GSEB Class 9 Science Solutions Chapter 3 પરમાણુઓ અને અણુઓ

Exam Tip: રાસાયણિક સૂત્ર (chemical formula) જોઈને તેમાં કયા તત્ત્વો (elements) છે તે ઓળખવાની પ્રેક્ટિસ કરો. દરેક તત્ત્વની સંજ્ઞા (symbol) અને નામ યાદ રાખવું ઉપયોગી છે.

Question 6. નીચેના પદાર્થોના મોલર દળની ગણતરી કરો :
(a) ઇથાઇન ( \( C_{2}H_{2} \) ),
Answer: ઇથાઇન \( C_{2}H_{2} \)
= 2 (Cનું પરમાણ્વીય દળ) + 2 (Hનું પરમાણ્વીય દળ)
= 2 (12) + 2 (1)
= 24 + 2
= 26 u
In simple words: ઇથાઇન ( \( C_{2}H_{2} \) )નું મોલર દળ 26 u છે. આ કાર્બનના બે અણુઓ (2 x 12 u) અને હાઈડ્રોજનના બે અણુઓ (2 x 1 u) ના વજનનો સરવાળો કરીને મળે છે.

Exam Tip: મોલર દળની ગણતરી કરતી વખતે, દરેક તત્ત્વના પરમાણ્વીય દળને તેના અણુઓની સંખ્યા વડે ગુણીને બધાનો સરવાળો કરો.

Question 6. (b) સલ્ફર અણુ ( \( S_{8} \) ),
Answer: સલ્ફર અણુ \( S_{8} \)
= 8 (Sનું પરમાણ્વીય દળ)
= 8 (32)
= 256 u
In simple words: સલ્ફર અણુ ( \( S_{8} \) )નું મોલર દળ 256 u છે. આ સલ્ફરના આઠ અણુઓ (8 x 32 u) ના વજનનો સરવાળો કરીને મળે છે.

Exam Tip: એક જ તત્ત્વના બહુપરમાણ્વીય અણુઓનું દળ ગણતી વખતે, તત્ત્વના પરમાણ્વીય દળને અણુમાં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા વડે ગુણો.

Question 6. (c) ફૉસ્ફરસ અણુ ( \( P_{4} \) ) (ફૉસ્ફરસનું પરમાણ્વીય દળ = 31 u),
Answer: ફૉસ્ફરસ અણુ \( P_{4} \)
= 4 (Pનું પરમાણ્વીય દળ)
= 4 (31)
= 124 u
In simple words: ફૉસ્ફરસ અણુ ( \( P_{4} \) )નું મોલર દળ 124 u છે. આ ફૉસ્ફરસના ચાર અણુઓ (4 x 31 u) ના વજનનો સરવાળો કરીને મળે છે.

Exam Tip: કેટલાક તત્ત્વો કુદરતી રીતે બહુપરમાણ્વીય અણુઓ તરીકે હોય છે, જેમ કે \( P_{4} \) અને \( S_{8} \). તેમના મોલર દળ ગણતી વખતે આ સંખ્યાને ધ્યાનમાં લેવી આવશ્યક છે.

Question 6. (d) હાઇડ્રોક્લોરિક ઍસિડ (HCl),
Answer: હાઇડ્રોક્લોરિક ઍસિડ HCl
= 1 (Hનું પરમાણ્વીય દળ) + 1 (Clનું પરમાણ્વીય દળ)
= 1 (1) + 1 (35.5)
= 1 + 35.5
= 36.5 u
In simple words: હાઇડ્રોક્લોરિક ઍસિડ (HCl)નું મોલર દળ 36.5 u છે. આ હાઈડ્રોજનના એક અણુ (1 u) અને ક્લોરિનના એક અણુ (35.5 u) ના વજનનો સરવાળો કરીને મળે છે.

Exam Tip: ક્લોરિન જેવા તત્ત્વોના પરમાણ્વીય દળ દશાંશમાં હોઈ શકે છે, તેથી ગણતરીમાં ચોકસાઈ રાખવી.

Question 6. (e) નાઇટ્રિક ઍસિડ ( \( HNO_{3} \) )
Answer: નાઇટ્રિક ઍસિડ \( HNO_{3} \)
= 1 (Hનું પરમાણ્વીય દળ) + 1 (Nનું પરમાણ્વીય દળ) + 3 (Oનું પરમાણ્વીય દળ)
= 1 (1) + 1 (14) + 3 (16)
= 1 + 14 + 48
= 63 u
In simple words: નાઇટ્રિક ઍસિડ ( \( HNO_{3} \) )નું મોલર દળ 63 u છે. આ હાઈડ્રોજનના એક અણુ (1 u), નાઇટ્રોજનના એક અણુ (14 u) અને ઑક્સિજનના ત્રણ અણુઓ (3 x 16 u) ના વજનનો સરવાળો કરીને મળે છે.

Exam Tip: એક જ સંયોજનમાં જુદા જુદા તત્ત્વોના પરમાણ્વીય દળનો સરવાળો કરતી વખતે દરેક તત્ત્વની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખો.

Question 7. નીચેનાનાં દળ શું હશે?
(a) 1 મોલ નાઇટ્રોજન પરમાણુ
Answer: 1 મોલ નાઇટ્રોજન પરમાણુનું દળ = 14 g
In simple words: એક મોલ નાઇટ્રોજન પરમાણુનું વજન 14 ગ્રામ છે.

Exam Tip: તત્ત્વના પરમાણ્વીય દળને ગ્રામમાં દર્શાવવામાં આવે ત્યારે તે 1 મોલ પરમાણુનું દળ દર્શાવે છે.

Question 7. (b) 4 મોલ ઍલ્યુમિનિયમ પરમાણુ (ઍલ્યુમિનિયમનું પરમાણ્વીય દળ = 27 u)
Answer: 4 મોલ ઍલ્યુમિનિયમ પરમાણુનું દળ \( = 4 \times 27 \)
= 108 g
In simple words: ચાર મોલ ઍલ્યુમિનિયમ પરમાણુનું કુલ વજન 108 ગ્રામ છે, કારણ કે એક મોલ ઍલ્યુમિનિયમનું વજન 27 ગ્રામ છે.

Exam Tip: આપેલા મોલની સંખ્યાને તત્ત્વના પરમાણ્વીય દળ સાથે ગુણીને કુલ દળ શોધી શકાય છે.

Question 7. (c) 10 મોલ સોડિયમ સલ્ફાઇટ ( \( Na_{2}SO_{3} \) )
Answer: 1 મોલ \( Na_{2}SO_{3} \) નું દળ \( = 2 (Na) + 1 (S) + 3 (O) \)
= 2 (23) + 1 (32) + 3(16)
= 46 + 32 + 48
= 126 u
10 મોલ સોડિયમ સલ્ફાઇટનું દળ \( = 10 \times 126 \)
= 1260 g
In simple words: 10 મોલ સોડિયમ સલ્ફાઇટનું કુલ વજન 1260 ગ્રામ છે. પહેલા એક મોલ સોડિયમ સલ્ફાઇટનું વજન (126 u) શોધીને પછી તેને 10 વડે ગુણવામાં આવે છે.

Exam Tip: સંયોજનના કુલ દળની ગણતરી કરતી વખતે, પહેલા તેના એક મોલનું દળ (મોલર માસ) શોધો અને પછી તેને આપેલા મોલની સંખ્યા વડે ગુણો.

Question 8. નીચેનાનું મોલમાં રૂપાંતર કરો
(a) 12 g ઑક્સિજન વાયુ
Answer: મોલ-સંખ્યા \( = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \)
= \( \frac{12}{32} \)
= 0.375 મોલ
In simple words: 12 ગ્રામ ઑક્સિજન વાયુ 0.375 મોલ બરાબર છે, કારણ કે ઑક્સિજન વાયુ ( \( O_{2} \) )નું મોલર દળ 32 ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે.

Exam Tip: દળને મોલમાં રૂપાંતર કરવા માટે, આપેલા દળને તત્ત્વ અથવા સંયોજનના મોલર દળ વડે ભાગો.

Question 8. (b) 20 g પાણી
Answer: મોલ-સંખ્યા \( = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \)
= \( \frac{20}{18} \)
= 1.11 મોલ
In simple words: 20 ગ્રામ પાણી 1.11 મોલ બરાબર છે. પાણી ( \( H_{2}O \) )નું મોલર દળ 18 ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે (2x1 + 1x16).

Exam Tip: પાણીનું મોલર દળ (18 g/mol) એ ગણતરીઓ માટે એક સામાન્ય મૂલ્ય છે, જે યાદ રાખવાથી સમય બચાવે છે.

Question 8. (c) 22 g કાર્બન ડાયૉક્સાઇડ
Answer: મોલ-સંખ્યા \( = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \)
= \( \frac{22}{44} \)
= 0.5 મોલ
In simple words: 22 ગ્રામ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ 0.5 મોલ બરાબર છે. કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ( \( CO_{2} \) )નું મોલર દળ 44 ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે (1x12 + 2x16).

Exam Tip: કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું મોલર દળ (44 g/mol) પણ એક સામાન્ય મૂલ્ય છે જે રસાયણશાસ્ત્રની ગણતરીઓમાં વારંવાર ઉપયોગી થાય છે.

Question 9. નીચેનાનું દળ કેટલું થશે?
(a) 0.2 મોલ ઑક્સિજન પરમાણુ
Answer: 0.2 મોલ ઑક્સિજન પરમાણુનું દળ \( = 0.2 \times 16 \)
= 3.2 g
In simple words: 0.2 મોલ ઑક્સિજન પરમાણુનું કુલ વજન 3.2 ગ્રામ છે. એક ઑક્સિજન પરમાણુનું વજન 16 ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે.

Exam Tip: મોલમાંથી દળ શોધવા માટે, મોલની સંખ્યાને તત્ત્વના પરમાણ્વીય દળ અથવા સંયોજનના મોલર દળ વડે ગુણો.

Question 9. (b) 0.5 મોલ પાણીના અણુ
Answer: 0.5 મોલ પાણીના અણુનું દળ \( = 0.5 \times 18 \)
= 9.0 g
In simple words: 0.5 મોલ પાણીના અણુનું કુલ વજન 9.0 ગ્રામ છે, કારણ કે પાણી ( \( H_{2}O \) )નું મોલર દળ 18 ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે.

Exam Tip: અણુનું દળ ગણતી વખતે, તેના મોલર દળનો ઉપયોગ કરો, જે બધા ઘટક પરમાણુઓના દળનો સરવાળો છે.

Question 10. 16 g ધન સલ્ફરમાં રહેલા અણુ (S)ની સંખ્યા ગણો.
Answer: અણુની સંખ્યા \( = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times \text{ઍવોગેડો અંક} \)
સલ્ફર અણુ \( S_{8} \) માટે, મોલર દળ \( = 8 \times 32 = 256 \text{ g/mol} \)
\( N = \frac{m}{M} \times N_{0} \)
\( = \frac{16}{256} \times 6.022 \times 10^{23} \)
\( = 0.0625 \times 6.022 \times 10^{23} \)
\( = 3.76375 \times 10^{22} \)
\( = 3.76 \times 10^{22} \) અણુ
In simple words: 16 ગ્રામ ઘન સલ્ફરમાં આશરે \( 3.76 \times 10^{22} \) અણુઓ હોય છે. આ ગણતરી આપેલા દળને સલ્ફર અણુના મોલર દળ ( \( S_{8} \) માટે 256 g/mol) વડે ભાગીને અને પછી ઍવોગેડ્રો અંક વડે ગુણીને કરવામાં આવે છે.

Exam Tip: અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે, પહેલા આપેલા દળને મોલર દળ વડે ભાગીને મોલની સંખ્યા શોધો, અને પછી તેને ઍવોગેડ્રો અંક ( \( 6.022 \times 10^{23} \) ) વડે ગુણો.

Question 11. 0.051 g ઍલ્યુમિનિયમ ઑક્સાઇડમાં હાજર રહેલા ઍલ્યુમિનિયમ આયનની સંખ્યા ગણો.
(Hint : કોઈ પણ આયનનું દળ તે જ તત્ત્વના પરમાણુના દળ જેટલું હોય છે. ઍલ્યુમિનિયમનું પરમાણ્વીય દળ = 27 u)
Answer: \( Al_{2}O_{3} \) નું મોલર દળ
= 2 (Alનું પરમાણ્વીય દળ) + 3(Oનું પરમાણ્વીય દળ)
= 2 (27) + 3 (16)
= 54 + 48
= 102 u
મોલ-સંખ્યા \( = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ (મોલર દળ)}} \)
= \( \frac{0.051}{102} \)
= 0.0005 = \( 5 \times 10^{-4} \) મોલ \( Al_{2}O_{3} \)
1 મોલ \( Al_{2}O_{3} \) માં \( Al^{3+} \) આયનની સંખ્યા \( = 2 \times 6.022 \times 10^{23} \)
\( 5.0 \times 10^{-4} \) મોલ \( Al_{2}O_{3} \) માં \( Al^{3+} \) આયનની સંખ્યા
\( = 2 \times 6.022 \times 10^{23} \times 5 \times 10^{-4} \)
\( = 10 \times 6.022 \times 10^{23} \times 10^{-4} \)
\( = 6.022 \times 10^{24} \times 10^{-4} \)
\( = 6.022 \times 10^{20} \) \( Al^{3+} \) આયન
In simple words: 0.051 ગ્રામ ઍલ્યુમિનિયમ ઑક્સાઇડમાં \( 6.022 \times 10^{20} \) ઍલ્યુમિનિયમ આયન હાજર હોય છે. પહેલા ઍલ્યુમિનિયમ ઑક્સાઇડના મોલ શોધો, પછી એક અણુમાં બે ઍલ્યુમિનિયમ આયન હોય છે તે મુજબ આયનની કુલ સંખ્યા શોધો.

Exam Tip: સંયોજનના સૂત્રમાંથી આયનોની સંખ્યા નક્કી કરતી વખતે, કાળજીપૂર્વક જુઓ કે એક અણુમાં તે આયનના કેટલા પરમાણુઓ રહેલા છે.

GSEB Class 9 Science પરમાણુઓ અને અણુઓ Intext Questions and Answers

Intext પ્રશ્નોત્તર [પા.પુ. પાના નં. 32)

Question 1. એક પ્રક્રિયામાં 5.8g સોડિયમ કાર્બોનેટ 6 g ઇથેનૉઇક ઍસિડ (ઍસિટિક ઍસિડ) સાથે પ્રક્રિયા પામે છે તથા 2.2 g કાર્બન ડાયૉક્સાઇડ, 0.9 g પાણી અને 8.2 g સોડિયમ ઇથેનૉએટ (સોડિયમ એસિટેટ) નીપજ મળે છે. દર્શાવો કે આ અવલોકનો દ્રવ્ય-સંચયના નિયમનું સમર્થન કરે છે.
સોડિયમ કાર્બોનેટ + ઇથેનૉઇક ઍસિડ \( \implies \) સોડિયમ ઇથેનૉએટ + કાર્બન ડાયૉક્સાઇડ + પાણી
Answer: \( Na_{2}CO_{3} + 2CH_{3}COOH \implies 2CH_{3}COONa + CO_{2} + H_{2}O \)
સોડિયમ કાર્બોનેટ (5.8g) + ઇથેનૉઇક ઍસિડ (6g) \( \implies \) સોડિયમ ઇથેનૉએટ (8.2g) + કાર્બન ડાયૉક્સાઈડ (2.2g) + પાણી (0.9g)
પ્રક્રિયકોનું દળ \( = 5.8 + 6.0 = 11.8 \) ગ્રામ
નીપજોનું દળ \( = 8.2 + 0.9 + 2.2 = 11.3 \) ગ્રામ
અહીં, પ્રક્રિયકોનું કુલ દળ (11.8 g) અને નીપજોનું કુલ દળ (11.3 g) લગભગ સમાન છે. માપનમાં થોડા તફાવતને કારણે નાના ફેરફારો હોઈ શકે છે. આ અવલોકન દ્રવ્ય-સંચયના નિયમનું સમર્થન આપે છે.
In simple words: પ્રતિક્રિયા પહેલાં સોડિયમ કાર્બોનેટ અને ઇથેનૉઇક ઍસિડનું કુલ વજન (11.8 ગ્રામ) પ્રતિક્રિયા પછી બનેલા સોડિયમ ઇથેનૉએટ, કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને પાણીના કુલ વજન (11.3 ગ્રામ) જેટલું જ છે. આ દર્શાવે છે કે દ્રવ્યનો નાશ થતો નથી કે નવું દ્રવ્ય બનતું નથી, જે દ્રવ્ય-સંચયના નિયમને ટેકો આપે છે.

Exam Tip: દ્રવ્ય-સંચયના નિયમને સાબિત કરવા માટે, પ્રક્રિયકોના કુલ દળ અને નીપજોના કુલ દળની કાળજીપૂર્વક ગણતરી કરો. જો બંને સમાન હોય, તો નિયમ સાબિત થાય છે.

Question 2. પાણી બનાવવા માટે હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન દળથી 1: 8ના પ્રમાણમાં જોડાય છે, તો 3g હાઇડ્રોજન વાયુ સાથે સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા કરવા માટે ઑક્સિજનનો કેટલો જથ્થો જરૂરી છે?
Answer: પાણી બનાવવા માટે,
1 g હાઇડ્રોજન માટે જરૂરી ઑક્સિજન \( = 8 \) g
3g હાઇડ્રોજન માટે જરૂરી ઑક્સિજન \( = 8 \times 3 \)g
= 24 g
આમ, 3 g હાઇડ્રોજન માટે જરૂરી ઑક્સિજનનું વજન \( = 24 \) g
In simple words: પાણી બનાવવા માટે હાઈડ્રોજન અને ઑક્સિજન 1:8 ના પ્રમાણમાં ભેગા થાય છે. એટલે કે, 3 ગ્રામ હાઈડ્રોજન સાથે પ્રતિક્રિયા કરવા માટે 24 ગ્રામ ઑક્સિજનની જરૂર પડશે.

Exam Tip: ગુણોત્તર આધારિત દાખલાઓમાં, આપેલા પ્રમાણનો ઉપયોગ કરીને સરળ ત્રિરાશિથી બીજા તત્ત્વનું જરૂરી દળ શોધી શકાય છે.

Question 3. ડાલ્ટનના પરમાણ્વીય સિદ્ધાંતની કઈ અભિધારણા દ્રવ્ય-સંચયના નિયમનું પરિણામ છે?
Answer: “દ્રવ્યનું સર્જન કે વિનાશ શક્ય નથી.” આ અભિધારણા દ્રવ્ય-સંચયના નિયમનું પરિણામ છે.
In simple words: ડાલ્ટનના સિદ્ધાંતનો એ ભાગ કે જે કહે છે કે દ્રવ્ય બનાવી કે નાશ કરી શકાતું નથી, તે દ્રવ્ય-સંચયના નિયમ સાથે મેળ ખાય છે.

Exam Tip: દ્રવ્ય-સંચયનો નિયમ જણાવે છે કે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા દરમિયાન દ્રવ્યનો કુલ જથ્થો અપરિવર્તિત રહે છે. ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંત આના માટે પરમાણ્વીય સ્તરે સમજૂતી આપે છે.

Question 4. ડાલ્ટનના પરમાણ્વીય સિદ્ધાંતની કઈ અભિધારણા નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમની સમજૂતી આપે છે?
Answer: “કોઈ પણ સંયોજનમાં પરમાણુઓની સાપેક્ષ સંખ્યા અને પ્રકાર નિશ્ચિત હોય છે.” આ અભિધારણા નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમની સમજૂતી આપે છે.
In simple words: ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંતનો એ ભાગ કે જે કહે છે કે કોઈપણ કમ્પાઉન્ડમાં અણુઓની સંખ્યા અને પ્રકાર હંમેશાં એકસરખા હોય છે, તે નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમને સમજાવે છે.

Exam Tip: નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ સૂચવે છે કે કોઈ પણ શુદ્ધ રાસાયણિક સંયોજનમાં તત્ત્વો હંમેશાં દળ દ્વારા નિશ્ચિત પ્રમાણમાં હાજર હોય છે. ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંત તેને પરમાણુઓના સંદર્ભમાં સમજાવે છે.

Intext પ્રશ્નોત્તર (પા.પુ. પાના નં.39)

Question 1. પરમાણ્વીય દળ એકમને વ્યાખ્યાયિત કરો.
Answer: કાર્બન-12 સમસ્થાનિકના એક પરમાણુના દળના \( \frac{1}{12} \) મા ભાગને પરમાણ્વીય દળ એકમ કહે છે. તેને 'u' સંજ્ઞા વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
In simple words: પરમાણ્વીય દળ એકમ (u) એ કાર્બન-12 ના એક અણુના વજનના 12મા ભાગ જેટલો હોય છે.

Exam Tip: પરમાણ્વીય દળ એકમ (atomic mass unit - amu) એ અણુઓ અને પરમાણુઓના દળને માપવા માટેનો પ્રમાણભૂત એકમ છે.

Question 2. કોઈ એક પરમાણુને નરી આંખે જોવો શા માટે શક્ય નથી?
Answer: દરેક તત્ત્વનો પરમાણુ અતિસૂક્ષ્મ હોવાથી નરી આંખે જોઈ શકાતો નથી. પરમાણુઓ ખૂબ નાના કદના હોય છે, જેમને જોવા માટે ખાસ પ્રકારના માઇક્રોસ્કોપની જરૂર પડે છે.
In simple words: અણુઓ ખૂબ નાના હોવાથી આપણે તેમને સીધી આંખોથી જોઈ શકતા નથી.

Exam Tip: પરમાણુઓનું કદ નેનોમીટર રેન્જમાં હોય છે, જે માનવ આંખની દૃશ્યમાન મર્યાદા કરતાં ઘણું નાનું છે.

Intext પ્રશ્નોત્તર (પા.પુ. પાના નં.39)

Question 3. રાસાયણિક સૂત્રો લખો
(i) સોડિયમ ઑક્સાઈડ
Answer: સોડિયમ ઑક્સાઇડ :
સંજ્ઞા : Na, O
વીજભાર : \( +1, -2 \)
સૂત્ર : \( Na_{2}O \)
In simple words: સોડિયમ ઑક્સાઇડનું સૂત્ર \( Na_{2}O \) છે, કારણ કે સોડિયમ પર \( +1 \) અને ઑક્સિજન પર \( -2 \) ચાર્જ હોય છે.

Exam Tip: જ્યારે વીજભાર જુદા હોય, ત્યારે ક્રોસ-ઓવર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને સૂત્ર લખો.

Question 3. (ii) ઍલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ
Answer: ઍલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ:
સંજ્ઞા : Al, Cl
વીજભાર : \( +3, -1 \)
સૂત્ર : \( AlCl_{3} \)
In simple words: ઍલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડનું સૂત્ર \( AlCl_{3} \) છે, કારણ કે ઍલ્યુમિનિયમ પર \( +3 \) અને ક્લોરિન પર \( -1 \) ચાર્જ હોય છે.

Exam Tip: સંયોજનના નામ પરથી તેના ઘટક તત્ત્વોની સંજ્ઞા અને તેમના વીજભાર જાણવાથી સૂત્ર લખવું સરળ બને છે.

Question 3. (iii) સોડિયમ સલ્ફાઈડ
Answer: સોડિયમ સલ્ફાઈડ:
સંજ્ઞા : Na, S
વીજભાર : \( +1, -2 \)
સૂત્ર : \( Na_{2}S \)
In simple words: સોડિયમ સલ્ફાઇડનું સૂત્ર \( Na_{2}S \) છે, કારણ કે સોડિયમ પર \( +1 \) અને સલ્ફર પર \( -2 \) ચાર્જ હોય છે.

Exam Tip: ધાતુ અને અધાતુના સંયોજનોમાં, ધાતુનો વીજભાર પ્રથમ લખાય છે.

Question 3. (iv) મૅગ્નેશિયમ હાઈડ્રૉક્સાઇડ
Answer: મૅગ્નેશિયમ હાઈડ્રૉક્સાઇડ:
સંજ્ઞા : Mg, OH
વીજભાર : \( +2, -1 \)
સૂત્ર : \( Mg(OH)_{2} \)
In simple words: મૅગ્નેશિયમ હાઈડ્રૉક્સાઇડનું સૂત્ર \( Mg(OH)_{2} \) છે, કારણ કે મૅગ્નેશિયમ પર \( +2 \) અને હાઈડ્રૉક્સાઇડ (એક બહુપરમાણ્વીય આયન) પર \( -1 \) ચાર્જ હોય છે.

Exam Tip: બહુપરમાણ્વીય આયનો (જેમ કે હાઈડ્રૉક્સાઇડ) એક કરતાં વધુ સંખ્યામાં હોય ત્યારે તેમને કૌંસમાં મૂકો.

Question 4. નીચે દર્શાવેલ સૂત્રો ધરાવતાં સંયોજનોનાં નામ લખો :
(i) \( Al_{2}(SO_{4})_{3} \)
(ii) \( CaCl_{2} \)
(iii) \( K_{2}SO_{4} \)
(iv) \( KNO_{3} \)
(v) \( CaCO_{3} \)
Answer: