पुरुषअहसःअहसतम्अहसत
उत्तम पुरुषअहसम्अहसावअहसाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषहसतुहसताम्हसन्तु
मध्यम पुरुषहसहसतम्हसत
उत्तम पुरुषहसानिहसावहसाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषहसेत्हसेताम्हसेयुः
मध्यम पुरुषहसेःहसेतम्हसेत
उत्तम पुरुषहसेयम्हसेवहसेम

(11) पठ् (पढ़ना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपठतिपठतःपठन्ति
मध्यम पुरुषपठसिपठथःपठथ
उत्तम पुरुषपठामिपठावःपठामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपठिष्यतिपठिष्यतःपठिष्यन्ति
मध्यम पुरुषपठिष्यसिपठिष्यथःपठिष्यथ
उत्तम पुरुषपठिष्यामिपठिष्यावःपठिष्याम

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअपठत्अपठताम्अपठन्
मध्यम पुरुषअपठःअपठतम्अपठत
उत्तम पुरुषअपठम्अपठावअपठाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपठतु, पठतात्पठताम्पठन्तु
मध्यम पुरुषपठ, पठतात्पठतम्पठत
उत्तम पुरुषपठानिपठावपठाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपठेत्पठेताम्पठेयुः
मध्यम पुरुषपठेःपठेतम्पठेत
उत्तम पुरुषपठेयम्पठेवपठेम

(12) दिव (क्रीड़ा, जीतने की इच्छा, जुआ खेलना आदि)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदीव्यतिदीव्यतःदीव्यन्ति
मध्यम पुरुषदीव्यसिदीव्यथःदीव्यथ
उत्तम पुरुषदीव्यामिदीव्यावःदीव्यामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदेविष्यतिदेविष्यतःदेविष्यन्ति
मध्यम पुरुषदेविष्यसिदेविष्यथःदेविष्यथ
उत्तम पुरुषदेविष्यामिदेविष्यावःदेविष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअदीव्यत्अदीव्यताम्अदीव्यन्
मध्यम पुरुषअदीव्यःअदीव्यतम्अदीव्यत
उत्तम पुरुषअदीव्यम्अदीव्यावअदीव्याम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदीव्यतुदीव्यताम्दीव्यन्तु
मध्यम पुरुषदीव्यदीव्यतम्दीव्यत
उत्तम पुरुषदीव्यानिदीव्यावदीव्याम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषदीव्येत्दीव्येताम्दीव्येयुः
मध्यम पुरुषदीव्येःदीव्येतम्दीव्येत
उत्तम पुरुषदीव्येयम्दीव्येवदीव्येम

(13) प्रच्छ (पूछना)

लट् लकार : वर्तमान काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपृच्छतिपृच्छतःपृच्छन्ति
मध्यम पुरुषपृच्छसिपृच्छथःपृच्छथ
उत्तम पुरुषपृच्छामिपृच्छावःपृच्छामः

लृट् लकार : भविष्यत् काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषप्रक्ष्यतिप्रक्ष्यतःप्रक्ष्यन्ति
मध्यम पुरुषप्रक्ष्यसिप्रक्ष्यथःप्रक्ष्यथ
उत्तम पुरुषप्रक्ष्यामिप्रक्ष्यावःप्रक्ष्यामः

लङ् लकार : भूत काल

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषअपृच्छत्अपृच्छताम्अपृच्छन्
मध्यम पुरुषअपृच्छःअपृच्छतम्अपृच्छत
उत्तम पुरुषअपृच्छम्अपृच्छावअपृच्छाम

लोट् लकार : आज्ञासूचक

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपृच्छतु, पृच्छतात्पृच्छताम्पृच्छन्तु
मध्यम पुरुषपृच्छ, पृच्छतात्पृच्छतम्पृच्छत
उत्तम पुरुषपृच्छानिपृच्छावपृच्छाम

विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में

एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषपृच्छेत्पृच्छेताम्पृच्छेयुः
मध्यम पुरुषपृच्छेःपृच्छेतम्पृच्छेत
उत्तम पुरुषपृच्छेयम्पृच्छेवपृच्छेम

(14) अस् (होना)

(14) अस् (होना)

लट् लकार : वर्तमान काल
प्रथम पुरुषअस्तिस्तःसन्ति
मध्यम पुरुषअसिस्थःस्थ
उत्तम पुरुषअस्मिस्वःस्मः
लृट् लकार : भविष्यत् काल
एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषभविष्यतिभविष्यतःभविष्यन्ति
मध्यम पुरुषभविष्यसिभविष्यथःभविष्यथ
उत्तम पुरुषभविष्यामिभविष्यावःभविष्यामः
लङ् लकार : भूत काल
प्रथम पुरुषआसीत्आस्ताम्आसन्
मध्यम पुरुषआसीःआस्तम्आस्त
उत्तम पुरुषआसम्आस्वआस्म
लोट् लकार : आज्ञासूचक
प्रथम पुरुषअस्तु, स्तात्स्ताम्सन्तु
मध्यम पुरुषएधि, स्तात्स्तम्स्त
उत्तम पुरुषअसानिअसावअसाम
विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में
प्रथम पुरुषस्यात्स्याताम्स्युः
मध्यम पुरुषस्याःस्यातम्स्यात
उत्तम पुरुषस्याम्स्यावस्याम

(15) अद् (खाना)

लट् लकार : वर्तमान काल
प्रथम पुरुषअत्तिअत्तःअदन्ति
मध्यम पुरुषअत्सिअत्थःअत्थ
उत्तम पुरुषअद्मिअद्वःअद्मः
लृट् लकार : भविष्यत् काल
प्रथम पुरुषअत्स्यतिअत्स्यतःअत्स्यन्ति
मध्यम पुरुषअत्स्यसिअत्स्यथःअत्स्यथ
उत्तम पुरुषअत्स्यामिअत्स्यावःअत्स्यामः
लङ् लकार : भूत काल
प्रथम पुरुषआदत्आत्ताम्आदन्
मध्यम पुरुषआदःआत्तम्आत्त
उत्तम पुरुषआदम्आद्वआद्म
लोट् लकार : आज्ञासूचक
प्रथम पुरुषअत्तु, अत्तात्अत्ताम्अदन्तु
मध्यम पुरुषअद्धि, अत्तात्अत्तम्अत्त
उत्तम पुरुषअदानिअदावअदाम
विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में
प्रथम पुरुषअद्यात्अद्याताम्अद्युः
मध्यम पुरुषअद्याःअद्यातम्अद्यात
उत्तम पुरुषअद्याम्अद्यावअद्याम

(16) खाद् (भोजन करना)

लट् लकार : वर्तमान काल
प्रथम पुरुषखादतिखादतःखादन्ति
मध्यम पुरुषखादसिखादथःखादथ
उत्तम पुरुषखादामिखादावःखादामः
लृट् लकार : भविष्यत् काल
एकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथम पुरुषखादिष्यतिखादिष्यतःखादिष्यन्ति
मध्यम पुरुषखादिष्यसिखादिष्यथःखादिष्यथ
उत्तम पुरुषखादिष्यामिखादिष्यावःखादिष्यामः
लङ् लकार : भूत काल
प्रथम पुरुषअखादत्अखादताम्अखादन्
मध्यम पुरुषअखादःअखादतम्अखादत
उत्तम पुरुषअखादम्अखादावअखादाम
लोट् लकार : आज्ञासूचक
प्रथम पुरुषखादतुखादताम्खादन्तु
मध्यम पुरुषखादखादतम्खादत
उत्तम पुरुषखादानिखादावखादाम
विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में
प्रथम पुरुषखादेत्खादेताम्खादेयुः
मध्यम पुरुषखादेःखादेतम्खादेत
उत्तम पुरुषखादेयम्खादेवखादेम

(17) कथ् (कहना)

लट् लकार : वर्तमान काल
प्रथम पुरुषकथयतिकथयतःकथयन्ति
मध्यम पुरुषकथयसिकथयथःकथयथ
उत्तम पुरुषकथयामिकथयावःकथयामः
लृट् लकार : भविष्यत् काल
प्रथम पुरुषकथयिष्यतिकथयिष्यतःकथयिष्यन्ति
मध्यम पुरुषकथयिष्यसिकथयिष्यथःकथयिष्यथ
उत्तम पुरुषकथयिष्यामिकथयिष्यावःकथयिष्यामः
लङ् लकार : भूत काल
प्रथम पुरुषअकथयत्अकथयताम्अकथयन्
मध्यम पुरुषअकथयःअकथयतम्अकथयत
उत्तम पुरुषअकथयम्अकथयावअकथयाम
लोट् लकार : आज्ञासूचक
प्रथम पुरुषकथयतु, कथयतात्कथयताम्कथयन्तु
मध्यम पुरुषकथय, कथयतात्कथयतम्कथयत
उत्तम पुरुषकथयानिकथयावकथयाम
विधिलिङ् लकार : 'चाहिए' अर्थ में
प्रथम पुरुषकथयेत्कथयेताम्कथयेयुः
मध्यम पुरुषकथयेःकथयेतम्कथयेत
उत्तम पुरुषकथयेयम्कथयेवकथयेम

पाठ्य-पुस्तक 'संस्कृत दिग्दर्शिका' में आये धातु-रूपों के हल

पाठ 5:

धातुलकारपुरुषवचन
उत्तिष्ठउत् + स्थालोट्मध्यमएक
वेत्तिविद्लट्प्रथमएक
हन्तिहन्लट्प्रथमएक
गृह्णातिग्रहलट्प्रथमएक
प्राप्स्यसिप्र + आप्लृट्मध्यमएक
मुह्यतिमुहलट्प्रथमएक
विजानीतःवि + ज्ञालट्प्रथमद्वि
छिन्दतिछिन्द्लट्प्रथमएक
दहतिदहलट्प्रथमएक
लभन्तेलभ्लट्प्रथमएक

पाठ 6:

धातुलकारपुरुषवचन
त्यजतित्यज्लट्प्रथमएक
गच्छामगम्लोट्उत्तमबहु
भवन्तिभूलट्प्रथमबहु
भवेत्भूविधिलिङ्प्रथमएक
वसन्तिवस्लट्प्रथमबहु
तारयिष्यतितृ (णिजन्त)लृट्प्रथमएक
आगमिष्यतिआ + गम्लृट्प्रथमएक

पाठ 7:

धातुलकारपुरुषवचन
अपश्यत्दृश्लङ्प्रथमएक
तिष्ठतिस्थालट्प्रथमएक
इच्छामिइष्लट्उत्तमएक
ब्रूतेब्रूञ् (आ०)लट्प्रथमएक
गृह्यताम्ग्रहलोट्प्रथमएक
अवदत्वद्लङ्प्रथमएक
चरतुचर्लोट्प्रथमएक
अधीतानिअधि + इङ्लोट्उत्तमएक
उत्थापयामिउत् + स्थालट्उत्तमएक

धातुलकारपुरुषवचन
अकथयत्कथ्लङ्प्रथमएक
अचिन्तयत्चिन्त्लङ्प्रथमएक

पाठ 8:

धातुलकारपुरुषवचन
यातियालट्प्रथमएक
नौमिनुलट्उत्तमएक
वन्देवन्द् (आ०)लट्उत्तमएक
जायतेजन्लट्प्रथमएक
विदुःविद्लट्प्रथमबहु
चिन्वन्तिचिञ्लट्प्रथमबहु
नंमःनम्लोट्मध्यमएक

पाठ 9:

धातुलकारपुरुषवचन
मारयत्मृलोट्मध्यमबहु
अपृच्छत्प्रच्छ्लङ्प्रथमएक
वपन्तुवप्लोट्प्रथमबहु
विधीयतेवि + धालट्प्रथमएक
अवदत्वद्लङ्प्रथमएक
तिष्ठतुस्थालोट्प्रथमएक
इच्छसिइष्लट्मध्यमएक
गृह्णातुग्रहलोट्प्रथमएक
भविष्यतिभूलृट्प्रथमएक
वपतिवप्लट्प्रथमएक

पाठ 10:

धातुलकारपुरुषवचन
अकरोत्कृलङ्प्रथमएक
आसीत्अस्लट्प्रथमएक
अभवत्भूलङ्प्रथमएक
कुर्वन्तिकृलट्प्रथमबहु
अक्षिपन्क्षिप्लङ्प्रथमबहु
अत्यजत्त्यज्लङ्प्रथमएक
दास्यामिदालृट्उत्तमएक
चलतचल्लोट्मध्यमबहु

विशेष – धातु रूपों से सम्बन्धित बहुविकल्पीय प्रश्नों के प्रारूप-ज्ञान के लिए कुछ प्रश्न नीचे दिये जा रहे है

[ संकेत- काले अक्षरों में छपे विकल्प को उचित विकल्प समझे।।]

 

Question 1. ‘स्था' धातु लृट् लकार, उत्तम पुरुष बहुवचन का रूप होगा
(i) स्थास्यतः
(ii) स्थास्यामः
(iii) स्थास्यथ
(iv) स्थास्यसि

Answer: (ii) स्थास्यामः
In simple words: 'स्था' धातु के लृट् लकार में, उत्तम पुरुष बहुवचन का रूप 'स्थास्यामः' होता है, जिसका अर्थ 'हम सब ठहरेंगे' या 'हम सब रुकेंगे' है।

🎯 Exam Tip: भविष्यत् काल (लृट् लकार) के रूपों को याद करने से धातु के अर्थ को समझने में आसानी होती है, खासकर जब पुरुष और वचन बदलते हैं।

 

Question 2. 'नये:' रूप होता है, 'नी' धातु के
(i) लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन का
(ii) लोट् लकार, उत्तम पुरुष, द्विवचन का
(iii) लृट् लकार, मध्यम पुरुष, द्विवचन का
(iv) विधिलिङ्, मध्यम पुरुष, एकवचन का

Answer: (iv) विधिलिङ्, मध्यम पुरुष, एकवचन का
In simple words: 'नये:' रूप 'नी' धातु के विधिलिङ् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन में प्रयोग होता है, जिसका अर्थ 'तुम्हें ले जाना चाहिए' है।

🎯 Exam Tip: विधिलिङ् लकार 'चाहिए' अर्थ को व्यक्त करता है, और इसके पुरुष व वचन के अनुसार क्रिया का रूप बदलता है।

 

Question 3. 'तिष्ठेताम्' धातु रूप है-स्था धातु के ........ का।
(i) लोट् लकार, प्रथम पुरुष, द्विवचन
(ii) लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन
(iii) विधिलिङ्, प्रथम पुरुष, द्विवचन
(iv) लट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन

Answer: (iii) विधिलिङ्, प्रथम पुरुष, द्विवचन
In simple words: 'तिष्ठेताम्' 'स्था' धातु का विधिलिङ् लकार का प्रथम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'उन दोनों को ठहरना चाहिए' है।

🎯 Exam Tip: धातु रूपों की पहचान करते समय लकार, पुरुष और वचन का सही मेल बिठाना महत्वपूर्ण है, खासकर विधिलिङ् जैसे विशिष्ट अर्थ वाले लकारों में।

 

Question 4. 'खाद्' धातु के लङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन का रूप होगा
(i) अखादत
(ii) अखादत्
(iii) अखादः
(iv) अखादन्

Answer: (ii) अखादत्
In simple words: 'खाद्' धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में, प्रथम पुरुष एकवचन का रूप 'अखादत्' होता है, जिसका अर्थ 'उसने खाया' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार (भूतकाल) के रूपों में प्रायः 'अ' उपसर्ग लगा होता है, जो इसकी पहचान में सहायक होता है।

 

Question 5. 'गम्' धातु विधिलिङ्, मध्यम पुरुष, बहुवचन का रूप होगा
(i) गच्छेत
(ii) गच्छेतम्
(iii) गच्छेताम् ।
(iv) गच्छेयुः

Answer: (iv) गच्छेयुः
In simple words: 'गच्छेयुः' 'गम्' धातु के विधिलिङ् लकार में प्रथम पुरुष बहुवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'उन सबको जाना चाहिए' है। यह क्रिया रूप 'चाहिए' के अर्थ में प्रयुक्त होता है।

🎯 Exam Tip: विधिलिङ् लकार के रूपों में 'ए' की मात्रा और अंत में 'युः' (प्रथम पुरुष बहुवचन के लिए) या 'त' (मध्यम पुरुष बहुवचन के लिए) जैसे प्रत्ययों पर ध्यान देना आवश्यक है।

 

Question 6. 'भवाम' रूप होता है भू धातु के
(i) लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन का
(ii) लोट् लकार, उत्तम पुरुष, बहुवचन का
(iii) विधिलिङ, उत्तम पुरुष, बहुवचन का
(iv) लृट् लकार, प्रथम पुरुष द्विवचन का

Answer: (ii) लोट् लकार, उत्तम पुरुष, बहुवचन का
In simple words: 'भवाम' रूप 'भू' धातु के लोट् लकार में उत्तम पुरुष बहुवचन का होता है, जिसका अर्थ 'हम सब हों' या 'हमें होना चाहिए' (आज्ञा/अनुरोध) है।

🎯 Exam Tip: उत्तम पुरुष के रूपों में अंत में 'मि', 'वः', 'मः' (लट् लकार), 'आनि', 'आव', 'आम' (लोट् लकार) जैसे प्रत्यय होते हैं, जो पुरुष और वचन की पहचान में मदद करते हैं।

 

Question 7. 'हस्' धातु के लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन का रूप है
(i) अहसत्
(ii) अहसः
(iii) अहसाव
(iv) अहसम्

Answer: (ii) अहसः
In simple words: 'अहसः' 'हस्' धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम हँसे' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के रूपों की पहचान 'अ' उपसर्ग और अंत में विसर्ग (मध्यम पुरुष एकवचन के लिए) जैसे विशिष्ट चिह्नों से की जा सकती है।

 

Question 8. 'खादिष्यथ' रूप होता है खाद् धातु के
(i) लृट् लकार, मध्यम पुरुष, द्विवचन का
(ii) लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन का
(iii) लङ् लकार, प्रथम पुरुष, द्विवचन को
(iv) विधिलिङ् लकार, उत्तम पु०, बहुवचन का

Answer: (i) लृट् लकार, मध्यम पुरुष, द्विवचन का
In simple words: 'खादिष्यथ' 'खाद्' धातु के लृट् लकार (भविष्यत् काल) में मध्यम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम दोनों खाओगे' है।

🎯 Exam Tip: लृट् लकार (भविष्यत् काल) के रूपों में 'ष्य' या 'स्य' का प्रयोग होता है, जो इसकी पहचान को आसान बनाता है।

 

Question 9. 'स्था' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन का रूप होगा
(i) तिष्ठन्तु
(ii) तिष्ठ
(iii) तिष्ठाम्
(iv) तिष्ठत

Answer: (ii) तिष्ठ
In simple words: 'स्था' धातु के लोट् लकार (आज्ञासूचक) में, मध्यम पुरुष एकवचन का रूप 'तिष्ठ' है, जिसका अर्थ 'तुम ठहरो' है।

🎯 Exam Tip: लोट् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन में धातु का मूल रूप या 'हि' प्रत्यय जुड़कर रूप बनता है, जैसे 'तिष्ठ' (तिष्ठ + हि)।

 

Question 10. 'अपिबः' रूप है पा धातु के
(i) लोट् लकार – मध्यम पुरुष, बहुवचन
(ii) लङ् लकार-मध्यम पुरुष, एकवचन
(iii) लङ् लकार-उत्तम पुरुष, द्विवचन
(iv) लङ् लकार-मध्यम पुरुष, बहुवचन**

Answer: (ii) लङ् लकार-मध्यम पुरुष, एकवचन
In simple words: 'अपिबः' 'पा' धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम पिए' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन के रूपों में प्रायः 'अ' उपसर्ग के बाद धातु और अंत में विसर्ग (:) लगा होता है।

 

Question 11. 'पद्' धातु, लङ् लकार, मध्यम पुरुष, द्विवचन का रूप है
(i) अपठः
(ii) अपठम्
(iii) अपठतम्
(iv) अपठत्

Answer: (iii) अपठतम्
In simple words: 'अपठतम्' 'पद्' (पठ्) धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में मध्यम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम दोनों पढ़े' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के मध्यम पुरुष द्विवचन के रूपों में 'अ' उपसर्ग और 'तम्' प्रत्यय का संयोजन होता है।

 

Question 12. 'गच्छेः ' रूप होता है, 'गम्' धातु के
(i) लट् लकार-प्रथम पुरुष, एकवचन का
(ii) विधिलिङ् लकारमध्यम पुरुष, एकवचन का
(iii) लोट् लकार-उत्तम पुरुष, बहुवचन का
(iv) लृट् लकार-मध्यम पुरुष, एकवचन का

Answer: (ii) विधिलिङ् लकारमध्यम पुरुष, एकवचन का
In simple words: 'गच्छेः' रूप 'गम्' धातु के विधिलिङ् लकार में मध्यम पुरुष एकवचन का होता है, जिसका अर्थ 'तुम्हें जाना चाहिए' है।

🎯 Exam Tip: विधिलिङ् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन के रूप में प्रायः धातु के बाद 'एः' प्रत्यय लगता है।

 

Question 13. 'पद्' धातु, लङ् लकार, उत्तम पुरुष, बहुवचन का रूप होगा
(i) अपठत्
(ii) अपठाम
(iii) अपठः
(iv) अपठन् ।**

Answer: (ii) अपठाम
In simple words: 'अपठाम' 'पद्' (पठ्) धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में उत्तम पुरुष बहुवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'हम सब पढ़े' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के उत्तम पुरुष बहुवचन के रूपों में 'अ' उपसर्ग के साथ धातु और अंत में 'आम' प्रत्यय आता है।

 

Question 14. 'पठिष्यसि रूप होता है 'पद्' धातु के
(i) लृट् लकार – मध्यम पुरुष, एकवचन का
(ii) लृट् लकार – प्रथम पुरुष, बहुवचन का
(iii) लृट् लकार – उत्तम पुरुष, द्विवचन का
(iv) लृट् लकार – मध्यम पुरुष, बहुवचन का

Answer: (i) लृट् लकार – मध्यम पुरुष, एकवचन का
In simple words: 'पठिष्यसि' 'पद्' (पठ्) धातु के लृट् लकार (भविष्यत् काल) में मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम पढ़ोगे' है।

🎯 Exam Tip: 'ष्यसि' प्रत्यय लृट् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन की एक सामान्य पहचान है।

 

Question 15. 'भू' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन का रूप होगा
(i) भवताम्
(ii) भव
(iii) भवन्तु
(iv) भवानि

Answer: (ii) भव
In simple words: 'भव' 'भू' धातु के लोट् लकार (आज्ञासूचक) में मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम हो' या 'तुम रहो' है।

🎯 Exam Tip: लोट् लकार के मध्यम पुरुष एकवचन में कुछ धातुओं के मूल रूप का ही प्रयोग होता है।

 

Question 16. 'अकरोः' रूप है 'कृ' धातु का
(i) लृट् लकार – प्रथम पुरुष, द्विवचन
(ii) लङ् लकार – मध्यम पुरुष, एकवचन
(iii) लोट् लकार-मध्यम पुरुष, बहुवचन
(iv) विधिलिङ् लकार – उत्तम पुरुष, एकवचने**

Answer: (ii) लङ् लकार – मध्यम पुरुष, एकवचन
In simple words: 'अकरोः' 'कृ' धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में मध्यम पुरुष एकवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुमने किया' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के रूपों में 'अ' उपसर्ग और मध्यम पुरुष एकवचन के लिए विसर्ग (:) का प्रयोग होता है।

 

Question 17. 'नी' धातु का लोट् लकार, प्रथम पुरुष, द्विवचन का रूप है
(i) नयनाम्
(ii) नयतु
(iii) नयतम्
(iv) नयाम**

Answer: (iii) नयतम्
In simple words: 'नयतम्' 'नी' धातु के लोट् लकार (आज्ञासूचक) में प्रथम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'वे दोनों ले जाएँ' है।

🎯 Exam Tip: लोट् लकार के प्रथम पुरुष द्विवचन में प्रायः 'ताम्' प्रत्यय जुड़ता है, जैसे 'नयतम्'।

 

Question 18. 'अपिबतम्' रूप है 'पा' धातु का
(i) लट् लकार-मध्यम पुरुष, द्विवचन
(ii) लोट् लकार-प्रथम पुरुष, एकवचन
(iii) लङ् लकार-मध्यम पुरुष, द्विवचन
(iv) लङ् लकार-उत्तम पुरुष, एकवचन**

Answer: (iii) लङ् लकार-मध्यम पुरुष, द्विवचन
In simple words: 'अपिबतम्' 'पा' धातु के लङ् लकार (भूतकाल) में मध्यम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम दोनों पिए' है।

🎯 Exam Tip: लङ् लकार के मध्यम पुरुष द्विवचन की पहचान 'अ' उपसर्ग और 'तम्' प्रत्यय से होती है।

 

Question 19. 'पा' धातु का लोट् लकार, प्रथम पुरुष, द्विवचन का रूप होगा
(i) पिबताम्
(ii) पिबानि
(iii) पिबेतम
(iv) पिबत**

Answer: (i) पिबताम्
In simple words: 'पिबताम्' 'पा' धातु के लोट् लकार (आज्ञासूचक) में प्रथम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'वे दोनों पिएँ' है।

🎯 Exam Tip: लोट् लकार के प्रथम पुरुष द्विवचन में धातु के बाद 'ताम्' प्रत्यय का प्रयोग होता है।

 

Question 20. 'कुरुथः' रूप है 'कृ' धातु का
(i) लृट् लकार-प्रथम पुरुष, एकवचन
(ii) लट् लकार मध्यम पुरुष, द्विवचन
(iii) लृट् लकार-मध्यम पुरुष, एकवचन
(iv) लोट् लकार—प्रथम पुरुष, द्विवचन**

Answer: (ii) लट् लकार मध्यम पुरुष, द्विवचन
In simple words: 'कुरुथः' 'कृ' धातु के लट् लकार (वर्तमान काल) में मध्यम पुरुष द्विवचन का रूप है, जिसका अर्थ 'तुम दोनों करते हो' है।

🎯 Exam Tip: 'थः' प्रत्यय लट् लकार के मध्यम पुरुष द्विवचन की सामान्य पहचान है।

 

Question 21. निम्नलिखित धातुओं के निर्देशानुसार रूप लिखिए
(क) 'पा' धातु, लट् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन = पिबन्ति
(ख) स्थाधातु, लट् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन = तिष्ठन्ति
(ग) “स्था' धालु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = तिष्ठ
(घ) “पा' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = पिब
(ङ) “पद' धातु, लृट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन = पठिष्यति
(च) 'दा' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = देहि, दत्तात्
(छ) 'कृ' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = कुरु, कुरुतात्
(ज) स्था' धातु, लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन = तिष्ठामि
(झ) “पा' धातु, लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन = पिबामि

Answer:
(क) 'पा' धातु, लट् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन = पिबन्ति
(ख) स्थाधातु, लट् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन = तिष्ठन्ति
(ग) “स्था' धालु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = तिष्ठ
(घ) “पा' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = पिब
(ङ) “पद' धातु, लृट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन = पठिष्यति
(च) 'दा' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = देहि, दत्तात्
(छ) 'कृ' धातु, लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन = कुरु, कुरुतात्
(ज) स्था' धातु, लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन = तिष्ठामि
(झ) “पा' धातु, लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन = पिबामि
In simple words: यह प्रश्न विभिन्न धातुओं के निर्देशानुसार लकारों, पुरुषों और वचनों के सही रूपों को लिखने के अभ्यास के लिए है, जिससे छात्रों की धातु रूप पहचानने और बनाने की क्षमता बढ़ती है।

🎯 Exam Tip: विभिन्न धातुओं के सभी पाँचों लकारों के तीनों पुरुषों और तीनों वचनों के रूपों को कंठस्थ करना आवश्यक है, क्योंकि ये संस्कृत व्याकरण का आधार हैं।

UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane

Students can now access the UP Board Solutions for Dhatu rup Dhatu rup prakarane prepared by teachers on our website. These solutions cover all questions in exercise in your Class 11 Hindi textbook. Each answer is updated based on the current academic session as per the latest UP Board syllabus.

Detailed Explanations for Dhatu rup Dhatu rup prakarane

Our expert teachers have provided step-by-step explanations for all the difficult questions in the Class 11 Hindi chapter. Along with the final answers, we have also explained the concept behind it to help you build stronger understanding of each topic. This will be really helpful for Class 11 students who want to understand both theoretical and practical questions. By studying these UP Board Questions and Answers your basic concepts will improve a lot.

Benefits of using Hindi Class 11 Solved Papers

Using our Hindi solutions regularly students will be able to improve their logical thinking and problem-solving speed. These Class 11 solutions are a guide for self-study and homework assistance. Along with the chapter-wise solutions, you should also refer to our Revision Notes and Sample Papers for Dhatu rup Dhatu rup prakarane to get a complete preparation experience.

FAQs

Where can I find the latest UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane for the 2026 27 session?

The complete and updated UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane is available for free on StudiesToday.com. These solutions for Class 11 Hindi are as per latest UP Board curriculum.

Are the Hindi UP Board solutions for Class 11 updated for the new 50% competency-based exam pattern?

Yes, our experts have revised the UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane as per 2026 exam pattern. All textbook exercises have been solved and have added explanation about how the Hindi concepts are applied in case-study and assertion-reasoning questions.

How do these Class 11 UP Board solutions help in scoring 90% plus marks?

Toppers recommend using UP Board language because UP Board marking schemes are strictly based on textbook definitions. Our UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane will help students to get full marks in the theory paper.

Do you offer UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane in multiple languages like Hindi and English?

Yes, we provide bilingual support for Class 11 Hindi. You can access UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane in both English and Hindi medium.

Is it possible to download the Hindi UP Board solutions for Class 11 as a PDF?

Yes, you can download the entire UP Board Solutions Class 11 Hindi Dhatu rup Dhatu rup prakarane in printable PDF format for offline study on any device.