GSEB Class 12 Gujarati વિશેષ વ્યાકરણ Solutions

Question 1. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય પ્રત્યય મૂકી વાક્ય ફરીથી લખો:
(1) અમેરિકા ડેક જઈશું.
(2) મારાં પુસ્તકો ઓળખ મળે છે.
(3) રામજી ખેતર ખેડ્યું.
(4) મારે પૈસા શું કામ?
(5) પાંચેક દહાડા એમનું ધર ઠરીઠામ થઈ ગયું.
(6) માલણ ઝૂંપડી અને વાડી કોટ વચ્ચે ખાલી જગ્યા હતી.
(7) મને મારા વિચારો જણાવવા વ્યાકરણ જરૂર નથી જણાઈ.
(8) દીવા અજવાળે પ્રભાશંકર આંખ ઠેરવી સોય દોરો પરોવવા પ્રયત્ન કર્યો.
(9) વેનિસ એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાર્ગ છે.
(10) હોટેલ માલિક પાસપોર્ટ લઈ ટેબલ ખાના મૂકી દીધો.
(11) વીસ વર્ષ કાચા જુવાન વળાવિયે આવેલો જોઈ દલભાઈ અને વજેસંગ મૂછ હસ્યા.
(12) જોગેશ્વરી આ કૉલોની આસપાસ જંગલ હોવા સાપ અને થોડો ચોર ઉપદ્રવ રહેતો.
Answer:
(1) અમેરિકા ડેકમાં જઈશું. (Here, the postposition 'માં' is added to 'ડેક'.)
(2) મારાં પુસ્તકોને ઓળખ મળે છે. (Here, the postposition 'ને' is added to 'પુસ્તકો'.)
(3) રામજીએ ખેતર ખેડ્યું. (Here, the postposition 'એ' is added to 'રામજી'.)
(4) મારે પૈસાનું શું કામ? (Here, the postposition 'નું' is added to 'પૈસા'.)
(5) પાંચેક દહાડામાં એમનું ઘર ઠરીઠામ થઈ ગયું. (Here, the postposition 'માં' is added to 'દહાડા'.)
(6) માલણની ઝૂંપડી અને વાડીના કોટ વચ્ચે ખાલી જગ્યા હતી. (Here, the postpositions 'ની' and 'ના' are added.)
(7) મને મારા વિચારો જણાવવામાં વ્યાકરણની જરૂર નથી જણાઈ. (Here, the postpositions 'માં' and 'ની' are added.)
(8) દીવાને અજવાળે પ્રભાશંકરે આંખ ઠેરવીને સોયમાં દોરો પરોવવા પ્રયત્ન કર્યો. (Here, the postpositions 'ને', 'એ', 'ને' and 'માં' are added to clarify the action.)
(9) વેનિસમાં એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાર્ગ છે. (Here, the postpositions 'માં' and 'થી' are added to clarify the locations.)
(10) હોટેલના માલિકે પાસપોર્ટ લઈ ટેબલના ખાનામાં મૂકી દીધો. (Here, the postpositions 'ના', 'એ', 'ના' and 'માં' are added.)
(11) વીસ વર્ષના કાચા જુવાનને વળાવિયે આવેલો જોઈ દલભાઈ અને વજેસંગ મૂછમાં હસ્યા. (Here, the postpositions 'ના' and 'માં' are added to clarify.)
(12) જોગેશ્વરીની આ કૉલોનીની આસપાસ જંગલ હોવાથી સાપનો અને થોડો ચોરનો ઉપદ્રવ રહેતો. (Here, the postpositions 'ની', 'ની', 'થી' and 'નો' are added to make the sentence clearer.)
In simple words: In each sentence, appropriate prepositions or postpositions were added to clarify the relationships between words and make the sentence grammatically correct and meaningful. These small additions change the sense of the words, making the sentence structure proper.

Exam Tip: Understanding the function of each word in a sentence, especially the nouns and verbs, helps to correctly identify where prepositions or postpositions are needed for proper grammar.

Question 2. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય નામયોગી મૂકી વાક્ય ફરીથી લખોઃ
(1) તેમના .................................... અમને ઘણી મદદ મળી છે.
(2) તે ધાબેથી .................................... આવી ગયો.
(3) તેમના મુખ .................................... રોજના હાસ્ય સિવાય કંઈ જ ન મળે.
(4) મંદિરની .................................... એક બગીચો છે.
(5) પ્રશ્નનો કોઈ ઉકેલ મળે તે પહેલાં .................................... ગાડી આવી ઊભી.
(6) છાતી .................................... હાથ મૂકતી સુન્દર ચપ લઈને ઊભી થઈ.
(7) મહેનતની કમાણી કમાયેલો એક .................................... ડૉલર મફતમાં મળેલા પાંચ ડૉલર કરતાં વધારે મહત્ત્વનો છે.
(8) દવાને .................................... રામુની આંખમાં ધેન હતું.
(9) બાએ કબાટ કપડાં કાઢ્યા.
(10) વાસણ સાફ કરી રસોડાના લૅટફૉર્મ .................................... ગોઠવ્યા.
(11) મંદિર કિનારાના એક ઊંચા ટેકરા .................................... આવેલું છે.
(12) કચેરીના કામ .................................... વિરાટ આવ્યો હતો.
(13) મારી આળસને .................................... જ મારે ભોગવવું પડ્યું.
(14) તેણે જીવન .................................... સત્યનો આશરો લીધો.
(15) તું ઘર .................................... રમકડાં લઈ આવ.
(16) જીવનની ખૂબીને .................................... મહાન બની શકાય.
(17) ટ્રસ્ટ .................................... બાળકોને સહાય આપવામાં આવી.
(18) મેં સાથીઓ .................................... મુક્ત થવાની માગણી કરી.
(19) સ્વાશ્રયનું જીવનમાં આગવું સ્થાન છે એ મા .................................... શીખવા મળ્યું.
(20) હું તો રેટિયા .................................... જેટલા નાચ નચાવો તેટલા નાચવાને તૈયાર છું.
Answer:
(1) તેમના **કારણે** અમને ઘણી મદદ મળી છે. (Here, 'કારણે' (because of) is added.)
(2) તે ધાબેથી **નીચે** આવી ગયો. (Here, 'નીચે' (down) is added.)
(3) તેમના મુખ **ઉપર** રોજના હાસ્ય સિવાય કંઈ જ ન મળે. (Here, 'ઉપર' (on) is added.)
(4) મંદિરની **સામે** એક બગીચો છે. (Here, 'સામે' (in front of) is added.)
(5) પ્રશ્નનો કોઈ ઉકેલ મળે તે પહેલાં **મિલાનના સ્ટેશન ઉપર** ગાડી આવી ઊભી. (Here, 'મિલાનના સ્ટેશન ઉપર' (at Milan station) is added.)
(6) છાતી **પર** હાથ મૂકતી સુન્દર ચપ લઈને ઊભી થઈ. (Here, 'પર' (on) is added.)
(7) મહેનતની કમાણી દ્વારા કમાયેલો એક ડૉલર મફતમાં મળેલા પાંચ ડૉલર કરતાં વધારે મહત્ત્વનો છે. (Here, 'દ્વારા' (by means of) is added to specify how the money was earned.)
(8) દવાને **લીધે** રામુની આંખમાં ધેન હતું. (Here, 'લીધે' (due to) is added.)
(9) બાએ કબાટ **માંથી** કપડાં કાઢ્યા. (Here, 'માંથી' (from) is added.)
(10) વાસણ સાફ કરી રસોડાના લૅટફૉર્મ **પર** ગોઠવ્યા. (Here, 'પર' (on) is added.)
(11) મંદિર કિનારાના એક ઊંચા ટેકરા **પર** આવેલું છે. (Here, 'પર' (on) is added.)
(12) કચેરીના કામ **ખાતર** વિરાટ આવ્યો હતો. (Here, 'ખાતર' (for the sake of) is added.)
(13) મારી આળસને **કારણે** જ મારે ભોગવવું પડ્યું. (Here, 'કારણે' (due to) is added.)
(14) તેણે જીવન **ભર** સત્યનો આશરો લીધો. (Here, 'ભર' (throughout) is added.)
(15) તું ઘર **માંથી** રમકડાં લઈ આવ. (Here, 'માંથી' (from) is added.)
(16) જીવનની ખૂબીને **કારણે** મહાન બની શકાય. (Here, 'કારણે' (due to) is added.)
(17) ટ્રસ્ટ **તરફથી** બાળકોને સહાય આપવામાં આવી. (Here, 'તરફથી' (from) is added.)
(18) મેં સાથીઓ **આગળ** મુક્ત થવાની માગણી કરી. (Here, 'આગળ' (before) is added.)
(19) સ્વાશ્રયનું જીવનમાં આગવું સ્થાન છે એ મા **પાસેથી** શીખવા મળ્યું. (Here, 'પાસેથી' (from) is added.)
(20) હું તો રેટિયા **કાજે** જેટલા નાચ નચાવો તેટલા નાચવાને તૈયાર છું. (Here, 'કાજે' (for) is added.)
In simple words: Postpositions are added to complete the meaning of the sentences, showing relationships like 'because of', 'on', 'from', or 'for'. These words help connect the ideas in a sentence, making the meaning clear and grammatically sound.

Exam Tip: Pay attention to the context of the sentence to choose the most appropriate postposition. Often, incorrect usage can completely change the sentence's intended meaning.

Question 3. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય પ્રત્યય અને નામયોગી મૂકી વાક્ય ફરીથી લખો
(1) ગોવિદ .................................... સૌ ઊભાં હતાં.
(2) બાળકો ધાબા .................................... પતંગ ચગાવ્યા.
(૩) માતાપિતા અને સંસાર દુઃખી .................................... કરી તેનું દુઃખ પસ્તાજે.
(4) રોજ સવાર પહોર એ .................................... નીકળી પડતો.
(5) સામાન ગાડું .................................... આવે છે.
(6) એ વીશી માલિક સૌરાષ્ટ્ર .................................... ગુજરાતી હતો.
(7) રમેશ .................................... વિદેશમાં રહેવું સહેલું ન હતું.
(8) વડ ઘટા .................................... ધર્મશિક્ષણનો વર્ગ ચાલતો.
(9) શ્યામ રંગ એ .................................... કદી ન જવું.
(10) દેશભક્ત .................................... દેશ .................................... દેશદાઝ છે.
(11) ફક્ત બારી .................................... તેની ચાંચોનો અવાજ ઉમટવા લાગ્યો.
(12) તમે આગડિયા .................................... એ ભેટ મોકલજો.
(13) મોહન .................................... કૃષ્ણ .................................... પોતાની વેદના ઠાલવી.
(14) વિદ્યાર્થીવર્ગ .................................... સમજીને અભિપ્રાય .................................... શીખે છે.
(15) બાળકો મેદાન .................................... રમત રમી.
Answer:
(1) ગોવિંદની સામે સૌ ઊભાં હતાં. (The postposition 'ની સામે' (in front of) is added.)
(2) બાળકોએ ધાબા પર પતંગ ચગાવ્યા. (The postpositions 'એ' and 'પર' (on) are added.)
(3) માતાપિતા અને સંસારને દુઃખી કરી તેનું દુઃખ દેખી પસ્તાજે. (The postpositions 'ને' and 'દેખી' (seeing) are added.)
(4) રોજ સવારના પહોરે એ બહાર નીકળી પડતો. (The postposition 'ના' (of) is added to 'સવાર' and 'બહાર' (outside) is added.)
(5) સામાનનું ગાડું પાછળ આવે છે. (The postposition 'નું' (of) is added to 'સામાન' and 'પાછળ' (behind) is added.)
(6) એ વીશીનો માલિક સૌરાષ્ટ્ર તરફનો ગુજરાતી હતો. ('નો' (of) is added to 'વીશી' and 'તરફનો' (from) is added to 'સૌરાષ્ટ્ર'.)
(7) રમેશને માટે વિદેશમાં રહેવું સહેલું ન હતું. ('ને માટે' (for) is added to 'રમેશ' and 'માં' (in) is added to 'વિદેશ'.)
(8) વડની ઘટા નીચે ધર્મશિક્ષણનો વર્ગ ચાલતો. ('ની' (of) is added to 'વડ' and 'નીચે' (under) is added.)
(9) શ્યામ રંગની સમીપે કદી ન જવું. ('ની' (of) is added to 'રંગ' and 'ની સમીપે' (near) is added.)
(10) દેશભક્તને દેશ માટે દેશદાઝ છે. ('ને' (to) is added to 'દેશભક્ત' and 'માટે' (for) is added to 'દેશ'.)
(11) ફક્ત બારીના કાચ પર તેની ચાંચોનો અવાજ ઉમટવા લાગ્યો. ('ના' (of) is added to 'બારી', 'પર' (on) is added to 'કાચ' and 'નો' (of) is added to 'ચાંચો'.)
(12) તમે આગડિયાની સાથે એ ભેટ મોકલજો. ('ની સાથે' (with) is added to 'આગડિયા'.)
(13) મોહને કૃષ્ણ સમીપ પોતાની વેદના ઠાલવી. ('ને' (to) is added to 'મોહન' and 'સમીપ' (near) is added to 'કૃષ્ણ'.)
(14) વિદ્યાર્થીવર્ગમાં સમજીને અભિપ્રાય દ્વારા શીખે છે. ('માં' (in) is added to 'વિદ્યાર્થીવર્ગ' and 'દ્વારા' (through) is added.)
(15) બાળકોએ મેદાન પર રમત રમી. ('એ' is added to 'બાળકો' and 'પર' (on) is added to 'મેદાન'.)
In simple words: This exercise involves adding both prepositions (પ્રત્યય) and postpositions (નામયોગી) to complete sentences, ensuring grammatical accuracy and clarity. These small words are vital in Gujarati to show how elements in a sentence relate to each other, improving readability and understanding.

Exam Tip: When faced with blanks, try to mentally form the sentence in a natural way first, then identify the missing connecting words. This intuition often guides you to the correct postpositions or prepositions.

Question 4. નીચેનાં વાક્યોમાં યોગ્ય વિરામચિહ્નો મૂકી વાક્ય : ફરીથી લખો:
(1) પ્રભાશંકરે વાર્તા શરૂ કરી ઘણાં વરસ પહેલાંની વાત છે
(2) ચડતી-પડતી તો કોના જીવનમાં નથી આવતી
(3) એમનાથી બોલાઈ ગયું આના કરતાં તો જુવાની નહિ ન હોય તે સારું
(4) મનુએ પૂછ્યું પછી
(5) દીકરાએ પૂછ્યું કુણ છે માડી
(6) મામાની પાર્ટી અલીબલ ઍન્ડ પાર્ટી કહેવાતી
(7) જરા ઉતાવળે જવું છે પછીથી આવીશ હું જાઉં છું અખાભાઈ
(8) આપ અમુક મિજાજમાં હો ત્યારે જ સારું બનાવી શકો છો કે ગમે ત્યારે
(9) અરે હું ક્યાં નથી જાણતો ને તમને ન ઓળખું નહિ તો તમારે બારણે આવુંય ખરો
(10) વારુ તમે કહેશો એટલા થીગડાં મારી આપીશ થીગડાં મારતા હું નહિ થાકું
Answer:
(1) પ્રભાશંકરે વાર્તા શરૂ કરી : “ઘણાં વરસ પહેલાંની – વાત છે, ...” (Added colon, quotes, em dash, and ellipsis.)
(2) ચડતી-પડતી તો, કોના જીવનમાં નથી આવતી? (Added comma and question mark.)
(3) એમનાથી બોલાઈ ગયું, “આના કરતાં તો જુવાની નહિ હોય તે સારું.” (Added comma, quotes, and full stop.)
(4) મનુએ પૂછ્યું: “પછી?” (Added colon, quotes, and question mark.)
(5) દીકરાએ પૂછ્યું: "કુણ છે માડી?” (Added colon, quotes, and question mark.)
(6) મામાની પાટ ‘અલીબક્ષ ઍન્ડ પાર્ટી’ કહેવાતી. (Added single quotes for the name and a full stop.)
(7) જરા ઉતાવળે જવું છે, પછીથી આવીશ હું જાઉં છું, અખાભાઈ ! (Added commas and exclamation mark.)
(8) “આપ અમુક મિજાજમાં હો ત્યારે જ સારું બનાવી શકો છો કે ગમે ત્યારે ?” (Added quotes and question mark.)
(9) “અરે ! ક્યાં નથી જાણતો? ને તમને ન ઓળખું? નહિ તો તમારે બારણે આવુંય ખરો?” (Added exclamation, question marks, and quotes.)
(10) “વારુ, તમે કહેશો એટલા થીગડાં મારી આપીશ; થીગડાં મારતા હું નહિ થાકું.” (Added comma, semicolon, and quotes.)
In simple words: This task involves adding the right punctuation to each sentence to make its meaning clear and correct. Punctuation marks like commas, question marks, and quotation marks help to properly convey the tone, pauses, and type of statement being made, which is essential for understanding the text.

Exam Tip: Practice identifying different types of sentences (statements, questions, exclamations) to apply the correct end punctuation. Also, pay attention to quoted speech, which always requires quotation marks.

Question 5. વાક્યને અર્થપૂર્ણ બનાવવા માટે વિરામચિહ્ન સુધારી વાક્ય ફરીથી લખોઃ
(1) અહીં ગંદકી કરવી, નહીં કરનારને દંડ થશે.
(2) પરમેશ્વર પાસેથી એ કંઈક લઈને આવ્યા હશે નહીં, તો આ એમના જેટલું પારંગત કોઈ હોઈ શકે નહીં.
(3) કચવાતા મને શરત, હતી તેથી ભાગ આપી દીધો.
(4) કંઈ નહિ એ તો, શેઠને કંઠી ઘણી ગમી, ગઈ તેથી કહે છે.
(5) અત્યારે હું તારો દીકરો, નથી તું મારો બાપ નથી.
(6) તેને જમણા હાથે પડી જવાને કારણે, વાગ્યું હતું.
(7) “આ તે કેવી નવાઈની? વાત આવા રૂપાળા કુંવરને જોઈને ખુશ થવાને બદલે રાજારાણી આંસુ પાડે?”
(8) “ત્યારે તો આપણે પાડોશી, છીએ મારે અંગ્રેજી શીખવું છે, તમે મને શીખવશો?"
(9) “તમે સુધરેલા બધા બીકણ છો, મહાપુરુષો કોઈના પોશાક સામું નથી જોતા. તેઓ તો તેમના હૃદય તપાસે છે.”
(10) “કુસુમ, ઓ કુસુમ, તને ખોળીખોળીને હું થાકી ગઈ. બળ્યું આમ તે શું કરતી હોઈશ."
Answer:
(1) અહીં ગંદકી કરવી નહીં, કરનારને દંડ થશે. (The comma after 'કરવી' is removed as it breaks the flow.)
(2) પરમેશ્વર પાસેથી એ કંઈક લઈને આવ્યા હશે, નહીં તો આ વિદ્યામાં એમના જેટલું પારંગત કોઈ હોઈ શકે નહીં. (A comma is added after 'હશે' to correctly separate clauses.)
(3) કચવાતા મને શરત હતી, તેથી ભાગ આપી દીધો. (The comma is moved to properly connect the two clauses.)
(4) કંઈ નહિ, એ તો શેઠને કંઠી ઘણી ગમી ગઈ, તેથી કહે છે. (Commas are used correctly to separate phrases within the sentence.)
(5) અત્યારે હું તારો દીકરો નથી, તું મારો બાપ નથી. (The comma is placed to correctly separate the two independent clauses.)
(6) તેને જમણા હાથે પડી જવાને કારણે વાગ્યું હતું. (The comma after 'કારણે' is removed as it's not needed.)
(7) "આ તે કેવી નવાઈની વાત? આવા રૂપાળા કુંવરને જોઈને ખુશ થવાને બદલે રાજારાણી આંસુ પાડે?" (Punctuation remains mostly same, ensuring quotes and question mark are used for the question.)
(8) "ત્યારે તો આપણે પાડોશી છીએ, મારે અંગ્રેજી શીખવું છે, તમે મને શીખવશો?" (Punctuation remains mostly same, ensuring quotes and question mark are used for the question.)
(9) "તમે સુધરેલા બધા બીકણ છો. મહાપુરુષો કોઈના પોશાક સામું નથી જોતા. તેઓ તો તેમના હૃદય તપાસે છે." (The comma after 'બીકણ છો' is replaced by a period, breaking it into separate sentences for clarity.)
(10) "કુસુમ ! ઓ કુસુમ ! તને ખોળીખોળીને હું થાકી ગઈ. બળ્યું આમ તે શું કરતી હોઈશ?" (Exclamation marks are added for emphasis, and a question mark at the end of the question.)
In simple words: This exercise focuses on correcting punctuation marks to make sentences clearer and more logical. Moving or adding commas, or changing them to periods, helps to properly group ideas and show the correct flow of thoughts in the text.

Exam Tip: When correcting punctuation, read the sentence aloud to yourself. Natural pauses often indicate where commas or periods should be placed to improve readability and clarity.

Question 6. વાક્ય સંયોજકનો ઉપયોગ કરી નીચેનાં સાદાં વાક્યો ? જોડોઃ
(1) 1. રામ વનમાં ગયા.
2. સીતા વનમાં ગયા.
3. લક્ષ્મણ વનમાં ગયા.
(2) 1. હોટલમાં રાત રહેવાની મારા ભાઈએ વ્યવસ્થા કરી આપી.
2. તેનો માલિક અંગ્રેજીનો આંકડો ન સમજે.
3. અમે ઈટાલિયન ન સમજીએ.
(3) 1. નાના નાના ટાપુઓ છે.
2. સરોવરો છે.
3. એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાગ છે.
(4) 1. રાણીએ એને ખોળે લીધો.
2. ફાટેલા રેશમી વસ્ત્રને એ થીગડું દેવા બેઠી.
3. વસ્ત્ર સંધાય નહિ.
(5) 1. રજાઓ ફરજિયાત હોવી જોઈએ.
2. શિક્ષણ મરજિયાત હોવું જોઈએ.
3. બાળપણ ન છિનવાય.
(6) 1. એ ભાઈ એટલા ખુશ .
2. મને પણ આપ્યાનો સંતોષ થયો.
3. શરણાઈ વગાડવાનો સંતોષ થયો.
Answer:
(1) રામ, સીતા અને લક્ષ્મણ વનમાં ગયાં. (The simple sentences are combined using 'અને' (and).)
(2) હોટલમાં રાત રહેવાની મારા ભાઈએ વ્યવસ્થા કરી આપી પણ તેનો માલિક અંગ્રેજીનો આંકડો ન સમજે ને અમે ઇટાલિયન ન સમજીએ ! (The sentences are combined using 'પણ' (but) and 'ને' (and).)
(3) નાના નાના ટાપુઓ અને સરોવરો છે તેથી એક સ્થળેથી બીજે સ્થળે જવા જળમાર્ગો છે. (The sentences are combined using 'અને' (and) and 'તેથી' (therefore).)
(4) રાણીએ એને ખોળે લીધો ને ફાટેલા રેશમી વસ્ત્રને થીગડું દેવા બેઠી પણ વસ્ત્ર સંધાય નહિ. (The sentences are combined using 'ને' (and) and 'પણ' (but).)
(5) રજાઓ ફરજિયાત અને શિક્ષણ મરજિયાત હોવું જોઈએ જેથી બાળપણ ન છિનવાય. (The sentences are combined using 'અને' (and) and 'જેથી' (so that).)
(6) એ ભાઈ એટલા ખુશ થઈ ગયા કે મને પણ આપ્યાનો સંતોષ અને શરણાઈ વગાડવાનો સંતોષ થયો. (The sentences are combined using 'કે' (that) and 'અને' (and).)
In simple words: This task requires joining several simple sentences into one longer, more complex sentence using conjunctions. Conjunctions like 'અને' (and), 'પણ' (but), 'તેથી' (therefore), and 'જેથી' (so that) help to show the relationship between different ideas, creating a smoother flow in writing.

Exam Tip: When combining sentences, identify the main idea and supporting details. Choose conjunctions that accurately reflect the logical relationship (e.g., cause-effect, addition, contrast) between the joined clauses.

Question 7. નીચેનાં વાક્યોમાં ખોટા સંયોજકોનો પ્રયોગ કર્યો છે, તે ૨ સુધારી વાક્ય ફરીથી લખોઃ
(1) વેશ બદલ્યું શું થયું જો મન બદલવા જોઈએ.
(2) દેવ આગળ દીવો કરવાને ફાનસ સળગાવવા પ્રભાશંકરે દીવાસળી શોધી, અને જડી નહિ
(3) આ આંબાના ફળ મને નથી મળવાના પણ નથી એને છાંયે હું વિસામો ખાવાનો."
(4) લારીવાળો અંગ્રેજી જાણતો હતો, અને બોલવા રાજી ન હતો.
(5) સૉક્રેટિસ જાગ્યો, પણ ક્રીટોએ બધી વાત એને સમજાવી.
(6) તમે કબૂલ કરો છો અને તમારે એ વાત કોઈને કહેવી નહિ?
(7) હું શબ્દાર્થને નથી વળગતો, ભાવાર્થ આપું કારણ કે ભાવાર્થ આપું એટલો માટે એ સંતોષ.
Answer:
(1) વેશ બદલ્ય શું થયું, પણ મન બદલવા જોઈએ. (The incorrect 'જો' (if) is replaced with 'પણ' (but).)
(2) દેવ આગળ દીવો કરવા ને ફાનસ સળગાવવા પ્રભાશંકરે દીવાસળી શોધી, પણ જડી નહિ. (The incorrect 'અને' (and) is replaced with 'પણ' (but) to show contrast.)
(3) આ આંબાના ફળ મને નથી મળવાના કે નથી એને છાંયે હું વિસામો ખાવાનો. (The incorrect 'પણ' (but) is replaced with 'કે' (or) to indicate an alternative.)
(4) લારીવાળો અંગ્રેજી જાણતો હતો પણ બોલવા રાજી ન હતો. (The comma before 'અને' is removed, and 'અને' is replaced with 'પણ' (but) to show a contrast.)
(5) સૉક્રેટિસ જાગ્યો, એટલે ક્રીટોએ બધી વાત એને સમજાવી. (The 'પણ' (but) is replaced with 'એટલે' (so) to indicate a consequence.)
(6) તમે કબૂલ કરો છો કે તમારે એ વાત કોઈને કહેવી નહિ? (The 'અને' (and) is replaced with 'કે' (that/or) to indicate a condition or alternative.)
(7) હું શબ્દાર્થને નથી વળગતો, ભાવાર્થ આપું કારણ કે ભાવાર્થ આપું એટલો માટે એ સંતોષ. (The conjunction is corrected to ensure a clear logical flow, likely meaning "because I give the meaning, that is enough satisfaction." - here the original sentence is very complex and partially garbled. Assuming intent, it could be simplified as: હું શબ્દાર્થને નથી વળગતો, ભાવાર્થ આપું છું, કારણ કે મને સંતોષ મળે છે. (I don't stick to literal meaning, I give the core meaning, because I get satisfaction.) The core is changing "કારણ" which might be used incorrectly here. Let's make it simpler.)
Corrected (7): હું શબ્દાર્થને નથી વળગતો, ભાવાર્થ આપું છું, અને તેથી મને સંતોષ થાય છે. (I don't cling to the literal meaning; I give the essence, and so I feel satisfied.)
In simple words: This exercise involves identifying and replacing incorrect conjunctions in sentences to ensure they convey the right relationship between clauses. Using words like 'પણ' (but) for contrast or 'એટલે' (so) for consequence helps to make the sentence meaning accurate and logical.

Exam Tip: When correcting conjunctions, consider the logical link between the two parts of the sentence. If there's a contrast, use 'પણ'; if there's a reason or result, use 'કારણ કે' or 'એટલે'.

Question 8. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સાદું વાક્ય ઓળખાવોઃ
(1) A. વરસાદ વરસે છે ને વીજળી ચમકે છે.
B. જ્યાં આટલી ઠંડી પડે છે ત્યાં લોકો કેમ રહેતા હશે?
C. કૂવામાં સરવાણી નથી તો પાણી ક્યાંથી આવે?
D. વિધાર્થી ભણે છે.
(2) A. એક વાર બરાબર વિચાર કરી લો.
B. રાજા વૃદ્ધ થયા, રાણી વૃદ્ધ થયાં પણ ચિરાયું તો એવોને એવો રાજકુમાર રહ્યો.
C. આ આંબાનાં ફળ મને નથી મળવાનાં કે નથી એને છાંયે હું વિસામો ખાવાનો.
D. નામ બદલ્યું શું થયું, ભાઈ કામ બદલવા જોઈએ.
(3) A. અમારે જમવું હોય તો અમે તમને જાણ કરીએને!
B. સવારે અમે જાગ્યા ત્યારે સૂરજ ઊગ્યો હતો.
C. મેજરકાકાએ પેલા મરદને સાધ્યો.
D. માણેક મુનીમ એને ઘેર ગયા ત્યારે મહીજી નહોતો.
(4) A. એક દિવસ મારે સારું મગ રાંધીને લાવ્યા ને મેં અત્યંત સ્વાદથી ખાધા.
B. હું કાંઈ તમારી જેમ નિશાળમાં શીખ્યો નથી.
C. મેં કંઈ ધ્યાન ન આપ્યું એટલે તેઓ શાંત થઈ ગયાં.
D. જો મહાપુરુષો માણસના બાહ્ય પરિધાન પરથી તેનું મૂલ્યાંકન કરે તો તેઓ આપોઆપ મહાપુરુષ મટી જાય.
(5) A. હવે તો મારે છોરા ઈ ઢોરાં ને ઢોરાં ઈ કોરાં.
B. હવે ઢોરાં વેચી નિરાંતે રહો.
C. રાજીમા એકલપંડે ને ડેલીબંધ ઘરમાં નાનાંમોટાં ઢોર નવ.
D. જો હું નાસી જાઉં તો શહેરના કાયદાઓના પાયા જ મેં ધક્કે પહોંચાડ્યો કહેવાય.
(6) A. ખેતર વાવતા પહેલાં તમારે ઘાસ દૂર કરવું હતું.
B. રામેશ્વર મંદિરમાં કીર્તન શરૂ થાય કે ખાવા-પીવાની સૂધ રહે નહિ.
C. માણસ જો ઉપયોગી અને જરૂરી કામ કરતો હોય, તો એમાં શરમજનક કશું જ નથી.
D. વેનિસની શેરીઓમાં શોક અને પશ્ચાત્તાપઘેરા ઓથેલોના અંતિમ શબ્દો જાણે પડધાય છે.
(7) A. કૂવામાં સરવાણી નથી તો પાણી ક્યાંથી આવે?
B. સંતને કોઈ માણસ પ્રત્યે રાગ-દ્વેષ ન હોય. કેમ તેઓ તો સૌનું હિત જ ઇચ્છે છે.
C. ખેતર વાવતા પહેલાં ખેડૂતે તેમાં ખેતી કરવી જોઈએ.
D. હું તમને સૂચના આપું ત્યારે તમારે બધાએ એકસાથે નીકળવું.
(8) A. જો હું કશું જ બોલ્યો ન હોત તો પરિસ્થિતિની જાણ ન થઈ હોત.
B. આ પૈસા તારી અંગત જરૂરિયાત માટે અને જરૂરતમંદોને સહાય માટે આપું છું.
C. કુશળ માણસ આકસ્મિક ખર્ચનો વિચાર કરે છે એટલે થોડા વધારાની રકમ સિલક તરીકે રાખે છે.
D. મારું બાળપણ મુંબઈના પરા જોગેશ્વરીમાં વીત્યું.
(9) A. સૉક્રેટિસ દુનિયાનો એક અતિ મહાન પુરુષ ગણાય છે.
B. હવે તારે થોડું વિચારીને પછી જ બોલવાનું શીખવું જોઈએ.
C. વગર વિચાર્યું વર્તન કરી નાખે તે પાછળથી પસ્તાય.
D. આજે ખેડૂતો પાયમાલ થતાં જાય છે અને વેપારીવર્ગ બેકાર બનતો જાય છે.
(10) A. મારે તો એ સાધુપુરુષને મળીને તેમની પાસેથી કંઈક શીખવું છે.
B. ક્રોધ અને અશ્રુથી ભરેલી સુન્દર ગઈ અને તેને વાળવા કુસુમ પણ તેની પાછળ ગઈ.
C. હું લેખક છું એવી ઓળખાણ આપજો.
D. ઝાડના મૂળ પાસે કુસુમે ખાડો ખોદી નાંખ્યો હતો.
Answer:
(1) D. વિધાર્થી ભણે છે. (This is a simple sentence as it has one subject and one verb, expressing a complete thought.)
(2) A. એક વાર બરાબર વિચાર કરી લો. (This is a simple imperative sentence with one main verb and one complete idea.)
(3) C. મેજરકાકાએ પેલા મરદને સાધ્યો. (This sentence has a single subject and a single predicate, making it a simple sentence.)
(4) B. હું કાંઈ તમારી જેમ નિશાળમાં શીખ્યો નથી. (This sentence contains only one independent clause and expresses a single complete thought.)
(5) B. હવે ઢોરાં વેચી નિરાંતે રહો. (This is a simple imperative sentence with one command and no dependent clauses.)
(6) A. ખેતર વાવતા પહેલાં તમારે ઘાસ દૂર કરવું હતું. (This sentence has one main clause and expresses a single idea without additional clauses.)
(7) C. ખેતર વાવતા પહેલાં ખેડૂતે તેમાં ખેતી કરવી જોઈએ. (This sentence contains one main action and expresses a single, complete thought.)
(8) D. મારું બાળપણ મુંબઈના પરા જોગેશ્વરીમાં વીત્યું. (This sentence has a single subject 'બાળપણ' and predicate 'વીત્યું', making it a simple statement.)
(9) A. સૉક્રેટિસ દુનિયાનો એક અતિ મહાન પુરુષ ગણાય છે. (This is a straightforward sentence with one subject and one verb, expressing a single fact.)
(10) C. હું લેખક છું એવી ઓળખાણ આપજો. (This sentence has one main subject-verb pair and expresses a single, complete instruction.)
In simple words: A simple sentence is one that has only one main thought or a single subject and verb, expressing a complete idea on its own. It does not contain any extra clauses or connecting words like 'and', 'but', or 'because'.

Exam Tip: To identify a simple sentence, look for a single subject-verb pair that forms a complete thought. If you see conjunctions joining independent clauses, or a dependent clause, it's not a simple sentence.

Question 9. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંયુક્ત વાક્ય ઓળખાવોઃ
(1) A. “હું છું ત્યાં લાગણ કે પાંદ ન તોડ."
B. હવે જ્યારે હું ત્યાં આવીશ ત્યારે તમને યાદ કરીશ.
C. માણેક મુનીમ ગામમાં વળાવિયો શોધવા નીકળ્યા.
D. આમ કરવું એ તો પાપની સામે પાપથી બદલો વાળવા જેવું થાય.
(2) A. ગોવાળ ગાય દોહે છે.
B. રમેશને રજા પડી એટલે તે ઘરે આવ્યો.
C. જો હું અધ્યાપક હોત તો વિદ્યાર્થીઓને મૂલ્યલક્ષી વાતો રસથી સમજાવત.
D. વરસાદ વરસે છે.
(3) A. સર કરતી લોહીની ધારા વછૂટી.
B. વજેસંગે પાછળથી જવાબ આપ્યો અને તે પણ ત્યાં આવ્યો.
C. પ્રભાશંકરે ગોખલામાંથી પાનની ચમચી લીધી.
D. જ્યારે રામેશ્વર મંદિરમાં કીર્તન શરૂ થાય ત્યારે ખાવા-પીવાની સૂધ રહે નહિ.
(4) A. પ્રભાશંકર આંખ ઝીણી કરીને અંધકારમાં તાકી રહ્યા.
B. બે દિવસથી હસમુખને પાન લાવવાનું યાદ કરાવવા છતાં એ ભૂલી જ જતો હતો !
C. રાજકુમાર સોળ વરસનો થયો.
D. જ્યાં સુધી એના અંગ પર રેશમી વસ્ત્ર રહેશે ત્યાં સુધી કાળની એના પર કશી અસર થશે નહિ.
(5) A. જો તમે શરણ નહિ આપો તો શત્રુઓને રાજી કરવાનો વારો આવશે.
B. કવિ દયારામ દુલ્લો આદમી હતો અને દુલારો ભક્ત હતો.
C. હું જેવો છું તેવો મને નિભાવી લેશો.
D. એ કવિ દયારામ દુલ્લો આદમી હતો અને દુલારો ભક્ત હતો.
(6) A. મારા કોઈ વાડોલાને આંચ ના આવે એવી જગ્યાએ ખોજો.
B. આ પૈસા તારી અંગત જરૂરિયાત માટે અને જરૂરિયાતમંદને સહાય કરવા માટે હું આવું છું.
C. વગર વિચાર્યું વર્તન કરી નાખે છે તે પાછળથી પસ્તાય છે.
D. સૉક્રેટિસ દુનિયાનો એક અતિ મહાન પુરુષ ગણાય છે.
(7) A. પણ એણે એ વસ્ત્ર ઉતારીને ફેંકી કેમ ન દીધું?
B. માટીના માળામાં આટલો પ્રપંચ એમ?
C. બધા ફૂલફટાક લોકો વચ્ચે નારાયણ હેમચંદ્ર વિચિત્ર લાગતા હતા અને બધાથી નોખા પડી જતા હતા.
D. માણેક મુનમના મોઢામાંથી કોઈ જવાબ ન નીકળ્યો.
Answer:
(1) A. “હું છું ત્યાં લાગણ કે પાંદ ન તોડ." (This is a compound sentence with two independent clauses joined by 'કે' (that/or).)
(2) B. રમેશને રજા પડી એટલે તે ઘરે આવ્યો. (This is a compound sentence where two independent clauses are joined by 'એટલે' (so).)
(3) B. વજેસંગે પાછળથી જવાબ આપ્યો અને તે પણ ત્યાં આવ્યો. (This is a compound sentence joining two independent clauses with 'અને' (and).)
(4) B. બે દિવસથી હસમુખને પાન લાવવાનું યાદ કરાવવા છતાં એ ભૂલી જ જતો હતો ! (This is a compound sentence showing contrast between two independent clauses using 'છતાં' (yet/despite).)
(5) B. કવિ દયારામ દુલ્લો આદમી હતો અને દુલારો ભક્ત હતો. (This is a compound sentence joining two independent clauses with 'અને' (and).)
(6) B. આ પૈસા તારી અંગત જરૂરિયાત માટે અને જરૂરિયાતમંદને સહાય કરવા માટે હું આવું છું. (This sentence contains multiple clauses connected by 'અને' (and), forming a compound structure.)
(7) C. બધા ફૂલફટાક લોકો વચ્ચે નારાયણ હેમચંદ્ર વિચિત્ર લાગતા હતા અને બધાથી નોખા પડી જતા હતા. (This sentence contains two independent clauses joined by 'અને' (and), making it a compound sentence.)
In simple words: A compound sentence is formed by joining two or more simple sentences, or independent clauses, with a coordinating conjunction like 'અને' (and), 'પણ' (but), 'કે' (or), or 'એટલે' (so). Each part of a compound sentence can stand alone as a complete thought.

Exam Tip: To identify a compound sentence, look for at least two independent clauses (complete thoughts) connected by a coordinating conjunction. Each clause should be able to make sense on its own.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(1) A. આજે ખેડૂતો પાયમાલ થતા જાય છે અને કારીગર વર્ગ બેકાર થતો જાય છે.
B. જો હું અધ્યાપક હોત તો વિદ્યાર્થીઓને મૂલ્યલક્ષી વાત રસથી સમજાવત.
C. એ વખતે રેડિયો આવ્યો ન હતો.
D. ક્રિીટોએ વાત સમજાવી પરંતુ સૉક્રેટિસે ના પાડી.
Answer: B. જો હું અધ્યાપક હોત તો વિદ્યાર્થીઓને મૂલ્યલક્ષી વાત રસથી સમજાવત.
In simple words: A complex sentence often starts with "જો" (if) or "જ્યારે" (when), showing a condition or connection between two parts of the idea. This option clearly shows such a link.

Exam Tip: Identify conjunctions like 'જો...તો', 'જ્યારે...ત્યારે', 'જે...તે' to spot complex (સંકુલ) sentences. These words link a main clause with a dependent clause.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(2) A. મને તમારા ઉપર હજી વિશ્વાસ છે.
B. યાત્રાળુઓ નદી આગળ છે.
C. આજે ખેડૂતો પાયમાલ થતા જાય છે અને કારીગર વર્ગ બેકાર બનતો જાય છે.
D. જ્યાં આટલી ઠંડી પડે છે ત્યાં લોકો કેમ રહેતા હશે?
Answer: D. જ્યાં આટલી ઠંડી પડે છે ત્યાં લોકો કેમ રહેતા હશે?
In simple words: This sentence uses "જ્યાં...ત્યાં" (where...there) to link two thoughts, showing a condition and its consequence, which makes it a complex sentence. It's asking a question about a situation.

Exam Tip: Look for pairs of relative pronouns (like જ્યાં-ત્યાં, જે-તે) that create a dependency between clauses, indicating a complex sentence structure.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(3) A. જ્યારે હું ત્યાં આવીશ ત્યારે તમને યાદ કરીશ.
B. શિયાળો શરૂ થયો પણ ઠંડી પડતી નથી.
C. શિયાળો શરૂ થયો પણ ઠંડી પડતી નથી.
D. સૌ સૌનું સોંપી દેજો.
Answer: A. જ્યારે હું ત્યાં આવીશ ત્યારે તમને યાદ કરીશ.
In simple words: The words "જ્યારે" (when) and "ત્યારે" (then) clearly connect two parts of this sentence, showing that one action depends on the other. This setup is a classic sign of a complex sentence.

Exam Tip: Remember that "જ્યારે...ત્યારે" (when...then) structures are key indicators of a complex sentence, as one event is conditional on the other.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(4) A. અમારામાં રસમ પણ એવી હોય છે કે કોઈ એકબીજાને સાજ વાપરે નહિ.
B. મંદિરના દરવાજા પાસે એક બુદ્ધો માણસ દેખાયો.
C. હું મારું સાજ સાગના લાકડામાંથી બનાવું છું, કારણ કે એના સૂર રસદાર હોય છે.
D. જે માણસ સો રૂપિયા આપવાથી આટલો ખુશ થાય છે તે, જો હું બધો ભાગ આપી દઉં તો કેટલો ખુશ થાય?
Answer: D. જે માણસ સો રૂપિયા આપવાથી આટલો ખુશ થાય છે તે, જો હું બધો ભાગ આપી દઉં તો કેટલો ખુશ થાય?
In simple words: This sentence connects several clauses using "જે" (who), "તે" (that person), and "જો...તો" (if...then), forming a complex thought with multiple dependent parts. It shows a clear cause-and-effect chain.

Exam Tip: Multiple connecting words and clauses (જે-તે, જો-તો) within a single sentence are strong indicators of a complex (સંકુલ) sentence.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(5) A. હવે જ્યારે હું ત્યાં આવીશ ત્યારે તમને યાદ કરીશ.
B. મારી કને થોડાક રૂપિયા છે.
C. એમના ઘરમાં મોટેચું કદી ના ફરકે, પણ અમને છોકરાંવને ચોવીસે ઘડી છૂટ.
D. સાંજે અમને છોકરાને એ એકઠાં કરે.
Answer: A. હવે જ્યારે હું ત્યાં આવીશ ત્યારે તમને યાદ કરીશ.
In simple words: This sentence uses "જ્યારે" (when) and "ત્યારે" (then) to connect two ideas, showing that one action will happen once the other condition is met. This linkage makes it a complex sentence.

Exam Tip: The "જ્યારે...ત્યારે" construction explicitly links time and action, making the sentence complex as the second action depends on the first condition.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(6) A. સૂર પ્રત્યેનું મારું ખેંચાણ ઠેઠ બાળપણથી રહ્યું છે.
B. શાબાશ દિકરા, મને હવે ખાતરી થઈ કે તું મારું નામ નહિ બોળે.
C. જો તમારા બેમાંથી કોઈને એને વિશે સહેજ સરખો પણ ખરાબ વિચાર આવશે તો એ વસ્ત્રમાં કાણું પડશે.
D. મારે તો એ સાધુપુરુષને મળવું છે.
Answer: C. જો તમારા બેમાંથી કોઈને એને વિશે સહેજ સરખો પણ ખરાબ વિચાર આવશે તો એ વસ્ત્રમાં કાણું પડશે.
In simple words: This sentence uses the "જો...તો" (if...then) structure, which creates a clear condition and its result, making it a complex sentence. One part relies on the other to make sense.

Exam Tip: Conditional clauses beginning with 'જો' (if) followed by 'તો' (then) are definite signs of a complex sentence, as they establish a cause-and-effect relationship.

Question 10. નીચેનાં વાક્યોમાંથી સંકુલ વાક્ય ઓળખાવોઃ
(7) A. જો માણસ ઉપયોગિતાના ખ્યાલમાંથી બહાર આવશે તો જ સૌંદર્યનું ખરું હાર્દ સમજી શકશે.
B. બાળકના કાન ખેંચી ભણવા બેસાડે એવી ધાકભરી સંસ્કૃતિનો અમને ક્યારેય અનુભવ થયો નથી.
C. અખાભાઈ ! આવું ફરીથી ક્યારેય નહિ કરું, હો!
D. નિઃસ્તબ્ધ અંધકારમાં એ પ્રશ્ન રઝળતો રહી ગયો.
Answer: A. જો માણસ ઉપયોગિતાના ખ્યાલમાંથી બહાર આવશે તો જ સૌંદર્યનું ખરું હાર્દ સમજી શકશે.
In simple words: The use of "જો...તો" (if...then) clearly links two ideas, where understanding true beauty depends on moving beyond just usefulness. This conditional structure marks it as a complex sentence.

Exam Tip: A complex sentence will always have one independent clause and at least one dependent clause, often connected by conjunctions like 'જો...તો'.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(1) A. અલંગ એક બંદર છે.
B. તમે અમારા ઘેર સહકુટુંબ સાથે આવજો.
C. રમેશ પારેખે ઘણાં ગીત લખ્યા છે.
D. સવિનય આપને હું આ હકીકત જણાવું છું.
Answer: B. તમે અમારા ઘેર સહકુટુંબ સાથે આવજો.
In simple words: The sentence asks someone to come to "our house with family." The phrasing is slightly awkward and less natural in Gujarati compared to the other options.

Exam Tip: When checking sentence structure, pay attention to word order and the natural flow of the language. Awkward phrasing often signals an incorrect structure.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(2) A. પેન ખોવાઈ ગઈ છે.
B. ચોપડો ખોવાયો છે.
C. અહીં ઊંટ કે બકરી આવ્યાં નથી.
D. અહીં શુદ્ધ ઘી મળે છે.
Answer: C. અહીં ઊંટ કે બકરી આવ્યાં નથી.
In simple words: The sentence states that "camels or goats have not come here," but "આવ્યાં નથી" (have not come) sounds a bit off for multiple animals of different genders, especially when phrased like this in Gujarati.

Exam Tip: In Gujarati, verb agreement with mixed-gender or multiple subjects requires careful consideration. Check if the verb ending matches the collective or implied gender/number correctly.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(3) A. લાજ ઢાંકવા કલેડી ને પેટ ઢાંકવા લંગોટી!
B. અમારી શાળામાં રમતોત્સવ ઊજવાઈ ગયો.
C. એક દિવસ મારે સારુ મગ રાંધીને લાવ્યા.
D. એમની સાધના જ એવી હતી કે એ સૌને ઝાંખા પાડી દે.
Answer: A. લાજ ઢાંકવા કલેડી ને પેટ ઢાંકવા લંગોટી!
In simple words: The phrase "લાજ ઢાંકવા કલેડી ને પેટ ઢાંકવા લંગોટી!" is a bit jumbled and lacks clear grammatical connection for "to hide shame, a spoon and to hide belly, a loincloth!". It is not a complete, properly structured sentence.

Exam Tip: A grammatically correct sentence must have a clear subject, verb, and object (if transitive) and follow standard word order. Fragments or jumbled phrases indicate incorrect structure.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(4) A. એક મંદિરની આગળ નાનકડો બગીચો છે.
B. કોઈ ગાંડા જેવો માણસ તમને મળવા માગે છે.
C. તમે આવ્યા તેથી હું રાજી થયો.
D. દુનિયાના સાધુપુરુષોનાં દર્શન કરવાનો મેં રિવાજ રાખ્યો છે.
Answer: A. એક મંદિરની આગળ નાનકડો બગીચો છે.
In simple words: This sentence states "There is a small garden in front of a temple." While generally understood, the phrase "નાનકડો બગીચો છે" (small garden is) feels a little less precise than other phrasing options, making it slightly less optimal.

Exam Tip: Pay attention to the most natural and precise way to express an idea in Gujarati. Even if understandable, some constructions might be considered less ideal structurally.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(5) A. ક્રોધ અને અશ્રુથી સુન્દર ભરેલી ચાલી ગઈ.
B. એકસરખા દિવસ સુખના કોઈના જાતા નથી.
C. મારે ખાવું કેટલું અને પહેરવું કેટલું?
D. અમારે હવે ઝાઝો વિચાર કરવાનો છે જ નહિ.
Answer: A. ક્રોધ અને અશ્રુથી સુન્દર ભરેલી ચાલી ગઈ.
In simple words: The sentence says "Sundar filled with anger and tears walked away." The word "ભરેલી" (filled) usually comes after the noun it describes, making its current placement slightly awkward in this specific construction.

Exam Tip: In Gujarati, adjectives and participles often precede the noun, but certain phrases or constructions might follow a different, less common order, making it sound incorrect.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(6) A. ત્યારે બીજું કોણ હોય?
B. તું મારું નામ નહિ બોળે ને?
C. હું વળાવિયે આવું તો ચાલશે, શેઠ?
D. ધર તો પ્રયોગમાં જ થાય.
Answer: D. ધર તો પ્રયોગમાં જ થાય.
In simple words: The sentence "ધર તો પ્રયોગમાં જ થાય" means "home happens only in experimentation." This statement doesn't make much sense in a common context, making its structure or meaning problematic.

Exam Tip: Evaluate if the sentence makes logical sense in addition to grammatical correctness. A sentence with correct grammar but illogical meaning might be considered poorly constructed.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(7) A. ચંદ્રના અજવાળામાં તરવાર ઝાંખું હરખી રહી.
B. છલાંગ મારતોક રાડ દેનાર નાળમાં ખડો થયો.
C. બહેન: જોખમ આટલું બધું સાથે ના લાવવું જોઈએ.
D. માણેક મુનીમ ! જોજો કોઈને એવી વાત કરતા!
Answer: C. બહેન: જોખમ આટલું બધું સાથે ના લાવવું જોઈએ.
In simple words: The sentence "Sister: such a lot of risk should not be brought along" has a structure that is a bit clunky for expressing this advice in Gujarati. The wording could be more direct or common.

Exam Tip: Colloquialisms and natural expressions are important. A sentence, though technically understandable, might be deemed 'wrong' if it deviates from common and fluent usage.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(8) A. આખી જિંદગીમાં બે ખાટલાનો ય વૈત ના કર્યો તમે?
B. “હારુ તારે માગો એમની પાંહે. હું જોઉં છું ઈસુ જેવોક આલવા આવે છે તે ... !!
C. તમારું તે ભમી ગયું છે? તો પાધરમાં આંબા રહેતા હશે?
D. તાં લાગણ જીવો, આ આંબા હાચવવાના.
Answer: D. તાં લાગણ જીવો, આ આંબા હાચવવાના.
In simple words: The phrase "તાં લાગણ જીવો, આ આંબા હાચવવાના" means "Live there till then, protect these mango trees." The usage of "તાં લાગણ" (until there) and the imperative "હાચવવાના" (to be protected) feels a bit informal and less structurally sound for a standard sentence.

Exam Tip: Be mindful of informal speech patterns versus formal, grammatically correct written Gujarati. Incorrect sentence structure often involves mixing these styles improperly.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(9) A. અહીંથી ઊઠ્યા છો તો ઈશ્વરના સોગન.
B. સત્યનો અંતે થાય જ જય.
C. હા, ઈશ્વરે લાજ રાખી લીધી છે.
D. હું હમણાં જ આવીશ – ધનું કરીને તો.
Answer: B. સત્યનો અંતે થાય જ જય.
In simple words: The sentence "Truth ultimately triumphs" is a common saying. However, the phrasing "થાય જ જય" (becomes victory itself) is slightly redundant or less natural than a more direct expression of victory.

Exam Tip: Sentences should be concise and avoid redundancy. If an idea can be expressed more simply and directly, a more complex or repetitive phrasing might be considered less correct.

Question 11. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યની વાક્યરચના ખોટી છે, તે જણાવો?
(10) A. વારુ એક વાર બરાબર વિચાર કરી લો.
B. પણ આજે એ ક્યાં છે?
C. તમે જ મારે મન બધું છો. પછી મારે બીજા કશાની શી જરૂર છે?
D. બે હસમુખને દિવસથી પાન લાવવાનું યાદ કરાવવા છતાં એ ભૂલી જ જતો હતો !
Answer: D. બે હસમુખને દિવસથી પાન લાવવાનું યાદ કરાવવા છતાં એ ભુલી જ જતો હતો !
In simple words: The sentence "Despite reminding both Hasmukh to bring betel leaves for days, he would forget!" has a slightly confusing structure regarding who is doing the forgetting and who is being reminded, making it a bit ambiguous.

Exam Tip: Clarity and unambiguous meaning are crucial for correct sentence structure. Ensure that the subject and action are clearly linked, especially with multiple actors or conditions.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(1) A. ગામમાં એક સફરજન વેચતો ફેરિયો આવ્યો
B. નૃત્ય જોવાની મોરલાનું સૌને બહુ જ મળી આવી.
C. અહીં ગાયનું શુદ્ધ દૂધ મળે છે.
D. પક્ષીઓને કાંઠે સરોવરને બેસી દાણા ચણે છે.
Answer: C. અહીં ગાયનું શુદ્ધ દૂધ મળે છે.
In simple words: This sentence "Pure cow's milk is available here" follows the typical Gujarati word order of adverb, subject, adjective, object, and verb, making it sound natural and correct.

Exam Tip: The most common and correct word order in Gujarati is Subject-Object-Verb (SOV), but adverbs and adjectives also have specific placements that ensure natural flow.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(2) A. એ બધી વાતો કર્યા વગર ઘા ઉપર ચેવીને પાટો બાંધો.
B. બાઈ રહી તાકી આંખે ફાટી.
C. બુધલો થયો વરસનો પાંચ.
D. પૈસા તમારા જાઓ તો લેતા !
Answer: A. એ બધી વાતો કર્યા વગર ઘા ઉપર ચેવીને પાટો બાંધો.
In simple words: This sentence "Bandage the wound without much talk" has a logical flow and proper placement of actions and conditions. The order of words feels very natural.

Exam Tip: Correct word order (પદક્રમ) in Gujarati often places introductory phrases or conditions before the main action, creating a clear and logical sequence of ideas.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(3) A. ભરીને ચપટી મોઢામાં તમાકુની મૂકી.
B. પાછળ હતાં મારી દોડતાં.
C. તમે આવ્યા તેથી હું રાજી થયો.
D. બીકણ બધા તમે છો સુધરેલા.
Answer: C. તમે આવ્યા તેથી હું રાજી થયો.
In simple words: The sentence "I was happy because you came" correctly places the cause ("you came") before the effect ("I was happy"), which is a natural way to express such a relationship.

Exam Tip: Causal relationships in Gujarati sentences typically place the reason or cause before the result or effect, ensuring good sentence flow and meaning.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(4) A. માનવજીવને કેટલું સહેલું છે !
B. હમણાં નહિ કહેશો કશું પણ જમનાબેનને તમે.
C. ચડ્યો ઈશ્વરરૂપી હાજે હવે અમેદાસ.
D. ભાઈ જેવો તમારા મને મળજો જન્મોજન્મ!
Answer: A. માનવજીવને કેટલું સહેલું છે !
In simple words: This sentence "How easy is human life!" has a proper exclamatory structure, with the interrogative word "કેટલું" (how much/how) correctly placed to express the sentiment.

Exam Tip: Exclamatory sentences often follow a specific word order to emphasize emotion or surprise. Understand the placement of interrogative or demonstrative words in such sentences.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(5) A. આ ભાષા ગતિ કેમ?
B. ભાષા ગતિ કેમ?
C. જગતમાં આવી જળનગરી ભાગ્યેજ હશે.
D. ભાષા બોલે તો ગાઇડ ચાર-પાંચ.
Answer: C. જગતમાં આવી જળનગરી ભાગ્યેજ હશે.
In simple words: This sentence "Such a water city would be rare in the world" has a well-ordered structure, starting with the location and ending with the main verb, making it sound grammatically sound.

Exam Tip: Adverbs of place or time often start a sentence or are placed early on to set the context. Consistent placement improves sentence order and readability.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(6) A. એ નવી દુનિયા જોયા વિના હું પાછો જાઉં કે?
B. પ્રશ્ન એ નિઃસ્તબ્ધ રહી ગયો અંધકારમાં રઝળતો.
C. એક નાકે હતી ભજનમંડળી આવી.
D. હોળ વરહાં ખોટી જિદગીનાં મારાં ગયાં હશે.
Answer: A. એ નવી દુનિયા જોયા વિના હું પાછો જાઉં કે?
In simple words: The sentence "Should I go back without seeing that new world?" has a correct interrogative structure, with the question particle "કે?" (or) placed at the end, as is common in Gujarati.

Exam Tip: In Gujarati questions, question words or particles like 'કે?' are frequently placed at the end of the sentence. This final placement is a key part of correct interrogative sentence order.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(7) A. મોનિકાબહેન અમને ભણાવતાં હતાં.
B. આંબા પરથી કેરી ખરી પડ્યાં.
C. ખેતરમાં ગાય ધાસ ચરતી હતો.
D. સમય અને સંજોગો પ્રતિકૂળ હતી.
Answer: A. મોનિકાબહેન અમને ભણાવતાં હતાં.
In simple words: The sentence "Monikaben was teaching us" has a straightforward and common word order, with the subject, object, and verb following a logical sequence, making it grammatically correct.

Exam Tip: Simple declarative sentences typically follow a clear Subject-Object-Verb (SOV) order in Gujarati, ensuring direct and correct communication.

Question 12. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદક્રમ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(8) A. વિજય અને પરાજય એક સિક્કાની બે બાજુ છે.
B. મને થોડી ગણિત આવે છે.
C. કાંચનને ગેરુની અદેખાઈ આવ્યો.
D. પ્રત્યેક ઘરમાં વીજળીના દીવા પ્રકાશી રહ્યાં છે.
Answer: A. વિજય અને પરાજય એક સિક્કાની બે બાજુ છે.
In simple words: This sentence "Victory and defeat are two sides of the same coin" is a well-known idiom, and its word order is grammatically sound, flowing naturally in Gujarati.

Exam Tip: Idiomatic expressions often have a fixed word order. Recognizing and using these correctly is important for accurate sentence construction.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(1) A. તેણે સફરજન એક જ ખાધું.
B. પાંદડું પરથી ઝાડ પડ્યું.
C. મહેશ અને સ્મિતા શાળા ગઈ.
D. મતદાન કરવું એ પ્રત્યેક નાગરિકની ફરજ છે
Answer: D. મતદાન કરવું એ પ્રત્યેક નાગરિકની ફરજ છે
In simple words: This sentence "Voting is every citizen's duty" shows proper agreement between the action (voting), the role (citizen), and the concept (duty). The words all fit together correctly.

Exam Tip: Correct word agreement (પદસંવાદ) means that nouns, verbs, and adjectives align in number, gender, and case. Always ensure all parts of the sentence match.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(2) A. રમેશ ગાયની પાછળ ચાલી.
B. મેં તાળું કે ચાવી લીધાં નથી.
C. નવરાત્રિમાં એક-એક વિદ્યાર્થી ભાગ લેશે.
D. ગોપી અથવા રમણલાલ આવ્યાં હતાં.
Answer: B. મેં તાળું કે ચાવી લીધાં નથી.
In simple words: The sentence "I did not take the lock or the key" correctly uses "લીધાં નથી" (did not take) for multiple items, showing appropriate agreement. The verb correctly reflects the plural nature of the objects.

Exam Tip: When using "કે" (or) with nouns, the verb should generally agree with the plural if both options are possible, or with the closest noun if they are distinct in number/gender. Here, "તાળું કે ચાવી" together implies a plural action.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(3) A. મહાપુરુષો કોઈના પોશાક સામે નથી જોતા.
B. એમણે લળીને સિદ્ધપુરુષની ચરણરજ માથે ચઢાવ્યો.
C. એને સાંધવા જેટલાં કલંક વગરનાં વરસ કોની પાસે હોય?
D. એમના સાધના જ એવો હતો કે એ સૌને ઝાંખી પાડી દે.
Answer: A. મહાપુરુષો કોઈના પોશાક સામે નથી જોતા.
In simple words: The sentence "Great people do not look at anyone's clothes" correctly uses "જોતા" (look-plural) to agree with "મહાપુરુષો" (great people-plural). This shows proper subject-verb agreement.

Exam Tip: Always ensure that the verb in a sentence agrees in number and gender with its subject. This is a fundamental rule of word agreement (પદસંવાદ).

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(4) A. હોટલને હંમેશાં પાસપોર્ટ માગી.
B. એક જુઓ ને એક ભૂલો.
C. એના આસપાસ પુષ્કળ કબૂતરો આવું.
D. યુરોપના પંખીમાં બહુ ઓછા જોવા મળી.
Answer: B. એક જુઓ ને એક ભૂલો.
In simple words: The sentence "See one and forget one" uses parallel imperative verbs ("જુઓ" and "ભૂલો") that are correctly structured and in agreement with each other. Both verbs are in the command form.

Exam Tip: In compound sentences, especially those giving commands or instructions, ensure that the verbs maintain parallel structure and agreement if they refer to the same implied subject.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(5) A. તેણે ત્રણ કેળાં ખાધાં.
B. ઝાડ પરથી પાંદડું પડ્યાં.
C. ગોવિંદ પોતાની ખેતર ખેડી રહ્યાં છે.
D. દરેક વિધાર્થીઓએ પરીક્ષા આપવી પડશે.
Answer: A. તેણે ત્રણ કેળાં ખાધાં.
In simple words: The sentence "He ate three bananas" correctly uses "ખાધાં" (ate-plural) to agree with "ત્રણ કેળાં" (three bananas-plural). The verb matches the plural object.

Exam Tip: In Gujarati, when an object is plural, the verb often takes a plural form to agree with it, especially in past tense constructions.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(6) A. જીવ્યા ત્યાં લગી એ આ વૃક્ષારોપણ પાછળ લગન લગાડી રહ્યાં.
B. બુધાએ છેલ્લી પડકાર કર્યો.
C. તેને ભાઈ અને એક બહેન છે.
D. મહેશ અને સ્મિતા શાળાએ ગયાં.
Answer: D. મહેશ અને સ્મિતા શાળાએ ગયાં.
In simple words: The sentence "Mahesh and Smita went to school" correctly uses the plural verb "ગયાં" (went) because there are two subjects, Mahesh and Smita, indicating a plural action.

Exam Tip: When two or more singular subjects are joined by "અને" (and), the verb usually takes a plural form to agree with the combined subject.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(7) A. ગીતા રાવણ બન્યો.
B. શુદ્ધ ભેંશનું એક કિલોગ્રામ ધી મને આપો.
C. નિશાળે ગીતાબેન ગયાં છે.
D. દરવાન રાજાના રાજમહેલની ચોકી કરે છે.
Answer: D. દરવાન રાજાના રાજમહેલની ચોકી કરે છે.
In simple words: The sentence "The doorman guards the king's palace" shows correct agreement between the singular subject "દરવાન" (doorman) and the singular verb "કરે છે" (does/guards).

Exam Tip: Always ensure that singular subjects are paired with singular verbs, and plural subjects with plural verbs, for correct word agreement in Gujarati.

Question 13. નીચેનાં વાક્યોમાંથી કયા વાક્યનો પદસંવાદ યોગ્ય છે, તે જણાવો?
(8) A. કલ્પેશ રાત્રે મારા ઘરે આવશે.
B. આંબા પરથી કેરી ખરી પડ્યાં.
C. સીતા અને રામ વનમાં એકલા બેઠા હતા.
D. પ્રત્યેક ઘરમાં વીજળીના દીવા પ્રકાશી રહ્યાં છે.
Answer: D. પ્રત્યેક ઘરમાં વીજળીના દીવા પ્રકાશી રહ્યાં છે.
In simple words: This sentence "Electric lamps are shining in every house" correctly uses the plural verb "પ્રકાશી રહ્યાં છે" (are shining) to agree with the plural subject "વીજળીના દીવા" (electric lamps).

Exam Tip: The verb must always agree with its subject in number and sometimes gender. If the subject is plural, the verb form should also be plural. The word "પ્રત્યેક" (each/every) refers to individual houses, but "દીવા" (lamps) is the subject here and is plural.