GSEB Class 5 Gujarati Textbook Solutions Chapter 1 અભિનંદન

વિશેષ પ્રસ્નોત્તર

નીચેના દરેક પ્રશ્નના ઉત્તર માટે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ શોધો :

Question 1. દસે દિશાએ ગુજરાતનું કોણ રક્ષણ કરે છે?
(a) જ્ઞાન
(b) દેવો
(c) નરનારી
(d) સોમનાથ
Answer: (b) દેવો
In simple words: દેવો ગુજરાતનું દસ દિશામાંથી રક્ષણ કરે છે, જેથી તે સુરક્ષિત રહે.

Exam Tip: પ્રશ્નમાં પૂછાયેલા ચોક્કસ શબ્દને ધ્યાનથી જુઓ અને વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

Question 2. ગુજરાતનાં નરનારી કેવાં છે?
(a) ન્યારાં
(b) ન્યાયી
(c) સુંદર
(d) સ્વાભિમાની
Answer: (a) ન્યારાં
In simple words: ગુજરાતના પુરુષો અને સ્ત્રીઓ ખૂબ જ ખાસ અને અનોખા છે.

Exam Tip: કાવ્ય કે પાઠના આધારે પાત્રોના ગુણધર્મો પૂછાય ત્યારે તેના મુખ્ય લક્ષણો યાદ રાખો.

Question 3. દુષ્કાળની ભયાનક ક્ષણોમાં કોણ ધબકે છે?
(a) માણસ
(b) કૃષ્ણ
(c) અંબા
(d) દેવો
Answer: (a) માણસ
In simple words: ભયંકર દુષ્કાળના મુશ્કેલ સમયમાં પણ માણસ જ ધબકે છે અને હિંમત રાખી જીવે છે.

Exam Tip: કાવ્યમાં કયા પાત્રને કઈ પરિસ્થિતિ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે તે સમજવાનો પ્રયાસ કરો.

નીચેના દરેક પ્રશ્નનો ઉત્તર એક-એક વાક્યમાં લખો

Question 1. ગુજરાતની ધરા કોનાથી નંદનવન બની છે?
Answer: ગુજરાતની આ ભૂમિ ગુજરાતીઓના ગૌરવથી હરિયાળી નંદનવન બની છે.
In simple words: ગુજરાતીઓના ગૌરવને કારણે ગુજરાતની ધરતી સુંદર બગીચા જેવી બની ગઈ છે.

Exam Tip: એક વાક્યના ઉત્તરમાં પ્રશ્નનો મુખ્ય મુદ્દો સ્પષ્ટ અને સંક્ષિપ્તમાં જણાવો.

Question 2. વેદકાળથી શાની ધારા વહે છે?
Answer: વેદકાળથી જ્ઞાન અને ભક્તિનો પ્રવાહ સતત વહે છે.
In simple words: ખૂબ જૂના સમયથી જ્ઞાન અને ભક્તિનો પ્રવાહ ચાલતો આવે છે.

Exam Tip: ઐતિહાસિક અથવા ધાર્મિક સંદર્ભોવાળા પ્રશ્નોમાં સાચી માહિતી આપવી.

Question 3. ગુજરાતના લોકો કમ્યુટરમાં શું નિહાળે છે?
Answer: ગુજરાતના લોકો કમ્યુટરમાં ભગવાન કૃષ્ણને અને ગરબા રમતી અંબેમાને જુએ છે.
In simple words: ગુજરાતી લોકો કમ્પ્યુટર પર કૃષ્ણ ભગવાન અને અંબેમાને ગરબા રમતા જોઈ શકે છે.

Exam Tip: ટેકનોલોજી અને સંસ્કૃતિના મિશ્રણ વિશેના પ્રશ્નોમાં કાવ્યના મૂળ ભાવને પકડો.

Question 4. ગુજરાતી ભાષા દેશવિદેશે ક્યાં વિસ્તરતી લાગે છે?
Answer: ગુજરાતી ભાષા દેશવિદેશમાં વેબસાઇટ દ્વારા ફેલાયેલી લાગે છે.
In simple words: ગુજરાતી ભાષા દુનિયાભરમાં વેબસાઇટ દ્વારા વધુ ફેલાઈ રહી છે.

Exam Tip: આધુનિક સંદર્ભોવાળા પ્રશ્નોમાં પાઠ્યપુસ્તકના ઉદાહરણોનો ઉપયોગ કરો.

Question 5. 'અભિનંદન' કાવ્ય કોણે લખ્યું છે?
Answer: 'અભિનંદન' કાવ્ય શ્રી ભાગ્યેશ જહાએ રચ્યું છે.
In simple words: 'અભિનંદન' નામનું કાવ્ય ભાગ્યેશ જહાએ લખ્યું છે.

Exam Tip: કવિનું નામ અને કાવ્યનું નામ હંમેશા યાદ રાખવું મહત્વપૂર્ણ છે.

નીચેની કાવ્યપંક્તિ પૂર્ણ કરો: ધરતીકંપમાં ...... કંદન!

Question 1. નીચેની કાવ્યપંક્તિ પૂર્ણ કરો: ધરતીકંપમાં ...... કંદન!
Answer: ધરતીકંપમાં ઊભો રહ્યો તું સાવ અડીખમ માણસ,
દુષ્કાળોની દારુણ ક્ષણમાં સતત ધબકતો માણસ; સરળ સહજ થઈ સંતાડ્યું તેં આંસુભીનું કંદન !
In simple words: ધરતીકંપ જેવી આપત્તિમાં પણ તું મજબૂત ઊભો રહ્યો, અને દુષ્કાળના ભયાનક સમયમાં પણ તું હિંમતભેર જીવતો રહ્યો; તારા આંસુઓને તેં સરળતાથી છુપાવી દીધા.

Exam Tip: કાવ્યપંક્તિઓ પૂર્ણ કરતી વખતે શબ્દો અને ભાવને બરાબર યાદ રાખીને લખો જેથી અર્થ જળવાઈ રહે.

કૌંસમાંથી યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરી ખાલી જગ્યા પૂરો : (ચંદન, ધરતીકંપ, બિલીપત્ર, અડીખમ).

Question 1.
1. તું સોમનાથનું .........., તું હાટકેશનું ..........
2. .......... માં ઊભો રહ્યો, તું સાવ .......... માણસ.
Answer:
1. તું સોમનાથનું બિલીપત્ર, તું હાટકેશનું ચંદન.
2. ધરતીકંપમાં ઊભો રહ્યો, તું સાવ અડીખમ માણસ.
In simple words: તું સોમનાથ માટે બિલીપત્ર જેવો પવિત્ર છે અને હાટકેશ માટે ચંદન જેવો સુગંધીદાર છે. ધરતીકંપ જેવી મુશ્કેલીમાં પણ તું મક્કમ રહ્યો, એક મજબૂત માણસ તરીકે.

Exam Tip: ખાલી જગ્યા પૂરતી વખતે કૌંસમાં આપેલા શબ્દોમાંથી સૌથી યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરો જે વાક્યના અર્થને પૂર્ણ કરે.

નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખો

Question. નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દો લખો:
Answer:

• ધરા : જમીન, પૃથ્વી
• નિરંતર : સદા, કાયમ
• દારુણ : ભયાનક, વિકરાળ
• સતત : નિરંતર, લગાતાર
• અભિનંદન : ધન્યવાદ
• ગૌરવ : આદર
• નંદનવન : હરિયાળું
• ન્યારા : અનોખા
• ધરતીકંપ : ભૂકંપ
• ક્ષણ : પળ

Exam Tip: સમાનાર્થી શબ્દો યાદ રાખવા માટે દરેક શબ્દનો મૂળ અર્થ સમજો અને તેને મળતા આવતા અન્ય શબ્દો યાદ રાખો.

નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખોઃ

Question. નીચેના શબ્દોના વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખો:
Answer:

• દુષ્કાળ × સુકાળ
• સરળ × કઠિન
• ધરા × ગગન

Exam Tip: વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો લખતી વખતે મૂળ શબ્દના બરાબર વિરોધી અર્થવાળા શબ્દની પસંદગી કરવી.

નીચેના શબ્દો શબ્દકોશના ક્રમમાં લખો :

Question 1. નીચેના શબ્દો શબ્દકોશના ક્રમમાં લખો : ગૌરવ, અભિનંદન, અડીખમ, અંબા, કૃષ્ણ
Answer: અડીખમ, અભિનંદન, અંબા, કૃષ્ણ, ગૌરવ
In simple words: શબ્દકોશના નિયમો પ્રમાણે આ શબ્દોને ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

Exam Tip: શબ્દકોશના ક્રમમાં ગોઠવતી વખતે ગુજરાતી મૂળાક્ષરોના ક્રમ (સ્વર, પછી વ્યંજન) અને કાના-માત્રાનો ક્રમ યાદ રાખો.

અભિનંદન Summary in Gujarati

અભિનંદન કાવ્ય-પરિચય :

Question. અભિનંદન કાવ્ય-પરિચય :
Answer:

• આ કાવ્ય ગુજરાતને અભિનંદન પાઠવે છે, તેના ગૌરવશાળી ઇતિહાસ અને પ્રજાના ગુણો માટે.
• ગુજરાતની આ ધરતી ગુજરાતીઓના ગૌરવને કારણે હરિયાળી અને લીલીછમ બની છે.
• પ્રાચીન વેદકાળથી જ્ઞાન અને ભક્તિનો પ્રવાહ અહીં સતત વહેતો રહ્યો છે.
• દેવો દસે દિશાઓથી ગુજરાતનું રક્ષણ કરે છે, અને અહીં વસતા લોકો અનોખા છે.
• ગુજરાતી માણસ ખૂબ જ અડીખમ છે, તે સોમનાથનું બિલીપત્ર અને હાટકેશનું ચંદન સમાન પવિત્ર છે.
• ધરતીકંપ જેવી આપત્તિમાં પણ તે દ્રઢતાથી ઊભો રહ્યો છે.
• દુષ્કાળની ભયાનક સ્થિતિમાં પણ તેણે સતત ધબકીને જીવંતતા દર્શાવી છે, અને દુઃખને સરળતાથી છુપાવી દીધું છે.
• આજે ગુજરાતીઓ કમ્પ્યુટરમાં કૃષ્ણ અને અંબા માતાને ગરબે રમતાં જુએ છે.
• ગુજરાતી ભાષા વેબસાઇટ્સ દ્વારા દેશવિદેશમાં ફેલાઈ રહી છે, બધાને સાથે રાખીને સ્પંદનો વહેંચી રહી છે.
• હે ગુજરાત, તને અભિનંદન!

Exam Tip: કાવ્યનો પરિચય આપતી વખતે તેના મુખ્ય ભાવ, ગુજરાતના વખાણ અને ગુજરાતી પ્રજાના ગુણધર્મોને વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કરો.

અભિનંદન શબ્દાર્થ :

Question. અભિનંદન શબ્દાર્થ :
Answer:

• અભિનંદન – ધન્યવાદ
• ગૌરવ – આદર, મોટાઈ, મહત્તા
• ધરા – ધરતી, જમીન
• નંદનવન – હરિયાળી
• નિરંતર – સતત, કાયમ
• ધારા – પ્રવાહ
• રક્ષે – રક્ષણ કરે
• ન્યારાં – અનોખાં
• ધરતીકંપ – ભૂકંપ
• અડીખમ – ડગ્યા સિવાય, મક્કમ
• દારુણ – ભયાનક
• ક્ષણ – પળ
• સતત – સદાય
• કંદન – રુદન
• વેબસાઇટ – કોઈ ચોક્કસ વસ્તુ બનાવતી કમ્પ્યુટર લિપિ
• વિસ્તરતી – વિસ્તાર પામતી, ફેલાતી
• વહેંચે – વહેંચી આપે
• સ્પંદન – આછી ધ્રુજારી, કંપ (અહીં) રોમાંચ

Exam Tip: કાવ્યના શબ્દાર્થ યાદ રાખવાથી કાવ્યનો અર્થ સહેલાઈથી સમજી શકાય છે અને તેનો યોગ્ય રીતે જવાબ આપી શકાય છે.