GSEB Class 9 Social Science Solutions Chapter 19 ભારતલોકજીવન

1. બે-ત્રણ વાક્યોમાં લખો :

Question 1. ભારતના લોકોમાં કેવી કેવી ભિન્નતા જોવા મળે છે?
Answer: ભારતના લોકોમાં ખોરાક, પહેરવેશ, રહેઠાણ, ભાષા, બોલી, ઉત્સવો અને તહેવારો, ધર્મ જેવા ઘણા પાસાઓમાં વિવિધતા દેખાય છે.
In simple words: ભારતના લોકો ખાવા-પીવા, કપડાં, ઘર, ભાષા, તહેવારો અને ધર્મ જેવી ઘણી બાબતોમાં અલગ-અલગ હોય છે.

Exam Tip: For questions about differences, remember to list key categories like food, dress, language, and festivals.

Question 2. દક્ષિણ ભારતમાં બોલાતી ભાષાઓ કયા કુળની છે?
Answer: દક્ષિણ ભારતમાં વપરાતી ભાષાઓ દ્રવિડ ભાષા જૂથની છે.
In simple words: દક્ષિણ ભારતમાં લોકો જે ભાષાઓ બોલે છે, તે દ્રવિડ પરિવારની ભાષાઓ છે.

Exam Tip: It's important to remember the correct language family for different regions of India, such as Dravidian for South India.

Question 3. બિહારની મુખ્ય ભાષા તથા બોલીઓ જણાવો.
Answer: બિહારની મૂળ ભાષા હિન્દી ગણાય છે. મૈથિલી, ભોજપુરી, માગધી જેવી બિહારની પ્રચલિત બોલીઓ છે.
In simple words: બિહારની મુખ્ય ભાષા હિન્દી છે. ત્યાં મૈથિલી, ભોજપુરી અને માગધી જેવી ઘણી બોલીઓ બોલાય છે.

Exam Tip: When asked about languages and dialects of a region, clearly state the primary language first, then list the common dialects.

2. નીચેના પર ટૂંક નોંધ લખો :

Question 1. ટૂંક નોંધ લખોઃ પૂર્વ ભારતનાં રાજ્યો તથા બંગાળી પુરુષો છે અને સ્ત્રીઓનો પહેરવેશ
Answer: બિહાર, ઝારખંડ, છત્તીસગઢ, ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, સિક્કિમ, અસમ, અરુણાચલ પ્રદેશ, નાગાલૅન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ, ત્રિપુરા, મેઘાલય જેવાં રાજ્યો પૂર્વ ભારતમાં આવેલા છે. બંગાળી પુરુષો પાટલીવાળું ધોતિયું અને રેશમી ઝભ્ભો ધારણ કરે છે; જ્યારે સ્ત્રીઓ અનોખી શૈલીની બંગાળી સાડી પહેરે છે.
In simple words: પૂર્વ ભારતમાં બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, અસમ જેવા રાજ્યો છે. બંગાળના પુરુષો ધોતી અને રેશમી ઝભ્ભો પહેરે છે, અને સ્ત્રીઓ ખાસ પ્રકારની બંગાળી સાડી પહેરે છે.

Exam Tip: For questions about regions, always list the states first, then describe the characteristic clothing of the people in that region, focusing on distinct features.

Question 2. ટૂંક નોંધ લખોઃ પશ્ચિમ ભારતના તહેવારો – ઉત્સવો
Answer: પશ્ચિમ ભારતમાં રાજસ્થાનમાં હોળી અને ગણગોરના તહેવાર અને મધ્ય પ્રદેશમાં શિવરાત્રીનો તહેવાર મોટા ઉત્સાહથી ઉજવાય છે. પશ્ચિમ ભારતનાં બધાં રાજ્યોના લોકો દિવાળી, નવરાત્રી, શિવરાત્રી, દશેરા, ગણેશચતુર્થી, ઈદ, મહોરમ, નાતાલ, મહાવીર જયંતી, પતેતી, ચેટીચાંદ જેવા અનેક તહેવારો પાલન કરે છે.
In simple words: પશ્ચિમ ભારતમાં રાજસ્થાનમાં હોળી અને ગણગોર ખૂબ જાણીતા છે. મધ્ય પ્રદેશમાં શિવરાત્રી ધામધૂમથી ઉજવાય છે. આ વિસ્તારના લોકો દિવાળી, નવરાત્રી, દશેરા, ગણેશચતુર્થી, ઈદ, નાતાલ જેવા ઘણા તહેવારો ઉજવે છે.

Exam Tip: When writing about festivals, specify unique festivals of particular states first, then list common festivals celebrated across the entire region.

3. નીચેના પ્રશ્નોના યોગ્ય જવાબ શોધી જવાબ લખો:

Question 1. કેવા તાપમાનવાળા પ્રદેશના લોકોનો પહેરવેશ સુતરાઉ અને આછા રંગોવાળો હોય છે?
(a) વધુ
(b) ઓછું
(c) સમ
(d) વિષમ
Answer: (a) વધુ
In simple words: ગરમ હવામાનમાં લોકો સુતરાઉ અને આછા રંગના કપડાં પહેરે છે જેથી તેમને ગરમી ઓછી લાગે અને શરીર ઠંડું રહે.

Exam Tip: Remember that light colors reflect heat, and cotton is breathable, making them ideal for high-temperature regions.

Question 2. ઊંટનાં ચામડાંમાંથી બનેલાં પગરખાં મુખ્યત્વે કયા રાજ્યના લોકો પહેરે છે?
(a) ગુજરાત
(b) રાજસ્થાન
(c) મહારાષ્ટ્ર
(d) ગોવા
Answer: (b) રાજસ્થાન
In simple words: રાજસ્થાનમાં ઘણા ઊંટ હોય છે, તેથી ત્યાંના લોકો ઊંટના ચામડામાંથી બનેલાં જૂતા પહેરવાનું પસંદ કરે છે.

Exam Tip: Associate camel products, especially leather goods, with Rajasthan due to its desert environment and camel population.

Question 3. ગોવામાં કઈ ભાષા બોલાય છે?
(a) મરાઠી
(b) હિન્દી
(c) ગુજરાતી
(d) કોંકણી
Answer: (d) કોંકણી
In simple words: ગોવામાં લોકો મુખ્યત્વે કોંકણી ભાષા બોલે છે.

Exam Tip: Know the official or most commonly spoken language of each Indian state, like Konkani for Goa.

Question 4. કયા રાજ્યના લોકો જાતજાતના પરોઠા આરોગે છે?
(a) જમ્મુ-કશ્મીર
(b) તમિલનાડુ
(c) અસમ
(d) પંજાબ
Answer: (d) પંજાબ
In simple words: પંજાબના લોકો અલગ-અલગ પ્રકારના પરોઠા ખાવાનું ખૂબ પસંદ કરે છે, જે ત્યાંની પ્રખ્યાત વાનગી છે.

Exam Tip: Connect specific food items, like various parathas, with their region of origin or popularity, in this case, Punjab.

Question 5. માધમેળો ક્યાં ભરાય છે?
(a) પુષ્કર
(b) નાશિક
(c) અલાહાબાદ
(d) ઉજ્જૈન
Answer: (c) અલાહાબાદ
In simple words: માઘમેળો પ્રયાગરાજ, એટલે કે અલાહાબાદમાં, ગંગા અને યમુના નદીના સંગમ પર દર વર્ષે થાય છે.

Exam Tip: For important fairs and festivals, remember their location and any significant associated geographical features like river confluences.

Question 6. ‘પોંગલ’ કયા રાજ્યના મુખ્ય તહેવાર છે?
(a) આંધ્ર પ્રદેશ
(b) તમિલનાડુ
(c) મેઘાલય
(d) સિક્કિમ
Answer: (b) તમિલનાડુ
In simple words: પોંગલ એ તમિલનાડુનો મુખ્ય તહેવાર છે, જે ખેતી અને સૂર્યદેવની પૂજા માટે ઉજવાય છે.

Exam Tip: Associate major regional festivals with their respective states. Pongal is specifically a harvest festival of Tamil Nadu.

Question 7. ઉત્તરાખંડ કેવું ભૂપૃષ્ઠ ધરાવે છે?
(a) ફળદ્રુપ મેદાન
(b) પર્વતીય
(c) દરિયાકિનારો
(d) આપેલ પૈકી એક પણ નહિ
Answer: (b) પર્વતીય
In simple words: ઉત્તરાખંડ એક પર્વતીય રાજ્ય છે, જ્યાં ઊંચા પહાડો અને ખીણો જોવા મળે છે.

Exam Tip: Connect states with their dominant geographical features. Uttarakhand is known for its mountainous terrain in the Himalayas.